# Araf 7:166

- **Sure:** 7. Araf (206 ayet)
- **Ayet:** 166 / 206
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/araf-suresi/166-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَا نُهُوا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِـ۪ٔينَ

## Okunuş

Fe lemma atev an ma nuhu anhu kulna lehum kunu kıredeten hasiin.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Ne zaman ki, son vermeleri istenen şeylerden inatla vazgeçmediler, onlara: "Aşağılık mukallitler olun." dedik [1].

1. İnsan fıtri frenleri atlayıp hırsına teslim olduğunda, sistemin fıtri yatağından dışarı savrulur. Müteşabih olarak bu, bilincin o asil, iradeli ve özgün duruşunu kaybedip; sadece dışsal dürtülere bağımlı, iradesi dumura uğramış, adeta o merkezin kapısından kovulmuş bir formsuzluğa düşmesidir. Merkezden ve Fıtri Huzurdan Kovulma: İnsan o fıtri frenleri, o ana akış yatağını ve kurduğu o içsel medeniyet merkezini ego hırsıyla çiğnediğinde; artık o yüksek bilinç boyutunda barınamaz. İçsel Kovuluş: Zihin kendi kibrinin ve hırsının kurbanı olur. İçerideki o huzur merkezinden, fıtri saygınlıktan ve vicdani aydınlıktan uzaklaştırılır [hâsiîn olur]. Artık hakikat kapısında bir değeri kalmamış, kendi çölünde hor ve hakir bir konuma düşmüştür. Hasiin ile birlikte zikredilen kirdeten ifadesi, coğrafi bir hayvanlaşma masalı değil, tam bir bilinç deformasyonudur: Taklitçilik ve Özsüzleşme: Maymun, kendi iradesiyle düşünmeyen, sadece gördüğünü körü körüne taklit eden, özünü yitirmiş bir simgedir. Bilinç; özünü, vicdani derinliğini ve fıtri iradesini kaybederek sadece dürtülerin peşinden koşan, taklitçi, iradesiz ve aşağılanmış bir konuma düşer. [2:65, 5:60].

### Erhan Aktaş meali

Yasaklandıkları şeyleri yapmakta ısrar edince, onlara: "Düşkün maymunlar[1] olun." dedik.

1. Bu buyruk ahlaki bir anlam içermektedir. "Kişilik ve davranış yönünden maymunlar gibi olun." denmektedir. Bkz. 2: 65: İçinizden Sebt'te sınırları aşanları elbette bilirsiniz. İşte bundan dolayı onlara "Düşkün maymunlar olun." dedik. Doğrudan maymun yapılacak olsalardı "maymunlar olun dedik" yerine "maymun yaptık" denirdi.

### Diyanet İşleri meali

Yasaklandıkları şeylerden vazgeçmeye yanaşmayınca da onlara "aşağılık maymunlar olun" dedik.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Vaktaki artık o nehy edildikleri şeylerden dolayı kızıb tecavüz etmeğe de başladılar, biz de onlara maymun olun keratalar dedik

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Ne zaman ki, yasaklandıkları şeylerden ötürü öfkelenip başka aşırılıklar yapmaya başladılar, onlara şöyle dedik: "Aşağılık, maskara maymunlar olun!"

### Ali Bulaç meali

Onlar, kendisinden sakındırıldıkları 'şeyi yapmada ısrar edip başkaldırınca' onlara: "Aşağılık maymunlar olunuz" dedik.

### Ali Aydın meali

Kendilerine yasaklanan şeylerden vazgeçmeyip daha da ileri gittiklerinde onlara: Aşağılık keneler olun! dedik. [1]

1. Kıradete: Kalplerinin katılaşması (Bakara, 74); alçaklık ve rezillik durumuna düşmeleri (Bakara, 85); kalplerinin ölmesi (Bakara, 243) anlamına gelmektedir. Yani bitkinlik, tükenmişlik, zillet içinde kalmaları, taş olma hali gibi hiçbir gücü kalmama ve sefil bir hayata mahkum olma anlamında kullanılmıştır. Kırade kelimesi; kan emici, kene anlamına da gelmektedir. İsrailoğulları ve torunları olan Yahudilerin tarih içinde faiz gibi yollarla insanları nasıl sömürdükleri herkesin malumudur. Kırade maymun değildir.

### İbrahim Esinler meali

Öyle ki ne zaman sınırı aştılar kendisinden* menedilenden dedik onlara: "Olun maymunlar; dışlanan/reddedilen**."

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/7/166_

1. Kötülük.
2. Dışlanan, reddedilen maymunlara işaret de anlamlıdır. Maymunlar topluluk halinde yaşarlar. Hiyerarşi söz konusudur. Bazı maymunlar lider tarafından topluluktan kovulur. Bu reddedilen maymunlarda stres, huzursuzluk çok daha yüksektir. Bir türlü huzur bulamazlar.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Yasaklandıkları şeylerde diretip ısrar edince onlara: “Aşağılık maymunlar olun!” dedik.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/7/166_

### Şaban Piriş meali

Yasaklandıkları şeye başkaldırdıkları zaman, onlara: Alçak maymunlar olun! dedik.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/7/166_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Kibirlenip de kendilerine yasak edilen şeylerden vazgeçmeyince onlara: Aşağılık maymunlar olun! dedik.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/7/166_

### Mustafa İslamoğlu meali

Ve sonunda, kendilerine yasaklanan şeyleri işlemekteki inatçı tutumları yüzünden onlara dedik ki: "Maymundan beter olun!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### Muhammed Esed meali

ve sonra da, kendilerine yasak edilen şeyleri yapmakta küstahça direttikleri zaman onlara: "Aşağılık maymunlar gibi olun!" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### Edip Yüksel meali

Kendilerine yasaklananlara uymayınca da onlara, "Aşağılık maymunlar olun!" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

1. * Bak 2.65 ve 5:60.

### Mehmet Okuyan meali

Yasaklanan şeyler nedeniyle haddi aşınca onlara "Aşağılık maymunlar (gibi) olun!" demiştik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

1. Buradaki mesajın şeklen ve bedenen değil de manevi ve mecaz olarak bir dönüşüm olduğu kanaatindeyiz. Benzer mesajlar: Bakara 2:65; Mâide 5:60.

### Süleymaniye Vakfı meali

Konulan yasaklara başkaldırdıklarında onlara: "Aşağılık maymunlar gibi olun!" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

1. Bu, onlara has fiziksel dönüşüm değil, benzer davranışları gösteren herkese uygulanan bir dışlama biçimidir ({{2:65}}Bakara 2/65{{/}}, {{4:47}}Nisa 4/47{{/}}).

### Ahmed Hulusi meali

Ne zaman ki kibirlenip yasaklandıkları şeylerden dolayı kızıp hadlerini aştılar, kendilerine: "Aşağılık maymunlar (birbirini taklitle yaşayan, aklını kullanamayan mahluklar) olun" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### Bayraktar Bayraklı meali

Sonra da, kendilerine yasaklanan şeyleri yapmakta küstahça direttikleri zaman onlara, "Aşağılık maymunlar olun!" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### Süleyman Ateş meali

Kibirlerinden dolayı kendilerine yasak kılınan şeylerden vazgeçmeyince onlara: "Aşağılık maymunlar olun!" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### Ali Rıza Safa meali

Aşırılıkları yüzünden, yasaklandıkları şeyleri yapmaya son vermeyince, onlara; "Aşağılık maymunlar olun!" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### Gültekin Onan meali

Onlar, kendisinden sakındırıldıkları şeyi 'yapmada israr edip başkaldırınca' onlara: "Aşağılık maymunlar olun" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### İbni Kesir meali

Böylece onlar, serkeşlik ederek yasak edileni yapmakta ısrar edince; aşağılık maymunlar olun, dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

### Hasan Basri Çantay meali

Bu suretle onlar serkeşlik ederek yasak edileni yapmakda ısraar edince kendilerine: "Hor ve zelil maymunlar olun" dedik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/166_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| فَلَمَّا | felemma | ne zaman ki |  |
| عَتَوْا۟ | atev | vazgeçmediler | [Etw](https://akilkuran.com/Etw) |
| عَن | an | -den |  |
| مَّا | ma | şeyler- |  |
| نُهُوا۟ | nuhu | yasak kılınan | [nhy](https://akilkuran.com/nhy) |
| عَنْهُ | anhu | kendilerine |  |
| قُلْنَا | kulna | dedik | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| لَهُمْ | lehum | onlara |  |
| كُونُوا۟ | kunu | olun | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| قِرَدَةً | kiradeten | maymunlar | [qrd](https://akilkuran.com/qrd) |
| خَـٰسِـِٔينَ | hasiine | aşağılık | [xsA](https://akilkuran.com/xsA) |

## Kökler

- **عتو (Etw)** — Büyüklük taslamak  
  https://akilkuran.com/Etw
- **نهي (nhy)** — Bir sona varmak, ulaşmak  
  https://akilkuran.com/nhy
- **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek  
  https://akilkuran.com/qwl
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn
- **قرد (qrd)** — Bir şeyde kesintili biçimde toplanma  
  https://akilkuran.com/qrd
- **خسا (xsA)** — Uzaklaştırmak  
  https://akilkuran.com/xsA

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/7/165.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/7/167.md
- Sure: https://akilkuran.com/7.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
