# Bakara 2:102

- **Sure:** 2. Bakara (286 ayet)
- **Ayet:** 102 / 286
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/bakara-suresi/102-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَاتَّـبَعُوا مَا تَتْلُوا الشَّيَاط۪ينُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيَاط۪ينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَۗ وَمَٓا اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَۜ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُولَٓا اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْۜ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِه۪ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِه۪ۜ وَمَا هُمْ بِضَٓارّ۪ينَ بِه۪ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِۜ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْۜ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرٰيهُ مَا لَهُ فِي الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ۠ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِه۪ٓ اَنْفُسَهُمْۜ  لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

## Okunuş

Vettebeu ma tetluş şeyatinu ala mulki suleyman ve ma kefere suleymanu ve lakinneş şeyatine keferu yuallimunen nases sihra, ve ma unzile alel melekeyni bi babile harute ve marut, ve ma yuallimani min ehadin hatta yekula innema nahnu fitnetun fe la tekfur fe yeteallemune minhuma ma yuferrikune bihi beynel mer'i ve zevcih, ve ma hum bi darrine bihi min ehadin illa bi iznillah, ve yeteallemune ma yadurruhum ve la yenfeuhum ve lekad alimu le menişterahu ma lehu fil ahireti min halakın, ve le bi'se ma şerev bihi enfusehum lev kanu ya'lemun.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Şeytanların [insanları yalan yanlış bilgilerle aldatanların], Süleyman'ın krallığı hakkında okuyup aktardıkları şeylere uydular [1]. Oysa, Süleyman gerçekleri örtmemişti. Fakat şeytanlar gerçekleri örtmüştü. İnsanlara aldatıcı şeyler öğretiyorlardı. Babil'deki Harut ve Marut adında iki güçlü kişiye bir şey indirilmemişti [2]. ''Biz gerçekten, bir ateşe, sıkıntıya düşmüş durumdayız, sakın gerçekleri örtmeyin.'' demedikçe kimseye bir şey öğretmezlerdi. İkisinden, onunla kişi ve eşinin arasını ayıran nedenleri öğreniyorlardı [3]. Ve onlar [şeytanlar], Allah'ın koyduğu kurallar çerçevesi dışında onunla kimseye bir darlık veremezdiler. Onlar ancak, kendilerine darlık veren ve bir menfaat sağlamayan şeyler öğreniyorlardı. Sattıkları şeyin ahirette oluşturulanlardan [nimetlerden] nasibi olmadığını da kesinlikle biliyorlardı. Kendilerini onunla sattıkları şeyin, kesinlikle ne sıkıntılı olduğunu da biliyor olsalardı.

1. Süleyman hakkındaki gerçeklere değil, şeytanların Süleyman hakkında uydurdukları yalan yanlış şeylere uydular.
2. Şeytanlar, Harut ve Marut'un adını kullanıp konuları çarpıtarak insanları yalan yanlış bilgilerle aldatıyorlardı. Tıpkı, Nebi'nin adını kullanarak, Nebi'nin söylemediği şeyleri Nebi'ye isnat ederek konuları çarpıttıkları ve insanları aldattıkları gibi.
3. İnsanlar, ikisinden evlilikleri bozan, eşlerin arasını ayıran nedenleri, evliliklerin sağlıklı yürütülebilmesi için gerekli bilgileri öğreniyorlardı. Alternatif olarak; ''Kişi ile ona eşlik eden, sıkı ortaklığı olanların, sıkı dostlukların arasını bozan nedenleri öğreniyorlardı.'' olarak da okunabilir. Zira; ''Zevc'' kelimesi eşlik etmek anlamında da kullanılmaktadır. Örneğin, Cennet'ten bahseden ayetlerde geçen ''Zevc'' bu anlamdadır. Toplumun bir fitne içerisinde olması bu alternatifi güçlendirmektedir.

### Erhan Aktaş meali

Ve onlar, Süleyman'ın sahip olduğu güç konusunda şeytanların[1] uydurdukları şeylere uydular. Oysa Süleyman gerçeğe aykırı bir şey[2] yapmadı. Ancak insanlara büyü yapmayı öğreten şeytanlar[3] gerçeği gizliyordu; Babil'deki iki melike[4]; Harut ve Marut'a bir şey indirilmiş değildi. Hatta bu iki melik: "Biz fitneyiz, sakın kafir olma!" demedikçe, hiç kimseye bir şey öğretmiyorlardı. Fakat onlar, o ikisinden karı ile kocanın arasını açacak şeyler öğrenmeye çalışıyorlardı. Ancak, Allah'ın izni olmadıkça bu şeyle hiç kimseye zarar veremezler. Onlar, kendilerine bir faydası olmayan, sadece zarar verecek şeyleri öğreniyorlardı. Halbuki onlar, büyü ile uğraşanların ahirette bir nasiplerinin olmayacağını biliyorlardı. Kendilerini karşılığında sattıkları şey ne kötüdür. Keşke bilselerdi.

1. Toplumu saptıranların/saptırıcıların (Bkz. 2:36. ayetin 1. dipnotu).
2. Diğer bir kıraata/okuyuşa göre "melek" yerine "melik" denmektedir. Ve bu okuyuşa göre anlam şöyle olmaktadır: "Babil'deki toplum üzerinde etkisi ve gücü olan iki söz sahibi/imtiyazlı şahsiyete, Harut ve Marut'a bir şey indirilmiş değildi."
3. Saptırıcılar.
4. Sihir.

### Diyanet İşleri meali

"Süleyman'ın hükümranlığı hakkında şeytanların (ve şeytan tıynetli insanların) uydurdukları yalanların ardına düştüler. Oysa Süleyman (büyü yaparak) küfre girmedi. Fakat şeytanlar, insanlara sihri ve (özellikle de) Babil'deki Harut ve Marut adlı iki meleğe ilham edilen (sihr)i öğretmek suretiyle küfre girdiler. Halbuki o iki melek, "Biz ancak imtihan için gönderilmiş birer meleğiz. (Sihri caiz görüp de) sakın küfre girme" demedikçe, kimseye (sihir) öğretmiyorlardı. Böylece (insanlar) onlardan kişi ile karısını birbirinden ayıracakları sihri öğreniyorlardı. Halbuki onlar, Allah'ın izni olmadıkça o sihirle hiç kimseye zarar veremezlerdi. (Onlar böyle yaparak) kendilerine zarar veren, fayda getirmeyen şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun, onu satın alanın ahirette bir nasibi olmadığını biliyorlardı. Kendilerini karşılığında sattıkları şey ne kötüdür! Keşke bilselerdi!

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

tuttular Süleyman mülküne dair Şeytanların uydurup takib etdikleri şeylerin ardına düştüler, halbuki Süleyman küfretmedi ve lakin o şeytanlar küfr ettiler, nasa sihir ta'lim ediyorlar ve Babilde Harut Marut iki melek üzerine indirilen şeyleri öğretiyorlardı, halbuki o ikisi "biz ancak bir imtihan için gönderildik sakın sihir yapmayı tecviz edib de kafir olma" demedikce bir kimseye öğretmezlerdi, işte bunlardan kişi ile zevcesinin arasını ayıracak şeyler öğreniyorlardı, fakat Allahın izni olmadıkça bununla kimseye zarar verebilir değillerdi, kendilerine zarar verecek, menfaati olmıyacak bir şey öğreniyorlardı, kasem olsun onu her kim satın alsa her halde onun Ahırette bir nasibi yok, bunu muhakkak bilmişlerdi amma canlarını sattıkları o şey ne çirkin bir şeydi onu bilselerdi

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Süleyman'ın mülk ve saltanatı konusunda onlar, şeytanların okuyup durduklarına uydular. Halbuki Süleyman küfre sapmamıştı. Ancak şeytanlar küfre sapmıştı; insanlara büyüyü öğretiyorlardı. Ve Babil'de Harut ve Marut adlı iki melek üzerine indirileni öğretiyorlardı. Oysa ki o iki melek, "Biz bir imtihan aracıyız, sakın küfre sapma!" demedikçe hiç kimseye bir şey öğretmiyorlardı. İnsanlar onlardan erkekle eşinin arasını açacakları şeyi öğreniyorlardı. Ne var ki, onlar onunla Allah'ın izni olmadıkça hiç kimseye zarar veremezler. Onlar kendilerine zarar vereni, yarar vermeyeni öğreniyorlardı. Yemin olsun ki, onu satın alanın ahırette hiç bir nasibi olmayacağını açıkça bilmişlerdir. Öz benliklerini sattıkları şey ne kötüdür! Bir bilebilselerdi...

### Ali Bulaç meali

Ve onlar, Süleyman'ın mülkü (nübüvveti) hakkında şeytanların anlattıklarına uydular. Süleyman inkar etmedi; ancak şeytanlar inkar etti. Onlar, insanlara sihri ve Babil'deki iki meleğe Harut'a ve Marut'a indirileni öğretiyorlardı. Oysa o ikisi: "Biz, yalnızca bir fitneyiz, sakın inkar etme" demedikçe hiç kimseye (bir şey) öğretmezlerdi. Fakat onlardan erkekle karısının arasını açan şeyi öğreniyorlardı. Oysa onunla Allah'ın izni olmadıkça hiç kimseye zarar veremezlerdi. Buna rağmen kendilerine zarar verecek ve yarar sağlamayacak şeyi öğreniyorlardı. Andolsun onlar, bunu satın alanın, ahiretten hiç bir payı olmadığını bildiler; kendi nefislerini karşılığında sattıkları şey ne kötü; bir bilselerdi.

### Ali Aydın meali

Süleyman’ın hükümranlığı hakkında şeytanların tilavet ettiklerine uydular. Halbuki Süleyman kafir olmadı. Fakat şeytanlar (Süleyman hakkında uydurdukları yalan rivayetlerle) kafir oldular. Çünkü insanlara (akıllarını başlarından alacak) sihri (hurafeleri) öğretiyorlardı. Babil’de Harut ve Marut adındaki iki meleğe bir şey inmedi. Hiç kimseye de biz ancak fitne için gönderildik, sakın kafir olmayasınız” diye bir şey öğretmiyorlardı. (İddianıza göre) o iki melekten kadın ile eşinin arasını ayıracak şeyleri öğreniyorlardı. Halbuki Allah’ın (yasası) olmadan onunla hiç kimseye zarar veremezler. Onlar kendilerine zarar verecek, kendilerine hiçbir yararı olmayan şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun onu (bu hurafeleri) satın alanların ahirette bir payları olmadığını da iyi bilirler. Karşılığında sattıkları şey ne kadar kötü olmuştur. Keşke bunu bilselerdi. [1][2][3]

1. Yukarıdaki âyette bulunan “sihir” kavramı, insanları Allah’ın hidayet yolundan engelleyen din adamlarının uydurduğu hurafelerdir. Yoksa Allah’ın yaratılış yasası gereği şeytanların insanlara sihir öğretmeleri mümkün değildir. Kur’an’ın rivayetlere “sihir” demesinin sebebi insanların beyin ve zihinlerini Kur’an’dan uzaklaştırıp büyülediği içindir. Dolayısıyla yukarıdaki âyette geçenler Yahudi din adamlarının uydurdukları hurafelerdir. Kur’an Yahudilerin bu hurafelerini deşifre ederek reddediyor. Sihir bir aldatmacadan ibarettir. Yani gerçeklerle hiçbir ilişkisi ve etkisi bulunmamaktadır. Tâhâ 69. âyette geçen “Onların yaptıkları şey sihirbaz hilesinden ibarettir.
2. Kaldı ki sihirbaz hangi amacı güderse gütsün asla kurtuluşa ulaşamaz” ifadesi ile Furkan 8. âyette yer alan “ً( َوََقَاَلَ ال َّظَاِلُِمُوَنَ ِاِْنْ َتََّتَِبُِعُوَنَ ِا ِاَاَّلا ََرَُجًُالً َمَْسُْحُو رًاZalimler;” Siz ancak sihirlenmiş bir adamın peşinden gidiyorsunuz dediler)” mealindeki ifadeyi, sihrin objektif gerçekliğini inkar etmeyi gerektiren Kur’ani deliller arasındadır.
3. Bu son âyetteki ifadenin açık delaletine göre, eğer Nebi (a.s) gerçekten sihirlenmiş olsaydı zalimler bu iddialarından dolayı kınanmayı hak etmezlerdi. Bütün bu gerçeklere rağmen Ehl-i Sünnet din adamları sihrin nesnel gerçekliği bulunduğu inancından hareketle Bakara 102 âyette söz edilen Hârut ve Mârut adlı iki meleğe sihir bilgisi verildiğini kabul etmişlerdir.

### İbrahim Esinler meali

Ve tabi oldular şeytânların* okuduğuna; Süleyman'ın mülkü üzerine; ve kâfirlik etmiş değildi Süleyman; fakat şeytânlar* kâfirlik ettiler; öğretirler (şeytânlar) insanlara sihri; ve indirileni/bahşedileni iki melik** üzerine; Babil'de***; Harut ve Marut; ve öğretir değildi o ikisi bir şeyden; ancak der ikisi: “Doğrusu biz bir fitneyiz/bir testiz/bir sınavız****; öyle ki; kâfirlik etme”; öyle ki öğrenirler (şeytânlar) ikisinden şeyi ki ayırırlar onunla adam ve eşinin arasını*****; ve değildir onlar (şeytânlar) zarar verenler onunla bir şeyden; ancak Allah’ın izniyle; ve öğrenirler zarar vereni kendilerine; ve yarar vermez kendilerine; ve mutlak gerçek ki bildiler; mutlak ki kim satın aldı onu yoktur ona ahirette bir nasipten; ve mutlak kötüdür satın almış oldukları onunla; kendi nefislerine; keşke olmuş olsalardı bilirler.

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/2/102_

1. Doğrudan saptırıcı, iyiyi bozucu, iyiden uzaklaştırıcı insanlar.
2. Hükümdar, hünkâr, kral.
3. Antik Babil. MÖ 1300 yılları. Irak’ın başkenti Bağdat’ın 100 km güneyinde bulunan antik Babil krallığının başkenti. Antik Yahudiya krallığıyla komşu.
4. Öğrenilen telkin ve hipnoz teknikleri iyi ya da kötü yönde kullanılabilir. Öğrenen kimse için büyük bir fitne/test/sınav olacaktır.
5. Telkin hipnoz teknikleri öyle etkilidir ki karı-koca arasındaki sıkı bağı bile koparır. Bir kocaya ya da kadına eşinin kendisini aldattığı yönünde telkin verilirse mutlak ki etkisi çok fazla olur.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Onlar şeytanların, Süleyman’ın saltanatı hakkında uydurdukları şeylere tabi oldular. Oysa Süleyman kâfir değildi. (Fakat insanlara sihri öğreten) şeytanlar kâfir idi. Onlar insanlara büyüyü Babil'deki iki meleğe, Hârut ile Mârut’a indirileni öğretiyorlardı. O ikisi: Biz bir imtihan vesilesiyiz, sakın kâfir olma! demedikçe, hiç kimseye bir şey öğretmiyorlardı. O ikisinden karı ile kocanın arasını ayıracak şeyler öğreniyorlardı. Halbuki onlar, Allah'ın izni olmadıkça o sihirle hiç kimseye zarar veremezlerdi. Onlar kendilerine faydalı olanı değil zararlı olanı öğreniyorlardı. Andolsun onlar, o büyüyü satın alanın ahirette bir nasibi olmadığını gayet iyi biliyorlardı. Kendilerini sattıkları şeyin ne kadar kötü olduğunu keşke anlasalardı!

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/2/102_

### Şaban Piriş meali

Onlar şeytanların Süleyman’ın saltanatı hakkında uydurdukları şeylere tabi oldular. Oysa Süleyman kâfir değildi. (Fakat insanlara sihri öğreten) şeytanlar kâfir idi. Onlar insanlara büyüyü Babil'deki iki meleğe, Harut ile Marut’a indirileni öğretiyorlardı. O ikisi: Biz bir imtihan vesilesiyiz, sakın kâfir olma! demedikçe, hiç kimseye bir şey öğretmiyorlardı. O ikisinden karı ile kocanın arasını ayıracak şeyler öğreniyorlardı. Halbuki onlar, Allah'ın izni olmadıkça o sihirle hiç kimseye zarar veremezlerdi. Onlar kendilerine faydalı olanı değil zararlı olanı öğreniyorlardı. Andolsun onlar o büyüyü satın alanın ahirette bir nasibi olmadığını gayet iyi biliyorlardı. Kendilerini sattıkları şeyin ne kadar kötü olduğunu keşke anlasalardı!

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/2/102_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Süleymân'ın hükümranlığı hakkında onlar, şeytanların uydurup söylediklerine tâbi oldular. Halbuki Süleymân (büyü yapıp) kâfir olmadı. Lâkin şeytanlar, sihri ve Bâbil'deki Hârût ve Mârût adlı iki meleğe indirilen şeyleri insanlara öğreterek kâfir oldular. Halbuki o iki melek, herkese: «Biz ancak imtihan için gönderildik, sakın yanlış inanıp da kâfir olmayasınız», demeden hiç kimseye (sihir ilmini) öğretmezlerdi. Onlar, o iki melekten, kişi ile karısının arasını açacak şeyleri öğreniyorlardı. Oysa onlar, Allah’ın izni olmadan hiç kimseye zarar veremezler. Onlar, kendilerine fayda vereni değil de zarar vereni öğrenirler. onlar sihri satın alanların âhirette nasibi olmadığını çok iyi bilmektedirler. Karşılığında kendilerini sattıkları şey ne kötüdür! Keşke bunu anlasalardı!

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/2/102_

### Mustafa İslamoğlu meali

ve onlar tutup Süleyman'ın yöntemi sırasında (o dönemin) şeytanlarının uydurduğu yalan ve desiselerin peşine takıldılar. Oysa ki Süleyman küfre sapıp nankörlük yapmadı, aksine o(na düzen kuran) şeytanlar küfre sapıp nankörlük yaptılar: insanlara sihri öğrettiler. Yine (Medine Yahudileri) Babilli iki güç sahibine; Harut ve Marut'a verileni izlediklerini (iddia ettiler). Oysa o ikisi "Baksanıza biz (Babil esaretiyle) sınanmaktayız, sakın küfre sapma(yın)!" demedikçe hiç kimseye bir şey öğretmiyorlardı. Fakat (Babil'deki düzenbazlar) bu ikiliden kişi ile eşinin arasını açacak şeyler öğreniyorlardı. Ne var ki o (Babilli düzenbazlar), Allah'ın izni olmadan hiç kimseye zarar veremezlerdi; ama yine de zarar verip yarar sağlamayan şeyler öğreniyorlardı. Doğrusu onlar, bu türden bir alışverişe giren kimsenin ahirette eli boş kalacağını çok iyi biliyorlardı. Kişiliklerini sattıkları şey ne fenadır; keşke bunu olsun bilebilselerdi.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### Muhammed Esed meali

Ve (onun yerine) Süleyman'ın hükümdarlığı sırasında şeytanca niyetler taşıyan kimselerin telkin ede geldiklerine uyarlar. Hakikati inkar eden Süleyman değildi, ama o şeytanca niyetler taşıyan kişiler halka sihir öğreterek hakikati inkar ettiler; -ve onlar, Babil'deki iki melek Harut ve Marut vasıtasıyla ihdas edilene (uyarlar)- gerçi bu ikili, öncelikle, "Biz sadece ayartıcılar; sakın (Allah'ın vahyettiği) hakikati inkara yeltenmeyin!" şeklinde uyarıda bulunmadan hiç kimseye onu öğretmediler. Ve onlar, bu ikiliden, karı koca arasında nasıl huzursuzluk çıkarılacağını öğreniyorlardır; ancak Allah'ın izni olmadan onunla hiç kimseye zarar veremedikleri gibi sadece kendilerine zarar veren ve hiç faydası olmayan bir bilgi ediniyorlardı; oysa onlar, bu (bilgiyi) edinenin ahiret hayatının güzelliğinden nasipsiz kalacağını biliyorlardı. Doğrusu, karşılığında ruhlarını sattıkları o (sanat) ne kötüdür, keşke bunu bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### Edip Yüksel meali

Süleyman'ın otoritesi hakkında sapkınların anlattığına uydular. Oysa Süleyman inkar etmedi; halka büyücülüğü ve Babil'de Harut ve Marut adlı iki meleğe indirileni öğreten sapkınlar inkar etmişti. Bu ikisi: "Bu bir sınavdır, nankör olmayın!" demeden kimseye onu öğretmezlerdi. Fakat o ikisinden öğrendiklerini, koca ile karısının arasını açmak için kullandılar. Oysa ALLAH'ın izni olmadan onlar hiç kimseye bir zarar veremezdi. Kendilerine yarar vereni değil, zarar vereni öğreniyorlardı. Üstelik, ona müşteri olanların ahirette bir payı olmadığını da iyi biliyorlardı. Karşılığında kişiliklerini sattıkları şey ne kötü. Bir bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

1. * Büyücülüğün gerçek niteliği için bak 7:116-117.

### Mehmet Okuyan meali

Onlar, Süleyman'ın hükümdarlığı hakkında şeytanların (uydurup) söylediklerine uymuşlardı. (Oysa) Süleyman, (büyü yapıp) kâfir olmamıştı. Ancak şeytan (ruhlu insan)lar kâfir olmuşlardı. (Çünkü) onlar, insanlara büyü ve Babil'de Harut ile Marut isimli iki hükümdara indirileni öğretiyorlardı. (O iki hükümdar): "Biz sadece bir imtihanız; sakın kâfir olmayın!" demeden kimseye (bir şey) öğretmezlerdi. Onlar, o ikisinden (Harut ile Marut'tan), kişi ile eşinin arasını açacak şeyleri öğreniyorlardı. Oysa onlar (büyücüler), Allah'ın izni olmadan kimseye zarar veremezler(di). Onlar ise, kendilerine zarar veren ve yarar sağlamayan şeyleri öğreniyorlardı. Yemin olsun ki (büyüyü) satın alanların ahiretten payı olmadığını çok iyi bilmektelerdi. Karşılığında kendilerini sattıkları şey ne kötüdür! Keşke bunu bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

1. Buradaki kelimeyi [melekeyni] (iki melek) şeklinde okuyunca mesajın anlaşılması çok zorlaşmakta, hatta imkânsızlaşmaktadır. Yahudi hahamlarının Babil sürgününde öğrendikleri Harut ve Marut masalı (cezalı iki meleğin büyü yapmayı öğretmesi), Hz. Süleyman'a iftiraları ve büyüyü meşru görmeleri, bunu da Allah'a ve elçilerine yakıştırmaları ayette anlatılıp eleştirilmektedir. Yani ayette bahsedilen konular, yahudi inanışıdır. Aksi durumda -haşa- "Allah ayetin başında büyüye onay vermiş, sonrasında ise büyüyle uğraşanları azapla tehdit etmiştir" çelişkisi doğacaktır. Zira, Hasan Basri gibi âlimler de ayetin okunuşunun [melikeyni] (iki hükümdar) olduğunu söylemek durumunda kalmıştır.

### Süleymaniye Vakfı meali

Onlar, şeytanların Süleyman'ın iktidarı aleyhinde oluşturdukları düzmecelere uydular. Süleyman kafir olmamıştı ama insanlara sihri ve Babil'de o iki melikin, Harut ile Marut'un başına getirilenleri öğreten şeytanlar kafir olmuşlardı. Halbuki o ikisi, "Biz büyük bir belaya düşürüldük, sakın bunu göz ardı etme!" demeden kimseye bir şey öğretmezlerdi. Ama bunlar, o ikisinden, kişi ile eşinin arasını ayıracak şeyler (entrikalar) öğreniyorlardı. Oysa öğrendikleri ile kimseye zarar verebilecek değillerdi; Allah'ın onayı olursa başka. Bunlar, işlerine yaramayan, sadece zararı olan şeyleri öğreniyorlardı. İyi biliyorlardı ki (Allah'ın kitabını sırtlarının arkasına atıp) bunları satın alanların ahirette ellerine bir şey geçmez. Kendilerini ne kötü satıyorlar! Keşke bunu bilseler!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

1. Şeytanlar, doğru yoldan çıkmış olan ama başkalarını da çıkarmak için doğru yolun üstünde oturan insanlar ve cinlerdir ({{6:71}}En'am 6/71,{{/}} {{6:112}}112,{{/}} {{7:30}}A'raf 7/30,{{/}} {{26:221}}Şuara 26/221{{/}}-{{26:223}}223,{{/}} {{114:1}}Nas 114/1{{/}}-{{114:6}}6{{/}}).
2. "oluşturdukları düzmeceler" diye meal verdiğimiz ifadenin tam karşılığı "tilavet ettikleri"dir. Tilavet, "birden çok şeyin, aralarına farklı türden bir şey karışmayacak şekilde peş peşe sıralanması" anlamındadır (Müfredat). Şeytanların yapacakları tilavet, uydurdukları yalanları peşpeşe, ustaca sıralamalarıdır. Bu şekilde sıralanmış yalanlar için "düzmece" kelimesi uygun düşmektedir.
3. Sihir, bir şeyi olduğundan farklı gösterme, aldatma, oyalama ve hiledir (Lisanü'l-Arab). Kur'an, sihrin tam bir oyun ve aldatma olduğunu bildirir ({{7:103}}A'raf 7/103{{/}}-{{7:120}}120,{{/}} {{10:81}}Yunus 10/81{{/}}). Bu sebeple insanlar arasındaki bağları koparmak için konuşup duranların şerrinden Allah'a sığınmamız emredilmiştir ({{113:4}}Felak 113/4{{/}}).
4. Elimizdeki mushaflarda Harut ile Marut'u anlatan kelime "melekeyn : iki melek" şeklinde okunur. Allah, "Melekleri sadece gerçek bir iş için indiririz." ({{15:8}}Hicr 15/8{{/}}) dediğinden onlar sihir öğretemezler. Çünkü sihir gerçek dışı yani batıldır ({{7:116}}A'raf 7/116{{/}}-{{7:119}}119,{{/}} {{10:81}}Yunus 81{{/}}). Bu kelimeyi, Abdullah b. Abbas, İbn-i Ebza, Dahhak ve Hasan Basri, "el-melikeyn: iki melik" şeklinde okumuşlardır (Kurtubi). Yönetimde olana melik dendiği gibi yönetime gelme gücü olana da melik denir (Müfredat). Ayetin bağlamına ve Kuran bütünlüğüne göre Harut ile Marut, çeşitli oyunlarla iktidardan uzaklaştırılan şehzadelerdir. Onlar, kendilerine oynanan oyunları, kötüye kullanılmaması şartıyla insanlara anlatmışlardır.
5. (نزل) fiili, başa gelen kötülüğü ifade için de kullanılır. (el-Mu'cem'ul-vasit).
6. Elimizdeki Tevrat çevirilerine göre Süleyman aleyhisselam, hayatının son dönemlerinde putperestliğe bulaşmış ve kafir olmuştur. İlgili bölüm şöyledir: "Ve Yeroboama dedi: Kendine on parça al, çünkü İsrail'in Allah'ı Rab şöyle diyor: İşte, ben Süleyman'ın elinden krallığı çekip alacağım ve on sıptı sana vereceğim... çünkü beni bıraktılar ve Saydalıların ilahesi Astartiye, Moab ilahı Kemoşa ve Ammonoğullarının ilahı Milkom'a tapındılar..." (1 Krallar 11.31-33). Bu iftiraların sebebi, Süleyman'dan sonra tahta geçen oğlu Rehavam'ın elinden krallığı almaktı (1 Krallar 11. 43). Yahudi yorumcular bu pasajlarda Süleyman'ın putperestliğinden bahsedilmediğini, Süleyman'ın asla kafir olmadığını, bu bölümlerle ilgili özellikle erken dönem Yunanca çevirilerde kasıtlı bazı çarpıtmalar olduğunu savunurlar (Talmud, Sabbath 56b). Bu çarpıtmalar, özellikle Tevrat'ın Yunanca çevirisini esas alan Hristiyanların, Kitab-ı Mukaddes'i diğer dillere tercüme hareketiyle iyice yayılmıştır. {{2:102}}Bakara Suresi 102.{{/}} ayet de Tevrat'taki bu pasajlarla ilgili şeytanların bazı tahrifler yaptığına dikkat çekmiştir.
7. "Fitne", altını içindeki yabancı maddelerden ayırmak için ateşe sokmaktır (Müfredat). Kur'an'da bu kelime imtihan ({{7:155}}A'raf 7/155{{/}}), aldatma ({{7:27}}A'raf 7/27{{/}}), cehennem azabı ({{51:10}}Zariyat 51/10{{/}}-{{51:14}}14{{/}}) ve savaş ({{2:217}}Bakara 2/217{{/}}) anlamlarında kullanılmıştır. Burada şehzadeler, kötü duruma düşürüldüklerini anlattıkları için kelimeye "büyük bir bela" anlamı verilmiştir.
8. Bu şeytanlar, amaçları ibret almak değil taktik öğrenmek ve o taktiği kötüye kullanmak olan insanlardır.

### Ahmed Hulusi meali

Bunlar Süleyman'ın (hakikatinin oluşturduğu) mülkü (tasarruf ettikleri) hakkında da (inkara gidip), şeytanlara (vehmi tahrik ederek saptıranlara) tabi oldular. Süleyman kafir olmamıştır (hakikatinden perdelenmemiştir). Lakin o şeytanlar (vehimlerine tabi olanlar) kafir olmuştur (hakikati inkar ederek); zira, insanlara sihirbazlık ve Babil'deki iki meleğe (Melik'e) inzal olanı öğretirlerdi. Oysa: "Biz imtihan vesilesiyiz; sakın hakikatinizdekini örterek (dış kuvvetlere başvurmak suretiyle sihir yapıp) kafir olmayın (hakikatinizdeki kuvveleri inkar etmeyin)" demedikçe kimseye bir şey öğretmezlerdi. Onlar karı-kocayı birbirinden ayıracak şeyleri öğretiyorlardı. Onlar Allah'ın izni olmadıkça hiç kimseye zarar veremezler. Onlar kendilerine faydası olmayıp aksine zarar vereni öğreniyorlardı. Andolsun ki, onu (sihri) satın alanların sonsuz gelecekte hiçbir nasibi olmayacaktır. Nefslerinin hakikatini ne kadar kötü bir şeye sattıklarını bir bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### Bayraktar Bayraklı meali

Kitap ehli, Süleyman'ın hükümranlığı hakkında şeytanların vesvesesine uydular. Oysa Süleyman büyü yapıp kafir olmadı. Fakat şeytanlar kafir oldular;çünkü insanlara sihri ve Babil'deki Harut ve Marut isimli iki meleğe indirileni öğretiyorlardı. Halbuki bu iki melek, "Biz sadece imtihan için gönderildik, sakın yanlışa inanıp da kafir olmayasınız" demeden hiç kimseye sihir öğretmezlerdi. Onlar, bu iki melekten, karı ile kocanın arasını açacak şeyleri öğreniyorlardı. Oysa büyücüler, Allah'ın izni olmadan kimseye zarar veremezler. Onlar, kendilerine faydalı olanı değil, zararlı olanı öğrenirler. Büyüye başvuranların ahiretten nasiplerinin olmayacağını iyi bilmektedirler. Kendilerini sattıkları şey ne kötüdür! Keşke bunu bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### Süleyman Ateş meali

Süleyman'ın hükümdarlığı hakkında onlar, şeytanların uydurdukları sözlere uydular (Süleyman'ın, büyü yaparak saltanatını kazandığını söyleyen şeytan ruhlu insanlara uyup, Süleyman'ın büyücü olduğuna inandılar). Oysa Süleyman (büyü yaparak) küfre gitmemişti. Fakat o şeytanlar küfre gittiler: İnsanlara büyü ve Babil'de Harut ve Marut adlı melekler(den ilham alan iki kişiy)e indirileni öğretiyorlar. Halbuki onlar: "Biz bir fitneyiz (sizin için bir sınavız), sakın, küfre gitme(yin)!" demedikçe kimseye bir şey öğretmiyorlardı. Fakat bunlar, onlardan, erkekle karısının arasını açacak şeyler öğreniyorlardı. Ama, onlar, Allah'ın izni olmadan onunla hiç kimseye zarar veremezler. Onlar, kendilerine yarar vereni değil, zarar vereni öğreniyorlardı. Andolsun, onu sat(ıp onunla çıkar sağlay)anın, ahirette bir nasibi olmadığını gayet iyi biliyorlardı. Vicdanlarını sattıkları şey ne kötüdür, keşke (bunu) bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### Ali Rıza Safa meali

Süleyman'ın yönetimi hakkında, şeytanların anlattığına uydular. Süleyman, nankörlük etmemişti. Fakat şeytanlar nankörlük ettiler. Büyü yapmayı ve Babil'deki Harut ve Marut isimli iki meleğe indirileni insanlara öğretiyorlardı. Zaten o ikisi, "Biz, yalnızca sınama aracıyız; sakın nankörlük etmeyin!" demeden hiç kimseye öğretmezlerdi. Böylece, erkeği ve eşini onunla ayırmayı, o ikisinden öğreniyorlardı. Oysa Allah'ın izni olmadıkça, hiç kimseye onunla dokunca veremezlerdi. Kendilerine dokunca veren ve yararı olmayan bir şey öğreniyorlardı. Gerçek şu ki, onu satın alan kimsenin, sonsuz yaşamda bir payı olmadığını da biliyorlardı. Benliklerini ne kötü bir şeye sattılar; keşke bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### Gültekin Onan meali

Ve onlar Süleyman'ın mülkü hakkında şeytanların anlattığına / okuduğuna (tetluşşeyatıynu) uydular. Süleyman küfretmedi ancak şeytanlar küfrettiler. Onlar insanlara büyücülüğü (sihr) ve Babil'deki iki meleğe, Harut ve Marut'a indirileni öğretiyorlardı. Oysa o ikisi "Biz bir fitneyiz, (bu bilgiyi kötüye kullanıp) küfretmeyin?" demedikçe hiç kimseye onu / birşey öğretmezlerdi. Fakat onlardan koca (beynelmer) ile karısının (zevcihi) arasını açan şeyi öğrendiler / öğreniyorlardı. Oysa onunla Tanrı'nın izni olmadan hiç kimseye zarar veremezlerdi. Kendilerine yarar sağlayanı değil, zarar vereni öğreniyorlardı. Andolsun onlar, bunu satın alanın ahirette bir payı olmadığını da biliyorlardı. Karşılığında nefslerini sattıkları şey ne kötü. Bir bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### İbni Kesir meali

Ve onlar şeytanların Süleyman'ın mülkü aleyhine uydurdukları şeylerin ardına düştüler. Halbuki Süleyman asla küfretmedi. Sadece şeytanlar küfrettiler. Onlar, insanlara sihri ve Babil'de ki iki meleğe; Harut ile Marut a indirilenleri öğretiyorlardı. Bu iki melek ise: "Biz ancak imtihan için gönderildik, sakın küfretme. "demedikçe kimseye sihirden bir şey öğretmezlerdi. Onlardan koca ile karısının arasını ayıracak şeyler öğrendiler. Halbuki bunlar, Allah'ın izni olmadıkça o sihirle kimseye zarar verici değillerdi. Onlarsa kendilerine zarar verip fayda vermeyen şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun ki, onlar onu satın alan kimse için ahirette hiçbir olmayacağını biliyorlardı. Ne fena birşey karşılığında nefislerini sattılar. Şayet bilmiş olsalardı?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

### Hasan Basri Çantay meali

Şeytanların; Süleymanın mülk (-ü saltanat ve nübüvvet) i aleyhine uydurub ta'kib etdikleri şeylere (yalanlara) uydular. Halbuki Süleyman asla kafir olmadı. Fakat o şeytanlar kafirdiler ki insanlara sihri (büyücülüğü) ve Babildeki iki meleğe, Harur ve Maruta indirilen şeyleri öğretiyorlardı. Halbuki onlar (o iki melek) "Biz ancak fitneyiz (imtihan için gönderilmişizdir). "sakın (sihir, büyü yapıb da) kafir olma" demedikçe hiç bir kimseye (sihir) öğretmezlerdi. İşte onlardan (o iki melekden) koca ile karısının arasını ayıracak şeyler öğrendiler. Halbuki (sihirbazlar) Allahın izni olmadıkça onunla hiç bir kimseye zarar verici değillerdir. Onlar ise kendilerini zarara sokacak, onlara faide vermeyecek şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun, onlar muhakkak biliyorlardı ki onu (sihri) satın alan (ona revac veren) kimsenin ahiretden hiç bir nasibi yokdur. Onların kendilerini cidden ne kötü şey mukaabilinde satdıklarını bilmiş olsalardı.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/102_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَٱتَّبَعُوا۟ | vettebeu | ve uydular | [tbE](https://akilkuran.com/tbE) |
| مَا | ma | şeye |  |
| تَتْلُوا۟ | tetlu | uyduduğu | [tlw](https://akilkuran.com/tlw) |
| ٱلشَّيَـٰطِينُ | ş-şeyatinu | şeytanların | [$Tn](https://akilkuran.com/$Tn) |
| عَلَىٰ | ala | hakkında |  |
| مُلْكِ | mulki | mülkü | [mlk](https://akilkuran.com/mlk) |
| سُلَيْمَـٰنَ ۖ | suleymane | Süleyman'ın |  |
| وَمَا | ve ma |  |  |
| كَفَرَ | kefera | küfre girmedi | [kfr](https://akilkuran.com/kfr) |
| سُلَيْمَـٰنُ | suleymanu | Süleyman |  |
| وَلَـٰكِنَّ | velakinne | fakat |  |
| ٱلشَّيَـٰطِينَ | ş-şeyatine | şeytanlar | [$Tn](https://akilkuran.com/$Tn) |
| كَفَرُوا۟ | keferu | küfre girdiler | [kfr](https://akilkuran.com/kfr) |
| يُعَلِّمُونَ | yuallimune | öğreterek | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| ٱلنَّاسَ | n-nase | insanlara | [nws](https://akilkuran.com/nws) |
| ٱلسِّحْرَ | s-sihra | sihri | [sHr](https://akilkuran.com/sHr) |
| وَمَآ | ve ma | ve şeyi |  |
| أُنزِلَ | unzile | indirilen | [nzl](https://akilkuran.com/nzl) |
| عَلَى | ala |  |  |
| ٱلْمَلَكَيْنِ | l-melekeyni | iki meleğe | [mlk](https://akilkuran.com/mlk) |
| بِبَابِلَ | bibabile | Babil'de |  |
| هَـٰرُوتَ | harute | Harut |  |
| وَمَـٰرُوتَ ۚ | ve marute | ve Marut (isimli) |  |
| وَمَا | ve ma |  |  |
| يُعَلِّمَانِ | yuallimani | onlar öğretmezlerdi | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| مِنْ | min |  |  |
| أَحَدٍ | ehadin | hiç kimseye | [AHd](https://akilkuran.com/AHd) |
| حَتَّىٰ | hatta |  |  |
| يَقُولَآ | yekula | demedikçe | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| إِنَّمَا | innema | şüphesiz |  |
| نَحْنُ | nehnu | biz |  |
| فِتْنَةٌۭ | fitnetun | fitneyiz | [ftn](https://akilkuran.com/ftn) |
| فَلَا | fela |  |  |
| تَكْفُرْ ۖ | tekfur | sakın küfre girmeyin | [kfr](https://akilkuran.com/kfr) |
| فَيَتَعَلَّمُونَ | feyeteallemune | fakat öğreniyorlardı | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| مِنْهُمَا | minhuma | bunlardan |  |
| مَا | ma | şeyi |  |
| يُفَرِّقُونَ | yuferrikune | ayıran | [frq](https://akilkuran.com/frq) |
| بِهِۦ | bihi | onunla |  |
| بَيْنَ | beyne | arasını | [byn](https://akilkuran.com/byn) |
| ٱلْمَرْءِ | l-mer'i | eşi | [mrA](https://akilkuran.com/mrA) |
| وَزَوْجِهِۦ ۚ | ve zevcihi | ve karısının | [zwj](https://akilkuran.com/zwj) |
| وَمَا | ve ma | ve değildir |  |
| هُم | hum | ama onlar |  |
| بِضَآرِّينَ | bidarrine | zarar veriyor | [Drr](https://akilkuran.com/Drr) |
| بِهِۦ | bihi | onunla |  |
| مِنْ | min |  |  |
| أَحَدٍ | ehadin | hiç kimseye | [AHd](https://akilkuran.com/AHd) |
| إِلَّا | illa | başka |  |
| بِإِذْنِ | biizni | izninden | [Apn](https://akilkuran.com/Apn) |
| ٱللَّهِ ۚ | llahi | Allah'ın |  |
| وَيَتَعَلَّمُونَ | ve yeteallemune | onlar öğreniyorlardı | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| مَا | ma | şeyi |  |
| يَضُرُّهُمْ | yedurruhum | zarar veren | [Drr](https://akilkuran.com/Drr) |
| وَلَا | ve la | değil |  |
| يَنفَعُهُمْ ۚ | yenfeuhum | yarar vereni | [nfE](https://akilkuran.com/nfE) |
| وَلَقَدْ | velekad | andolsun |  |
| عَلِمُوا۟ | alimu | gayet iyi biliyorlardı ki | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| لَمَنِ | lemeni | kimsenin |  |
| ٱشْتَرَىٰهُ | şterahu | onu satın alan | [$ry](https://akilkuran.com/$ry) |
| مَا | ma | yoktur |  |
| لَهُۥ | lehu | onun |  |
| فِى | fi |  |  |
| ٱلْـَٔاخِرَةِ | l-ahirati | ahirette | [Axr](https://akilkuran.com/Axr) |
| مِنْ | min |  |  |
| خَلَـٰقٍۢ ۚ | halakin | bir nasibi | [xlq](https://akilkuran.com/xlq) |
| وَلَبِئْسَ | velebi'se | ve ne kötüdür | [bAs](https://akilkuran.com/bAs) |
| مَا | ma | şey |  |
| شَرَوْا۟ | şerav | sattıkları | [$ry](https://akilkuran.com/$ry) |
| بِهِۦٓ | bihi | onunla |  |
| أَنفُسَهُمْ ۚ | enfusehum | kendilerini | [nfs](https://akilkuran.com/nfs) |
| لَوْ | lev | keşke |  |
| كَانُوا۟ | kanu |  | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| يَعْلَمُونَ | yea'lemune | (bunu) bilselerdi! | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |

## Kökler

- **تبع (tbE)** — Ardından gitmek ve izini sürmek  
  https://akilkuran.com/tbE
- **تلو (tlw)** — Arkasından gitmek, izlemek  
  https://akilkuran.com/tlw
- **شطن ($Tn)** — Uzaklık  
  https://akilkuran.com/$Tn
- **ملك (mlk)** — Bir şeydeki güç ve sağlamlık  
  https://akilkuran.com/mlk
- **كفر (kfr)** — Örtmek, gizlemek  
  https://akilkuran.com/kfr
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm
- **نوس (nws)** — Sallanıp sarkmak, kıpırdamak  
  https://akilkuran.com/nws
- **سحر (sHr)** — Birbirinden ayrı üç temel anlamı vardır: bir organ (ciğer, gırtlak ucu), aldatma ve sabahtan önceki vakit (seher)  
  https://akilkuran.com/sHr
- **نزل (nzl)** — Bir şeyin aşağı inip düşmesi  
  https://akilkuran.com/nzl
- **احد (AHd)** — Asıl kökü vahd olan bu kelime tek, bir anlamındadır  
  https://akilkuran.com/AHd
- **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek  
  https://akilkuran.com/qwl
- **فتن (ftn)** — Sınamak ve denemek  
  https://akilkuran.com/ftn
- **فرق (frq)** — İki şeyi birbirinden ayırıp seçmek  
  https://akilkuran.com/frq
- **بين (byn)** — Uzaklaşıp açığa çıkmak  
  https://akilkuran.com/byn
- **مرا (mrA)** — Kişi, erkek ve kadın anlamı bu köktendir  
  https://akilkuran.com/mrA
- **زوج (zwj)** — Temel anlamı bir şeyin bir başkasıyla yan yana gelmesidir (eşleşme)  
  https://akilkuran.com/zwj
- **ضرر (Drr)** — Üç temel anlamı vardır: faydanın karşıtı olan zarar, bir şeyin bir yerde toplanması ve güç  
  https://akilkuran.com/Drr
- **اذن (Apn)** — Anlamca yakın iki temel anlamı vardır: kulak ve bilgi  
  https://akilkuran.com/Apn
- **نفع (nfE)** — Fayda, zararın karşıtıdır  
  https://akilkuran.com/nfE
- **شري ($ry)** — Üç temel anlamı vardır: iki kişi arasında denk alıp vermek, bir bitki ve bir şeyde coşup yükselmek  
  https://akilkuran.com/$ry
- **اخر (Axr)** — Öne geçmenin karşıtı olan geride kalmak  
  https://akilkuran.com/Axr
- **خلق (xlq)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi ölçüp biçmek ve düzgün, pürüzsüz olmak  
  https://akilkuran.com/xlq
- **باس (bAs)** — Şiddet ve ona yakın şeyler  
  https://akilkuran.com/bAs
- **نفس (nfs)** — Esintinin, nefesin dışarı çıkması  
  https://akilkuran.com/nfs
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/2/101.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/2/103.md
- Sure: https://akilkuran.com/2.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt