# Araf 7:89

- **Sure:** 7. Araf (206 ayet)
- **Ayet:** 89 / 206
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/araf-suresi/89-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِباً اِنْ عُدْنَا ف۪ي مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰينَا اللّٰهُ مِنْهَاۜ وَمَا يَكُونُ لَـنَٓا اَنْ نَعُودَ ف۪يهَٓا اِلَّٓا اَنْ يَشَٓاءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۜ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْماًۜ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۜ رَبَّـنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفَاتِح۪ينَ

## Okunuş

Kadiftereyna alallahi keziben in udna fi milletikum ba'de iz necceynallahu minha, ve ma yekunu lena en neude fiha illa en yeşaallahu rabbuna, vesia rabbuna kulle şey'in ilmen, alallahi tevekkelna, rabbeneftah beynena ve beyne kavmina bil hakkı ve ente hayrul fatihin.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

''Kesinlikle, Allah bizi ondan kurtarmasının ardından sizin yaşam tarzınıza tekrar dönersek, Allah’a yalan uydurmuş oluruz. Ve Rabbimiz Allah gerekli görmedikçe bizim ona tekrar dönmemiz olur şey değildir. Rabbimiz bilgi olarak her şeyi kuşatmıştır. Biz Allah'a güvenip dayandık. Rabbimiz, aramızı ve kavmimizle aramızı gerçekle aç [gerçeği ortaya çıkar 34:26]. Sen açanların hayırlısısın.''

### Erhan Aktaş meali

"O, bizi ondan kurtardıktan sonra, eğer tekrar sizin milletinize dönersek, Allah'a karşı yalan yere iftira etmiş oluruz. Rabb'imiz Allah dilemedikçe[1] bizim ona dönmemiz olacak şey değildir. Rabb'imizin bilgisi her şeyi kuşatmıştır. Biz, yalnızca Allah'a tevekkül[2] ettik. Ey Rabb'imiz! Bizimle halkımız arasında gerçeği ortaya çıkar. Sen, gerçeği ortaya çıkaranların en hayırlısısın."

1. Allah'a güvenmek, O'na dayanmak; her türlü hazırlığı yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakmak.
2. Allah, bizi zorla ona döndürmedikçe.

### Diyanet İşleri meali

"Allah, bizi sizin dininizden kurtardıktan sonra eğer ona dönersek mutlaka Allah'a karşı yalan uydurmuş oluruz. Rabbimiz Allah'ın dilemesi olmadıkça, sizin dininize dönmemiz bizim için olacak şey değildir. Rabbimiz her şeyi ilmiyle kuşatmıştır. Biz yalnız Allah'a tevekkül ettik. Ey Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında gerçekle hükmet. Çünkü sen hükmedenlerin en hayırlısısın."

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Doğrusu Allah bizi kurtarmış iken sizin milletinize dönecek olur isek bir yalan söyliyerek Allaha iftira etmiş imişiz demek olur, ona dönmemiz bizim için olacak şey değildir, meğer ki rabbımız Allah dilemiş olsun, rabbımız her şeyi ılmiyle kuşatmış, biz Allaha dayanmışız, ey bizim rabbımız kavmimizle bizim aramızı hakk ile fetih buyur, sen fatihlerin en hayırlısısın

### Yaşar Nuri Öztürk meali

"Allah bizi, milletimizden kurtardıktan sonra tekrar ona dönersek yalan düzüp Allah'a iftira etmiş oluruz. Rabbimiz Allah istemediği sürece, sizin milletinize dönmemiz söz konusu edilemez. Rabbimiz, bilgice herşeyi kuşatmıştır. Allah'a dayanıp güvendik biz. Ey Rabbimiz! Toplumumuzla bizim aramızda hak ile hükmet. Sen, çözüm getirenlerin en hayırlısısın."

### Ali Bulaç meali

"Allah bizi ondan kurtardıktan sonra, bizim tekrar sizin dininize dönmemiz Allah'a karşı yalan yere iftira düzmemiz olur. Rabbimiz olan Allah'ın dilemesi dışında, ona geri dönmemiz bizim için olacak iş değildir. Rabbimiz, ilim bakımından her şeyi kuşatmıştır. Biz Allah'a tevekkül ettik. 'Rabbimiz, bizimle kavmimiz arasında 'Sen hak ile hüküm ver,' Sen 'hüküm verenlerin' en hayırlısısın."

### Ali Aydın meali

Doğrusu Allah bizi ondan kurtardıktan sonra tekrar sizin milletinize dönersek yalan yere Allah’a iftira etmiş oluruz. Rabbimiz Allah (iradelerimize ipotek koyarak) dilemiş başka, yoksa ona geri dönmemiz bizim için olacak şey değildir. Rabbimizin ilmi her şeyi kuşatmıştır. Biz sadece Allah’a tevekkül ederiz. Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında hakkı ortaya çıkar. Sen hakkı ortaya çıkaranların en hayırlısısın.

### İbrahim Esinler meali

"Muhakkak iftira atmış (oluruz) Allah’a karşı bir yalan eğer dönersek sizin milletinize; zaman sonrası (ki) Allah kurtardı bizleri ondan*; olur değildir bizlere ki döneriz ona*; dışında ki diler Allah; Rabbimiz!; kuşattı Rabbimiz her bir şeyi bir ilim (-le); Allah'a karşı tevekkül ederiz; Rabbimiz! Aç aramızı ve arasını kavmimizin hakla/gerçekle; ve sen hayırlısısın açanların."

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/7/89_

1. Milletten.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

“Allah, bizi sizin dininizden kurtardıktan sonra eğer ona dönersek mutlaka Allah’a karşı yalan uydurmuş oluruz. Rabbimiz Allah’ın dilemesi olmadıkça, sizin dininize dönmemiz bizim için olacak şey değildir. Rabbimiz her şeyi ilmiyle kuşatmıştır. Biz yalnız Allah’a tevekkül ettik. Ey Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında gerçekle hükmet. Çünkü sen hükmedenlerin en hayırlısısın.”

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/7/89_

### Şaban Piriş meali

Allah bizi, ondan kurtardıktan sonra sizin dininize dönersek, Allah’a karşı yalan uydurmuş oluruz. Bizim için, Rabbimiz Allah dilemedikçe tekrar ona dönmemiz imkansızdır. Rabbimiz ilmiyle her şeyi kuşatmıştır. Biz, Allah’a tevekkül ettik. Rabbimiz, bizim ile kavmimiz arasında hak ile hükmet. Sen hüküm verenlerin en hayırlısısın!

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/7/89_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Allah bizi, sizin dininizden kurtardıktan sonra, dininize tekrar döndüğümüz takdirde, elbette Allah'a yalan iftira etmiş oluruz. Rabbimiz Allah dilemedikten sonra bizim için artık, (sizin) dine dönmemiz (mümkün) olmaz. Rabbimizin ilmi her şeyi kuşatmıştır. Biz sadece Allah'a dayanırız. Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında adâletle hükmet! Sen hükmedenlerin en hayırlısısın.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/7/89_

### Mustafa İslamoğlu meali

Hem Allah bizi ondan kurtardıktan sonra kalkıp sizin inanç sisteminize dönecek olursak, uydurduğumuz yalanı Allah'a isnat etmiş oluruz. Rabbimiz Allah istemediği sürece inancınıza dönmemiz asla mümkün değildir. Rabbimizin ilmi her şeyi kuşatmıştır (ve) biz Allah'a güvenmişizdir: Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasındaki engelleri kaldır! Çünkü Sen, engel kaldıranların en hayırlısısın!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Muhammed Esed meali

"Çünkü, bakın,kalkıp yeniden sizin yolunuza dönecek olsaydık -hem de Allah bizi ondan kurtardıktan sonra- o zaman, Allaha düpedüz yalan yakıştırmış olurduk. Rabbimiz Allah bunu bizden istemediği sürece, bizim sizin yolunuza dönmemiz asla doğru olmaz. Rabbimiz sınırsız bilgisiyle her şeyi kuşatmıştır; biz de güvenimizi Allaha bağışlamışız. Ey Rabbimiz, bizimle kavmimiz arasında hak neyse, ortaya çıkar; çünkü hakkı ortaya çıkaranların en hayırlısı Sensin!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Edip Yüksel meali

"ALLAH bizi sizin dininizden kurtardıktan sonra ona dönersek ALLAH'a yalan yakıştırmış oluruz. Efendimiz ALLAH dilemedikçe ona tekrar dönmemiz söz konusu olamaz. Efendimiz her şeyi bilgisiyle kuşatmıştır. Biz yalnız ALLAH'a güvendik. Bizimle halkımızın arasını hak ile aç ey Efendimiz. Sen açığa çıkaranların en hayırlısısın.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Mehmet Okuyan meali

Allah bizi o (yanlış inanış)tan kurtardıktan sonra sizin dininize dönersek Allah'a iftira etmiş oluruz. Rabbimiz Allah'ın dilemesi hariç, ona (Medyenlilerin dinine) dönmemiz mümkün değildir. Rabbimiz ilim bakımından her şeyi kapsamıştır. Biz yalnızca Allah'a güvendik! Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında adaletle hükmü sen ver! Sen hüküm verenlerin en hayırlısısın."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Süleymaniye Vakfı meali

Allah bizi, sizin dini yaşama biçiminizden kurtardıktan sonra tekrar ona dönersek, Allah'a karşı tam bir yalan uydurmuş oluruz. Rabbimiz Allah istemedikçe artık ona dönmemiz olacak şey değildir. Rabbimizin bilgisi her şeyi kuşatmıştır. Biz Allah'a güvenip dayandık. Rabbimiz! Bizimle halkımızın arasını hakka uygun bir biçimde aç. Ayırmayı en iyi yapan sensin!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

1. Şae (شاء) fiili, "bir şey yapmak" anlamındaki şey (شيء) mastarından türemiştir. Allah'ın yapması o şeyi var etmesi, insanın yapması da o şey için gereken çabayı göstermesidir (Müfredat). Allah, her şeyi bir ölçüye göre var eder ({{54:49}}Kamer 54/49,{{/}} {{13:8}}Ra'd 13/8{{/}}). İmtihanla ilgili şeyleri iyi ve kötü diye ikiye ayırmıştır ({{21:35}}Enbiya 21/35{{/}}). Allah, herkesin doğru yolda olmasını ister ({{4:26}}Nisa 4/26{{/}}) ama sadece doğru şeyler yapanı doğru yolda sayar ({{24:46}}Nur 24/46{{/}}). Yaptığının doğru veya yanlış olduğunu da kişiye ilham eder. Onun için doğru davrananın içi rahat, yanlış davrananın içi de sıkıntılı olur ({{91:7}}Şems 91/7{{/}}-{{91:10}}10{{/}}). Buna göre şae (شاء) fiilinin öznesi Allah olursa "gerekeni yaptı veya yarattı", insan olursa "gerekeni yaptı" anlamında olur. Allah insanlara, tercihlerine göre davranma hürriyeti vermeseydi hiç kimse yanlış bir şey yapamaz ve imtihan diye bir şey de olmazdı ({{16:93}}Nahl 16/93{{/}}). Yanlış kader anlayışını imanın bir esası gibi İslam'a yerleştirmek isteyenler, büyük bir çarpıtma yaparak şae (شاء) fiiline irade yani isteme ve dileme anlamı vermiş; bunu, tefsirlere hatta sözlüklere bile yerleştirerek birçok ayetin mealini bozmuşlardır. Bkz: https://www.suleymaniyevakfi.org/akaid-arastirmalari/kuranda-sey-mesiet-irade-ve-fitrat.html

### Ahmed Hulusi meali

"Allah bizi, o asılsız din anlayışından kurtardıktan sonra, eğer sizin atasal dininize geri dönersek, gerçekten Allah üzerine yalan uydurmuş oluruz. . . Ona dönmemiz bizim için olacak şey değildir! Rabbimiz olan Allah'ın dilemesi hariç. . . Rabbimiz, ilmiyle her şeyi kuşatmıştır. . . Allah'a tevekkül ettik (hakikatimizdeki El Vekiyl isminin gereğini yerine getireceğine iman ettik). . . Rabbimiz, bizimle toplumumuzun arasını Hak üzere birleştir. . . Sen en hayırlı Fatih'sin!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Bayraktar Bayraklı meali

"Allah, bizi sizin dininizden kurtardıktan sonra eğer tekrar ona dönersek, Allah hakkında yalan söylemiş oluruz. Rabbimiz Allah dilemedikten sonra, sizin dininize dönmemiz bizim için olur şey değildir. Rabbimizin ilmi her şeyi kuşatmıştır. Biz sadece Allah'a dayanırız. Ey Rabbimiz, bizimle kavmimizin arasındaki işi gerçekle açığa çıkar. Muhakkak ki sen gerçekleri açığa çıkaranların en üstünüsün!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Süleyman Ateş meali

Allah, bizi sizin dininizden kurtardıktan sonra eğer tekrar ona dönersek, Allah'ın üzerine yalan atmış oluruz. Rabbimiz Allah, dilemedikten sonra o(sizin dediğiniz di)ne dönmemiz, bizim için olur şey değildir. Rabbimiz, bilgice her şeyi kuşatmıştır. Biz Allah'a dayanmışız. (Ey) Rabbimiz, bizimle kavmimizin arasın(daki iş)i gerçekle aç(ığa çıkar). Muhakkak ki sen (gerçekleri) aç(ığa çıkar)anlanın en iyisisin!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Ali Rıza Safa meali

"Allah, bizi ondan kurtardıktan sonra, tekrar sizin dininize dönersek, Allah hakkında yalanlar söyleyerek iftira etmiş oluruz. Efendimiz Allah dilemedikçe, ona geri dönmemiz bizim için olacak şey değildir. Efendimiz, bilgisiyle her şeyi kaplamıştır. Biz, yalnızca Allah'a güvendik!" "Efendimiz! Bizimle toplumumuz arasında adaletle yargı ver. Çünkü Sen, yargı verenlerin en iyisisin!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Gültekin Onan meali

"Tanrı bizi ondan kurtardıktan sonra, bizim tekrar sizin dininize dönmemiz Tanrı'ya karşı yalan yere iftira düzmemiz olur. rabbimiz olan Tanrı'nın dilemesi dışında, ona geri dönmemiz bizim için olacak iş değildir. Rabbimiz ilim bakımından herşeyi kuşatmıştır. Biz Tanrı'ya tevekkül ettik. 'Rabbimiz, bizimle kavmimiz arasında Sen hak ile hüküm ver. Sen hüküm verenlerin en hayırlısısın."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### İbni Kesir meali

Allah, bizi ondan kurtardıktan sonra yine sizin dininize dönecek olursak; doğrusu Allah'a karşı yalan uydurmuş oluruz. Rabbımız olan Allah'ın dilemesi bir yana, O'na dönmemiz bizim için olacak şey değildir. Rabbımızın ilmi her şeyi kuşatmıştır. Ancak Allah'a dayanıp güvendik biz. Rabbımız, kavmimizle bizim aramızda Sen, hak ile hüküm ver. Sen, hüküm verenlerin en hayırlısısın.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

### Hasan Basri Çantay meali

"(Öyle amma) Allah bizi ondan kurtardıkdan sonra yine sizin dininize dönersek Allaha karşı muhakkak yalan düşmüş, iftira etmişizdir (demekdir). Ona dönmemiz bizim için olacak şey değildir, Meğer ki Rabbimiz olan Allah dileye. Rabbimizin ilmi her şey'i kaplamışdır. Biz ancak Allaha güvenib dayandık. Ey Rabbimiz, bizimle kavmimizin arasında Sen hak olanı hükmet. Sen hükmedenlerin en hayırlısısın".

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/7/89_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| قَدِ | kadi | muhakkak |  |
| ٱفْتَرَيْنَا | fterayna | atmış oluruz | [fry](https://akilkuran.com/fry) |
| عَلَى | ala | üzerine |  |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah'ın |  |
| كَذِبًا | keziben | yalan | [kpb](https://akilkuran.com/kpb) |
| إِنْ | in | eğer |  |
| عُدْنَا | udna | tekrar ona dönersek | [Ewd](https://akilkuran.com/Ewd) |
| فِى | fi |  |  |
| مِلَّتِكُم | milletikum | sizin dininize | [mll](https://akilkuran.com/mll) |
| بَعْدَ | bea'de | sonra | [bEd](https://akilkuran.com/bEd) |
| إِذْ | iz | ne zaman ki |  |
| نَجَّىٰنَا | neccana | bizi kurtardı | [njw](https://akilkuran.com/njw) |
| ٱللَّهُ | llahu | Allah |  |
| مِنْهَا ۚ | minha | ondan |  |
| وَمَا | ve ma | değildir |  |
| يَكُونُ | yekunu | mümkün | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| لَنَآ | lena | bizim için |  |
| أَن | en |  |  |
| نَّعُودَ | neude | dönmemiz | [Ewd](https://akilkuran.com/Ewd) |
| فِيهَآ | fiha | ona |  |
| إِلَّآ | illa | dışında |  |
| أَن | en |  |  |
| يَشَآءَ | yeşa'e | dilemesi | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| ٱللَّهُ | llahu | Allah |  |
| رَبُّنَا ۚ | rabbuna | Rabbimiz | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) |
| وَسِعَ | vesia | kuşatmıştır | [wsE](https://akilkuran.com/wsE) |
| رَبُّنَا | rabbuna | Rabbimiz | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) |
| كُلَّ | kulle | her | [kll](https://akilkuran.com/kll) |
| شَىْءٍ | şey'in | şeyi | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| عِلْمًا ۚ | ilmen | bilgice | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| عَلَى | ala |  |  |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah'a |  |
| تَوَكَّلْنَا ۚ | tevekkelna | dayanmışız | [wkl](https://akilkuran.com/wkl) |
| رَبَّنَا | rabbena | Rabbimiz | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) |
| ٱفْتَحْ | fteh | aç(ığa çıkar) | [ftH](https://akilkuran.com/ftH) |
| بَيْنَنَا | beynena | aramızı | [byn](https://akilkuran.com/byn) |
| وَبَيْنَ | ve beyne | ve arasını | [byn](https://akilkuran.com/byn) |
| قَوْمِنَا | kavmina | kavmimizin | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| بِٱلْحَقِّ | bil-hakki | gerçekle | [Hqq](https://akilkuran.com/Hqq) |
| وَأَنتَ | ve ente | muhakkak ki sen |  |
| خَيْرُ | hayru | en iyisisin | [xyr](https://akilkuran.com/xyr) |
| ٱلْفَـٰتِحِينَ | l-fatihine | aç(ığa çıkar)anlanın | [ftH](https://akilkuran.com/ftH) |

## Kökler

- **فري (fry)** — Kökün çekirdeğinde kesip biçmek yatar  
  https://akilkuran.com/fry
- **كذب (kpb)** — Doğruluğun karşıtı olan yalan  
  https://akilkuran.com/kpb
- **عود (Ewd)** — İki temel anlamı vardır: bir işi yeniden yapmak, başladığı yere dönmek ve bir tür ağaç  
  https://akilkuran.com/Ewd
- **ملل (mll)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi çevirip evirmek ve bir şeyden usanmak  
  https://akilkuran.com/mll
- **بعد (bEd)** — İki temel anlamı vardır: yakınlığın karşıtı olan uzaklık ve 'önce'nin karşıtı olan 'sonra'  
  https://akilkuran.com/bEd
- **نجو (njw)** — İki temel anlamı vardır: soyup açmak ve örtüp gizlemek  
  https://akilkuran.com/njw
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn
- **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır  
  https://akilkuran.com/$yA
- **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak  
  https://akilkuran.com/rbb
- **وسع (wsE)** — Darlık ve zorluğun karşıtı olan genişlik  
  https://akilkuran.com/wsE
- **كلل (kll)** — Üç temel anlamı vardır: keskinliğin körelmesi, bir şeyin bir şeyi kuşatması ve bir organ  
  https://akilkuran.com/kll
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm
- **وكل (wkl)** — İşinde başkasına dayanmak  
  https://akilkuran.com/wkl
- **فتح (ftH)** — Kapamanın karşıtı, yani açmak  
  https://akilkuran.com/ftH
- **بين (byn)** — Uzaklaşıp açığa çıkmak  
  https://akilkuran.com/byn
- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm
- **حقق (Hqq)** — Hak, uygunluk ve yerine tam oturmaktır  
  https://akilkuran.com/Hqq
- **خير (xyr)** — Yönelmek ve meyletmek  
  https://akilkuran.com/xyr

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/7/88.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/7/90.md
- Sure: https://akilkuran.com/7.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
