# صلح (SlH) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/SlH
- **Kuran'da:** 170 ayette, toplam 180 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Bozukluğun karşıtı temel anlamdır. Kur'an'da salâh hem fesadın hem kötülüğün karşılığıdır; sulh insanlar arasındaki soğukluğu gidermektir. Sâlih bir peygamberin adıdır.

## Lisânü'l-Arab — صلح maddesi

> صَلَحَ: الصَّلاح: ضِدُّ الْفَسَادِ؛ صَلَح يَصْلَحُ ويَصْلُح صَلاحاً وصُلُوحاً؛ وأَنشد أَبو زَيْدٍ: / فكيفَ بإِطْراقي إِذا مَا شَتَمْتَني؟ ... وَمَا بعدَ شَتْمِ الوالِدَيْنِ صُلُوحُ / وَهُوَ صَالِحٌ وصَلِيحٌ، الأَخيرة عَنِ ابْنِ الأَعرابي، وَالْجَمْعُ صُلَحاءُ وصُلُوحٌ؛ وصَلُح: كصَلَح، قَالَ ابْنُ دُرَيْدٍ: وَلَيْسَ صَلُحَ بثَبَت. وَرَجُلٌ صَالِحٌ فِي نَفْسِهِ مِنْ قَوْمٍ صُلَحاء ومُصْلِح فِي أَعماله وأُموره، وَقَدْ أَصْلَحه اللَّهُ، وَرُبَّمَا كَنَوْا بِالصَّالِحِ عَنِ الشَّيْءِ الَّذِي هُوَ إِلى الْكَثْرَةِ كَقَوْلِ يَعْقُوبَ: مَغَرَتْ فِي الأَرض مَغْرَةٌ مِنْ مَطَرٍ؛ وَهِيَ مَطَرَةٌ صالحة، وكقول بَعْضِ النَّحْوِيِّينَ، كأَنه ابْنُ جِنِّيٍّ: أُبدلت الْيَاءُ مِنَ الْوَاوِ إِبدالًا صَالِحًا. وَهَذَا الشَّيْءُ يَصْلُح لَكَ أَي هُوَ مِنْ بابَتِك. والإِصلاح: نَقِيضُ الإِفساد. والمَصْلَحة: الصَّلاحُ. والمَصلَحة وَاحِدَةُ الْمَصَالِحِ. والاسْتِصْلاح: نَقِيضُ الِاسْتِفْسَادِ. وأَصْلَح الشيءَ بَعْدَ فَسَادِهِ: أَقامه. وأَصْلَحَ الدَّابَّةَ: أَحسن إِليها فَصَلَحَتْ. وَفِي التَّهْذِيبِ: تَقُولُ أَصْلَحْتُ إِلى الدَّابَّةِ إِذا أَحسنت إِليها. والصُّلْحُ: تَصالُح الْقَوْمِ بَيْنَهُمْ. والصُّلْحُ: السِّلْم. وَقَدِ اصْطَلَحُوا وصالحوا واصَّلَحُوا وتَصالحوا واصَّالحوا، مُشَدَّدَةَ الصَّادِ، قَلَبُوا التَّاءَ صَادًا وأَدغموها فِي الصَّادِ بِمَعْنًى وَاحِدٍ. وَقَوْمٌ صُلُوح: مُتصالِحُون، كأَنهم وَصَفُوا بِالْمَصْدَرِ. والصِّلاحُ، بِكَسْرِ الصَّادِ: مَصْدَرُ المُصالَحةِ، وَالْعَرَبُ تُؤَنِّثُهَا، وَالِاسْمُ الصُّلح، يُذَكَّرُ وَيُؤَنَّثُ. وأَصْلَح مَا بَيْنَهُمْ وصالَحهم مُصالَحة وصِلاحاً؛ قَالَ بِشْرُ بْنُ أَبي خَازِمٍ: / يَسُومُونَ الصِّلاحَ بذاتِ كَهْفٍ، ... وَمَا فِيهَا لهمْ سَلَعٌ وقارُ / وَقَوْلُهُ: وَمَا فِيهَا أَي وَمَا فِي المُصالَحة، وَلِذَلِكَ أَنَّث الصِّلاح. وصَلاحِ وصَلاحٌ: مِنْ أَسماء مَكَّةُ، شَرَّفَهَا اللَّهُ تَعَالَى، يَجُوزُ أَن يَكُونَ مِنْ الصُّلْح لِقَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ: حَرَماً آمِناً*؛ وَيَجُوزُ أَن يَكُونَ مِنَ الصَّلاحِ، وَقَدْ يُصْرَفُ؛ قَالَ حَرْبُ بْنُ أُمية يُخَاطِبُ أَبا مَطَرٍ الحَضْرَمِيَّ؛ وقيل هو للحرث بْنِ أُمية: / أَبا مَطَرٍ هَلُمَّ إِلى صَلاحٍ، ... فَتَكْفِيكَ النَّدَامَى مِنْ قُرَيْشِ / وتَأْمَنُ وَسْطَهُمْ وتَعِيشُ فِيهِمْ، ... أَبا مَطَرٍ، هُدِيتَ بخَيْرِ عَيْشِ / وتَسْكُنُ بَلْدَةً عَزَّتْ لَقاحاً، ... وتأْمَنُ أَن يَزُورَك رَبُّ جَيْشِ / قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: الشَّاهِدُ فِي هَذَا الشِّعْرِ صَرْفُ صَلَاحٍ؛ قَالَ: والأَصل فِيهَا أَن تَكُونَ مَبْنِيَّةً كَقَطَامِ. وَيُقَالُ: حَيٌّ لَقاحٌ إِذا لَمْ يَدينوا للمَلِك؛ قَالَ: وأَما الشَّاهِدُ عَلَى صلاحِ بِالْكَسْرِ مِنْ غَيْرِ صَرْف، فَقَوْلُ الْآخَرِ: / مِنَّا الَّذِي بصَلاحِ قامَ مُؤَذِّناً، ... لَمْ يَسْتَكِنْ لِتَهَدُّدٍ وتَنَمُّرِ / يَعْنِي خُبَيْبَ بنَ عَدِيٍّ. قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: وصَلاحِ اسْمُ عَلَمٍ لِمَكَّةَ. وَقَدْ سمَّت العربُ صَالِحًا ومُصْلِحاً وصُلَيحاً. والصِّلْحُ: نَهْرٌ بمَيْسانَ. / صلنبح: الصلنباح[[. زاد المجد الصلنباح، أَي بكسرتين وسكون النون: سمك طويل.]]:

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 516 — https://shamela.ws/book/1687/1320

## Kitâbu'l-Ayn — صلح maddesi

> الصلاح: نقيض الطلاح 3 . ورجل صالح في نفسه ومصلح في أعماله وأموره. والصلح: تصالح القوم بينهم. وأصلحت إلى الدابة: أحسنت إليها. والصلح: نهر بميسان.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 117 — https://shamela.ws/book/1682/816

## Mekâyîsü'l-Luğa — صلح maddesi

> الصاد واللام والحاء أصل واحد يدل على خلاف الفساد. يقال: صلح الشيء يصلح صلاحا. ويقال: صلح بفتح اللام. وحكى ابن السكيت صلح وصلح. ويقال: صلح صلوحا، قال: وكيف بأطرافي إذا ما شتمتني ... وما بعد شتم الوالدين صلوح وقال بعض أهل العلم: إن مكة تسمى صلاحا.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 3, s. 303 — https://shamela.ws/book/21710/1371

## Müfredât — صلح maddesi

> الصلاح: ضد الفساد، وهما مختصان في أكثر الاستعمال بالأفعال، وقوبل في القرآن تارة بالفساد، وتارة بالسيئة. قال تعالى: خلطوا عملا صالحا وآخر سيئا [التوبة/ 102] ، ولا تفسدوا في الأرض بعد إصلاحها [الأعراف/ 56] ، والذين آمنوا وعملوا الصالحات [البقرة/ 82] ، في مواضع كثيرة. والصلح يختص بإزالة النفار بين الناس، يقال منه: اصطلحوا وتصالحوا، قال: أن يصلحا بينهما صلحا والصلح خير [النساء/ 128] ، وإن تصلحوا وتتقوا [النساء/ 129] ، فأصلحوا بينهما [الحجرات/ 9] ، فأصلحوا بين أخويكم [الحجرات/ 10] ، وإصلاح الله تعالى الإنسان يكون تارة بخلقه إياه صالحا، وتارة بإزالة ما فيه من فساد بعد وجوده، وتارة يكون بالحكم له بالصلاح. قال تعالى: وأصلح بالهم [محمد/ 2] ، يصلح لكم أعمالكم [الأحزاب/ 71] ، وأصلح لي في ذريتي [الأحقاف/ 15] ، إن الله لا يصلح عمل المفسدين [يونس/ 81] ، أي: المفسد يضاد الله في فعله، فإنه يفسد والله تعالى يتحرى في جميع أفعاله الصلاح، فهو إذا لا يصلح عمله، وصالح: اسم للنبي عليه السلام. قال تعالى: يا صالح قد كنت فينا مرجوا [هود/ 62] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 489 — https://shamela.ws/book/23636/471

## Türevler

- ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ (s-salihati) — iyi işler: 56 kez
- صَـٰلِحًۭا (salihen) — iyi işler: 29 kez
- ٱلصَّـٰلِحِينَ (s-salihine) — iyiler-: 19 kez
- وَأَصْلَحَ (ve esleha) — ve uslanırsa: 6 kez
- وَأَصْلَحُوا۟ (ve eslehu) — ve uslananlar: 4 kez
- ٱلصَّـٰلِحُونَ (s-salihune) — iyi: 3 kez
- صَـٰلِحًا (salihen) — iyi iş: 3 kez
- صَـٰلِحِينَ (salihine) — iyi: 3 kez
- فَأَصْلِحُوا۟ (feeslihu) — artık düzeltin: 3 kez
- ٱلصَّـٰلِحَـٰتُ (s-salihatu) — güzel işler ise: 2 kez
- ٱلْمُصْلِحِينَ (l-muslihine) — arabulucular-: 2 kez
- بِٱلصَّـٰلِحِينَ (bis-salihine) — iyilere: 2 kez
- صَلَحَ (saleha) — iyi olan: 2 kez
- صَـٰلِحًا ۖ (salihen) — iyi işler: 2 kez
- مُصْلِحُونَ (muslihune) — düzelticileriz: 2 kez
- وَأَصْلِحْ (ve eslih) — ve ıslah et: 2 kez
- يَـٰصَـٰلِحُ (ya salihu) — Salih: 2 kez
- يُصْلِحُونَ (yuslihune) — düzeltmezlerdi: 2 kez
- ٱلْإِصْلَـٰحَ (l-islaha) — ıslah etmek: 1 kez
- ٱلصَّـٰلِحُ (s-salihu) — iyi: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 19 / 180)

- **Bakara 2:11** — Onlara, "Yeryüzünde bozgunculuk yapmayın." denildiğinde, "Biz ancak düzelticileriz." derler.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/11-ayet.md
- **Bakara 2:25** — Îmân edip, sâlihâtı[1] yapanları; içlerinde ırmaklar akan cennetler[2] ile müjdele. Onlara ne zaman yiyecek bir şey sunulsa: "Bu daha önce rızıklandığımız şeydir." derler. Oysa bu onlara benzer olarak verilmiştir. Onlar[3] için arındırılmış eşler vardır. Ve onlar, orada kalıcıdırlar.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/25-ayet.md
- **Bakara 2:62** — Îmân Edenler, Yahudiler, Nesârâ[1] ve Sâbiîn[2]; kim Allah'a ve Âhiret Günü'ne îmân edip[3] sâlihâtı yaptı ise[4] ödüllerini Rabb'leri verecektir. Ve onlar için korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/62-ayet.md
- **Bakara 2:82** — Îmân edip, sâlihâtı yapanlar[1] Cennet ehlidirler. Ve onlar orada kalıcıdırlar.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/82-ayet.md
- **Bakara 2:130** — İbrâhîm'in milletinden[1], kendini bilmezlerden başka kim yüz çevirir? Ant olsun onu Dünya'da Biz seçtik; o, Âhiret'te de iyiler arasında yer alacaktır.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/130-ayet.md
- **Bakara 2:160** — Ancak tevbe[1] edip, kendisini düzelten ve gerçeği açıkça ortaya koyanların tevbelerini kabul ederim. Zira Ben, Tevbeleri Kabul Eden'im, Rahmetim Kesintisiz'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/160-ayet.md
- **Bakara 2:182** — Kim, vasiyet edenin yanılacağından veya günaha gireceğinden endişe ederse, taraflar arasında uzlaşma sağlamasında, ona bir günah yoktur. Kuşkusuz Allah Çok Bağışlayıcı'dır, Rahmeti Kesintisiz'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/182-ayet.md
- **Bakara 2:220** — Dünya ve Âhiret hakkında… Bir de sana öksüzleri soruyorlar. De ki: "Onların hayatlarını düzene sokmak, sahipsiz bırakmaya göre hayırlı olandır." Eğer birlikte yaşayacak olursanız, onlar sizin kardeşlerinizdir. Allah, bozguncu olanla yapıcı olanı ayırt etmesini bilir. Eğer, Allah dileseydi, sizi zora koşardı. Zira Allah, Çok Güçlü ve Her Şeye Egemen'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/220-ayet.md
- **Bakara 2:224** — Sakın, Allah adına ettiğiniz yeminleri; iyilik yapmanıza, takvâ sahibi olmanıza ve insanların arasını düzeltmenize engel kılmayın. Allah, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/224-ayet.md
- **Bakara 2:228** — Boşanan kadınlar, evlenmeksizin üç âdet dönemi beklerler. Eğer Allah'a ve Âhiret Günü'ne îmân ediyorlarsa, Allah'ın rahimlerinde yarattığını gizlemeleri onlara helâl değildir. Eğer bu dönemde kocaları barışmak isterlerse, onlarla yeniden evlenmede daha fazla hak sahibidirler. Erkeklerin, kadınlar üzerindeki haklarına denk, kadınların da erkekler üzerinde meşru hakları vardır. Ancak erkekler, onlar[1] üzerinde[2] öncelik sahibidirler. Kuşkusuz, Allah; Mutlak Üstün Olan'dır, En İyi Hüküm Veren'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/228-ayet.md
- **Bakara 2:277** — Îmân edip, sâlihâtı yapanların,[1] salâtı ikâme edenlerin ve zekâtı yapanların[2] ödülleri kuşkusuz Rabb'lerinin yanındadır. Onlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/277-ayet.md
- **Ali İmran 3:39** — O, mihrâpta salât[1] ederken, melekler: "Kuşkusuz Allah, seni Yahyâ ile müjdeliyor. O, Allah'tan gelen kelimeyi tasdik eden, toplumuna öncülük yapan, kendisine sahip olan, iyilerden bir Nebi olacak." diye seslendiler.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/39-ayet.md
- **Ali İmran 3:46** — "O, beşikte de[1] yetişkinliğinde de insanlarla konuşacak. O, sâlihlerden[2] olacaktır."  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/46-ayet.md
- **Ali İmran 3:57** — Îmân edip sâlihâtı[1] yapanlara gelince: Allah, yaptıklarının karşılığını eksiksiz verecektir. Allah, haksızlık yapanları sevmez.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/57-ayet.md
- **Ali İmran 3:89** — Ancak, bundan sonra tevbe[1] edip kendilerini düzeltenler hariç. Kuşkusuz, Allah, Çok Bağışlayıcı'dır, Rahmeti Kesintisiz'dir.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/89-ayet.md
- **Ali İmran 3:114** — Bunlar, Allah'a ve Âhiret Günü'ne inanırlar, ma'rûfu yapıp telkin ederler, münkere engel olurlar[1]; hayırda birbirleriyle yarışırlar, işte bunlar sâlihlerdendir.[2]  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/114-ayet.md
- **Nisa 4:16** — Sizden onu[1] yapan iki er kişiye de eziyet edin.[2] Eğer tevbe eder, kendilerini düzeltirlerse onları rahat bırakın.[3] Allah, Tevbeleri Kabul Eden'dir ve Rahmeti Kesintisiz Olan'dır.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/16-ayet.md
- **Nisa 4:34** — Erkekler, kadınlar üzerinde kavvâmdırlar.[1] Kendi mallarından infak[2] etmelerinden dolayı Allah bazınızı bazınıza göre faddale[3] yapmıştır. İyi düzeltici kadınlar; bağlılık gösteren ve Allah'ın korumasını istediğini, kocalarının bulunmadığı zamanlarda da koruyanlardır. Nuşûzundan[4] endişe ettiğiniz kadınlara önce öğüt verin, sonra yataklarında yalnız bırakın, sonra bir süre ayrılın.[5] Eğer size uyarlarsa onların aleyhine bir yol aramayın. Kuşkusuz Allah Çok Yüce'dir ve Çok Büyük'tür.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/34-ayet.md
- **Nisa 4:35** — Eğer, her ikisinin arasının bozulmasından endişe ederseniz, erkeğin ailesinden bir hakem, kadının ailesinden bir hakem belirleyin, eğer uzlaşmak isterlerse, Allah onların aralarını bulur. Kuşkusuz, Allah, Her Şeyi Bilen'dir, Her Şeyden Haberdar'dır.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/35-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
