# حفظ (HfZ) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/HfZ
- **Kuran'da:** 42 ayette, toplam 44 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Bir şeyi gözetip korumak temel anlamdır; unutmanın karşıtıdır. Bir işe devam etmek, amelleri sayan melekler ve kızgınlık da bu köktendir.

## Kitâbu'l-Ayn — حفظ maddesi

> الحفظ: نقيض النسيان، وهو التعاهد وقلة الغفلة، والحفيظ: الموكل بالشيء يحفظه. والحفظة جمع الحافظ، وهم الذين يحصون أعمال بني آدم من الملائكة 2 . والاحتفاظ: خصوص الحفظ، تقول: احتفظت به لنفسي، واستحفظته كذا، أي: سألته أن يحفظه عليك 3 . والتحفظ: قلة الغفلة حذرا من السقطة في الكلام والأمور. والمحافظة: المواظبة على الأمور من الصلوات 4 والعلم ونحوه. والحفاظ: المحافظة على المحارم ومنعها عند الحروب، والاسم منه الحفيظة، يقال: هو ذو حفيظة. وأهل الحفائظ: المحامون من وراء إخوانهم، متعاهدون لأمورهم، مانعون لعوراتهم، قال: 5 إنا أناس نلزم الحفائظا ... إذ كرهت ربيعة الكظائظا والحفظة مصدر الاحتفاظ عند ما يرى من حفيظة الرجل، تقول: أحفظته فاحتفظ حفظة أي أغضبته، قال العجاج: وحفظة أكنها ضميري 1 يفسرونه: على غضبة أجنها ضميري. وتقول: احفاظت الجيفة أي: انتفخت 2 .

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 198 — https://shamela.ws/book/1682/897

## Mekâyîsü'l-Luğa — حفظ maddesi

> الحاء والفاء والظاء أصل واحد يدل على مراعاة الشيء. يقال حفظت الشيء حفظا. والغضب: الحفيظة ; وذلك أن تلك الحال تدعو إلى مراعاة الشيء. يقال للغضب الإحفاظ ; يقال أحفظني أي أغضبني. والتحفظ: قلة الغفلة. والحفاظ: المحافظة على الأمور.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 87 — https://shamela.ws/book/21710/647

## Müfredât — حفظ maddesi

> الحفظ يقال تارة لهيئة النفس التي بها يثبت ما يؤدي إليه الفهم، وتارة لضبط الشيء في النفس، ويضاده النسيان، وتارة لاستعمال تلك القوة، فيقال: حفظت كذا حفظا، ثم يستعمل في كل تفقد وتعهد ورعاية، قال الله تعالى: وإنا له لحافظون [يوسف/ 12] ، حافظوا على الصلوات [البقرة/ 238] ، والذين هم لفروجهم حافظون [المؤمنون/ 5] ، والحافظين فروجهم والحافظات [الأحزاب/ 35] ، كناية عن العفة، حافظات للغيب بما حفظ الله [النساء/ 34] ، أي: يحفظن عهد الأزواج عند غيبتهن بسبب أن الله تعالى يحفظهن، أي: يطلع عليهن، وقرئ: بما حفظ الله 1 بالنصب، أي: بسبب رعايتهن

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 244 — https://shamela.ws/book/23636/226

## Türevler

- حَـٰفِظِينَ (hafizine) — bekçi olarak: 3 kez
- لَحَـٰفِظُونَ (lehafizune) — koruruz: 3 kez
- يُحَافِظُونَ (yuhafizune) — korurlar: 3 kez
- بِحَفِيظٍۢ (bihafizin) — bekçi: 2 kez
- حَـٰفِظُونَ (hafizune) — korurlar: 2 kez
- حَفِيظٌ (hafizun) — iyi korur: 2 kez
- حَفِيظٌۭ (hafizun) — korumaktadır: 2 kez
- ٱسْتُحْفِظُوا۟ (stuhfizu) — korumakla görevlendirildiklerinden: 1 kez
- حَافِظٌۭ (hafizun) — bir koruyucu: 1 kez
- حَفِظَ (hafize) — kendilerini korumasına: 1 kez
- حَـٰفِظًۭا ۖ (hafizen) — koruyan: 1 kez
- حَفَظَةً (hafezeten) — koruyucu(melek)ler: 1 kez
- حَـٰفِظَـٰتٌۭ (hafizatun) — korurlar: 1 kez
- حِفْظُهُمَا ۚ (hifzuhuma) — onları koru(yup gözet)mek: 1 kez
- حَـٰفِظُوا۟ (hafizu) — koruyun: 1 kez
- حَفِيظٌۢ (hafizun) — (her şeyi) zapteden: 1 kez
- حَفِيظٍۢ (hafizin) — koruyan: 1 kez
- حَفِيظًۭا (hafizen) — bekçi: 1 kez
- حَفِيظًۭا ۖ (hafizen) — bekçi: 1 kez
- حَفِيظًا ۖ (hafizen) — bekçi: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 19 / 44)

- **Bakara 2:238** — Salâtları[1] ve salâtı vustayı[2] koruyucu olun. Allah için içtenlikli olmaya özen gösterin.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/238-ayet.md
- **Bakara 2:255** — Allah: Ondan başka ilâh yoktur. O, sürekli diridir, koruyup gözetendir. Onda ne bir dalgınlık olur ne de Onu bir uyku tutar. Göklerde ve yerde olan her şey Onundur. İzni olmaksızın[1] Onun katında şefaatte bulunabilecek kimmiş? Onların[2] önlerinde ve arkalarında[3] olan her şeyi bilir. Onlar, Onun ilminden ancak dilediği kadarını kavrayabilirler. Onun egemenliği yeri ve göğü kuşatmıştır. Bunları korumak Ona ağır gelmez. O, Çok Yüce ve Çok Güçlü'dür.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/255-ayet.md
- **Nisa 4:34** — Erkekler, kadınlar üzerinde kavvâmdırlar.[1] Kendi mallarından infak[2] etmelerinden dolayı Allah bazınızı bazınıza göre faddale[3] yapmıştır. İyi düzeltici kadınlar; bağlılık gösteren ve Allah'ın korumasını istediğini, kocalarının bulunmadığı zamanlarda da koruyanlardır. Nuşûzundan[4] endişe ettiğiniz kadınlara önce öğüt verin, sonra yataklarında yalnız bırakın, sonra bir süre ayrılın.[5] Eğer size uyarlarsa onların aleyhine bir yol aramayın. Kuşkusuz Allah Çok Yüce'dir ve Çok Büyük'tür.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/34-ayet.md
- **Nisa 4:80** — Kim Resûl'e itaat ederse, Allah'a itaat etmiş olur.[1] Kim de yüz çevirirse çevirsin; biz seni onlara bekçi olarak göndermedik.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/80-ayet.md
- **Maide 5:44** — Kuşkusuz, Biz, doğru yola iletici ve aydınlatıcı olan Tevrât'ı indirdik. Teslim olmuş Yahûdiler için nebiler onunla hüküm veriyorlardı. Rabbaniler[1] ve ahbar[2] olanlar da Allah'ın Kitâp'ından ezberletilmiş olmasından dolayı, ona tanıklık ediyorlardı. Öyleyse siz insanlardan değil, Bana karşı gelmekten sakının. Benim âyetlerimi az bir bedele değişmeyin! Allah'ın indirdiği ile hükmetmeyenler, Kâfirlerin[3] ta kendileridirler.  
  https://akilkuran.com/maide-suresi/44-ayet.md
- **Maide 5:89** — Allah, kasıtsız[1] yeminlerinizden dolayı sizi sorumlu tutmaz, ancak bilinçli olarak ettiğiniz yeminlerden dolayı sorumlu tutar. Bunun[2] bedeli ailenize yedirdiğinizin ortalaması üzerinden on yoksulu yedirmek veya onları giydirmek veya bir rekâbeyi[3] özgürlüğüne kavuşturmaktır. Fakat bunlara gücü yetmeyene üç gün siyâm[4] vardır. Bozduğunuz yeminlerinizin bedeli budur. Yeminlerinizi bozmayın. Allah, size âyetlerini[5] böyle açıkça ortaya koyuyor. Umulur ki şükredersiniz[6].  
  https://akilkuran.com/maide-suresi/89-ayet.md
- **Enam 6:61** — Odur kulları üzerinde kâhir[1] olan. Üzerinize gözeticiler gönderir. Sonra da sizden birine ölüm vakti geldiği zaman, resûllerimiz[2] hiç zaman geçirmeden onun canını alırlar.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/61-ayet.md
- **Enam 6:92** — Bu, şehirlerin anası ve çevresindekileri uyarman için sana indirdiğimiz ve kendisinden öncekileri doğrulayan kutlu bir Kitâp'tır. Âhiret'e îmân edenler, buna da îmân ederler. Ve onlar salâtlarını[1] korurlar.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/92-ayet.md
- **Enam 6:104** — Rabb'inizden size basiret[1] verilmiştir. Kim gerçeği görürse[2] kendi yararınadır, kim de gerçeği görmezse[3] kendi aleyhinedir. Ben üzerinize bekçi değilim.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/104-ayet.md
- **Enam 6:107** — Eğer Allah dileseydi[1], onlar Müşrik olmazlardı. Seni onların üzerine koruyucu yapmadık. Ve Sen onların vekili de değilsin.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/107-ayet.md
- **Tevbe 9:112** — Tevbe edenler, kulluk edenler[1], hamd edenler,[2] seyahât edenler,[3] rukû edenler,[4] secde edenler,[5] mar'ûf olanı yapıp, münker olana engel olanlar;[6] Allah'ın hudutlarını koruyanlardır. Mü'minleri müjdele.  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/112-ayet.md
- **Hud 11:57** — "Eğer yüz çevirirseniz, bilin ki size iletmek üzere gönderildiğim mesajı size ilettim. Rabb'im, yerinize sizden başka bir halk getirebilir ve siz Ona hiçbir şekilde engel olamazsınız. Rabb'im, her şeyi koruyup gözetendir."  
  https://akilkuran.com/hud-suresi/57-ayet.md
- **Hud 11:86** — "Eğer Mü'minler iseniz, Allah'ın bıraktığı[1] sizin için hayırlı olandır. Yoksa ben, gözetleyiciniz değilim."  
  https://akilkuran.com/hud-suresi/86-ayet.md
- **Yusuf 12:12** — "Onu, yarın bizimle beraber gönder. Dilediğince gezip eğlensin. Biz ona sahip çıkarız."  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/12-ayet.md
- **Yusuf 12:55** — Yûsuf: "Beni ülkenin hazinelerinin başına tayin et. Zira ben onları korurum ve iyi bilirim." dedi.  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/55-ayet.md
- **Yusuf 12:63** — Babalarının yanına vardıklarında: "Ey babamız! Kardeşimizi bizimle birlikte gönder ki tahıl alalım. Yoksa bize tahıl verilmeyecek. Onu mutlaka koruruz." dediler.  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/63-ayet.md
- **Yusuf 12:64** — "Size güvenir miyim hiç? Bundan önce kardeşiniz hakkında da size güvenmiştim! Ama en iyi koruyucu Allah'tır ve O, merhamet edenlerin en merhametlisidir." dedi.  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/64-ayet.md
- **Yusuf 12:65** — Tahıl yüklerini açtıklarında verdikleri bedelin kendilerine geri verilmiş olduğunu gördüler. "Ey babamız! Bak sermayemiz bize geri verilmiş. Daha ne istiyoruz! Onunla da kendimize tahıl getiririz. Kardeşimizi de koruruz. Fazladan bir deve yükü daha alırız. Zaten bu bize yetmez." dediler.  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/65-ayet.md
- **Yusuf 12:81** — "Siz dönün! Babanıza deyin ki: Ey babamız! İnan ki oğlun hırsızlık yaptı. Biz bildiğimizden başka bir şeye tanıklık etmedik; işin iç yüzünü de bilmiyoruz."  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/81-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
