# Araf 7:179

- **Sure:** 7. Araf (206 ayet)
- **Ayet:** 179 / 206
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/araf-suresi/179-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَث۪يراً مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۘ  لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَاۘ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَاۘ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَاۜ  اُو۬لٰٓئِكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّۜ اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ

## Okunuş

Ve lekad zere'na li cehenneme kesiren minel cinni vel insi lehum kulubun la yefkahune biha ve lehum a'yunun la yubsırune biha ve lehum azanun la yesmeune biha, ulaike kel en'ami bel hum edallu, ulaike humul gafilun.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Ve kesinlikle yerli ve yabancılardan bir çoğunu cehennem için serpiştirdik. Onların kalpleri vardır onunla kavramazlar. Ve onların gözleri vardır onunla hakikati görmezler. Ve onların kulakları vardır onunla kulak vermezler. İşte onlar, hayvanlar gibidirler, bilakis daha da şaşkın. İşte onlar gaflette olanların ta kendileridir [1].

1. Klasik Arapça ve Sami dillerindeki ortak Z-R-‘ [ذرأ] kökünün en eski semantik çekirdeği; bir toprağa tohum saçmak, ekmek, yaymak, üretmek, tabiatın kendi yasaları gereği çoğalmasını ve serpilmesini sağlamak demektir. Geleneklerin çevirdiği gibi "Yoktan var etmek" [halk] değil, sistemik bir üretilme, çoğalma ve sonuç verme sürecidir. Cehennem: Öte dünyada etlerin yakıldığı fantastik bir işkence ocağı değil; Sami ve kökensel olarak insanın kendi elleriyle ürettiği zihinsel kriz, içsel çoraklaşma, zihinsel yanıklar ve sistemik cehennem [tarihsel-enfüsi yıkım] halidir. Gelenek buradaki zere'nâ fiilini bir "Yaratma" olarak alıp, Allah'ın güya başından beri cehennemlik insanlar "Ürettiğini" iddia ederek iradeyi ve adaleti sıfırlar. Oysa kök, tohumun ekilmesi ve ektiğini biçmesi yasasını söyler: İnsanlar kendi iradeleriyle fıtratlarını körleştirirse, sistem onları otomatik olarak cehennemin [krizin ve yanışın] birer mahsulü haline getirir. Ne ektiysen onu biçersin! İnsan, kendine verilen o muazzam algı mekanizmalarını [kalp-fıkıh, a‘yün-gözlem, âzân-dinleme] işletmeyip hırslara, kör taklitlere ve sapmalara teslim ettiğinde; tarih sahnesinde ve kendi iç dünyasında kaçınılmaz bir cehennem [sistemik çöküş, yanış ve tükeniş] üretir. Bu ayet bir cebir ve kader fermanı değil, tam aksine fıtri yasaların işletilmemesinin ürettiği trajik sonun ilanıdır. Ayetin devamındaki "Onlar hayvanlar gibidir, hatta daha da şaşkın durumdadırlar" tespiti, aklını ve iradesini kullanmayan bilincin içgüdüsel bir hayvaniyete [anlam körlüğüne] düşerek kendi cehennemini bizzat nasıl ürettiğini gözler önüne seren en sert ontolojik uyarıdır! [22:46].

### Erhan Aktaş meali

Gerçek şu ki, cinnden[1] ve insten[1] çoğalttıklarımızın[2] çoğu Cehennem'liktir.[3] Ki onların kalpleri[4] vardır onunla kavramazlar, gözleri vardır onunla görmezler, kulakları vardır onunla işitmezler. İşte bunlar hayvanlar gibidirler, hatta daha da bilinçsizdirler. İşte gafil olanlar bunlardır.

1. Bkz.7:38. ayetin dipnotu.
2. Çevirilerde çoğaltama yerine "yaratma" olarak anlam verilen "zera'na" kelimesinin anlamı, "yaratma" değil, "çoğaltmadır". Zera'na yaratılmış olan bir şeyin, üreyerek çoğalması demektir. "Zirat," yani ekin ekme kelimesi de buradan türemiştir. Ayette yaratmadan değil, "çoğalmadan" söz edilmektedir. Şayet "yaratmak" kast edilseydi, "haleka" kelimesi kullanılmış olunurdu.
3. Çevirilerde, çoğunlukla bu ayete: "Ben insanların ve cinnlerin çoğunu cehennem için yarattım." şeklinde yanlış anlam verilmektedir. Yaratılmış olanların birçoğunun Cehennem'lik olacağının bilgisinin verilmesi ile yaratılmış olanların çoğunun Cehennem için yaratıldığını söylemek aynı şey değildir. (Bkz. 23:79 sizi yeryüzünde çoğaltan O'dur. Ve O'nun huzurunda toplanacaksınız.)
4. İlahi cevher. İdrak etmenin, düşüncenin merkezi. Kur'an'da kalp, düşünme, akletme, anlama, kavrama, şeylerin hakikatini bilme melekesi/yetisi anlamında kullanılmaktadır. Kur'an'da akletme/düşünme fiili kalbe ait olarak görülmüş; düşünmenin ve anlamanın kalbin bir işlevi olduğu belirtilmiştir. Kalp, bu özelliklerinden dolayı ilahi hitaba muhataptır, yükümlü ve sorumludur. Son yıllarda kalp ile beyin arasındaki iletişim üzerine yapılan bilimsel çalışmalarda kalbin beyin fonksiyonlarını etkilediğine dair bulgular elde edilmiştir. Tıpkı göz, kulak vs. ile beyin arasındaki iletişim gibi.

### Diyanet İşleri meali

Andolsun biz, cinler ve insanlardan, kalpleri olup da bunlarla anlamayan, gözleri olup da bunlarla görmeyen, kulakları olup da bunlarla işitmeyen birçoklarını cehennem için var ettik. İşte bunlar hayvanlar gibi, hatta daha da aşağıdadırlar. İşte bunlar gafillerin ta kendileridir.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Celalim hakkı için Cinn-ü İnsten bir çoğunu Cehennem için yarattık, onların öyle kalbleri vardır ki onlarla doymazlar, ve öyle gözleri vardır ki onlarla görmezler ve öyle kulakları vardır ki onlarla işitmezler, işte bunlar behaim gibi, hatta daha şaşkındırlar, işte bunlar hep o gafiller

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Yemin olsun ki biz, insanlardan ve cinlerden birçoğunu cehennem için yarattık. Kalpleri var bunların, onlarla anlamazlar; gözleri var bunların, onlarla görmezler; kulakları var bunların, onlarla işitmezler. Davarlar gibidir bunlar. Belki daha da şaşkın. Gafillerin ta kendileridir bunlar.

### Ali Bulaç meali

Andolsun, cehennem için cinlerden ve insanlardan çok sayıda kişi yarattık (hazırladık). Kalbleri vardır bununla kavrayıp anlamazlar, gözleri vardır bununla görmezler, kulakları vardır bununla işitmezler. Bunlar hayvanlar gibidir, hatta daha aşağılıktırlar. İşte bunlar gafil olanlardır.

### Ali Aydın meali

Gerçek şu ki, cinden ve insten çoğalttığımızın birçoğu cehennemlik olmuşlardır. Onların kalpleri vardır, onlarla kavramazlar; gözleri vardır, onlarla görmezler; kulakları vardır, onlarla işitmezler. İşte onlar hayvanlar gibidir; hatta daha da şaşkındırlar. Onlar gafillerin ta kendileridir. [1]

1. Olumsuz bir kullanım alanına sahip olan ve Kur’an’da 10’dan fazla ayette beraber geçen “cin ve ins” kelimeleri, meallerde genellikle “insanlar ve cinler” şeklinde çevrilmektedir ki bu çeviri doğru değildir. “İns ve cin” kelimelerinin geçtiği âyetlere dikkatli baktığımızda bu şekilde bir anlam örgüsüne sahip olduklarını görebiliriz. Şimdi konuyu açıklığa kavuşturmak için “ins ve cin” kelimelerinin geçtiği birkaç âyet üzerinde durmaya çalışalım. 1-) “De ki eğer ins ve cin bu Kur’an’ın benzerini getirmek için bir araya gelseler ve birbirlerine yardımcı olsalar, yine de onun benzerini ortaya koyamazlar.” (İsra-88) Bu âyette geçen “ins ve cin” kelimeleri “bildiğiniz -bilmediğiniz, tanıyıp - tanımadığınız, görüp-görmediğiniz, yani yerli-yabancı, insan olarak kim varsa, herkes anlamında kullanılmıştır. Âyette yüce Rabbimiz demek istiyor ki “yeryüzünde insan olarak kim varsa, tümü bir araya gelseler, bu kitabın bir benzerini ortaya koyamazlar.” 2-) “Ben, cinni ve insi ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.” (Zâriyat-56) Bu âyette, göklerde ve yeryüzünde olan görünen ve görünmeyen, bildiğiniz ve bilmediğiniz herkesi başka varlıklara değil, sadece bana kulluk etmeleri için yarattım. 3-) “Ey cin ve ins toplulukları! Eğer göklerin ve yerin ötesine geçmeye güç yetirebilirseniz, haydi geçin; ancak delilsiz buna güç yetiremezsiniz.” (Rahman-33) Bu âyette verilmek istenen mesaj, tanınan-tanınmayan, bilinen-bilinmeyen, kim olursa olsun, tüm insanların sorumluluktan ve hesap vermekten kaçmalarının imkansız olduğudur. Yani, denilmek isteniyor ki “ey sorumlu olan insanlar! Allah’ın hesabından kurtulmak istiyorsanız, buyurun kaçın, kurtulun; ancak bunu yapamazsınız; zira böyle bir gücünüz ve imkanınız yoktur. Veya göklere ilimsiz ve araçsız çıkamazsınız. Allah’ın yasası gereği ancak fizik ve matematikle çıkabilirsiniz” demek istenmiştir. “Andolsun ki, cinden ve insten çoğalttığımızın birçoğu cehennemlik olmuşlardır. Onların kalpleri vardır, onlarla kavramazlar; gözleri vardır, onlarla görmezler; kulakları vardır, onlarla işitmezler. İşte onlar hayvanlar gibidir; hatta daha da şaşkındırlar. Onlar gafillerin ta kendileridir.” (Âraf-179) Bu âyette, kalpleriyle idrak etmeyen, hakkı görmek ve duymak istemeyen tüm sorumlu insanlar kastedilmektedir. Kur’an, sadece insanın Allah’a karşı sorumlu bir varlık olduğunu belirtir. Şayet, insanın yanı sıra yani “cin” diye bir varlık olmuş olsaydı, Allah onu da açıkça ortaya koyar ve kendilerine elçi göndererek sorumlu tutardı. Kur’an, cinlerin (cincilerin) cehenneme gireceklerini beyan ederken (Âraf-38; Hud-119) aynı kişilerin cennete gireceği ile ilgili hiçbir ayet göstermez. Dolayısıyla bu âyetteki cinlerden kastın, şeytanlaşmış cinciler ve müneccimler olduğu açıktır. Konuyla ilgili diğer âyetler de verdiğimiz bu dört ayet kapsamında değerlendirilmelidir. Tabi konuyu doğru anlayabilmek için Mekkelilerin “cin” inançlarını bilmek gerekir. Çünkü cinleri anlatan âyetlerin hepsi Mekke’de inen sürelerde yer almaktadır. Medine’de inen hiç bir âyette “cin” kelimesi yer almamaktadır. Dolayısıyla işin arka planı görülmeden mevzuyu anlamak kolay olmayacaktır. Esasen insanın, gayb konusundaki bilgisizliği ve merakı, onu yanlış inanç ve fikirlere götürmüştür. Cinler konusu din adamları, medyumlar ve sihirbazlar tarafından istismar konusu edilmiştir. İlk önce cinlerin insanlardan ayrı bir varlık oldukları inancı yerleştirilmiş, daha sonra da “cin” kavramı etrafında mitolojik korkular oluşturulmuş, sonra bu mitolojik korkulara birçok unsur eklenerek kulaktan kulağa gittikçe büyümüş ve çoğu insanın zihin dünyası esir alınmıştır. Tefsirlerde ve rivayetlerde geçen cin kavramıyla ilgili yorumların tamamı mitolojik anlatımların etkisinde yapılmıştır. Geçmiş tüm toplumların kültürleri incelendiğinde, görünmeyen varlıklara cin adı verildiği ve sebebi açıklanamayan olayların gizli failleri olarak görüldüğü gözden kaçmayacaktır. Doğu ve Batı geleneklerindeki görünmez ruhlar, cinler, periler, şeytanlar ve benzer varlıkların tamamı bu kapsamda değerlendirilmelidir. Yunan mitolojisinde cinler, tanrıların altında, insanların üstünde bir yere yerleştirilirdi. Mekke müşrikleri cinleri bir yandan Allah’ın yanı sıra tapınacak varlıklar olarak görürken, diğer yandan, cinler ile Allah arasında nesep ilişkisi kurmaktaydılar. Bazı kahinler ve müneccimlerin, kendilerinin özel cinleri ve şeytanları olduğunu, bunların semadan kendilerine haberler getirdiğini söyleyerek insanları aldatmaya çalışırlardı; ancak gaypdan cinler aracılığıyla haber aldığını söyleyerek insanları kendine bağlayanların ve onların üzerinde hakimiyet kuranların bu iddiaları, Kur’an tarafından yalanlanmaktadır. Mesela, “Biz semada burçlar yaptık ve bakanlar için onu donattık. Onu her türlü lanetlenmiş şeytani güçlerden koruduk. Kulak hırsızlığı yapan olursa, onu şihap (parlak bir ışık) kovalar” (Hicr-16-18) ayetleri, “mecazi” bir ifadedir ve elçiye gelen vahyin korunduğunu, hiçbir şekilde başkalarının ele geçiremeyeceğini belirtilmektedir.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Andolsun, biz cinler ve insanlardan birçoğunu Cehennem için yaratmışızdır. Çünkü onların kalpleri vardır ama kavrayıp anlamazlar. Gözleri vardır, onunla görmezler; kulakları vardır, onunla işitmezler. Onlar hayvanlar gibidir, hatta onlardan daha şaşkındırlar.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/7/179_

### Şaban Piriş meali

Andolsun, biz cinler ve insanlardan birçoğunu cehennem için yaratmışızdır. Çünkü onların kalpleri vardır ama kavrayıp, anlamazlar. Gözleri vardır, onunla görmezler, kulakları vardır, onunla işitmezler. Onlar hayvanlar gibidir, hatta onlardan daha şaşkındırlar.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/7/179_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Andolsun, biz cinler ve insanlardan birçoğunu Cehennem için yaratmışızdır. Onların kalpleri vardır, onlarla anlamazlar; gözleri vardır, onlarla görmezler; kulakları vardır, onlarla işitmezler. İşte onlar hayvanlar gibidir; hatta daha da sapıktırlar. İşte asıl gafiller onlardır.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/7/179_

### Mustafa İslamoğlu meali

Doğrusu Biz, görünen görünmeyen iradeli varlıklar içinden akleden kalpleri olup da kavramayan, gözleri olup da görmeyen, kulakları olup da işitmeyen birçoklarını cehennemlik yapmışızdır. Hayvan gibidir onlar, belki daha da aşağı! Onlar gaflete gömülmüş olan zavallılardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Muhammed Esed meali

Gerçek şu ki, Biz, cehennem için, kalpleri olup da gerçeği kavrayamayan, gözleri olup da göremeyen, kulakları olup da işitmeyen görünmez varlıklardan ve insanlardan çok canlar ayırmışızdır. Hayvan sürüsü gibidir bunlar; hayır hayır, doğru yolu kavramakta onlardan da aşağı: Körcesine dalıp gitmiş olanlar işte böyleleridir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Edip Yüksel meali

İnsanlardan ve cinlerden çok sayıda kişiyi cehenneme mahkûm ettik. Kalpleri var, fakat kavrayamazlar; gözleri var, fakat görmezler; kulakları var, fakat işitmezler. Onlar, çiftlik hayvanları gibidir, hatta daha da kötü... Ve onlar, olup bitenden habersizdirler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Mehmet Okuyan meali

Yemin olsun ki (akıl eden) kalpleri olmasına rağmen anlamayan, gözleri olmasına rağmen görmeyen, kulakları olmasına rağmen duymayan, sadece hayvanlar gibi, hatta daha da şaşkın bir hâlde bulunan ve sonunda habersizmiş gibi davranan pek çok cin ve insanı cehennem için hazırlamışızdır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

1. Bu ayet Furkân 25:44. ayetle birlikte okunmalıdır.
2. Bu ayette gerçeğe itibar etmemek, hakikati görüp dinlememek "sebep", cehenneme gidiyor olmak ise "sonuç"tur.

### Süleymaniye Vakfı meali

Cinlerin ve insanların çoğunu sanki cehennemlik olsunlar diye yetiştirdik. Onların kalpleri vardır ama onunla (gerçeği) kavramazlar; gözleri vardır ama ilerisini görmezler; kulakları vardır ama söz dinlemezler. Onlar en'am (koyun, keçi, sığır ve deve) gibidirler. Hatta daha aşağı seviyededirler. Gerçeklere ilgisiz kalanlar işte onlardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

1. Allah, insanları ve cinleri kendisine kulluk etsinler diye yarattığı halde ({{51:56}}Zariyat 51/56{{/}}) onların çoğu kendi iradeleri ile isyan etmiş ve bu hale düşmüşlerdir. Bu durumda hakiki anlamı vermek mümkün olmayacağı için meale "sanki" ifadesi konmuştur.
2. Allah Zariyat Suresinde:"Cinleri ve insanları, kulluğu sadece bana yapsınlar diye yarattım." ({{51:56}}Zariyat 51/56{{/}}) dediği halde gelenekte bu ayete, "İnsanların ve cinlerin çoğunu cehennem için yarattık" şeklinde anlam verilir. Zariyat 56'da (haleka) خلق fiili kullanıldığı halde bu ayette zerae (ذرأ) fiili kullanılmıştır. Zerae, yetiştirme anlamındadır ({{6:136}}En'am 6/136,{{/}} {{71:17}}Nuh 71/17{{/}}, {{23:79}}Müminun 23/79{{/}}).
3. "İlerisini görmek" diye tercüme ettiğimiz kelime "basiret"tir. Küçük ve büyük baş hayvanların da gözleri vardır ama basiretleri yoktur.
4. Sem' /dinleme, basar /basiret ve kalp /gönül kabiliyetleri, insana ruhun üflenmesiyle birlikte oluşan üç kabiliyettir ({{32:9}}Secde 32/9{{/}}). Ayette bu kabiliyetlerin cinlerde de olduğunun bildirilmesi onlara da ruh üflendiğinin delilidir. Ruh, bilgisayarın işletim sistemine benzer. O sistem bilgisayara, yapımı tamamlandıktan sonra yüklenir. Ruh da vücuda, yapısının tamamlanmasından sonra yüklenir ve kişinin ikinci vücudu olur. Kişi, o andan itibaren diğer canlılardan farklı hale gelir ({{23:12}}Müminun 23/12{{/}}-{{23:14}}14{{/}}). Kalp, kişinin gönlü, ana kumanda merkezidir. Vücut, doğru bilgilere uyulmasını ister. Gönül ise menfaatleriyle doğrular arasında git-geller yaşar. Kararını menfaatlerine göre verirse kendini bazı doğrulara kapatır ve onları yok sayar. Bu da kişiyi, nankör ve kafir yapar. Kafir, Allah'ın ayetlerini görür, doğru olduklarına inanır ama menfaatlerine ters düştüğü için görmezden gelir. Bu sebeple kafirlik, bilinçli bir eylemdir ({{3:106}}Al-i İmran 3/106,{{/}} {{9:66}}Tevbe 9/66,{{/}} {{16:106}}Nahl 16/106,{{/}} {{27:14}}Neml 27/14,{{/}} {{29:47}}Ankebut 29/47,{{/}} {{31:32}}Lokman 31/32{{/}}). Bu eylemi yapanlar, Allah'ın, meleklerin ve tüm insanların lanetini hak ederler. Tevbe etmezlerse dünyalarını da ahiretlerini de kaybederler ({{3:89}}Al-i İmran 3/89{{/}}-{{3:91}}91{{/}}). Bazıları da ikili oynar. Kötü bir görünüm vermemek için, doğruları kabul ettiğini söyler. Menfaatlerine ters düşen ayetlerin anlamlarıyla oynayarak kafirlerden de kötü duruma düşer. Bunlar, insanlara karşı ikiyüzlülük, Allah'a karşı münafıklık edenlerdir. ({{2:8}}Bakara 2/8{{/}}-{{2:16}}16,{{/}} {{2:75}}75{{/}}-{{2:79}}79{{/}}) Bütün bu bilgiler ışığında insan ve cin: "Duyu organlarıyla elde ettiği bilgileri gönlüne göre değerlendirip davranışlarını değiştirebilen canlı" şeklinde tarif edilebilir. Bu özellikler onları, Allah'a karşı sorumlu hale getirmiştir ({{6:128}}En'am 6/128{{/}}-{{6:132}}132,{{/}} {{39:42}}Zümer 39/42,{{/}} {{46:18}}Ahkaf 46/18{{/}}-{{46:19}}19{{/}}, {{46:29}}29{{/}}-{{46:32}}32,{{/}} {{72:14}}Cin 72/14{{/}}-{{72:15}}15{{/}}).
5. {{6:143}}En'am 6/143{{/}}-{{6:144}}144.{{/}}
6. {{2:171}}Bakara 2/171.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Andolsun ki cinn ve insten çoğunu cehennem yaşamı için yaratıp, çoğalttık! Ki onların kalpleri (şuurları) var, (hakikati) kavrayamazlar; gözleri var bunların, onlarla baktıklarını değerlendiremezler; kulakları var, onlarla duyduklarını kavrayamazlar!. . İşte bunlar en'am (evcil hayvanlar) gibidirler; belki daha da şaşkın! Onlar gafillerin (gılaf içinde - kozalarında yaşayanların) ta kendileridir!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Bayraktar Bayraklı meali

Andolsun ki, kalpleri olup düşünmeyen, gözleri olup görmeyen, kulakları olup dinlemeyen cinleri ve insanları cehennem için yarattık. Bunlar hayvan gibidirler; hatta daha da aşağıdırlar. İşte gafil olanlar böyleleridir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Süleyman Ateş meali

Andolsun, cehennem için de birçok cin ve insan yarattık ki kalbleri var, fakat onlarla anlamazlar; gözleri var, fakat onlarla görmezler; kulakları var, fakat onlarla işitmezler. İşte onlar hayvanlar gibidir, hatta daha da sapık... Ve işte gafiller onlardır!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Ali Rıza Safa meali

Ve gerçek şu ki, insanlardan ve cinlerden çoğunu cehennem için yarattık. Onların yürekleri vardır; onunla anlamazlar. Ve onların gözleri vardır; onunla görmezler. Onların kulakları da vardır; onunla duymazlar. İşte onlar, hayvanlar gibidir, üstelik daha da şaşkındır. Aymazlık içinde olanlar, işte onlardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Gültekin Onan meali

Andolsun, cehennem için cinlerden ve insanlardan çok sayıda kişi yarattık (hazırladık). Kalpleri vardır fakat bununla kavramazlar; gözleri vardır fakat bununla görmezler; kulakları vardır fakat bununla işitmezler. Bunlar hayvanlar gibidir, hatta daha da aşağılıktırlar. İşte bunlar gafil olanlardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### İbni Kesir meali

Andolsun ki; Biz cinn ve insanlardan bir çoğunu cehennem için yarattık. Onların kalbleri vardır; anlamazlar, gözleri vardır; görmezler, kulakları vardır; duymazlar. Onlar; hayvanlar gibidirler, hatta daha da sapıktırlar. İşte onlar; gafillerin kendilerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

### Hasan Basri Çantay meali

Andolsun ki biz cin ve insden bir çoğunu cehennem için yaratmışızdır. Onların kalbleri vardır, bunlarla idrak etmezler; gözleri vardır, bunlarla görmezler; kulakları vardır, bunlarla işitmezler. Onlar dört ayaklı hayvanlar gibidir. Hatta daha sapıkdırlar. Onlar gaflete düşenlerin ta kendileridir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/179_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَلَقَدْ | velekad | ve andolsun |  |
| ذَرَأْنَا | zera'na | yarattık | [prA](https://akilkuran.com/prA) |
| لِجَهَنَّمَ | licehenneme | cehennem için |  |
| كَثِيرًۭا | kesiran | birçok | [kvr](https://akilkuran.com/kvr) |
| مِّنَ | mine |  |  |
| ٱلْجِنِّ | l-cinni | cin | [jnn](https://akilkuran.com/jnn) |
| وَٱلْإِنسِ ۖ | vel'insi | ve insan | [Ans](https://akilkuran.com/Ans) |
| لَهُمْ | lehum | vardır |  |
| قُلُوبٌۭ | kulubun | kalbleri | [qlb](https://akilkuran.com/qlb) |
| لَّا | la |  |  |
| يَفْقَهُونَ | yefkahune | fakat anlamazlar | [fqh](https://akilkuran.com/fqh) |
| بِهَا | biha | onlarla |  |
| وَلَهُمْ | velehum | vardır |  |
| أَعْيُنٌۭ | ea'yunun | gözleri | [Eyn](https://akilkuran.com/Eyn) |
| لَّا | la |  |  |
| يُبْصِرُونَ | yubsirune | fakat görmezler | [bSr](https://akilkuran.com/bSr) |
| بِهَا | biha | onlarla |  |
| وَلَهُمْ | velehum | ve vardır |  |
| ءَاذَانٌۭ | azanun | kulakları | [Apn](https://akilkuran.com/Apn) |
| لَّا | la |  |  |
| يَسْمَعُونَ | yesmeune | fakat işitmezler | [smE](https://akilkuran.com/smE) |
| بِهَآ ۚ | biha | onlarla |  |
| أُو۟لَـٰٓئِكَ | ulaike | işte onlar |  |
| كَٱلْأَنْعَـٰمِ | kalen'aami | hayvanlar gibidir | [nEm](https://akilkuran.com/nEm) |
| بَلْ | bel | hatta |  |
| هُمْ | hum | onlar |  |
| أَضَلُّ ۚ | edellu | daha da sapıktır | [Dll](https://akilkuran.com/Dll) |
| أُو۟لَـٰٓئِكَ | ulaike | işte |  |
| هُمُ | humu | onlardır |  |
| ٱلْغَـٰفِلُونَ | l-gafilune | gafiller | [gfl](https://akilkuran.com/gfl) |

## Kökler

- **ذرا (prA)** — İki temel anlamı vardır: beyaza çalan renk (ağaran saç) ve toprağa tohum ekmek  
  https://akilkuran.com/prA
- **كثر (kvr)** — Azlığın karşıtı olan çokluk  
  https://akilkuran.com/kvr
- **جنن (jnn)** — Örtmek ve örtünmek  
  https://akilkuran.com/jnn
- **انس (Ans)** — Bir şeyin ortaya çıkması ve yabaniliğe aykırı olan her şey  
  https://akilkuran.com/Ans
- **قلب (qlb)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyin halis ve en değerli kısmı ve bir şeyi bir yönden öbür yöne çevirmek  
  https://akilkuran.com/qlb
- **فقه (fqh)** — Bir şeyi kavrayıp bilmek  
  https://akilkuran.com/fqh
- **عين (Eyn)** — Görme organı olan göz  
  https://akilkuran.com/Eyn
- **بصر (bSr)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi bilmek ve bir şeyin kalınlığı  
  https://akilkuran.com/bSr
- **اذن (Apn)** — Anlamca yakın iki temel anlamı vardır: kulak ve bilgi  
  https://akilkuran.com/Apn
- **سمع (smE)** — Bir şeyi kulakla algılamak  
  https://akilkuran.com/smE
- **نعم (nEm)** — Bolluk, rahat ve iyi bir yaşam  
  https://akilkuran.com/nEm
- **ضلل (Dll)** — Bir şeyin kaybolup hakkı olmayan yere gitmesi  
  https://akilkuran.com/Dll
- **غفل (gfl)** — Bir şeyi dalgınlıkla bırakmak temel anlamdır, kimi zaman bilerek de olur  
  https://akilkuran.com/gfl

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/7/178.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/7/180.md
- Sure: https://akilkuran.com/7.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
