# Ali İmran 3:75

- **Sure:** 3. Ali İmran (200 ayet)
- **Ayet:** 75 / 200
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/75-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَمِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّه۪ٓ اِلَيْكَۚ وَمِنْهُمْ مَنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِد۪ينَارٍ لَا يُؤَدِّه۪ٓ اِلَيْكَ اِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَٓائِماًۜ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْاُمِّيّ۪نَ سَب۪يلٌۚ وَيَقُولُونَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

## Okunuş

Ve min ehlil kitabi men in te'menhu bi kıntarin yueddihi ileyk, ve minhum men in te'menhu bi dinarin la yueddihi ileyke illa ma dumte aleyhi kaima, zalike bi ennehum kalu leyse aleyna fil ummiyyine sebil, ve yekulune alallahil kezibe ve hum ya'lemun.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Kitap Ehli'nden, ona kantarla emanet versen, onu sana iade eden kimseler de vardır [3:110-113-199]. Onlardan, bir dinar versen, devamlı başına dikilmedikçe onu sana iade etmeyen kimseler de vardır. İşte bu, onların: ''Ümmilerin aleyhimize bir yolu yoktur.'' demelerindendir [1].

1. Kurtulmuşluk sendromu, kendini üstün görme hastalığı. Kendini üstün ve kurtulmuş olarak gördüğü için, karşı tarafa her şeyi yapmayı kendine mübah görüyor. Bugün İsrail'in Filistin'e yaptıklarının altında da bu hastalık yatmaktadır. Geleneksel inançtaki ''Darul harb'' anlayışı da benzer bir inançtır. ''Ülkemiz darul harptedir'' diyerek, yaptıkları usulsüzlükleri mübah görüyorlar.

### Erhan Aktaş meali

Kitap Ehli'nden öylesi vardır ki, kendisine yüklerle mal emanet etsen, onu sana eksiksiz iade eder. Öylesi de var ki bir dinar emanet etsen, başına dikilmedikçe onu sana iade etmez. Bunun sebebi: "Ummilerin[1] malını yemede vebal yoktur.[2]" diye düşünmelerindendir. Onlar, bile bile, Allah adına yalan söylerler.

1. Arapların batıl, kendilerinin hak dine mensup olduklarına inanan Yahudiler, onların mallarını kendilerine helal sayıyorlardı.
2. İlahi bir kitaba mensup olmayan.

### Diyanet İşleri meali

"Kitap ehlinden öylesi vardır ki, ona yüklerle mal emanet etsen, onu sana (eksiksiz) iade eder. Fakat onlardan öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet etsen, tepesine dikilip durmadıkça onu sana iade etmez. Bu da onların, "Ümmilere karşı (yaptıklarımızdan) bize vebal yoktur" demelerinden dolayıdır. Onlar, bile bile Allah'a karşı yalan söylerler.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Ehli kitabdan öylesi vardır ki ona yüklerle emanet bıraksan onu sana te'diye eder, gene onlardan öylesi vardır ki ona bir dinar emanet etsen tepesine binmedikçe onu sana te'diye etmez, bunun sebebi: Çünkü bunlar bizim aleyhimize ümmilerde bir yol yoktur derler ve Allaha karşı bile bile yalan söylerler

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Ehlikitap'tan öylesi vardır ki, ona yüklerle emanet teslim etsen onu sana iade eder. Onlardan öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet etsen, tepesine çökmedikçe onu sana geri vermez. Bunun sebebi şudur: Onlar: "Ümmilerin, bizim aleyhimize yol bulmaları mümkün değildir." demişlerdir. Onlar, bilip durdukları halde, Allah hakkında yalan söylerler.

### Ali Bulaç meali

Kitap Ehlinden öylesi vardır ki, bir kantar emanet bıraksan onu sana geri verir; öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet bıraksan, sen, onun tepesine dikilip durmadıkça onu sana ödemez. Bu onların "ümmiler (zayıf ve bilgisizler veya Ehl-i Kitap olmayanlar) konusunda üzerinizde bir yol (sorumluluk) yoktur" demiş olmalarındandır. Oysa kendileri (gerçeği) bildikleri halde Allah'a karşı yalan söylemektedirler.

### Ali Aydın meali

Ehl-i kitaptan öylesi vardır ki, ona bir kantar mal emanet bıraksan, onu sana geri öder. Fakat onlardan öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet bıraksan, tepesine dikilmezsen onu sana geri ödemez. Bu da onların, “Ümmîlere karşı yaptıklarımızdan dolayı bize bir yol (günah) yoktur” demelerindendir. Allah adına bile bile yalan söylüyorlar.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Kitap ehlinden öylesi vardır ki, ona yüklerle mal emanet etsen, onu sana (eksiksiz) iade eder. Fakat onlardan öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet etsen, tepesine dikilip durmadıkça onu sana iade etmez. Bu da onların, “Ümmîlere karşı (yaptıklarımızdan) bize vebal yoktur” demelerinden dolayıdır. Onlar, bile bile Allah’a karşı yalan söylerler.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/3/75_

### Şaban Piriş meali

Kitap ehlinden; bir yük altın bıraksan onu sana iade eden kimseler vardır. Onlardan, bir dinar versen tepesine dikilmedikçe onu sana geri vermeyen kimseler de vardır. Bu, onların: "Kitapsızlara/ümmilere (Araplar'a) karşı üzerimize bir sorumluluk yoktur" demelerindendir. Onlar, bile bile Allah hakkında yalan söylerler.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/3/75_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Ehli kitaptan öylesi vardır ki, ona yüklerle mal emanet bıraksan, onu sana noksansız iade eder. Fakat onlardan öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet bıraksan, tepesine dikilip durmazsan onu sana iade etmez. Bu da onların, «Ümmîlere karşı yaptıklarımızdan dolayı bize vebal yoktur» demelerindendir. Allah adına bile bile yalan söylüyorlar.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/3/75_

### Mustafa İslamoğlu meali

Önceki vahyin mensuplarından öyleleri var ki, kendisine bir hazine emanet etsen (kuruşuna dokunmadan) iade eder; öyleleri de var ki, tek bir dinar emanet etsen tepesine dikilmedikçe sana geri vermez. Bu, onların, "Bizden olmayanlara yaptıklarımızdan dolayı bir şey lazım gelmez" şeklindeki iddiaları yüzündendir. Fakat onlar bile bile Allah hakkında yalan söylüyorlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### Muhammed Esed meali

Geçmiş vahyin izleyicileri arasında öylesi var ki, kendisine bir hazine emanet etsen sana (sadakatle) iade eder; ve öylesi de var ki ona ufak bir altın sikke emanet etsen, başında dikilmedikçe sana geri vermez; bu, onların, "Kitap ile ilgisi olmayan bu halk(a yaptığımız hiçbir şey)den dolayı bize bir suç yüklenemez" şeklindeki iddialarının bir sonucudur: (Böylece) onlar, (bile bile) Allah hakkında yalan söylerler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### Edip Yüksel meali

Kitap halkından öylesi var ki kendisine yığınla emanet bıraksan sana aynen öder. Fakat onlardan öylesi de var ki kendisine bir dinar emanet etsen, başına dikilip durmadıkça geri ödemez. "Ümmilere karşı bizim bir sorumluluğumuz yok" dedikleri için böyle davranıyorlar ve bile bile yalanlarını ALLAH'a yakıştırıyorlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

1. * Din adamları, Kuran'ın Tanrı sözü olduğunu kanıtlamak için Kuran'daki "ümmi" kelimesinin anlamını kaydırarak Muhammed peygamberin okuryazar olmadığını iddia ederler. Bu ayette olduğu gibi, Yahudiler ve Hıristiyanlar, Arap halkını, kitapları olanlar ve olmayanlar olarak iki gruba ayırıyorlardı. Yoksa geçmiş din adamlarının iddia ettiği gibi, Yahudiler ve Hıristiyanlar, dinsel mücadelelerinde halkı okur-yazarlar ve okur-yazar olmayanlar diye iki gruba ayırmıyorlardı. * Bak 2:78; 3:20; 7:157-158.

### Mehmet Okuyan meali

Kitap ehlinden öylesi vardır ki ona yığınla mal emanet etsen, onu sana (tastamam geri) öder. Onlardan öylesi de vardır ki ona bir dinar emanet etsen, başına dikilmediğin sürece onu sana (geri) ödemez. Bunun sebebi, "Ümmilere karşı (yaptıklarımızdan dolayı) bize hiçbir yol (sorumluluk) yoktur." demeleridir. Onlar Allah hakkında bilerek yalan söylüyorlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

1. Benzer mesajlar: Al-i İmrân 3:69, 72, 75, 78, 113; Nisâ 4:46; Mâide 5:66; A‘râf 7:168. Bu ayet gruplardaki bütün kişilerin aynı olmadığını, içlerinde farklılıklar bulunabileceğini, bu yüzden de toptancı değerlendirmelerden kaçınılması gerektiğini göstermektedir.
2. Burada geçen [el-ümmiyyîne] (ümmiler) ifadesi, Al-i İmrân 3:20'de de açıkladığımız gibi öncesindeki bağlam gereği "kitap ehlinden olmayanlar" demektir.
3. Yüce Allah Al-i İmrân 3:78'de de geçen bu cümlede kitap ehlinden olan bu kişilerin bile bile Allah'a yalan isnat ettiklerini haber vermektedir. Belli ki bu kişiler kendilerini ayrıcalıklı görmelerini ilahi bir bilgiye dayandırdıklarını düşünmekte, bu davranışlarını onlara Allah'ın bildirdiğini iddia etmektelerdi. Onlara göre başkalarına karşı herhangi bir sorumluluklarının olmaması, dini kabullerinin bir sonucuydu. İşte Yüce Allah kendilerini yalanlamakta ve bu düşünceleri sebebiyle Allah'a yalan isnat ettiklerini bildirmektedir. Yûnus 10:18 ve Hucurât 49:16'da ifade edildiği gibi bu tipler "Allah'a bilmediğini haber veren" ve "O'na -hâşâ- din öğretmeye çalışan" insanlar olarak tanıtılmış olmaktadır. Buna benzer içeriklerde olmak üzere, Bakara 2:80 ve A‘râf 7:28'de de çeşitli uyarılar bulunmaktadır.

### Süleymaniye Vakfı meali

Ehlikitaptan /kitaplarında uzman olanlardan öyleleri var ki yığınla mal emanet etsen onu sana tastamam geri verir. Öyleleri de var ki bir dinarı emanet etsen tepesine dikilip durmadığın sürece onu sana geri vermez. Bunun sebebi, "Bizim, ümmilere /Mekkelilere karşı bir sorumluluğumuz yoktur." demeleridir. Onlar Allah'a karşı, bile bile yalan söylerler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

1. Dinar, Rasulullah (s.a.v.) döneminde para olarak kullanılan Bizans altınıdır. Bu paralardan bugün İstanbul Arkeoloji Müzelerinde bulunanların en ağır olanı 4.35 gr. gelmektedir.
2. Bu ve {{62:2}}Cum'a 62/2.{{/}} ayette geçen "ümmiler", "Mekkeliler" anlamındadır. Mekke, Ümmü'l-Kura yani yerleşim yerlerinin ana merkezidir. Yeryüzünde ilk kamu binası orada yapılmıştır ({{3:96}}Al-i İmran 3/96{{/}}). Bu sebeple Arap dilinde Mekkeli olanlara ümmi denir (Müfredat). Muhammed aleyhisselam da ümmilerin yani Mekkelilerin içinden çıkarılmış bir elçidir ({{62:2}}Cum'a 62/2{{/}}) ve Ümmü'l-Kura'yı /Mekke ve çevresini uyarsın diye gönderilmiştir ({{6:92}}En'am 6/92,{{/}} {{42:7}}Şura 42/7{{/}}). Ümmi kelimesi, bunun dışında, iki farklı anlamda da kullanılmıştır. Birincisi, "kendine kitap verilmemiş olan" ({{3:20}}Al-i İmran 3/20{{/}}), ikincisi "inandığı ilahi kitabın içeriğini bilmeyen"dir ({{2:78}}Bakara 2/78{{/}}). Nebimiz daha önce ilahi kitap bilgisine sahip değildi ({{29:47}}Ankebut 29/47{{/}}-{{29:48}}48,{{/}} {{42:52}}Şura 42/52{{/}}-{{42:53}}53{{/}}) ama Kur'an'da ona, bundan dolayı ümmi denilmemiştir. Son nebinin Mekke'den çıkacağı Tevrat ve İncil'de yazılı olduğundan ({{7:157}}A'raf 7/157{{/}}-{{7:158}}158{{/}}) Kur'an'da onunla ilgili olarak kullanılan ümmi kavramı, Mekkeli anlamındadır. Arapçada anasından doğduğu gibi kalıp okuma yazma bilmeyen kişiye de ümmi denir (Lisan'ul-Arab). Mekkeli müşrikler, Kur'an'ın Muhammed aleyhisselama birileri tarafından yazdırıldığı iddia ederler ({{25:5}}Furkan 25/5{{/}}). Eğer o, okuma yazma bilmeseydi onu yakından tanıyan Mekkeliler, böyle bir iddiada bulunamazdı.
3. Yahudiler de Hıristiyanlar da kendilerini çok yüce görür kendilerinden olmayanlara değer vermezler ({{2:111}}Bakara 2/111,{{/}} {{2:113}}113,{{/}} {{2:135}}135{{/}}, {{5:16}}Maide 5/16{{/}}).
4. Allah, son nebinin ümmi yani Mekkeli olacağının, Tevrat ve İncil'de yazılı olduğunu bildirir ({{7:157}}A'raf 7/157{{/}}-{{7:158}}158{{/}}). Ama elimizdeki Tevrat ve İncil'de bu bilgi yoktur. Allah Teala, ehl-i kitabın yani kitaplarında uzman olanların, kitaplarındaki bir çok bilgiyi gizlediklerini ve onların bir kısmının Kur'an'da açıklandığını haber verir ({{5:15}}Maide 5/15{{/}}). Bu ayet, o bilgileri gizleyenlerin, Allah'a karşı, bile bile yalan söylediklerini anlatmaktadır.

### Ahmed Hulusi meali

Kendilerine hakikat bilgisi gelmiş olanlardan öyleleri vardır ki, kantar (dolusu) emanet bıraksan, onu sana aynen iade eder. Öyleleri de vardır ki, tek bir dinar (altın) emanet etsen, tepesine dikilip zorlamadıkça sana geri vermez. Bu onların, "Bize karşı olan ümmilerin (hakikati bilmeyenlerin) hiçbir hakkı yoktur" diye (düşünmelerinden kaynaklanır). Onlar bile bile Allah üzerine yalan söylüyorlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### Bayraktar Bayraklı meali

Kitap ehlinden öylesi vardır ki, ona yüklerle emanet bıraksan onu sana öder. Onlardan öylesi de vardır ki ona bir dinar versen, devamlı olarak başına dikilmedikçe onu sana ödemez. Onlar, "Cahillere karşı bize bir sorumluluk yoktur" dedikleri için böyle yapıyorlar ve Allah'a karşı bile bile yalan söylüyorlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### Süleyman Ateş meali

Kitap ehlinden öylesi vardır ki, ona yüklerle emanet bıraksan, onu sana öder. Onlardan öylesi de vardır ki, ona bir dinar versen, devamlı olarak başına dikilmeden onu sana ödemez. Onlar "Ümmilere karşı bize bir sorumluluk yoktur." dedikleri için böyle yapıyorlar ve Allah'a karşı bile bile yalan söylüyorlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### Ali Rıza Safa meali

Oysa kitap halkından öyleleri vardır ki, sorumluluğuna tartılar dolusu bıraksan, sana geri verir. Öyleleri de vardır ki, sorumluluğuna bir altın bıraksan, tepesinde dikilmedikçe sana geri vermez. "Önceki kitaplardan bilgisi olmayanlar için, üzerimizde yükümlülük yoktur!" dedikleri için böyle yaparlar. Bilmelerine karşın, Allah hakkında yalanlar söylerler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### Gültekin Onan meali

Kitap ehlinden öylesi vardır ki, bir kantar emanet bıraksan onu sana geri verir; öylesi de vardır ki, ona bir dinar emanet bıraksan, sen onun tepesine dikilip durmadıkça onu sana ödemez. Bu onların "ümmiler [zayıf ve bilgisizler veya Ehl-i Kitap olmayanlar] konusunda üzerinizde bir yol (sorumluluk) yoktur" demiş olmalarındandır. Oysa kendileri (gerçeği) bildikleri halde Tanrı'ya karşı yalan söylemektedirler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### İbni Kesir meali

Ehl-i Kitab'dan öylesi vardır ki; kantarla emanet bıraksan; onu sana öder. Öylesi de vardır ki; bir tek altın emanet etsen; tepesine dikilmedikçe onu sana ödemez. Bu, onların: Ümmiler hakkında bize karşı sorumluluk yoktur, demelerindendir. Onlar, bile bile Allah'a karşı yalan söylemektedirler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

### Hasan Basri Çantay meali

Kitablılardan öyle kimse vardır ki kendisine bir kantar (altın) emanet etsen onu sana eksiksiz öder. öyle kimse de vardır ki ona emaneten tek bir altın versen onu — sen üzerinde ayak direyib durmadıkça — sana ödemez. Bunun sebebi şudur: Onlar "Ummiler hakkında bize karşı (mes'uliyyete) bir yol yokdur" demişler (öyle fikir beslemişler) dir. Onlar Allaha karşı, kendileri de bilib durdukları halde, yalan söylerler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/3/75_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَمِنْ | ve min | -nden |  |
| أَهْلِ | ehli | ehli- | [Ahl](https://akilkuran.com/Ahl) |
| ٱلْكِتَـٰبِ | l-kitabi | Kitap | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| مَنْ | men | öylesi (vardır ki) |  |
| إِن | in | eğer |  |
| تَأْمَنْهُ | te'menhu | ona emanet bıraksan | [Amn](https://akilkuran.com/Amn) |
| بِقِنطَارٍۢ | bikintarin | yüklerle mal | [qnTr](https://akilkuran.com/qnTr) |
| يُؤَدِّهِۦٓ | yu'eddihi | onu öder | [Ady](https://akilkuran.com/Ady) |
| إِلَيْكَ | ileyke | sana |  |
| وَمِنْهُم | ve minhum | ve onlardan |  |
| مَّنْ | men | öylesi (de vardır ki) |  |
| إِن | in | eğer |  |
| تَأْمَنْهُ | te'menhu | ona versen | [Amn](https://akilkuran.com/Amn) |
| بِدِينَارٍۢ | bidinarin | bir dinar | [dnr](https://akilkuran.com/dnr) |
| لَّا | la |  |  |
| يُؤَدِّهِۦٓ | yu'eddihi | onu ödemez | [Ady](https://akilkuran.com/Ady) |
| إِلَيْكَ | ileyke | sana |  |
| إِلَّا | illa | başka türlü |  |
| مَا | ma |  |  |
| دُمْتَ | dumte | sürekli | [dwm](https://akilkuran.com/dwm) |
| عَلَيْهِ | aleyhi | başına |  |
| قَآئِمًۭا ۗ | kaimen | dikilmeden | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| ذَٰلِكَ | zalike | bu |  |
| بِأَنَّهُمْ | biennehum | onların (içindir) |  |
| قَالُوا۟ | kalu | dedikleri | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| لَيْسَ | leyse | yoktur | [lys](https://akilkuran.com/lys) |
| عَلَيْنَا | aleyna | bize |  |
| فِى | fi | karşı |  |
| ٱلْأُمِّيِّـۧنَ | l-ummiyyine | ümmilere | [Amm](https://akilkuran.com/Amm) |
| سَبِيلٌۭ | sebilun | bir yol (sorumluluk) | [sbl](https://akilkuran.com/sbl) |
| وَيَقُولُونَ | ve yekulune | ve söylüyorlar | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| عَلَى | ala | karşı |  |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah'a |  |
| ٱلْكَذِبَ | l-kezibe | yalan | [kpb](https://akilkuran.com/kpb) |
| وَهُمْ | vehum | ve onlar |  |
| يَعْلَمُونَ | yea'lemune | bile bile | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |

## Kökler

- **اهل (Ahl)** — İki ayrı temel anlamı vardır: aile ve eritilmiş yağ  
  https://akilkuran.com/Ahl
- **كتب (ktb)** — Bir şeyi bir şeye katıp bir araya getirmek  
  https://akilkuran.com/ktb
- **امن (Amn)** — Gönlün sükûnu ve korkunun gitmesi  
  https://akilkuran.com/Amn
- **قنطر (qnTr)** — Köprü (kantara) ve bir ağırlık ölçüsü olan kıntâr bu köktendir  
  https://akilkuran.com/qnTr
- **ادي (Ady)** — Bir şeyi bir şeye ulaştırmak ya da onun kendiliğinden ulaşması  
  https://akilkuran.com/Ady
- **دنر (dnr)** — Altın para olan dinarın adıdır  
  https://akilkuran.com/dnr
- **دوم (dwm)** — Durmak, yerinde kalmak  
  https://akilkuran.com/dwm
- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm
- **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek  
  https://akilkuran.com/qwl
- **ليس (lys)** — Verilen metinde temel anlam bir yere bağlanıp oradan ayrılmamaktır  
  https://akilkuran.com/lys
- **امم (Amm)** — Tek bir asıldan dört yakın anlam doğar: asıl, dönülen yer, topluluk ve din  
  https://akilkuran.com/Amm
- **سبل (sbl)** — İki yönü vardır: bir şeyi yukarıdan aşağı salıvermek ve bir şeyin uzayıp gitmesi  
  https://akilkuran.com/sbl
- **كذب (kpb)** — Doğruluğun karşıtı olan yalan  
  https://akilkuran.com/kpb
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/3/74.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/3/76.md
- Sure: https://akilkuran.com/3.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt