# Alak 96:1 - **Sure:** 96. Alak (19 ayet) - **Ayet:** 1 / 19 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/alak-suresi/1-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça اِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذ۪ي خَلَقَۚ ## Okunuş Ikra'bismi rabbikellezi halak. ## Mealler (23) ### Şinasi Güneş meali Oluşturan [1] Rabbinin niteliğiyle/nitelemesiyle [tanımlamasıyla] [2] öğren ve öğret [3]! 1. "H-l-q," bir şeyden bir şey oluşturmak demektir. Rabbimiz, ''Halik'' olmakla birlikte, insanlar da ''Halik'' olabilir: 3:49, 5:110, 29:17, 89:7-8… Bu yüzden, Allah için, ''Halik olanların en iyisi'' ifadesi kullanılır: 23:14, 37:125. Kur'an'da, yaratmayı ifade eden kelimeler için, 23:14. ayetin dipnotuna bakabilirsiniz. 2. Rab; yaratan, programlayan, programını işleten, yöneten, eğiten, öğreten, büyüten geliştiren, ödüllendiren, bağışlayan, cezalandıran demektir. Bir ürünü, bir cihazı ya da bir yazılımı en iyi kim anlayabilir ve anlatabilir? Onu tasarlayan ve oluşturan. Rabbin "Halik" olması, var ettiği her şeye bir kod, sistem ve anlam [fıtrat] yüklediği anlamına gelir. Eğer oluşturan O ise: Neyi, niçin, hangi ölçüyle oluşturduğunu en iyi bilen de O'dur. "Oluşturan Rabbinin niteliğiyle okumak": Nesneleri, olayları, insanı ve kainatı onu var edenin tasarım amacına ve koyduğu yasalara göre incelemek demektir. Oluşturanı hesaba katmadan yapılan bir öğrenme ve öğretme, kullanım kılavuzunu reddedip karmaşık bir makineyi çözmeye çalışmaya benzer. Öğrenme ve öğretme süreçlerinde insanın düştüğü en büyük tuzak kibir ve mülkiyet iddiasıdır ["Ben bildim", "Ben icat ettim", "Ben öğrettim"]. Öğrenme emri "Halik olan Rabbin niteliğiyle" olduğunda: Bilginin kaynağı netleşir: İnsan sıfırdan bilgi yaratmaz; Halik'ın zaten oluşturduğu ve kainata nakşettiği hakikatleri keşfeder. Öğretmenin sınırları çizilir: Öğreten kişi, bilginin mutlak sahibi değil, Halik'ın yarattığı hakikatlerin bir aktarıcısı, yansıtıcısıdır. Halik olan Allah var eder; insan ise mahlukatı okur ve anlamlandırır. Oluşturmak [Halk]: Somut veya soyut varlığı ortaya koymaktır. Okumak / Öğrenmek: O varlığın arkasındaki yasayı, hikmeti ve düzeni çözmektir. Halik niteliğiyle öğrenmek ve öğretmek; doğaya, insana, tarihe veya bir metne bakarken ona "Bu varlık hangi amaçla, hangi tasarımla var edildi?" sorusuyla yaklaşmaktır. Bu yapılmadığında öğrenme sadece kuru bir bilgi istifleme haline gelir; hakiki anlamda bir "okuma" sayılmaz. Özetle: Halik olan Rabbin niteliğiyle öğrenip öğretmek; "Sistem kimin sistemi ise, bilgiyi ve öğrenmeyi de O'nun koyduğu varoluş gayesine bağlayarak yürütmek" demektir. 3. ''İkra,'' oku demek değil, ''Öğren ve öğret'' demektir. Arapçada, adet kanının rahimde toplanıp dışarı atılmasına [Kuruin قُرُٓوءٍۜ] denir: 2:228. Bilgiyi kendisinde toplayıp, başkalarına aktarmaya kıraat denir: 73:20. Kur'an da, toplanan bilgi, bilgi kümesi demektir. Kitaptan okudukça edindiğimiz bilgiler bizde Kur'an olur. Kur'an, okuyup bilgi edinene Kur'an'dır. Anlamadan okuyan birine, kitap Kur'an olmaz. 17:78. ayetteki ''Fecrin Kur'an'ı'' da, Muhammed Nebi'nin eğitim öğretim faaliyetidir. Dolayısıyla ''İkra'', oku değil, ''Bilgiyi kendinde topla / öğren ve aktar / öğret'' anlamına gelir. ### Erhan Aktaş meali Yaratan Rabb'inin adıyla duyur.[1] 1. Ikra, duyurmak, ilan etmek, iletmek demektir. Vahyin ilk ayeti olduğu kabul gören bu ayetteki "ıkra" kelimesine "oku" anlamını vermek önemli bir yanılgıdır. Henüz ortada okunacak bir metin olmadığına göre, okumaktan söz etmek doğru değildir. Bu kelime ile ifade edilen şey; sana vahyettiğimiz mesajı, aklında tut, derleyip toparla ve ondan sonra da insanlara duyurmaya, ilan etmeye, ulaştırmaya başla demektir. Ikra, kelime anlamı olarak esasen "bir şeyleri biriktirip onu dağıtmak, başka yerlere nakletmek" demektir. Bu ayeti, İslam'ın bilgiye verdiği değeri örneklemek için konu edinmek; "İslam'ın ilk emri okudur" türü bir tanımlama yapmak doğru değildir. Zira ayet, okumanın öneminden değil, vahyin insanlara duyurulmasından söz etmektedir. Nasıl ki "ezan okumak", "türkü okumak" dendiği zaman, okunan bir metinden değil de duyurmaktan, söylemekten söz edilmiş olunuyorsa, ayetteki "ıkra" kelimesi de duyurmak anlamındadır. ### Diyanet İşleri meali (1-2) Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı "alak"dan yarattı. ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Oku ismiyle o rabbının ki yarattı ### Yaşar Nuri Öztürk meali Yaratan Rabbinin adıyla oku/çağır! ### Ali Bulaç meali Yaratan Rabbin adıyla oku. ### Ali Aydın meali Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı “alak”dan yarattı. [1][2] 1. Kur’an’ın indiği toplum yazısız bir toplum idi; “okuma-yazma bilmeyenler topluluğu” anlamında değil, okuma yazmanın gerekli kıldığı alışkanlıklara ve kavramlara sahip olmayanların yaşadıkları bir dünya anlamında yazısız bir toplum idi. Kur’an böyle bir topluluk içerisinde yaşayan ümmi Nebi’ye nazil oldu ve o da aldığı vahyi ilk önce kendine okudu, ona iman etti ve onu içselleştirdi, Kur’an’ın Türkçe çevirilerinde “Yaratan Rabbinin adıyla oku” şeklinde yer alan bu âyet yaygın kanaate göre Kur’an’ın ilk inen âyeti olduğundan, burada cevaplanması gereken bazı sorular vardır. Nebi (aleyhisselam) okuma yazma biliyor muydu? Nebi (aleyhisselam) dan okuması istenen şey neydi? Aslında buradaki okuma yazılı bir metni okuma anlamına gelmemektedir. 2. Sözlü okuma; akıl ve gönül vasıtasıyla ezbere okuma yani zihinde bir ön hazırlık yapmayı, kavramayı, anlayarak söylemeyi ve sindirmeyi gerektiren bir okumadır. Oysa yazılı bir metni okuma böyle değildir. O dışarıdan alınan bir şeyi yüksek sesle olsun ya da olmasın ama anlamak niyetiyle bilinçli olarak zihne işlemeyi ifade eder. Nebi (aleyhisselam) ın yazılı bir metne muhatap olmadığı ve yazılı bir metni de okumadığı anlaşıldığına göre, Kur’an kendisine indirildiğinde, onu insanlara sözlü olarak yani dille okumuş duyurmuş muhatapları da Kur’an’ı sözlü olarak dinlemişlerdir. Nitekim Kur’an âyetleri bu konuda gayet açıktır. “Kur’an okunduğunda onu dinleyin...” (Âraf- 204) “Kendisine âyetlerimiz okunduğunda...” (Lokman-7) “Kafirler dediler ki, sakın bu Kur’an’ı dinlemeyin...” (Fussilet-26) “Resul’e indirileni işittiklerinde...” (Mâide-83) Bu durumda ikra emrinin nesnesi olarak akla Nebi (aleyhisselam)’a indirilen Kur’an gelmektedir ki zaten bu kelimenin anlamı da okunandır. Bu takdirde âyet “Sana indirileni, ilk önce zihnine ve gönlüne Rabbinin adıyla yani O’ndan geldiğine iman ederek tüm benliğinle oku anlamına gelmektedir. ### İbrahim Esinler meali İkra; yaratan Rabbinin ismiyle. _Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/96/1_ ### Rowad Tercüme Merkezi meali Yaratan Rabbinin adıyla oku! _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/96/1_ ### Şaban Piriş meali Oku! Yaratan Rabbinin adıyla. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/96/1_ ### Ali Özek ve diğerleri meali Yaratan Rabbinin adıyla oku! _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/96/1_ ### Mustafa İslamoğlu meali Oku yaratan Rabbin adına; _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### Muhammed Esed meali Oku yaratan Rabbin adına, _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### Edip Yüksel meali Yaratan Efendisinin ismiyle oku. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ 1. * Muhammed peygamberin okuma yazma bildiğini ve Muhammed'in Kuran'ın vahyine aynı zamanda görsel olarak tanık olduğunu kanıtlayan ayetlerden birisi de ilk inen ayetlerdir. * Bak 2:78; 7:157-158. Bu sure Kuran'ın sonundan itibaren 19. sırada olup 19 ayete sahiptir. ### Mehmet Okuyan meali Yaratan Rabbinin adı ile oku! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ 1. Bu ayetteki emir vahyin ilk buyruğunu oluşturduğu için, henüz herhangi bir metnin olmadığı bir ortamda buradaki [kıraat] emrini bilinen anlamda "okumak" değil de daha çok "anlamak, düşünmek, yaratılana bakarak Yaratan'ı bulma çabası" anlamında entelektüel bir faaliyet olarak yorumlamak gerekmektedir. ### Süleymaniye Vakfı meali Yaratan Rabbinin adıyla oku! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ 1. Bu suredeki ilk beş ayetin, ilk inen Kur'an ayetleri olduğu kabul edilir. Allah'ın ayetleri ikiye ayrılır: İlki yaratılmış ayetlerdir, bunlar kainattaki tüm varlıklardır. İkincisi indirilmiş ayetlerdir ki onlar ilahi kitaplardadır. Daha önce ilahi bir kitap okumamış olan Muhammed aleyhisselamın ilk inen bu emirle o anda okuyabileceği tek şey yaratılmış ayetlerdi. Bu ayetteki "Yaratan Rabbinin adıyla oku" emrinin yerine getirilmesi için, Allah'ın yarattıklarını, onların yaratıcısı olan Allah'ı düşünerek ve onu tanımak maksadıyla incelemek gerekir ({{41:52}}Fussilet 41/52{{/}}-{{41:53}}53,{{/}} {{45:3}}Casiye 45/3{{/}}-{{45:6}}6,{{/}} {{88:17}}Ğaşiye 88/17{{/}}-{{88:20}}20{{/}}). ### Ahmed Hulusi meali Yaratan Rabbinin ismi (ile işaret ettiği hakikatin olan kuvveler) ile OKU! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### Bayraktar Bayraklı meali Yaratan Rabbinin adı ile oku! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### Süleyman Ateş meali Yaratan Rabbinin adıyle oku. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### Ali Rıza Safa meali Yaratan Efendinin İsmiyle oku! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### Gültekin Onan meali Yaratan rabbin adıyla oku. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### İbni Kesir meali Yaratan Rabbının adıyla oku. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ### Hasan Basri Çantay meali Yaratan Rabbinin adiyle oku. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/96/1_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | ٱقْرَأْ | ikra' | oku | [qrA](https://akilkuran.com/qrA) | | بِٱسْمِ | bismi | adıyle | [smw](https://akilkuran.com/smw) | | رَبِّكَ | rabbike | Rabbinin | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) | | ٱلَّذِى | llezi | | | | خَلَقَ | haleka | yaratan | [xlq](https://akilkuran.com/xlq) | ## Kökler - **قرا (qrA)** — Toplamak, bir araya getirmek https://akilkuran.com/qrA - **سمو (smw)** — Yükseklik https://akilkuran.com/smw - **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak https://akilkuran.com/rbb - **خلق (xlq)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi ölçüp biçmek ve düzgün, pürüzsüz olmak https://akilkuran.com/xlq ## Gezinme - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/96/2.md - Sure: https://akilkuran.com/96.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt