# Bakara 2:165

- **Sure:** 2. Bakara (286 ayet)
- **Ayet:** 165 / 286
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/bakara-suresi/165-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللّٰهِ اَنْدَاداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِۜ وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اَشَدُّ حُباًّ لِلّٰهِۜ وَلَوْ يَرَى الَّذ۪ينَ ظَلَمُٓوا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَم۪يعاًۙ وَاَنَّ اللّٰهَ شَد۪يدُ الْعَذَابِ

## Okunuş

Ve minen nasi men yettehızu min dunillahi endaden yuhıbbunehum ke hubbillah, vellezine amenu eşeddu hubben lillah, ve lev yerallezine zalemu iz yeravnel azabe, ennel kuvvete lillahi cemian, ve ennellahe şedidul azab.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

İnsanlardan kimileri de, Allah'ın yanı sıra, onları Allah sevgisi gibi sevdiği eşler ediniyor. İnanıp güvenenlerin Allah'a olan sevgisi ise daha şiddetlidir. Yanlış yapanlar, azabı gördüklerinde anlayacakları gibi, bütün gücün Allah'a ait olduğuna ve Allah'ın azabının şiddetli olduğuna önceden dikkat etselerdi.

### Erhan Aktaş meali

Bazı insanlar, Allah'ın yanı sıra başka varlıkları O'na denk tutarlar ve onları Allah'ı sevdiği gibi severler. İman Edenlerin, Allah'ı sevmeleri ise her türlü sevgiden daha üstündür. Zulmedenler, azabı gördükleri zaman kuvvetin bütünüyle Allah'a ait olduğunu ve Allah'ın azabının çok şiddetli olduğunu keşke daha önceden anlayabilselerdi![1]

1. Görmek ile kast edilen şey: Anlamak, idrak etmek, bilmek, gerçeği kavramak, ayırdına varmak ve dikkate almaktır.

### Diyanet İşleri meali

İnsanlar arasında Allah'ı bırakıp da O'na ortak koşanlar vardır. Onları, Allah'ı severcesine severler. Mü'minlerin Allah'a olan sevgisi daha güçlü bir sevgidir. Zulmedenler azaba uğrayacakları zaman bütün kuvvetin Allah'ın olduğunu ve Allah'ın azabının pek şiddetli olduğunu bir bilselerdi!

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

İnsanlardan kimi de Allahdan beride bir takım sınarlar ediniyorlar da onları Allah sever gibi seviyorlar, iman edenler ise Allah için sevgice daha kuvvetlidirler, görselerdi o zulmu edenler: azabı görecekleri vakit hakikaten kuvvet bütün kuvvet Allahındır ve hakikaten Allah çok şedid azablıdır

### Yaşar Nuri Öztürk meali

İnsanlar içinde öyleleri vardır ki, Allah dışında bazılarını Allah'a eş tutarlar da onları Allah'ı sevmiş gibi severler. İman sahipleri ise Allah'a sevgide çok kararlı ve taşkındırlar. Zulme saplananlar, azabı gördüklerinde tüm kuvvetin Allah'ta bulunduğunu, Allah'ın azabının çok şiddetli olduğunu fark edeceklerini anlayabilseler!

### Ali Bulaç meali

İnsanlar içinde, Allah'tan başkasını 'eş ve ortak' tutanlar vardır ki, onlar (bunları), Allah'ı sever gibi severler. İman edenlerin ise Allah'a olan sevgileri daha güçlüdür. O zulmedenler, azaba uğrayacakları zaman, muhakkak bütün kuvvetin tümüyle Allah'ın olduğunu ve Allah'ın vereceği azabın gerçekten şiddetli olduğunu bir bilselerdi.

### Ali Aydın meali

İnsanlardan bazıları Allah’ın yanı sıra benzer ilâhlar edinir de onları Allah’ı sever gibi severler. İman edenlerin Allah’a olan sevgileri ise daha güçlüdür. Keşke zalimler azabı gördükleri zaman (anlayacakları gibi) bütün kuvvetin Allah’a ait olduğunu ve Allah’ın azabının çok şiddetli olduğunu önceden görebilselerdi. [1][2][3]

1. Allah’a denk ilâhlar edinenler aslında Allah’ın yaratma ve tedbirinde tek olduğunu bilirler. O’na denk tutulan varlıklar, onunla kulları arasında aracı konumundadırlar. Bu aracı ilâh ve evliyalar, “insanları ona yakın kullar olmaları için güya Allah’ın indinde şefaatçi olurlar “Ayrıca O’nun izniyle olağanüstü yetenekler (kerametler) ve güçler sergileyerek onların ihtiyaçlarını giderirler veya Allah bu ihtiyaçları onların hatırı (yüzü suyu hürmetine) giderir. Onlar bu inanca delil olarak, günahkarların bizzat kendilerinin Allah’a ulaşmaya güçlerinin yetmeyeceğini, bazı işlerin görülmesi için vatandaşlarla amirler arasında bir aracı olduğu gibi, bunlarla Allah arasında da bir aracının bulunması gerektiğini gösteriyorlar.
2. Endâd: Kendisinden, ancak Allah’tan istenmesi gereken şeylerin istendiği din adamlarıdır.
3. Kıraat Farklılığı “( َوََلَْوْ َيَََرَى ا َّلَٖذٖيَنَ َظََلَُٓم�ٓواzâlimler azabı gördükleri zaman)” cümlesinde bulunan “ْ َوََلَْو ”َيَََرَىkelimesini, Kıraat âlimleri İbni Âmir Nafi ve Yakub “َ( َوََلَْوْ َتَََرَى ا َّلَٖذٖيَنey Nebi) o zalimleri bir görseydin)” olarak okumuşlardır.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

İnsanların bir kısmı da, Allah'tan başkalarını O'na denk tutarak, onları, Allah'ı sever gibi severler. İman edenlerin Allah'a olan sevgileri ise (onlarınkinden) daha fazladır. Keşke o zalimler, azapla yüz yüze geldiklerinde anlayacakları gibi bütün gücün yalnızca Allah'ın olduğunu ve Allah'ın azabının çok çetin olduğunu bir bilselerdi.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/2/165_

### Şaban Piriş meali

İnsanlardan kimi, Allah’tan başka eşler tutarlar. Allah’ı sever gibi onları severler. İman edenlerin ise, Allah sevgisi her şeyden üstündür. O zalimler, azabı görecekleri zaman, bütün kuvvetin Allah’a mahsus olduğunu ve Allah’ın da şiddetli azap sahibi olduğunu bir bilseler...

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/2/165_

### Ali Özek ve diğerleri meali

İnsanlar içinde bir takım kimseler de vardır ki, Allah'tan başkasını O'na ortak edinip, onları, Allah'ı sever gibi severler; gerçi iman edenlerin Allah'a olan sevgileri çok daha kuvvetlidir. Fakat o zulmedenler, azâbı görürken, bütün kuvvetin Allah'a mahsus ve Allah'ın şiddetli azâp sahibi olduğunu bir bilseler..

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/2/165_

### Mustafa İslamoğlu meali

Fakat insanlar içerisinde Allah'tan başka birtakım varlıkları Allah'a eşdeğer rakip güçler olarak görüp, onları Allah'ı sever gibi sevenler de var. Oysa ki iman edenler en çok Allah'ı severler. Kendi kendine kötülük edenler, azaba uğratıldıkları zaman görecekleri gibi, keşke tüm kudretin sadece Allah'a ait olduğunu ve azabı en çetin olanın yalnızca Allah olduğunu görseler!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### Muhammed Esed meali

Ama hala Allah'a rakip gördükleri varlıklara inanmayı tercih eden ve onları (yalnızca) Allah'a özgü (olması gereken) bir sevgi ile seven insanlar var: Halbuki imana ermiş olanlar, Allah'ı başka her şeyden daha çok severler. Zulüm yapmaya şartlanmış olanlar, (Kıyamet Günü) azaba uğratıldıkları zaman görecekleri gibi, bütün kudretin yalnızca Allah'a ait olduğunu ve Allah'ın cezalandırmada ne çetin olduğunu da keşke görselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### Edip Yüksel meali

ALLAH'tan başkasını tanrı edinen ve ALLAH'ı sever gibi onları seven kimseler var. Gerçeği onaylayanlar ise en çok ALLAH'ı sever. O zulmedenler, azabı gördükleri zaman tüm gücün ALLAH'a ait ve ALLAH'ın azabının çetin olduğunu anlayacaklarını bir bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

1. * İsa, Meryem, Muhammed, Ali ve Tanrı dostları, kendilerini çeşitli yollarla putlaştıran kişileri Diriliş Gününde reddedeceklerdir. * Ayrıca bak 16:86; 46:5-6; 25:30 ve Matta İncili 7:21-23.

### Mehmet Okuyan meali

İnsanlardan bazıları, Allah'ın peşi sıra ortaklar edinir de onları Allah'ı sever gibi severler. İman edenlerin Allah'a olan sevgileri ise (onlarınkinden) çok daha fazladır. Keşke zalimler azabı gördükleri zaman (anlayacakları gibi) bütün kudretin yalnızca Allah'a ait olduğunu ve Allah'ın azabının çok şiddetli olduğunu (önceden) gör(üp anlayabil)selerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

1. Yüce Allah muhatapların inançtaki şirkine değinmektedir. Kâinatın yaratılışı ve idaresinde tek olan Allah inanç noktasında da muhatapları tarafından tekliğinin kabul edilmesini istemekte, şirke düşenleri eleştirmektedir.
2. Benzer mesajlar: Tevbe 9:23-24; Mücâdele 58:22; Mümtehine 60:1.

### Süleymaniye Vakfı meali

İnsanlardan kimileri, Allah'a benzer nitelikler yükleyip onu sever gibi sevdikleri varlıkları Allah ile aralarına koyarlar. İnanıp güvenenlerin Allah'a olan sevgisi çok daha güçlüdür. Bu yanlışı yapanlar keşke şunu anlasalar: Azabı görecekleri gün, bütün güç Allah'ın elindedir ve Allah'ın cezalandırması çetindir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

1. Endad için bkz. {{2:22}}Bakara 2/22{{/}}'nin dipnotu.
2. Müşrik, Allah'ın varlığını ve birliğini kabul eder ama kendini Allah'a daha çok yaklaştırsın diye araya aracılar koyarak onlara kayıtsız şartsız boyun eğer ({{39:3}}Zümer 39/3{{/}}). Böylece onları da ilah yapmış olur.
3. "Daha güçlü" anlamına gelen eşed (أَشَدُّ) kelimesinin kökü olan şedd (شد), güçlü bağ anlamındadır (Müfredat). Mümin, araya bir aracı koymayıp doğrudan ona bağlandığı için onun Allah ile olan bağı çok güçlüdür. Müşrik ise araya aracı koyarak Allah'a daha çok yaklaşmayı beklerken ondan uzaklaşır. Böylece Allah ile bağını zayıflatır ve aracının kulu-kölesi olur.
4. "Çetin", ayetteki "şedid (شديد)"in karşılığıdır. Şedid, 'güçlü bağla bağlı' anlamındadır (Müfredat). Allah, cezayı, işlenen suça bağlamış ({{6:160}}En'am 6/160{{/}}) ve şöyle demiştir: "Bir kötülüğün cezası, ona denk bir kötülüktür." ({{42:40}}Şura 42/40{{/}}) size kim saldırırsa ona, size yaptığı saldırıya denk bir saldırı ile karşılık verin ({{2:194}}Bakara 2/194{{/}}) Buna göre cezanın, işlenen suça denk olması gerekir bu da ancak suçun iki katı ile olur. Birincisi ile verdiği zarar giderilir, ikincisi ile de o zarara denk bir zarara sokulur.. Bu ceza prensibi, cehennemde de uygulanır ({{7:38}}A'raf 7/38,{{/}} {{25:68}}Furkan 25/68{{/}}-{{25:69}}69{{/}}).

### Ahmed Hulusi meali

İnsanlardan kimi de Allah dununda tapındıkları varlıklar edinip, onları Allah Allah sevgisiyle (Allah'mışçasına) severler! İman edenler ise sevdiklerinin yalnızca Allah olduğunun şuurundadırlar (gayrına varlık vermezler). O (hakikati inkar ederek nefslerine) zulmedenler, bu yüzden azaba düşeceklerini gördüklerinde, alemlerden açığa çıkan kuvvetin yalnızca Allah'a ait olduğunu fark ederler, ama iş işten geçmiştir; keşke bunu önceden görebilselerdi. . . Allah Şediyd ül Azab'dır (yapılan yanlışta ısrar edenlere sonucunu şiddetle yaşatandır)!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### Bayraktar Bayraklı meali

Bazı insanlar, Allah'tan başkalarını O'na denk tanrılar edinirler;onları Allah'ı sever gibi severler. İman edenlerin Allah'a olan sevgileri çok daha fazladır. Keşke zalimler, azabı gördüklerinde anlayacakları gibi, bütün kuvvetin Allah'a ait olduğunu ve O'nun azabının çok şiddetli olduğunu önceden anlayabilselerdi.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### Süleyman Ateş meali

İnsanlardan kimi, Allah'tan başka eşler tutar, Allah'ı sever gibi onları severler. İnananlar ise en çok Allah'ı severler. Zulmedenler, azabı gördükleri zaman bütün kuvvetin Allah'a aid olduğunu ve Allah'ın azabının çetin olduğunu anlayacaklarını keşke bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### Ali Rıza Safa meali

Yine de insanlar arasında, Allah'a ortaklar koşanlar; Allah'a özgü bir sevgiyle onları sevenler vardır. Oysa inananlar, her şeyden daha çok Allah'ı severler. Haksızlık yapanlar, cezayı gördüklerinde, tüm güçlerin Allah'a özgü olduğunu ve Allah'ın cezasının çok yaman olduğunu anlayacaklarını keşke bilselerdi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### Gültekin Onan meali

İnsanlar içinde Tanrı'dan başkasını 'eş ve ortak' tutanlar vardır ki onlar (bunları) Tanrı'yı sever gibi severler. İnananların ise Tanrı'ya olan sevgileri daha güçlüdür. O zulmedenler, azaba uğrayacakları zaman, muhakkak bütün kuvvetin tümüyle Tanrı'nın olduğunu ve Tanrı'nın vereceği azabın gerçekten şiddetli olduğunu bir bilselerdi.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### İbni Kesir meali

İnsanlardan kimi de Allah'dan başkasını O'na emsal edinir, Allah'ı sever gibi onları severler. İman edenlerin, Allah sevgisi ise, daha fazladır. Zulmedenler azabı görecekleri zaman; bütün kuvvetin Allah'a ait olduğunu ve Allah'ın pek çetin azabı bulunduğunu keşki bilselerdi.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

### Hasan Basri Çantay meali

İnsanlar içinde Allahdan gayrisini (Ona) emsal edinen adamlar da vardır ki onlara Allaha olan sevgi gibi muhabbet beslerler. İman edenlerin Allaha sevgisi ise (her şeyden) sağlamdır. (Allaha eş tutarak nefislerine) zulmedenler azabı görecekleri zaman bütün kuvvet (ve kudret) in hakıykaten Allahın olduğunu ve Allahın hakıykaten pek çetin azablı bulunduğunu (gözleriyle görür gibi) bilselerdi...

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/165_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَمِنَ | ve mine | -dan |  |
| ٱلنَّاسِ | n-nasi | İnsanlar- | [nws](https://akilkuran.com/nws) |
| مَن | men | kimi |  |
| يَتَّخِذُ | yettehizu | tutar | [Axp](https://akilkuran.com/Axp) |
| مِن | min |  |  |
| دُونِ | duni | başka | [dwn](https://akilkuran.com/dwn) |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah'tan |  |
| أَندَادًۭا | endaden | eşler | [ndd](https://akilkuran.com/ndd) |
| يُحِبُّونَهُمْ | yuhibbunehum | onları severler | [Hbb](https://akilkuran.com/Hbb) |
| كَحُبِّ | kehubbi | sever gibi | [Hbb](https://akilkuran.com/Hbb) |
| ٱللَّهِ ۖ | llahi | Allah'ı |  |
| وَٱلَّذِينَ | vellezine | (kimseler) |  |
| ءَامَنُوٓا۟ | amenu | inanan(lar) | [Amn](https://akilkuran.com/Amn) |
| أَشَدُّ | eşeddu | en çok | [$dd](https://akilkuran.com/$dd) |
| حُبًّۭا | hubben | severler | [Hbb](https://akilkuran.com/Hbb) |
| لِّلَّهِ ۗ | lillahi | Allah'ı |  |
| وَلَوْ | velev | keşke |  |
| يَرَى | yera | görselerdi | [rAy](https://akilkuran.com/rAy) |
| ٱلَّذِينَ | ellezine | (kimseler) |  |
| ظَلَمُوٓا۟ | zelemu | zulmedenler | [Zlm](https://akilkuran.com/Zlm) |
| إِذْ | iz | zaman |  |
| يَرَوْنَ | yeravne | gördükleri | [rAy](https://akilkuran.com/rAy) |
| ٱلْعَذَابَ | l-azabe | azabı | [Epb](https://akilkuran.com/Epb) |
| أَنَّ | enne | gerçekten |  |
| ٱلْقُوَّةَ | l-kuvvete | kuvvetin | [qwy](https://akilkuran.com/qwy) |
| لِلَّهِ | lillahi | Allah'a aittir |  |
| جَمِيعًۭا | cemian | bütünüyle | [jmE](https://akilkuran.com/jmE) |
| وَأَنَّ | ve enne | ve gerçekten |  |
| ٱللَّهَ | llahe | Allah'ın |  |
| شَدِيدُ | şedidu | şiddetlidir | [$dd](https://akilkuran.com/$dd) |
| ٱلْعَذَابِ | l-azabi | azabı | [Epb](https://akilkuran.com/Epb) |

## Kökler

- **نوس (nws)** — Sallanıp sarkmak, kıpırdamak  
  https://akilkuran.com/nws
- **اخذ (Axp)** — Bir şeyi ele geçirip toplamak  
  https://akilkuran.com/Axp
- **دون (dwn)** — Yakınlık, yaklaşma  
  https://akilkuran.com/dwn
- **ندد (ndd)** — Kaçıp ayrılmak  
  https://akilkuran.com/ndd
- **حبب (Hbb)** — Üç temel anlamı vardır: bağlanıp sebat etmek, tane ve kısalık  
  https://akilkuran.com/Hbb
- **امن (Amn)** — Gönlün sükûnu ve korkunun gitmesi  
  https://akilkuran.com/Amn
- **شدد ($dd)** — Bir şeydeki güç ve sağlamlık  
  https://akilkuran.com/$dd
- **راي (rAy)** — Gözle ya da basiretle bakıp görmek  
  https://akilkuran.com/rAy
- **ظلم (Zlm)** — İki temel anlamı vardır: aydınlığın karşıtı karanlık ve bir şeyi yerinden başka yere koymak  
  https://akilkuran.com/Zlm
- **عذب (Epb)** — Kelimeleri tek bir asla bağlanmaz: tatlı su, susuzluktan yiyip içmeyi bırakmak ve bir şeyden el çekmek ayrı anlamlardır  
  https://akilkuran.com/Epb
- **قوي (qwy)** — Birbirinden ayrı iki temel anlamı vardır: zayıflığın karşıtı olan güç ve bunun tersi olan hayırsızlık  
  https://akilkuran.com/qwy
- **جمع (jmE)** — Şeylerin birbirine katılıp kenetlenmesi  
  https://akilkuran.com/jmE

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/2/164.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/2/166.md
- Sure: https://akilkuran.com/2.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
