# Bakara 2:142

- **Sure:** 2. Bakara (286 ayet)
- **Ayet:** 142 / 286
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/bakara-suresi/142-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

سَيَقُولُ السُّفَـهَٓاءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰيهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّت۪ي كَانُوا عَلَيْهَاۜ قُلْ لِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۜ يَهْد۪ي مَنْ يَشَٓاءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَق۪يمٍ

## Okunuş

Se yekulus sufehau minen nasi ma vellahum an kıbletihimulleti kanu aleyha kul lillahil meşrıku vel magrıb, yehdi men yeşau ila sıratın mustakim.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

İnsanlardan kimi aklı ermezler: ''Onları üzerinde oldukları kıbleden [hedeften] çeviren nedir [1]?'' diyecekler. De ki! ''Doğu da, batı da Allah'ındır [2:115]. Gereğini yapana dosdoğru yolu gösterir [2].

1. Muhammed Nebi, Medine'ye ilk yerleştiği dönemlerde, Medine halkıyla ortak hedefler doğrultusunda hareket ediyordu. Çünkü yeniydi ve gerekli kurumları oluşturmamıştı. İdareye müdahale etmiyor, sadece tebliğini yapıyordu. Daha önce Musa'dan istenen kendi kurumlarını oluşturup salatı ikame etme hedefi, Muhammed Nebi'nin yeni hedefiydi: 10:87.
2. Ayete göre Kıble, Mekke tarafına dönmekle ilgili değil, dosdoğru yolu göstermesiyle ilgilidir. Bakınız: 2:115. Kavram olarak kıble, düşünce ve inanç yönüyle gidilen istikamet, strateji, en üst hedef demektir. Bu döneme kadar inen ayetler genel olarak şirk, küfür, yakınlardan başlayarak uyarı, müjde, öğüt, sabır, iyilik, salih amel üzerineyken, bundan sonra inananlara yeni hedefler gösterileceğine işaret edilmektedir. Bunlar; vahiy merkezli bir yönetim oluşturduktan sonra salat kurumlarının oluşturulması, vergi alınması, zulme sessiz kalınmaması, adaletin sağlanması ve bunun için hukuki ilkelerin işletilmesi, savaşa hazırlık ve gerektiğinde savaşılması, artık uzaktakilere de tebliğ yapılması vs. diyebiliriz.

### Erhan Aktaş meali

İnsanlardan, birtakım beyinsizler: "Daha önce yöneldiğiniz kıbleden sizi çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da Batı da Allah'ındır. O, hak edeni[1] doğru yola iletir."

1. Kelimesi kelimesine, dilediğini. Dilediğini demek: Hak edeni demektir; Allah, sapkınlığı gerektiren şeyleri yapanı saptırır; doğru yola iletilmeyi gerektiren şeyleri yapanı da doğru yola iletir, demektir. Allah, "dilediğimi" demekle, kimin neyi hak ettiğine en doğru kararı Ben veririm, demeyi kastetmektedir. Zira burada Allah'ın "dilemesi" insanın "dilemesine", "insanın seçimine" bağlı olarak gerçekleşmektedir. Dilemek anlamına gelen "Şae" kelimesinin ayetteki anlamı; "gayret göstereni, bir şey yapmak isteyeni" yani "bir şeyi dileyeni" anlamındadır. Seçim insana aittir ve belirleyici olan insanın "dilemesi"dir (Bkz. 76:3).

### Diyanet İşleri meali

Birtakım kendini bilmez insanlar, "Onları (müslümanları) yönelmekte oldukları kıbleden çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da, Batı da Allah'ındır. Allah, dilediği kimseyi doğru yola iletir."

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Nas içinde süfeha takımı "bunları bulundukları Kıbleden çeviren ne? diyecek, Deki Meşrık da Magrib de Allahındır, o kimi dilerse doğru bir caddeye çıkarır

### Yaşar Nuri Öztürk meali

İnsanlar içinden bazı beyinsizler: "Onları, yönelmekte oldukları kıbleden ne çevirdi?" diyecekler. De ki: "Doğu da Allah'ın, batı da. O, dilediğini dosdoğru yola kılavuzlar."

### Ali Bulaç meali

Bir takım beyinsiz insanlar: "Onları daha önceki kıblelerinden çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da Allah'ındır, batı da. O dilediğini doğru yola yöneltir."

### Ali Aydın meali

İnsanlardan bir takım ahmaklar: Daha önce yöneldiğiniz kıbleden sizi çeviren nedir?” diyecekler. De ki: Doğu da batı da Allah’ındır. O, dileyeni sırat’ı müstekime hidayet eder. [1][2]

1. Kıble: Vahiy, inanç, fikir, görüş ve ilke olarak üzerinde bulunulan yol, gidilen yön, ideoloji, zihinde var olan hedef ve strateji anlamına gelmektedir. Yahudiler burada Mekke’li Müslümanlara daha önceki inanç ve ideolojilerinin yani şirkin daha doğru bir yol olduğunu söyleyerek İslam dinine karşı olan kinlerini ortaya koymaktadır. Kur’an birçok âyette bu çirkin ahlakı kınar. (Nisa 51, 52, 53; Bakara-105)Yoksa daha önceki kıblenin Mescid-i Aksa ile hiçbir ilgisi yoktur.
2. Kıble din, iman, salât, yön, ideoloji, amaç ve ana hedef anlamına gelen vahiy demektir. Yoksa kıble için ittibâ yani tâbi olma kelimesi kullanılmazdı. (Bakara-145) Mescid-i Haram için kıble ifadelerinin kullanılması Kur’an’ın indiği coğrafya ve tevhidin merkezi olduğundan ileri gelmektedir. Yani Mescid-i Haram vahyi, hidayeti ve İslam dinini simgeler. 149.âyet bu gerçeği ortaya koymaktadır.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

İnsanlardan bazı akılsızlar şöyle diyeceklerdir: "Onları şimdiye kadar yöneldikleri kıblelerinden çeviren nedir?" De ki: "Doğu da, batı da Allah'ındır. O, dilediğini doğru yola iletir."

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/2/142_

### Şaban Piriş meali

İnsanlardan bir takım beyinsizler: "Üzerlerinde bulundukları kıblelerinden onları döndüren nedir?" diyecekler. De ki: Doğu da batı da Allah’a aittir. O dilediği kimseyi doğru yola iletir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/2/142_

### Ali Özek ve diğerleri meali

İnsanlardan bir kısım beyinsizler: Yönelmekte oldukları kıblelerinden onları çeviren nedir? diyecekler. De ki: Doğu da batı da Allah'ındır. O, dilediğini doğru yola iletir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/2/142_

### Mustafa İslamoğlu meali

İnsanlar arasından beyinsizler çıkıp diyecekler ki: "Daha önce yöneldikleri kıbleden onları çeviren sebep nedir?" De ki: "Doğu da batı da Allah'ındır: O dileyen kimseyi doğru yola yöneltmeyi diler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### Muhammed Esed meali

İnsanlar arasındaki dar kafalı düşünceler, "Şimdiye kadar uydukları kıbleden onları vazgeçiren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da Batı da Allah'ındır; O, dilediğini doğru yola iletir."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### Edip Yüksel meali

Halktan bazı beyinsizler: "Yöneldikleri kıbleden onları çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da batı da ALLAH'ındır. O dilediğini/dileyeni doğru yola iletir."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

1. * Kabe'nin tüm yöredeki kabilelerin kıblesi oluşu, genelde Araplar için, özelde Kureyş kabilesi için dinin ötesinde ekonomik ve politik bir öneme sahipti. Müşriklerin, ataları olan İbrahim'in anısını devam ettirdiklerini bildirir Kuran ayetleri. Kıble ile ilgili ayetler inmeden önce Müslümanlar Mekkeli müşrikler gibi Kabe'ye yöneliyorlardı. Ne var ki, kendilerine uygulanan işkence ve zulüm sonucu müslümanlar Medine'ye hicret edip yeni bir site-devleti kurdular. * Merkezi Mekke'de olan mollagarşik müşrik koalisyonun yüklediği savaşların ve Medineli Hıristiyanlarla olan yakın ilişkinin oluşturduğu ekonomik ve psikolojik faktörlerin etkisiyle Müslümanlar bir başka yere (Kudüs'e) yönelmeye karar verdiler. * Ne var ki, Allah Müslümanların Mescid-i Haram'a (Sınırlanmış Mescid'e) dönmelerini istedi. Bunu 2:142-145 ayetlerinden anlıyoruz. * Bu ayetler, Müslümanların "eski kıbleleri olan" Sınırlı Mescid'e dönmelerini emrederek peygamberimiz dönemindeki müslümanlar için zorlu bir sınav oluşturmuştur. Medine'deki Hıristiyan toplumla olan ilişkilerin oluşturduğu sosyal ve ekonomik çıkarları tercih edenler ve olayların oluşturduğu politik duyguların etkisinden kurtulamayanlar bu kıble değişimini kabul edemeyerek dinden dönmüşlerdir (2:142-144). * Kısacası, kıblenin değişimini emreden ayetler, daha önce inen bir ayetin hükmünü nesh etmemiştir. Muhammed peygamber liderliğinde Kabe­'den başka bir kıbleye yönelen müminlerin tekrar Kabe'ye dönmesini ilk kez emreden ayetler olsa olsa bu toplumsal kararı nesh etmiştir / kaldırmıştır.

### Mehmet Okuyan meali

İnsanlardan bazı beyinsizler "Yönelmekte oldukları kıblelerinden onları (Müslümanları) çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da Batı da yalnızca Allah'a aittir. Dileyeni (layık gördüğünü) doğru yola ulaştırır."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

1. Hz. Muhammed Mekke'de namazını kılarken Al-i İmrân 3:96'daki bilgiler gereği ilk mabet olması, Bakara 2:125, İbrâhîm 14:37 ve Hacc 22:26'daki ifadeler gereği Hz. İbrahim'in ve Hz. İsmail'in yöneldikleri kıble olması nedeniyle Kâbe'ye doğru namaz kılıyordu. Rivayetlere göre Kâbe'nin güney tarafında durarak kuzeye doğru Kudüs'ü de önüne alarak ibadet ediyordu. Hz. Muhammed çok kısa bir süre de olsa önce Mekke'de, ardından Medine'ye hicret edince oradaki kitap ehlinin yöneldiği kıble olması itibariyle, kuzeye doğru Beyt-i Makdis'e yönelme içtihadında bulunmuştu. Çünkü onlar da kendilerince ibadetlerini bir kıble bilinciyle yerine getirdikleri için, Hz. Muhammed de konu hakkında henüz herhangi bir ilahi prensip belirlenmemiş olması nedeniyle onlarla aynı yöne dönmeyi tercih etmiş olabilir.

### Süleymaniye Vakfı meali

Bu insanlardan akılsızlık edenler şöyle diyeceklerdir: "Bunları yönelmekte oldukları kıbleden (Kudüs'ten) çeviren nedir ki!" De ki: "Doğu da Allah'ındır, batı da! O, gereğini yapanı doğru bir yola yöneltir"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

1. "Akılsızlar" diye meal verdiğimiz "es-süfeha" {{2:13}}Bakara 2/13{{/}}'te münafıkların özelliği olarak anlatılmaktadır. {{2:75}}Bakara 2/75{{/}}-{{2:76}}76{{/}}'da kimi Yahudilerin, Kur'an ayetlerini anladıktan sonra onları tahrif etmek için münafıklık yaptıkları ifade edildiğinden "süfeha" kelimesi, kıble değişiminden rahatsız olan kesimin Yahudi münafıklar olduğunu gösterir. {{2:145}}Bakara 2/145{{/}}'e göre buna Hristiyanlar da dahildir.
2. {{2:115}}Bakara 2/115.{{/}}
3. Şae (شاء) fiilinin kökü, "bir şeyi yapma, var etme" anlamında olan şey (شيء)'dir. (Müfredat). Allah'ın doğru yola yönelttikleri, görevlerini yerine getiren yani gereğini yapan kişilerdir. Ayrıca bkz: {{2:20}}Bakara 2/20.{{/}} ayetin dipnotu.

### Ahmed Hulusi meali

İnsanların, anlayışı kıt ve aşağılık yaşam ehli olanları "Onları eski kıblelerinden (Kudüs'ten Kabe'ye) döndüren (gerekçe) nedir?" derler. De ki: "Batı da doğu da Allah'ındır. Dilediğine hidayet eder, sırat-ı müstakime yönelmesi için. "

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### Bayraktar Bayraklı meali

Bazı dar kafalı insanlar, "Şimdiye kadar uydukları kıbleden onları vazgeçiren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da batı da Allah'ındır; O, dileyeni doğru yola iletir."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### Süleyman Ateş meali

İnsanlardan bazı beyinsizler: "Onları, üzerinde bulundukları kıbleden çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da batı da Allah'ındır. O, dilediğini doğru yola iletir."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### Ali Rıza Safa meali

İnsanlar arasındaki kimi beyinsizler, şöyle diyecekler: "Yöneldikleri kıblelerinden, onları çeviren nedir?" De ki: "Doğu da batı da Allah'ın malıdır. Dilediğini dosdoğru yola eriştirir!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### Gültekin Onan meali

Bir takım beyinsiz insanlar: "Onları daha önceki kıblelerinden çeviren nedir?" diyecekler. De ki: "Doğu da Tanrı'nındır, batı da. O dilediğini doğru yola iletir".

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### İbni Kesir meali

İnsanlardan bir kısım beyinsizler diyeceklerdir ki: Onları üzerinde bulundukları kıblelerinden ne çevirdi? De ki: Doğu da Batı da Allah'ındır. O, dilediği kimseyi doğru yola iletir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

### Hasan Basri Çantay meali

İnsanlardan (Yahudi ve müşriklerden) bir takım beyinsizler: "(Müslümanların namazda kıble edinib) üzerinde durdukları (devam etdikleri eski) Kıblesinden çeviren (sebeb) nedir?" diyecekler. De ki (Habibim): "Doğu da Allahın, batı da. O, kimi dilerse onu doğru yola iletir."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/142_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| سَيَقُولُ | seyekulu | diyecekler ki | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| ٱلسُّفَهَآءُ | s-sufeha'u | bazı beyinsizler | [sfh](https://akilkuran.com/sfh) |
| مِنَ | mine | -dan |  |
| ٱلنَّاسِ | n-nasi | insanlar- | [nws](https://akilkuran.com/nws) |
| مَا | ma | nedir |  |
| وَلَّىٰهُمْ | vellahum | onları çeviren | [wly](https://akilkuran.com/wly) |
| عَن | an | -nden |  |
| قِبْلَتِهِمُ | kibletihimu | kıbleleri- | [qbl](https://akilkuran.com/qbl) |
| ٱلَّتِى | lleti | o ki |  |
| كَانُوا۟ | kanu | bulunurlar | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| عَلَيْهَا ۚ | aleyha | üzerinde |  |
| قُل | kul | de ki | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| لِّلَّهِ | lillahi | Allah'ındır |  |
| ٱلْمَشْرِقُ | l-meşriku | doğu | [$rq](https://akilkuran.com/$rq) |
| وَٱلْمَغْرِبُ ۚ | velmegribu | ve batı | [grb](https://akilkuran.com/grb) |
| يَهْدِى | yehdi | O iletir | [hdy](https://akilkuran.com/hdy) |
| مَن | men | kimseyi |  |
| يَشَآءُ | yeşa'u | dilediğini (dileyeni) | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| إِلَىٰ | ila | -a |  |
| صِرَٰطٍۢ | siratin | yol- | [SrT](https://akilkuran.com/SrT) |
| مُّسْتَقِيمٍۢ | mustekimin | doğru | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |

## Kökler

- **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek  
  https://akilkuran.com/qwl
- **سفه (sfh)** — Hafiflik ve gevşeklik  
  https://akilkuran.com/sfh
- **نوس (nws)** — Sallanıp sarkmak, kıpırdamak  
  https://akilkuran.com/nws
- **ولي (wly)** — Temel anlam yakınlıktır  
  https://akilkuran.com/wly
- **قبل (qbl)** — Bir şeyin başka bir şeye yönelip onunla yüz yüze gelmesi  
  https://akilkuran.com/qbl
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn
- **شرق ($rq)** — Aydınlanma ve açılma  
  https://akilkuran.com/$rq
- **غرب (grb)** — Kelimeleri tek bir asla bağlanmaz ama birbirine yakındır: bir şeyin keskin ucu ve uzaklık öne çıkar  
  https://akilkuran.com/grb
- **هدي (hdy)** — Önden giderek yol göstermek ve incelikle yönlendirmek  
  https://akilkuran.com/hdy
- **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır  
  https://akilkuran.com/$yA
- **صرط (SrT)** — Yol anlamına gelir; Râgıb'a göre doğru yoldur. Sözlükler kelimenin sinle (sırât) de söylendiğini, sadın sinden dönüştüğünü belirtir  
  https://akilkuran.com/SrT
- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/2/141.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/2/143.md
- Sure: https://akilkuran.com/2.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt