# Araf 7:138 - **Sure:** 7. Araf (206 ayet) - **Ayet:** 138 / 206 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/araf-suresi/138-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça وَجَاوَزْنَا بِبَن۪ٓي اِسْرَٓائ۪لَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَهُمْۚ قَالُوا يَا مُوسَى اجْعَلْ لَـنَٓا اِلٰهاً كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌۜ قَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ ## Okunuş Ve cavezna bi beni israilel bahre fe etev ala kavmin ya'kufune ala asnamin lehum, kalu ya musac'al lena ilahen ke ma lehum alihetun, kale innekum kavmun techelun. ## Mealler (23) ### Şinasi Güneş meali Ve İsrailoğullarına o dalgalı denizin eşiğini geçirttik [1]. Kendilerini körü körüne sahte otoritelere adayan bir kavme rastladılar [2]. Dediler ki: ''Ey Musa! Onların ilahları gibi bize de bir ilah belirle.'' Dedi ki: ''Şüphesiz siz, kontrolsüz tepkiler veren bir kavimsiniz.'' 1. BAHR: Yemm kelimesi "Sınırları olmayan, egolu aklın hesap edemediği mutlak hakikat okyanusu" olarak konumlandırmıştık. Bahr ise, etimolojik ve ontolojik olarak yarıp açmak, genişletmek, sınırları, yolları, kıyıları olan, üzerinde gemilerin yüzdüğü, bilginin ve varlığın durmaksızın dalgalandığı potansiyel, insan hayatının ve akışının bilinen büyük su kütlesini [deniz veya büyük nehir yatağı] ifade eder. Bu kavram; sadece fiziksel bir su kütlesi değil, sınırları zorlayan enginliği, derinliği, yutuculuğu ve potansiyeli bünyesinde barındıran sistemik genişleme alanıdır. Sami kökü; açılmak, yarmak, genişçe kesmek, büyük çukur-ark açmak, üzerinde seyrüsefer edilebilir [ulaşılabilir] bir yol sunmak, su birikintisi oluşturmak somut eylemine dayanır. Bir alanın yarılarak derinleşmesi ve geniş bir hazneye dönüşmesidir. Arapça [Bahara-Bahr- بَحَرَ / بَحْر]: Toprağı genişçe yarmak-kazmak [Bahartu'l-ard]. Kulağı çentilip yarılan deve [Bahîra-5:103]. Derinleşen ve genişleyen bilgi [Mütebahhir]. Çoğulu: Bihâr-buhûr: Engin su kütlesi, deniz, büyük nehir. İbranice-Aramice [Bâḥar-Bəḥār - בָּחַר]: Yarmak, seçip derinleşmek, araştırmak. Süryanice [Bḥar]: Denemek, derinlemesine incelemek, nüfuz etmek. Temel Kök Karakteristiği: Bir yapının yarılarak sınırlandırılamaz bir genişliğe, derinliğe ve kuşatıcılığa ulaşması; durgunluktan çıkıp muazzam bir kütle-potansiyel kazanmasıdır. Yemm ile Farkı: Yemm kaotik, dipsiz ve sınırsız bir derinlikken; bahr, üzerinde haritası olan, kıyıları bilinen, aklın ve tecrübenin üzerinde yol alabildiği yaşamın ve ilmi akışın seyrüsefer alanıdır. Kur'anî metodolojide B-Ḥ-R kavramı, zıttı olan Berr [بَرّ - Kara-Sınır-Sabit Zemin] ilkesi üzerinden netleşir: 30:41. Berr [Kara]: İnsanın ayağını bastığı sabit, belirgin, sınırları net, netlik ve emniyet içeren düzlemdir. Musa'nın İki Bahrın Birleştiği Yerdeki Eşiği [18:60-62]: Somut düzlemde: İki büyük su akıntısının kesiştiği coğrafi nokta. Enfüsteki Karşılığı: Bilincin, sıradan zihinsel akışla [standart bilgi birikimiyle] derin hikmet akışının kesiştiği, sıradan ilmin [zamanın yorgunluğunun hissedildiği yer] bitip aşkın hikmetle evrilme eşiğine geldiği o dönüm noktasıdır. Musa'nın yorgunluk hissetmesi, tortulu aklın taşıma kapasitesinin sınırına gelip yeni bir boyuta geçiş zorunluluğunu duymasıdır. İsrailoğulları-Firavun Düzleminde Bahr: İsrailoğulları'nın kölelikten kurtulup Firavun'un zulmünden kaçarken geçtikleri yer için bahr kelimesini kullanılır. Afaktaki Karşılığı: Firavun için bahr; kontrol ettiği, sınırlarını bildiği, üzerinde askeri birliklerini koşturabileceğini zannettiği devletin, iktidarın ve sığ yasal düzenin seyrüsefer alanıdır. Firavun, bahrın [sistemin] kurallarını kendisinin koyduğunu zanneder. İsrailoğulları için bahr: Firavunî kuşatmanın bitiş sınırı, ama henüz mutlak özgürlük okyanusuna [yemm] açılmadan önceki o geçiş koridorudur. Musa'nın Bahra Müdahale Edip Tarık [Yol] Açması: 20:77. ayette Musa'ya verilen ilahi talimat şudur: Onlar için bahrda hiçbir ıslaklık-batma riski olmayan kuru bir yol aç… Buradaki tarîq kelimesi, ayak izlerinin bıraktığı, üzerinde yürünerek iz sürülen açık, net ve güvenli yol demektir. Enfüste ve Afakta Bu Müdahale Ne Anlatıyor? Sistemin İçinde Güvenli Koridor Açmak: Musa, kontrolü Firavun'un elinde gibi görünen o toplumsal-zihinsel akışın [bahr] ortasında, asasıyla [fıtri irade ve hakikat darbesiyle] yepyeni, güvenli ve kuru bir hat açar. Bu, köleleştirilmiş kitlelerin sistemin ortasından batmadan geçebileceği bir kurtuluş koridorudur. Zihinsel Çözülme: İnsan zihni, korku dalgalarının ve baskıların denizinde boğulurken, fıtri irade devreye girip o kaotik akışı yardığında ortada yürünebilecek net bir hakikat yolu belirir. Korku biter, akıl ve irade ayağını basacak sağlam zemin bulur. Tekvîr 6. Ayet Bağlamında Bihâr: El-Bihâr, Bahr kelimesinin çoğuludur; kütlesel derinlikleri, birikmiş devasa potansiyelleri ve akıcı alanları temsil eder. ''Ve 'izel-bihâru succirat''; o güne kadar birikmiş, bastırılmış, kendi yatağında duran tüm devasa toplumsal kitleler, karmaşık duygular, patlamaya hazır potansiyeller ve tutkular kaynatılır, taşırılır, sınırlarını aşarak kontrol edilemez bir patlamaya-yangına dönüştürülür. Bahr'ın Rolü: Bahr, insan hayatının ve toplumsal sistemin üzerinde yürüdüğü, kuralları ve kıyıları olan yaşam sahasıdır. Firavun bu sahnede egemenlik kurmaya çalışır; ancak fıtri irade [Musa] o suların ortasında ilahi yasanın darbesiyle [asa] yepyeni bir yürüyüş hattı [tarîq] açarak köleleri karşı kıyıya taşır. Müteşâbih soyutlamada Bahr; fiziksel deniz sınırının ötesinde, tükenmez bilgi, bilinçaltı, karmaşık toplumsal hareketler ve dizginlenmesi zor büyük potansiyellerdir. ​Duygu ve Bilinç Dalgalanması: Zihnin karmaşık, kontrolü zor, insanı içine çekip yutabilen derinlikleri ve toplumsal çalkantılardır. Tükenmez Bilgi Denizi: ​"De ki: Rabbimin kelimeleri için denizler [Bahr] mürekkep olsa...[18:109].'' Buradaki deniz; bilginin, yasaların ve imkanların sonsuz ve kuşatıcı derinliğini ifade eder. 2. SNM: Belli bir kalıba dökülmüş, estetik veya cezbedici bir biçim verilmiş, insan eliyle üretilen ve karşısında iradenin teslim alındığı somut form-heykel. Fiziksel olarak taştan, ahşaptan veya altından yontulmuş putlar [sanam]. Sun’ [صنع - beşeri üretim-kurgu] köküyle doğrudan akrabadır. Sanam, insanın kendi elleriyle [veya zihniyle] ürettiği, daha sonra da kutsiyet atfederek önünde eğildiği kurguların, ideolojilerin ve somutlaştırılmış sahte otorite odaklarının sembolüdür. AKF: Bir nesneye, bir düşünceye, bir kurala veya bir merkeze gözünü, bedenini ve iradesini hiçbir yere kıpırdatmaksızın, başka hiçbir ihtimal bırakmayacak şekilde sıkıca, sabit, odaklanmış bir şekilde kilitlemek, körü körüne bağlanmak. Fiziksel olarak bir yere kapanmak, başından ayrılmamak, bir nesnenin üzerine kapanıp kalmak [itikaf kelimesi buradan türemiştir]. Kök, fiziksel olarak sabitlenmeyi ifade ederken; soyut düzlemde insanın zihnini, iradesini ve sevgisini ya sahte putlara-ego kurgularına ya da hakikate mutlak bir bağlılıkla kilitlemesi manasını kazanır. ### Erhan Aktaş meali İsrailoğullarını denizden geçirdik. Kendilerine özgü putlara tapan bir halka rastladılar. Ey Musa! "Bize de bunların ilahları gibi bir ilah yap." dediler. "Siz gerçekten cahil bir kavimsiniz." dedi. ### Diyanet İşleri meali İsrailoğullarını denizden geçirdik. Derken, kendilerine ait putlara tapan bir kavme rastladılar. İsrailoğulları, "Ey Musa! Onların kendilerine ait ilahları (putları) olduğu gibi sen de bize ait bir ilah yapsana" dediler. Musa şöyle dedi: "Şüphesiz siz cahillik eden bir kavimsiniz." ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Ve Beni İsraile denizi atlattık, derken bir kavme vardılar, toplanmışlar kendilerine mahsus bir takım putlara tapıyorlardı, ya Musa! dediler: Bunların bir çok ilahları olduğu gibi sen de bize bir ilah yap, siz, dedi: Gerçekten cahillik ediyorsunuz ### Yaşar Nuri Öztürk meali İsrailoğullarına denizi geçirttik. Özel putlarına tapan bir topluluğa rastladılar. Bunun üzerine: "Ey Musa, dediler, bunların ilahları olduğu gibi sen de bize bir ilah belirle." Musa dedi: "Siz cahilliği sürdürmekte olan bir toplumsunuz." ### Ali Bulaç meali İsrailoğullarını denizden geçirdik. Putları önünde bel büküp eğilmekte olan bir topluluğa rastladılar. Musa'ya dediler ki: "Ey Musa, onların ilahları (var; onların ki) gibi, sen de bize bir ilah yap." O: "siz gerçekten cahillik etmekte olan bir kavimsiniz" dedi. ### Ali Aydın meali İsrailoğullarını denizden geçirdik, orada kendilerine özel birtakım putlara saygı gösteren bir topluma rastladılar. Bunun üzerine: Ey Musa! Onların ilâhları olduğu gibi, sen de bizim için bir ilah kıl! dediler. Musa: Gerçekten siz cahillik yapan bir toplumsunuz, dedi. ### İbrahim Esinler meali Ve cevaz* verdik İsrâîloğullarının bol sudan; öyle ki vardılar bir kavim/toplum üzerine (ki) yapışıyorlardı** kendi idollerine karşı; dediler: "Ey Mûsâ! Yap bizlere bir ilâh onların ilâhları gibi"; dedi (Mûsâ): "Doğrusu sizler cahil bir kavimsiniz/toplumsunuz." _Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/7/138_ 1. Geçmelerine izin. 2. Tapınmak için yapışıyorlardı. ### Rowad Tercüme Merkezi meali İsrailoğulları'nı denizden geçirmiştik. Kendilerine ait bir takım putlarına ibadet edip, duran bir topluluğa rastgeldiler. "Ey Mûsâ! Bunların ilahları gibi bize de bir ilah yapsana!" dediler. Mûsâ da onlara: "Şüphesiz, cahillik eden bir toplumsunuz!" dedi. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/7/138_ ### Şaban Piriş meali İsrailoğulları'nı denizden geçirmiştik. Kendilerine ait bir takım putlarına ibadet eden bir topluma uğradılar. Ey Musa, bunların ilahları gibi bize de bir ilah yapsana! dediler. Musa da onlara: Şüphesiz, cahillik eden bir toplumsunuz! dedi. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/7/138_ ### Ali Özek ve diğerleri meali İsrailoğullarını denizden geçirmiştik. Bu sırada, kendilerine ait bir takım putlara tapan bir kavme rastlamışlar ve (Musa'ya): "Ey Mûsâ! Şunların ilâhları gibi bize de bir ilâh yap" demişlerdi. (O da onlara): "Siz hakikaten cahillik eden bir kavimsiniz" demişti. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/7/138_ ### Mustafa İslamoğlu meali Sonunda İsrailoğullarını denizden geçirdik; derken, birtakım putlara tapınan insanlarla karşılaştılar. "Ey Musa!" dediler, "Onların ilahı gibi bize de bir ilah tedarik ediver!" (Musa) cevaben dedi ki: "Siz sahiden de kendini bilmez bir yığınsınız. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Muhammed Esed meali Ve İsrailoğullarını denizden geçirdik; derken, birtakım putlara tapınıp duran bir toplulukla karşılaştılar. (İsrailoğulları): "Ey Musa," dediler, "Bize de onların tanrıları gibi bir tanrı yapıver!" (Musa): "gerçekten de siz (eğri doğru nedir) bilmeyen bir toplumsunuz!" dedi, _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Edip Yüksel meali İsrail oğullarını denizden geçirdik. Kendilerine özgü heykellere hizmet eden bir topluluğa rastladılar ve: "Musa, bunların tanrıları gibi bize de bir tanrı yap" dediler. "Siz, gerçekten cahil bir topluluksunuz!" dedi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Mehmet Okuyan meali İsrailoğulları'nı denizden geçirmiştik. Orada kendilerine ait birtakım putlara tapan bir kavmin yanına gelmişlerdi. Bunun üzerine (Musa'ya) "Ey Musa! Onların ilahları olduğu gibi, sen de bizim için bir ilah yap!" demişlerdi. (Musa) şöyle demişti: "Şüphesiz ki siz cahillik eden bir toplumsunuz." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ 1. Denizi geçtikten sonra kendilerine ait putlara tapmakta olan kavmin kimlerden oluştuğuna dair ayette herhangi bir bilgi yoktur. Müfessirlerimiz bu bağlamda çeşitli isimler ileri sürmekte, bir kısmı Lahm, bir kısmı Hz. Musa'nın kendileriyle savaşması emredilen Ken‘âniler olduğunu belirtmişlerdir. Haklarında Kur'an'da bilgi verilmemesinden hareketle, bu kavmin kimlerden oluştuğuna dair net bir şeyler söylemek durumunda değiliz. Bunların tapındığı putların "inek" şeklinde olduğu, daha sonra Sâmirî'nin de bunlardan esinlenerek bir buzağı putu yaptığı ifade edilmektedir. Çeşitli ayetlerde geçen [asnâm] kelimesi ise daha çok madeni bir kaynaktan yapılmış "putlar" anlamına gelmektedir. Burada önemli olan, denizden geçirilen İsrailoğulları'nın onlara bakarak ortaya koydukları çirkin tavırdır. ### Süleymaniye Vakfı meali İsrailoğullarını denizden geçirdik. Kendi putları karşısında saygıyla duran bir topluluğa rastladılar. "Ey Musa! Onların kendilerine özel tanrıları gibi sen de bize özel bir tanrı yapsana!" dediler. Musa: "Siz gerçekten cahilce davranan bir halksınız." dedi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ 1. İlk fırsatta yoldan çıktılar.{{7:129}} A'raf 7/129,{{/}} {{10:12}}Yunus 10/12{{/}}-{{10:14}}14,{{/}} {{20:85}}Taha 20/85{{/}}-{{20:97}}97{{/}}, {{20:115}}115{{/}}-{{20:122}}122,{{/}} {{96:6}}Alak 96/6{{/}}-{{96:7}}7.{{/}} ### Ahmed Hulusi meali İsrailoğullarına denizi geçirttik. . . Kendilerine ait putlara tapınan bir topluluğa ulaştılar. Dediler ki: "Ey Musa. . . Onların sahip olduğu ilahlar gibi bizim için bir ilah oluştur". . . (Musa) dedi ki: "Muhakkak ki siz çok cahilsiniz!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Bayraktar Bayraklı meali İsrailoğulları'nı denizden geçirdik. Özel putlarına tapan bir topluluğa rastladılar. Bunun üzerine, "Ey Musa!" dediler, "Bunların ilahları olduğu gibi, sen de bize bir ilah belirle!" Musa dedi ki: "Siz gerçekten cahil bir toplumsunuz." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Süleyman Ateş meali İsrail oğullarını denizden geçirdik, kendilerine mahsus birtakım putlara tapan bir kavme rastladılar: "Ey Musa, dediler, (bak) bunların nasıl tanrıları var, bize de öyle bir tanrı yap!" (Musa) dedi: "Siz, gerçekten cahil bir toplumsunuz." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Ali Rıza Safa meali Ve İsrailoğullarını, denizden geçirdik. Kendi yakıştırmalarıyla kutsallaştırdıkları simgelere tapınan bir toplumla karşılaştılar. Dediler ki: "Ey Musa! Bize de onların tanrıları gibi bir tanrı yap!" Dedi ki: "Aslında, siz, bilisiz bir toplumsunuz!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Gültekin Onan meali İsrail oğullarını denizden geçirdik. Putları önünde bel büküp eğilmekte olan bir topluluğa rastladılar. Musa'ya dediler ki: "Ey Musa, onların tanrıları (var; onlarınki) gibi, sen de bize bir tanrı yap." O: "Siz geçekten cahillik etmekte olan bir kavimsiniz" dedi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### İbni Kesir meali İsrailoğullarını denizden geçirdik. Onlar, gönülden putlara tapagelen bir topluluğa rastladılar ve dediler ki: Ey Musa; onların tanrıları olduğu gibi bize de bir tanrı yap. O da dedi ki: Siz gerçekten cahil topluluksunuz. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ### Hasan Basri Çantay meali İsrail oğullarını denizden geçirdik. Şimdi putlarının önünde tapagelen bir kavme rast geldiler. Dediler ki: "Ya Musa, onların nasıl Tanrıları varsa sen de bize öyle bir Tanrı yap"! "Siz, dedi, cidden ne cahillik eder bir kavmsiniz"! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/138_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | وَجَـٰوَزْنَا | ve cave zna | ve geçirdik | [jwz](https://akilkuran.com/jwz) | | بِبَنِىٓ | bibeni | oğullarını | [bny](https://akilkuran.com/bny) | | إِسْرَٰٓءِيلَ | israile | İsrail | | | ٱلْبَحْرَ | l-behra | denizden | [bHr](https://akilkuran.com/bHr) | | فَأَتَوْا۟ | feetev | rastladılar | [Aty](https://akilkuran.com/Aty) | | عَلَىٰ | ala | üzerine | | | قَوْمٍۢ | kavmin | bir kavim | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) | | يَعْكُفُونَ | yea'kufune | tapan | [Ekf](https://akilkuran.com/Ekf) | | عَلَىٰٓ | ala | | | | أَصْنَامٍۢ | esnamin | putlara | [Snm](https://akilkuran.com/Snm) | | لَّهُمْ ۚ | lehum | kendilerine | | | قَالُوا۟ | kalu | dediler | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) | | يَـٰمُوسَى | ya musa | Musa | | | ٱجْعَل | c'al | yap | [jEl](https://akilkuran.com/jEl) | | لَّنَآ | lena | bize de | | | إِلَـٰهًۭا | ilahen | bir tanrı | [Alh](https://akilkuran.com/Alh) | | كَمَا | kema | gibi | | | لَهُمْ | lehum | bunların | | | ءَالِهَةٌۭ ۚ | alihetun | tanrıları | [Alh](https://akilkuran.com/Alh) | | قَالَ | kale | dedi | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) | | إِنَّكُمْ | innekum | siz gerçekten | | | قَوْمٌۭ | kavmun | bir toplumsunuz | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) | | تَجْهَلُونَ | techelune | cahil | [jhl](https://akilkuran.com/jhl) | ## Kökler - **جوز (jwz)** — İki temel anlamı vardır: bir yeri kat edip geçmek ve bir şeyin ortası https://akilkuran.com/jwz - **بني (bny)** — Parçaları birbirine katarak bir şey kurmak https://akilkuran.com/bny - **بحر (bHr)** — Yayılıp genişlemek https://akilkuran.com/bHr - **اتي (Aty)** — Gelmek, özellikle kolayca gelmek https://akilkuran.com/Aty - **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek https://akilkuran.com/qwm - **عكف (Ekf)** — Bir şeye yönelip ondan ayrılmamak ve alıkoymak https://akilkuran.com/Ekf - **صنم (Snm)** — Türevi olmayan tek bir kelimedir: tahta, gümüş ya da bakırdan yapılıp tapılan put https://akilkuran.com/Snm - **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek https://akilkuran.com/qwl - **جعل (jEl)** — Birbirine dayanmayan kelimeler taşır https://akilkuran.com/jEl - **اله (Alh)** — Tek temel anlamı ibadettir https://akilkuran.com/Alh - **جهل (jhl)** — İki temel anlamı vardır: bilginin karşıtı olan bilgisizlik ile hafiflik ve yerinde duramama https://akilkuran.com/jhl ## Gezinme - Önceki ayet: https://akilkuran.com/7/137.md - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/7/139.md - Sure: https://akilkuran.com/7.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt