# عمه (Emh) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/Emh
- **Kuran'da:** 7 ayette, toplam 7 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Şaşkınlık ve doğru yolu bulamamak temel anlamdır. Nereye yöneleceğini bilmeden bocalamayı anlatır; gözdeki körlük gibi, kavrayışta bir körlüktür.

## Lisânü'l-Arab — عمه maddesi

> عمه: العَمَهُ: التَّحَيُّر والتَّرَدُّد؛ وأَنشد ابْنُ بَرِّيٍّ: / مَتى تَعْمَهْ إِلَى عُثْمانَ تَعْمَه ... إِلَى ضَخْم السُّرادِقِ والقِبابِ / أَي تُرَدِّدُ النظرَ، وَقِيلَ: العَمَهُ التَّرَدُّدُ فِي الضَّلَالَةِ وَالتَّحَيُّرِ فِي مُنازعة أَو طَرِيقٍ؛ قَالَ ثَعْلَبٌ: هُوَ أَن لَا يَعْرِفُ الحُجَّة؛ وَقَالَ اللِّحْيَانِيُّ: هُوَ ترَدُّده لَا يَدْرِي أَين يَتَوَجَّهُ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: وَنَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ؛ وَمَعْنَى يَعْمَهُونَ: يَتَحَيَّرُونَ. وَفِي حَدِيثِ عَلِيٍّ، كَرَّمَ اللَّهُ وَجْهَهُ: فأَينَ تَذْهَبُونَ بَلْ كَيْفَ تَعْمَهُون / ؟ قَالَ ابْنُ الأَثير: العَمَهُ فِي الْبَصِيرَةِ كَالْعَمَى فِي البصَر. وَرَجُلٌ عَمِهٌ عامِهٌ أَي يتَرَدُّدُ مُتَحيِّراً لَا يَهْتَدِي لِطَرِيقِهِ ومَذْهَبِه، وَالْجَمْعُ عَمِهون وعُمَّهٌ. وَقَدْ عَمِه وعَمَه يَعْمَهُ عَمَهاً وعُمُوهاً وعُمُوهةً وعَمَهاناً إِذَا حادَ عَنِ الْحَقِّ؛ قَالَ رُؤْبَةُ: / ومَهْمَهٍ أَطْرافُه فِي مَهْمَهِ، ... أَعْمَى الهُدَى بالجاهِلينَ العُمهِ / والعَمَهُ فِي الرأْي، والعَمَى فِي البصَر. قَالَ أَبو مَنْصُورٍ: وَيَكُونُ العَمى عَمى الْقَلْبِ. يُقَالُ: رَجُلٌ عَمٍ إِذَا كَانَ لَا يُبْصِر بِقَلْبِهِ. وأَرض عَمْهاءُ: لَا أَعلامَ بِهَا. وَذَهَبَتْ إبلُهُ العُمَّهَى إِذَا لَمْ يَدْرِ أَينَ ذَهَبَتْ، والعُمَّيْهَى مثله.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 13, s. 519 — https://shamela.ws/book/1687/7080

## Kitâbu'l-Ayn — عمه maddesi

> عمه يعمه عمها. فهو عمه وهم عمهون: إذا تردوا في الضلالة. همع: الهيمع: الموت الوحي، قال 3 : إذا بلغوا مصرهم عاجلوا ... من الموت بالهيمع الذاعط وبالغين خطأ لأن الهاء لا تجتمع مع الغين في كلمة واحدة وتهمع الرجل أي تباكى. وسحاب همع أي ماطر، قال: 4 تنكر رسمها إلا بقايا ... خلا عنها جدا همع هتون وعين همعة: سائلة الدمع. ورجل همع: لا يزال تدمع عينه وهمع الدمع هموعا أي انهمل، قال رؤبة: 1 بادرن من طل وليل أهمعا أي هامع. وذبحته ذبحا هميعا أي سريعا.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 1, s. 110 — https://shamela.ws/book/1682/100

## Mekâyîsü'l-Luğa — عمه maddesi

> العين والميم والهاء أصل صحيح واحد، يدل على حيرة وقلة اهتداء. قال الخليل: عمه الرجل يعمه عمها، وذلك إذا تردد لا يدري أين يتوجه. قال الله: {ويذرهم في طغيانهم يعمهون} [الأعراف: 186] . قال يعقوب: ذهبت إبله العميهى، مشددة الميم، إذا لم يدر أين ذهبت.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 133 — https://shamela.ws/book/21710/1674

## Müfredât — عمه maddesi

> العمه: التردد في الأمر من التحير. يقال: عمه فهو عمه وعامه 2 ، وجمعه عمه. قال تعالى: في طغيانهم يعمهون [الأعراف/ 186] ، في طغيانهم يعمهون [البقرة/ 15] ، وقال تعالى: زينا لهم أعمالهم فهم يعمهون [النمل/ 4] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 588 — https://shamela.ws/book/23636/570

## Türevler

- يَعْمَهُونَ (yea'mehune) — bocalayıp dururlar: 7 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Bakara 2:15** — Allah da onları alay konusu yapar. Azgınlıkları içinde bocalayıp durmalarına zaman tanır.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/15-ayet.md
- **Enam 6:110** — İlkin ona inanmadıkları gibi.[1] Onların gönüllerini ve basiretlerini[2] tersyüz ederiz ve onları azgınlıkları içinde bocalar halde bırakırız.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/110-ayet.md
- **Araf 7:186** — Allah, kimi saptırırsa[1] ona doğru yolu gösterecek yoktur. Onları, azgınlıkları içinde bocalar durumda bırakır.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/186-ayet.md
- **Yunus 10:11** — İnsanların, hayrı acele istedikleri gibi, Allah da şerri onlara acele verseydi, muhakkak süreleri bitirilirdi. Ama Biz, Bizimle karşılaşmayı ummayanları, kendi hallerine bırakırız. Azgınlıkları içinde bocalar dururlar.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/11-ayet.md
- **Hicr 15:72** — Ömrüne ant olsun ki, onlar sarhoşlukları içinde bocalayıp duruyorlardı.  
  https://akilkuran.com/hicr-suresi/72-ayet.md
- **Müminun 23:75** — Onlara, rahmet edip sıkıntılarını gidersek, yine de azgınlıklarına devam ederler.  
  https://akilkuran.com/muminun-suresi/75-ayet.md
- **Neml 27:4** — Hesap Günü'ne îmân etmeyenlere, yaptıklarını sevimli gösterdik. Bu yüzden şaşkınlık içinde bocalayıp dururlar.  
  https://akilkuran.com/neml-suresi/4-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
