# Bakara 2:282

- **Sure:** 2. Bakara (286 ayet)
- **Ayet:** 282 / 286
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/bakara-suresi/282-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُۜ وَلْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذ۪ي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهُ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـٔاًۜ فَاِنْ كَانَ الَّذ۪ي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَف۪يهاً اَوْ ضَع۪يفاً اَوْ لَا يَسْتَط۪يعُ اَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِۜ وَاسْتَشْهِدُوا شَه۪يدَيْنِ مِنْ رِجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَاَتَانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَٓاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰيهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰيهُمَا الْاُخْرٰىۜ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَٓاءُ اِذَا مَا دُعُواۜ وَلَا تَسْـَٔمُٓوا اَنْ تَكْتُبُوهُ صَغ۪يراً اَوْ كَب۪يراً اِلٰٓى اَجَلِه۪ۜ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰٓى اَلَّا تَرْتَابُٓوا اِلَّٓا اَنْ تَكُونَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُد۪يرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوهَاۜ وَاَشْهِدُٓوا اِذَا تَبَايَعْتُمْۖ وَلَا يُضَٓارَّ  كَاتِبٌ وَلَا شَه۪يدٌۜ وَاِنْ تَفْعَلُوا فَاِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْۜ وَاتَّقُوا اللّٰهَۜ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُۜ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَل۪يمٌ

## Okunuş

Ya eyyuhellezine amenu iza tedayentum bi deynin ila ecelin musemmen fektubuh, velyektub beynekum katibun bil adl, ve la ye'be katibun en yektube kema allemehullahu felyektub, velyumlilillezi aleyhil hakku velyettekıllahe rabbehu ve la yebhas minhu şey'a, fe in kanellezi aleyhil hakku sefihan ev daifen ev la yestatiu en yumille huve felyumlil veliyyuhu bil adl, vesteşhidu şehideyni min ricalikum, fe in lem yekuna raculeyni fe raculun vemraetani mimmen terdavne mineş şuhedai en tedılle ıhdahuma fe tuzekkire ıhdahumal uhra ve la ye'beş şuhedau iza ma duu, ve la tes'emu en tektubuhu sagiran ev kebiran ila ecelih, zalikum aksatu indallahi ve akvemu liş şehadeti ve edna ella tertabu illa en tekune ticareten hadıraten tudiruneha beynekum fe leyse aleykum cunahun ella tektubuha ve eşhidu iza tebaya'tum, ve la yudarra katibun ve la şehid, ve in tef'alu fe innehu fusukun bikum, vettekullah, ve yuallimukumullah, vallahu bi kulli şey'in alim.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Ey inanıp güvenenler! Adı konulmuş bir süreye kadar bir borçla borçlandığınızda onu yazın. Aranızda adil [1] bir yazıcı yazsın. Yazıcı, Allah'ın ona öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın. Üzerinde hakkı olan onu dikte etsin ve Rabbi olan Allah'ın sınırlarına uyup korunarak ondan hiçbir şey eksiltmesin. Eğer üzerinde hakkı olan bir aklı ermez ise, veya zayıfsa veya dikte etmeye güç yetiremiyorsa, onun yakını adaletle dikte etsin. Adamlardan iki şahitle şahitlik edin. İki adam olmazsa, bir adam ve onlardan birinin şaşırması durumunda diğer biri hatırlatsın diye, razı olduğunuz şahitlerden iki kadın [2] olsun. Şahitler, çağrıldıklarında kaçınmasınlar. Küçük veya büyük, belirlenen son süresine kadar onu yazmaktan üşenmeyin. Bu, Allah katında hakkaniyete daha uygun, şahitlik için de daha sağlam ve kuşkuya düşmemenize daha yakın olandır. Ancak, aranızda hemen devrettiğiniz peşin bir ticaret olması durumunda onu yazmamanızda size bir sakınca yoktur. Birbirinizle alışveriş yaptığınızda şahitlendirin. Yazana ve şahide zarar verilmesin. Bunu yaparsanız, kesinlikle o, yoldan çıkmanız demektir. Allah'ın sınırlarına uyup korunun. Allah size öğretiyor. Allah her şeyi bilendir.

1. Adaletli olmayı emreden ayetler: 4:3-58-135, 5:8, 6:152, 16:90, 42:15, 49:9.
2. Kur'an, erkek ve kadından bahsederken ''Rical'' kavramını kullandığında, karşılığında ''Nisa'' kavramını kullanır. Oysa burada ''İmrae'' kullanılmaktadır. Bu durumda karşımıza iki seçenek çıkmaktadır: 1- ''İmrae,'' eş anlamında kullanılmaktadır: 7:83, 11:81, 12:21-30, 19:5-8, 27:57, 28:9, 29:32-33, 51:29, 111:4… O taktirde, alacaklı ve vereceklinin eşlerine işaret edilmektedir. Malumdur ki, konu ticari antlaşmalarla alakalıdır ve bu antlaşma süreçlerinde ihtilaflar, çekişme ve kavgalar ortaya çıkmaktadır. Böyle durumlarda, kadın fiziksel olarak zayıf olduğundan ezilebilmektedir. Allah, bu tip antlaşma veya sözleşmelerde bir yerine iki kadın şahit tutulmasını öğütleyerek, kadını güçlendirmektedir. Zira, bu tip bir antlaşmanın dışında, şahitlik gerektiren hiçbir konuda bir erkeğin yerine iki kadın şahit şartı aranmamaktadır, kadın ve erkeğin şahitlikleri eşit tutulmaktadır. Hatta, 24:8-9. ayetlerde, kadının şahitliği, erkeğin şahitliğinden üstün tutulmaktadır. 2- İmrae, özünde rey sahibi, kişilikli, olgun kadın anlamına gelmektedir: 27:23, 28:23. O taktirde de, seçilecek kadınların herhangi bir kadın değil, aklı başında, şahitlik edebilecek kapasitede, konuya hakim bir kadın olmasına işaret edildiği anlaşılır.

### Erhan Aktaş meali

Ey İman Edenler! Belli bir süre için birbirinize borç verdiğiniz zaman onu yazın. Yazan her kimse, onu adaletle yazsın. Allah'ın kendisine öğrettiği şekilde[1] yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Borçlu olan da yazdırsın. Rabb'i olan Allah'a karşı takvalı olsun, ondan hiçbir şeyi eksik bırakmasın. Eğer borçlu aklı ermez, aciz veya kendi söyleyip yazdıramayacak durumda birisi ise, velisi, onu adaletli bir şekilde yazdırsın. Erkeklerinizden de iki tanık tutun. Eğer iki erkek bulunmazsa, o zaman razı olacağınız tanıklardan bir erkek ve biri şaşırdığında diğeri ona hatırlatacak iki kadın[2] tanık tutun. Tanıklar, çağrıldıkları zaman kaçınmasınlar. Az olsun çok olsun onu vadesiyle birlikte yazmaktan üşenmeyin. Bu, Allah katında en adil, tanıklık için daha sağlam ve şüphe etmemeniz için daha uygundur. Ancak, aranızda hemen devredip durduğunuz ve peşin olarak yaptığınız ticaret başka, bunu yazmamanızda sizin için bir sakınca yoktur. Alışveriş yaptığınız zaman tanık bulundurun. Tanık olana da yazana da zarar verilmesin. Eğer bunu yaparsanız kendinize kötülük yapmış olursunuz. Allah'a karşı takvalı olun. Allah, size gerekli olanı öğretiyor. Ve Allah, Her Şeyi Bilen'dir.

1. Allah'ın buyruklarına uygun şekilde.
2. Bu tanıklıktan hareketle, tanıklıkta iki kadının bir erkeğe denk olduğu sonucuna varmak büyük bir yanılgı, yanılgı değilse artniyettir. Zira Kur'an, tanıklık gerektiren hiçbir konuda cinsiyet üzerinden sayı farklılığını kesinlikle ön görmemektedir ve bütün tanıklıklarda kadını erkekle bir tutmaktadır. Bu ayette, tanıklık tamamen konunun bağlamı ile ilgilidir. Tanıklık konusunda kesinlikle kadın erkek ayırımı söz konusu değildir: (Bkz. 24:6.) Bu ayette, "bir erkek, iki kadın"ın ön görülmesinin nedeni cinsiyet değil, tamamen toplumsal koşullar, yani kadının yaşamdaki konumu ile ilgilidir. Özellikle çağrıldıklarında tanıklığa gitmede yaşanabilecek güçlükler, tanıklık ettiği kimselerden görülecek tepki gibi konulardan dolayı "bir erkek iki kadın" denilmiş olmasıyla, aslında kadın baskıdan korunmakta ve ona pozitif ayırımcılık yapılmaktadır. Eğer bir ayrımcılık varsa bu kadının lehine bir ayrımcılık sayılmalıdır.

### Diyanet İşleri meali

Ey iman edenler! Belli bir süre için birbirinize borçlandığınız zaman bunu yazın. Aranızda bir yazıcı adaletle yazsın. Yazıcı, Allah'ın kendisine öğrettiği şekilde yazmaktan kaçınmasın, (her şeyi olduğu gibi dosdoğru) yazsın. Üzerinde hak olan (borçlu) da yazdırsın ve Rabbi olan Allah'tan korkup sakınsın da borçtan hiçbir şeyi eksik etmesin (hepsini tam yazdırsın). Eğer borçlu, aklı ermeyen, veya zayıf bir kimse ise, ya da yazdıramıyorsa, velisi adaletle yazdırsın. (Bu işleme) şahitliklerine güvendiğiniz iki erkeği; eğer iki erkek olmazsa, bir erkek ve iki kadını şahit tutun. Bu, onlardan biri unutacak olursa, diğerinin ona hatırlatması içindir. Şahitler çağırıldıkları zaman (gelmekten) kaçınmasınlar. Az olsun, çok olsun, borcu süresine kadar yazmaktan usanmayın. Bu, Allah katında adalete daha uygun, şahitlik için daha sağlam, şüpheye düşmemeniz için daha elverişlidir. Yalnız, aranızda hemen alıp verdiğiniz peşin ticaret olursa, onu yazmamanızdan ötürü üzerinize bir günah yoktur. Alışveriş yaptığınız zaman da şahit tutun. Yazana da, şahide de bir zarar verilmesin. Eğer aksini yaparsanız, bu sizin için günahkarca bir davranış olur. Allah'a karşı gelmekten sakının. Allah, size öğretiyor. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Ey o bütün iman edenler! Muayyen bir va'de ile borclaştığınız vakıt onu yazın, hem aranızda doğrulukla tanınmış bir yazı bilen yazsın, bir yazı bilen de kendisine Allahın öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın da yazsın; bir de hak kendi üzerinde olan adama söyleyib yazdırsın ve her biri Rabbı Allahı zülcelalden korkun da haktan bir şey eksiltmesin; Şayed borclu bir sefih veya küçük veya kendisi söyleyip yazdıramıyacak ise velisi dosdoğru söyleyip yazdırsın, erkeklerinizden iki hazırı şahid de yapın, şayed ikisi de erkek olamıyorsa o zaman doğruluğuna emin olduğunuz şahidlerden bir erkekle iki kadın ki biri unutunca diğeri hatırlatsın, şahidler de çağırıldıklarında kaçınmasınlar, siz yazanlar da az olmuş çok olmuş onu va'desine kadar yazmaktan usanmayın, bu, Allah yanında adalete daha muvafık olduğu gibi hem şahadet için daha sağlam, hem şüpheye düşmemeniz için daha elverişlidir, meğer ki aranızda hemen devredeceğiniz bir ticaret olsun, o zaman bunu yazmamanızda size bir beis yoktur, alım satım yaptığınız vakit de şahid tutun, bir de ne yazan ne şehadet eden zararlandırılmasın, eğer ederseniz o mutlak kendinize dokunacak bir fısk olur, hem Allahtan korkun Allah size ilim öğretiyor, ve Allah her şeyi bilir.

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Ey iman sahipleri! Belirli bir süre için birbirinize borç verdiğinizde onu yazın. Aranızda bir yazıcı adaletle yazsın. Yazıcı, Allah'ın kendisine öğrettiği şekilde yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Borç altına giren kişi de onu kayda geçirtsin ve Rabb'inden korksun da borcundan hiç bir şey eksiltmesin. Borç altına giren, aklı ermez yahut zayıf, çaresiz biri ise yahut yazdırmaya gücü yetmiyorsa, velisi adaletle yazdırsın. Erkeklerinizden iki kişiyi de tanık tutun. Eğer iki erkek yoksa rızanızla kabul edeceğiniz tanıklardan bir erkek ve iki kadın gerekir. Bu, kadınlardan biri şaşırırsa / unutursa ötekisi ona hatırlatsın diyedir. Tanıklar, çağırıldıklarında çekimser davranmasınlar. Küçük veya büyük, borcu, süresine kadar yazmaktan üşenmeyin. Böyle yapmanız Allah katında adalete daha yakın, tanıklık için daha sağlam, kuşkuya düşmemeniz için daha elverişlidir. Ancak aranızda döndürüp durduğunuz tamamen peşin bir ticaret söz konusu ise onu yazmamanızda sizin için bir sakınca yoktur. Karşılıklı alışveriş yaptığınızda da tanık bulundurun. Yazıcıya da tanığa da zarar verilmesin. Böyle bir şey yaparsanız bu, kendinize kötülük olur. Allah'tan korkun. Allah size öğretiyor. Allah, her şeyi en iyi biçimde bilendir.

### Ali Bulaç meali

Ey iman edenler, belirli bir süre için borçlandığınız zaman onu yazınız. Aranızdan bir katip doğru olarak yazsın, katip Allah'ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Üzerinde hak olan (borçlu) da yazdırsın ve Rabbi olan Allah'tan sakınsın, ondan hiç bir şeyi eksiltmesin. Eğer üzerinde hak olan (borçlu), düşük akıllı ya da za'f sahibi veya kendisi yazmaya güç yetiremeyecekse, velisi dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden de iki şahid tutun; eğer iki erkek yoksa, şahidlerden rıza göstereceğiniz bir erkek ve biri şaşırdığında öbürü ona hatırlatacak iki kadın (da olur). Şahidler çağırıldıkları zaman kaçınmasınlar. Onu (borcu) az olsun, çok olsun, süresiyle birlikte yazmaya üşenmeyin. Bu, Allah katında en adil, şahitlik için en sağlam, şüphelenmemeniz için de en yakın olandır. Ancak aranızda devredip durduğunuz ve peşin olarak yaptığınız ticaret başka, bunu yazmamanızda sizin için bir sakınca yoktur. Alış-veriş ettiğinizde de şahid tutun. Yazana da, şahide de zarar verilmesin. (Aksini) Yaparsanız, o, kendiniz için fısk (zulüm ve günah)tır. Allah'tan sakının. Allah size öğretiyor. Allah her şeyi bilendir.

### Ali Aydın meali

Ey iman edenler. Belirlenmiş bir süre için birbirinize borçlandığınızda onu yazın. Bir kâtib onu aranızda adaletle yazsın. Hiçbir katip Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın; (her şeyi olduğu gibi) yazsın. Üzerinde hak olan kimse (borçlu) da yazdırsın, Rabbinden korksun ve borcunu asla eksik yazdırmasın. Şayet borçlu sefih veya aklı zayıf veya kendisi söyleyip yazdıracak güçte değilse, velisi adaletle yazdırsın. Erkeklerinizden iki de şahit bulundurun. Eğer iki erkek bulunamazsa razı olacağınız şahitlerden bir erkek ile - biri yanılırsa diğerinin ona hatırlatması için- iki kadın (olsun). Çağırıldıklarında şahitler gelmemezlik etmesin. Büyük veya küçük, vâdesine kadar hiçbir şeyi yazmaktan sakın kaçınmayın. Böyle yapmanız Allah yanında daha adaletli, şehadet için daha uygun, şüpheye düşmemeniz için daha olumludur. Ancak aranızda peşin bir ticaret olursa, bu farklıdır. Bu durumda onu yazmamanızda sizin için herhangi bir sakınca yoktur. Alışveriş yaptığınızda şahit tutun. Ne yazan, ne de şâhit zarara uğratılsın. Eğer bunu yaparsanız (zarar verirseniz) şüphe yok ki bu, sizin yoldan çıkmanız demektir. Allah’a karşı bilinçli olun Allah size (gerekli olanı) öğretiyor. Allah her şeyi bilendir.

### İbrahim Esinler meali

Ey iman etmiş kimseler! Borçlandığınız zaman borç; belirlenmiş bir ecele/süreye kadar; öyle ki yazın onu (borcu); ve yazsın aranızdan bir kâtip/yazıcı adaletle; geri çevirmesin/reddetmesin kâtip/yazıcı; ki yazsın Allah'ın ona öğrettiği gibi*; öyle ki yazsın ve dikte etsin** (borçlu) kimse (ki) üzerindedir hak (borçlu); ve takvalı olsun (borçlu) Allah’a; Rabbine; ve azaltmasın (borçlu) ondan (borçtan) bir şey; öyle ki eğer üzerinde hak olmuş olan (borçlu) kimse bir aklı ermezse ya da bir zayıfsa/acizse ya da o tabi olamazsa/güç yetiremezse dikte etmeye**; öyle ki dikte etsin** velisi onun adaletle; ve şahit/tanık edin iki şahidi/tanığı adamlarınızdan/erkeklerinizden; öyle ki eğer asla olmazsa iki adam/erkek; öyle ki bir adam/erkek ve iki kadın şahitlerden; razı olduğunuz kimseden; ki dalalete düşer o ikisinin biri (bir kadın); öyle ki hatırlatır o ikisinin biri (kadın) diğerine; ve geri çevirmesin/reddetmesin şahitler davet edildikleri zaman; üşenmeyin yazmaya onu (borcu); az ya da çok; eceline kadar onun (borcun); işte bu sizlere; daha eşittir Allah’ın indinde/katında; ve daha diktir/ayaktadır/kıyamdadır şahitliğe/tanıklığa; ve daha yakındır kuşkulanmamamıza; dışındadır ki olur hazır bir ticaret***; değiş tokuş edersiniz onu aranızda; öyle ki yoktur üzerinize bir günah ki yazmazsınız onu; ve şahit/tanık tutun alışveriş ettiğiniz**** zaman; ve de zarara uğratılmasın kâtip/yazan; ve de şahit/tanık; ve eğer faaliyet içinde olursanız (zarara uğratmaya); öyle ki doğrusu o (faaliyet) bir fâsıktır sizlere; ve takvalı olun Allah’a; ve öğretir sizlere Allah; ve Allah her bir şeyi bilendir.

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/2/282_

1. Yüce Allah'ın kendisine verdiği okuma yazma nimetini kullanarak ayette belirtildiği gibi yazsın.
2. Yazıyı takip etsin. Gerekirse sesli olarak okusun.
3. Borçlanmadan yapılan peşin alışveriş.
4. Borçlanarak yapılan alışveriş.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Ey iman edenler! Belirli bir süreye kadar borçlandığınız zaman onu yazın. Aranızda bir kâtip doğru olarak yazsın. Kâtip, Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın, yazsın. (Katibe) borçlu olan yazdırsın. Rabbi olan Allah’tan korksun da ondan hiçbir şeyi eksiltmesin. Eğer borçlu cahil/sefih veya zayıf ya da bizzat kendisi yazdırmaya gücü yetmezse, velisi (onu) dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden iki de şahit bulundurun. Eğer iki erkek yoksa, razı olacağınız şahitlerden, bir erkek ve biri unuttuğu zaman diğerinin ona hatırlatması için iki kadın şahitler çağrıldıklarında (şahitlik etmekten) kaçınmasınlar. Küçük olsun, büyük olsun borcu süresiyle birlikte yazmaya üşenmeyin. Bu, Allah katında daha adaletli, şahitlik için daha sağlam, şüpheye düşmemeniz için de en isabetli olandır. Ancak aranızda yaptığınız alışverişin peşin bir ticaret olması halinde onu yazmamanızın bir günahı yoktur. Alışveriş yaptığınız zaman da şahit tutun. Yazana da şahide de zarar verilmesin. Eğer bir zarar verirseniz bu şüphesiz, sizin hak yoldan çıkmanız demektir. Allah’tan korkun. Allah (bunları) size öğretmektedir. Allah her şeyi bilendir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/2/282_

### Şaban Piriş meali

Ey iman edenler! Belirli bir süreye kadar borçlandığınız zaman onu yazın. Aranızda bir kâtip doğru olarak yazsın. Kâtip Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın, yazsın. (Katibe) borçlu olan yazdırsın. Rabbi olan Allah’tan korksun da ondan hiçbir şeyi eksiltmesin. Eğer borçlu cahil/ sefih veya zayıf, ya da bizzat kendisi yazdırmaya gücü yetmezse, velisi (onu) dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden iki de şahit bulundurun. Eğer iki erkek yoksa, razı olacağınız şahitlerden, bir erkek ve biri unuttuğu zaman diğerinin ona hatırlatması için iki kadın Şahitler çağrıldıklarında (şahitlik etmekten) kaçınmasınlar. Küçük olsun, büyük olsun borcu süresiyle birlikte yazmaya üşenmeyin. Bu, Allah katında daha adaletli, şahitlik için daha sağlam, şüpheye düşmemeniz için de en isabetli olandır. Ancak aranızda yaptığınız alışverişin peşin bir ticaret olması halinde onu yazmamanızın bir günahı yoktur. Alışveriş yaptığınız zaman da şahit tutun. Yazana da şahide de zarar verilmesin. Eğer bir zarar verirseniz bu şüphesiz, sizin hak yoldan çıkmanız demektir. Allah’tan korkun. Allah (bunları) size öğretmektedir. Allah her şeyi bilendir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/2/282_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Ey iman edenler! Belirlenmiş bir süre için birbirinize borçlandığınız vakit onu yazın. Bir kâtip (yazan) onu aranızda adâletle yazsın. Hiçbir kâtip Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan geri durmasın; (her şeyi olduğu gibi) yazsın. Borçlu olan da yazdırsın ve Rabbi olan Allah'tan korkup borcundan hiçbir şey eksiltmesin. Şayet borçlu câhil (okuma yazma bilmeyen) veya aklı zayıf veya kendisi söyleyip yazdıramayacak durumda ise, velisi (borcu) adâletle yazdırsın. (Borç ve alacak yazılırken) Erkeklerinizden iki de şahit bulundurun. Eğer iki erkek bulunamazsa rıza göstereceğiniz şahitlerden bir erkek ile biri yanılırsa diğerinin ona hatırlatması için iki kadın (olsun). Çağırıldıkları vakit şahitler gelmezlik etmesin. Büyük veya küçük, vâdesine kadar hiçbir şeyi yazmaktan sakın üşenmeyin. Böyle yapmanız Allah nezdinde daha adaletli, şehadet için daha sağlam, şüpheye düşmemeniz için daha uygundur. Ancak aranızda yapıp bitirdiğiniz peşin bir ticaret olursa, bu durum farklıdır. Bu durumda onu yazmamanızda size bir günah yoktur. (Genellikle) alışveriş yaptığınızda şahit tutun. Yazana da şâhide de zarar verilmesin. Eğer (yazana ve şâhide bir zarar) verirseniz, bu kendinize dokunacak bir günah olur. Allah'tan korkun. Allah size gerekli olanı öğretiyor. Allah her şeyi hakkıyla bilendir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/2/282_

### Mustafa İslamoğlu meali

Siz ey iman edenler! Birbirinizle vadeli borçlanmaya girdiğiniz zaman, bunu belgeleyin. Onu, aranızdan adil bir yazıcı kaydetsin! Ve hiçbir yazıcı Allah'ın öğrettiği gibi yazmaktan çekinmesin, yazsın! Borçlu olan taraf borcunu kaydettirsin, Rabbi olan Allah'a karşı sorumluluğunun bilincinde olsun ve borcundan hiçbir şey eksiltmesin! Ve eğer borçlu akli ve bedeni bakımdan yetersizse ya da kendisi kaydettirecek durumda değilse, o zaman onun velisi borcunu adil bir şekilde kaydettirsin! Ve erkeklerinizden iki kişinin şahitliğine başvurun! Eğer iki erkek bulunmazsa, bu durumda doğruluğundan emin olduğunuz kimselerden bir erkekle iki kadını şahit tutun ki ikisinden biri şaşırır, unutur, yanılırsa diğeri ona hatırlatabilsin! Ve şahitler de çağrıldıklarında kaçınmasınlar! Küçük büyük olduğuna bakmaksızın, vadesiyle birlikte yazmaya üşenmeyin: Bu Allah katında daha adil, isbatlama açısından daha güvenilir kuşkuya kapılmamanız açısından daha uygun olandır. Fakat eğer ticari işleminiz aranızda karşılıklı peşin muameleye dayanıyorsa, onu belgelememenizde size herhangi bir vebal yoktur. Birbirinizle alışveriş yapacağınız zaman şahit bulundurun; ancak yazan da şahit de bir zarara uğramasın! Zira eğer zarar verirseniz, işte bu aleyhinize bir çıkış olacaktır. Allah'a karşı sorumluluğunuzun bilincinde olun; zira Allah sizi eğitiyor: zaten her şeyi en iyi bilen de Allah'tır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

### Muhammed Esed meali

Siz ey imana ermiş olanlar! Ne zaman belli bir vade ile borç verir veya alırsanız yazıyla tesbit edin. Bir yazıcı, tarafsız olarak onu kaydetsin. Ve hiçbir yazıcı, Allah'ın ona öğrettiği gibi yazmayı reddetmesin: öylece, olduğu gibi yazsın. Borçlanan kaydettirsin, Rabbine karşı sorumluluğunun bilincinde olsun ve taahhüdünden bir şey eksiltmesin. Ve eğer borç altına girenin akli veya bedeni bir zaafı varsa veya kendisi (işlemi) kaydettirebilecek durumda değilse, onun menfaatini kollamakla görevli olan kimse, onu adil bir şekilde kaydettirsin. Ve içinizden iki erkek şahit tutun; eğer iki erkek bulunmazsa, kabul edebileceğiniz kimselerden bir erkek ve iki kadını şahit tutun ki onlardan biri hata yaparsa diğeri ona hatırlatabilsin. Ve şahitler çağrıldıklarında reddetmesinler. Küçük olsun büyük olsun, her anlaşma maddesini vade tarihi ile birlikte yazmaya üşenmeyin: Bu, Allah nazarında daha adil, kanıtlanma açısından daha güvenilir ve (sonra) sizi şüpheye düşmekten alıkoymakta daha uygun olandır. Ama eğer (aranızdaki muamele,) birbirinize doğrudan doğruya devredeceğiniz hazır mallar ile ilgiliyse onu yazmamanızda bir mahzur yoktur. Ve birbirinizle alış veriş yapacağınız zaman bir şahit bulundurun, ancak ne yazıcı ne de şahit bir zarara uğramasın; eğer onlara (zarar verici bir iş) yaparsanız, unutmayın ki, bu, sizin için günahkarca bir davranış olacaktır. Allah'a karşı sorumluluğunuzun bilincinde olun, çünkü sizi eğiten Allah'tır ve Allah, her şeyin bilgisine sahiptir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

### Edip Yüksel meali

Gerçeği onaylayanlar! Belirli bir süre için birbirinize borç verdiğiniz zaman onu yazın. Sizden bir yazıcı onu adaletle yazsın. Yazıcı, ALLAH'ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Borçlanan kişi de dikte ettirsin. Efendisi olan ALLAH'tan korksun, onda sahtekarlık yapmasın. Borçlanan kişi aklı ermez veya çaresiz, ya da dikte etmekten aciz ise velisi adaletle yazdırmalı. Erkeklerinizden iki şahit de tanıklık etsin. İki erkek şahit bulamazsanız dilediğiniz şahitlerden bir erkek ve iki kadın seçiniz ki kadınlardan biri yanıldığında diğeri ona hatırlatsın. Şahitler, çağrıldıkları vakit çekinmesin. Az olsun, çok olsun, ödeme tarihi ile birlikte onu yazmaktan üşenmeyin. Bu, ALLAH katında daha adaletli, tanıklık açısından daha sağlam ve kuşkulanmamanız için daha uygundur. Yalnız, ticaret peşin olursa onu yazmamanızda bir sakınca yok. Alışveriş yaptığınızda tanıklarınız bulunsun. Yazana da tanığa da zarar verilmesin. Aksi halde kendinize kötülük edersiniz. ALLAH'ı dinleyin. ALLAH size öğretiyor. ALLAH her şeyi bilir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

1. * Bu tanıklık uygulaması sadece alışveriştedir. Bu ayetten, kadının zeka, hafıza veya güvenilirlik açısından erkeklerden aşağı olduğu çıkarılamaz (24:6-9; 3:195). * Hadislere dayanan bu yorum diğer ayetlerle çelişir. Bir erkek yerine iki kadının tanıklığı, erkek ve kadının İslam toplumu içinde genelde öğütlenen rollerinin istatistiksel yansımasından ibarettir. Kadınların erkeklerden daha çok çocuk yetiştirme ve ev işleriyle meşgul olması ister istemez istatistiksel olarak onları finansal işlemler konusunda erkeklerden daha az bir deneyime sahip olmalarına yol açar. * Günümüzün ileri kayıt ve belgeleme teknolojisi ve çok detaylı yazılmış kontratlar yazılı belgelere ek olarak sözlü tanıklığa olan gereksinimi alabildiğine azaltmış bulunuyor.

### Mehmet Okuyan meali

Ey iman edenler! Belirlenmiş bir süreye kadar birbirinize borçlandığınız zaman onu yazın! Bir kâtip onu aranızda adaletle yazsın! Hiçbir kâtip, Allah'ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın; (olduğu şekilde) yazsın! Üzerinde hak olan (borçlu) kişi de yazdırsın; Rabbine karşı takvâlı (duyarlı) olsun ve borcundan hiçbir şey eksiltmesin (eksik yazdırmasın)! Üzerinde hak olan (borçlu) kişi, aklı kıt veya zayıf ya da yazdırmaya gücü yetmiyorsa, velisi (onu) adaletle yazdırsın! Erkeklerinizden iki şahit de bulundurun! İki erkek bulunamazsa, razı olacağınız bir erkek ile biri yanılırsa (şaşırırsa) diğerinin ona hatırlatması için iki hanım şahit (olsun)! Şahitler, çağrıldıkları zaman (şahitlik etmekten) kaçınmasınlar! Küçük veya büyük hiçbir şeyi süresiyle birlikte yazmaya sakın üşenmeyin! Böyle yapmanız, Allah katında daha adil, şahitlik için daha sağlam, şüpheye düşmemeniz için daha uygundur. (Ancak) aranızda gerçekleştirdiğiniz ticaret peşin olursa bu hariç; bu durumda onu yazmamanızda sizin için hiçbir vebal yoktur. Karşılıklı (yüz yüze) alışveriş yaptığınızda (da) şahit tutun! Yazan da şahitlik eden de zarara uğratılmasın! (Bunu) yaparsanız şüphesiz ki bu, yoldan çıkmanız demektir. Allah'a karşı takvâlı (duyarlı) olun! Allah size öğretiyor. Allah her şeyi bilendir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

1. [Deyn] (borç) veya [müdâyene] (karşılıklı borçlanma) adıyla bir sayfalık uzunluğuyla Kur'an'daki en uzun ayet olan bu pasaj, vadeli alışverişlerin yazılması, yazdırılması ve şahitlerin bulunmasının gerekliliğini hükme bağlamaktadır.
2. Bu ifade ile "iki kadının bir erkeğe denk olduğu" sonucuna varılamaz. Aksine, alışverişle ilgili konularda şahitlik edebilecek bir erkek ile meşguliyeti ve konuya dair yeterince bilgi ve tecrübesi olmaması nedeniyle şaşırma ihtimaline karşı iki kadının şahitliğinden söz edilmektedir. Birinin şaşırması durumunda diğerinin hatırlatması ile zaten birebir eşitlik durumu sağlanmaktadır. Ayetteki "şaşırma ve hatırlatma" gerekçesine göre, birinci kadın şaşırmazsa zaten ikinci kadının şahitliğine gerek kalmamaktadır. Bu ayetin mesajı Nûr 24:6-9. ayetlerle birlikte okunmalıdır ki bu ayetlerde şahitliğin eşitliğinden, hatta kadının şahitliğinin erkeğinkine göre daha etkin oluşundan söz edilmektedir.
3. Yüce Allah alışverişle ilgili olarak çok temel bir kural daha getirmekte ve "alışveriş yapıldığı zaman mutlaka şahit bulundurulmasını emretmektedir. Bir alışverişte peşin ödeme yapılmış olsa da muhtemel problemlerin çıkmaması için her ihtimale karşı şahitlerin bulundurulması emredilmektedir. Bu sayede, çıkan problemleri çözmeye çalışmaktansa, problem çıkmaması için en baştan tedbirler uygulamak duyarlılık açısından daha doğrudur.
4. Bu cümle "ne yazan ne de şahitlik eden zarara uğratılsın (kimse zarar görmesin)" şeklinde de tercüme edilebilir.
5. Yüce Allah, yapmış olduğu uyarıları ile sosyal ve ekonomik hayata dair kullarına verdiği görevlerin nelerden oluştuğunu bu şekilde öğretmekte, bu bilgilendirmeyi de her şeyi biliyor oluşu nedeniyle gerçekleştirdiğini ifade etmektedir.

### Süleymaniye Vakfı meali

Ey inanıp güvenenler! Birbirinize belli bir vadeye kadar borçlandığınızda borcu yazın. Bir yazıcı onu, aranızda adaletle yazsın. Yazıcı, Allah'ın (bu ayette) öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Onu, borçlu olan taraf yazdırsın. Rabbi olan Allah'a karşı yanlış yapmaktan sakınsın da borçtan bir şeyi eksiltmesin. Borçlu; sefih, güçsüz veya yazdıracak durumda değilse onun velisi borcu adaletle yazdırsın. Erkeklerinizden iki kişiyi de şahit tutun. İki erkek yoksa şahitliğini kabul edeceğiniz kişilerden bir erkek ile iki kadın da olur. Kadınlardan biri yanılırsa diğeri ona hatırlatır. Şahitler çağrıldıklarında (şahitlik yapmaktan) kaçınmasınlar. Borç, ister büyük ister küçük olsun onu vadesi ile birlikte yazmaya üşenmeyin. Allah katında böylesi daha düzgün, şahitlik için daha sağlam, şüpheye düşmemeniz için daha uygundur. Ama aranızda yaptığınız ticaret peşin olursa onu yazmamanızın size bir günahı olmaz. Alım satım yaptığınızda şahit tutun. Yazıcı da şahit de bir zarara uğratılmasın. Onlara zarar vermeniz, yoldan çıkmanız olur. Allah'a karşı yanlış yapmaktan sakının. Bunları size Allah öğretiyor. Allah her şeyi bilir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

1. Borcu borçlunun yazdırması itiraf, alacaklının yazdırması iddia olur. İtiraf şahitler huzurunda yapılırsa, borcun başka şekilde ispat edilmesine ihtiyaç kalmaz.
2. Sefih, malının değerini bilmeyip, gereksiz harcama yapan kişidir.
3. Bununla kastedilen güçsüzler, çocuklar veya çok yaşlı kimselerdir.
4. Bunlar güvenilir kişiler olmalıdır ({{5:106}}Maide 5/106{{/}} -{{5:108}}108,{{/}} {{65:2}}Talak 65/2{{/}}).
5. Bu ayet, kadının şahitliğinin erkeğinkine denk olmadığına delil getirilir ama ayette geçen "böylesi şahitlik için daha sağlamdır" ifadesi, bir erkek ile bir kadının veya iki kadının şahitliğinin de "sağlam" olduğunu gösterir. Nitekim ölmek üzere olan bir kişinin borçlarının ödenmesi için yaptığı vasiyete şahit tutması ile ilgili ayetlerde ({{5:106}}Maide 5/106{{/}}-{{5:108}}108{{/}}), kadın erkek ayrımı olmaksızın güvenilir iki Müslüman şahit öngörülür. Ölmek üzere olan kişi, borcunun ödenmesi ile ilgili vasiyetini yolculukta yaparsa Müslüman olmayan iki kişi de şahit olabilir. Şahitlerin, yanlış ifade verip günaha girdikleri fark edilirse ölenin hak sahibi iki yakını, onların şahitliğini hükümsüz kılacak şekilde şahitlikte bulunur. Ölenin yakınları kadın da olabilir. Bu konuda delil alınacak cümle şudur: "Böylesi, şahitliği gereği gibi yapmalarının en alt seviyesidir" ({{5:108}}Maide 5/108{{/}}). Bu cümleyi, bu ayetteki "Böylesi, şahitlik için daha sağlamıdır" cümlesi ile karşılaştırınca, şahitlerin iki erkek veya bir erkek ile iki kadın ya da müslüman olmalarının şart değil tavsiye olduğu ortaya çıkar. Zinaya ve boşanmaya şahitlik konularında ise şahitlerin cinsiyeti hususunda hiçbir ayrım yapılmamıştır ({{4:15}}Nisa 4/15;{{/}} {{24:4}}Nur 24/4,{{/}} {{24:6}}6{{/}}-{{24:8}}8,{{/}} {{24:13}}13;{{/}} {{65:2}}Talak 65/2{{/}}).
6. "Daha doğru" ile başlayan ifadeler ve bir sonraki ayet, borcu yazmanın farz olmadığını, bunun tavsiye niteliğinde olduğunu gösterir.
7. Şahitlik ya bir şeyi görüp duyarak ya da bilgi ve tecrübeyle tespit ederek yapılır. Şahit tutma ifadesinin kapsamına yazıyla kayıt altına alma da girer. Bugün yapılan alışverişlerde düzenlenen fatura satıcının, senet ise alıcının itirafı sayılır. Bu sebeple bir ihtilaf durumunda fatura alıcı lehine, senet ise satıcı lehine şahitlik eder. Eğer belge noterde veya tapuda düzenleniyorsa şahit şartı zaten yerine gelmektedir. Bu ayet baştan sona dikkatli bir şekilde okunursa yazıyla kayıt altına almaya öncelik verildiği görülecektir. Bundan sonraki ayet ise yolculuk halinde yazıcı bulamazsanız diye başlamaktadır. Demek ki ilk yapılması gereken borç ya da alışverişin kayda geçirilmesidir. Ayrıca şahitlik, sadece gözle görmek değil onu kesin bir şekilde bilmektir. Yusuf aleyhisselamın gömleğinin kim tarafından yırtıldığı meselesinde bir kişi olayı görmediği halde suç biliminde uzman olması sebebiyle şahit olarak adlandırılmıştır ({{12:26}}Yusuf 12/26{{/}}-{{12:27}}27{{/}}). Ehlikitap /kitaplarının içeriğini bilenler de Kur'an'ı Tevrat ile karşılaştırınca onun Allah'ın ayetlerinden ibaret olduğuna şahit olurlar ({{3:70}}Al-i İmran 3/70{{/}}). Kur'an'ın ayetlerini doğru anlayan herkes, onun Allah'ın kitabı olduğuna, onu getirenin de Allah'ın elçisi olduğuna şahitlik eder ({{2:23}}Bakara 2/23{{/}}-{{2:24}}24,{{/}} {{3:86}}Al-i İmran 3/86{{/}}-{{3:89}}89{{/}}). Dolayısıyla kesin bilgiye ulaşmayı sağlayan her türlü kanıt, şahitlik kapsamına girmektedir.

### Ahmed Hulusi meali

Ey iman edenler, belli bir süre ile borç verdiğinizde onu yazın. Aranızdan adil biri yazsın. Yazmayı bilen de Allah'ın kendisine öğrettiği gibi yazsın ve bundan kaçınmasın. Ayrıca hak üzerinde olan (borçlu) da yazdırsın. Rabbi olan Allah'tan ittika edip, borcundan hiçbir şeyi eksiltmesin. Eğer borçlu anlayışı sınırlı veya çocuk ise, onun velisi yazdırsın. Erkeklerden iki kişiyi de şahit tutun. Eğer iki erkek yoksa o zaman şahitler bir erkek ve iki kadın olsun. Onlardan biri unutur veya şaşırırsa diğeri hatırlatır diye. Davet edildiklerinde şahitlikten de kaçınmasınlar. Küçük veya büyük borcu vadesine kadar yazmaktan geri kalmayın. Bu Allah indinde en uygun ve sağlam tarz olduğu gibi ileride şüpheye düşmemeniz için de en sağlam yoldur. Meğerki aranızdaki alışveriş peşin paraya dayanan bir işlem olsun. O zaman bunu yazmamanızda bir beis yoktur. Alım satım yaptığınızda dahi şahit tutun. Bir de ne yazan ne de şahit bu işten zarar görmesin. Eğer onlara zarar verecek bir durum oluşursa bu kendinize verdiğiniz bir zarar olur. Allah'tan korunun. Allah size öğretiyor. Allah Bi-külli şey'in Aliym'dir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

### Bayraktar Bayraklı meali

Ey iman edenler! Ne zaman belli bir vade ile borç verir veya alırsanız yazıyla tespit ediniz. Bir yazıcı/noter, adil/tarafsız olarak onu kaydetsin. Hiçbir yazıcı, Allah'ın ona öğrettiği gibi yazmayı reddetmesin. Öylece, olduğu gibi yazsın. Borçlanan kaydettirsin; Rabbine karşı sorumluluğunun bilincinde olsun ve taahhüdünden bir şey eksiltmesin. Eğer borç altına girenin akli veya bedeni bir zaafı varsa veya kendisi kaydettirebilecek durumda değilse, onun menfaatini kollamakla görevli olan kimse, onu adil bir şekilde kaydettirsin. İçinizden iki erkeği şahit tutunuz; iki erkek bulunmazsa, kabul edebileceğiniz kimselerden bir erkek ile iki kadını şahit tutunuz ki onlardan biri hata yaparsa diğeri ona hatırlatabilsin. Şahitler çağırıldıklarında şahitlik yapmayı reddetmesinler. Küçük olsun büyük olsun, her anlaşma maddesini vade tarihi ile birlikte yazmaya üşenmeyiniz. Bu, Allah nazarında daha adil, kanıtlanma açısından daha güvenilir ve sizi şüpheye düşmekten alıkoymakta daha uygun olandır. Ama eğer birbirinize doğrudan doğruya devredeceğiniz hazır mallar ile ilgili ise, onu yazmamanızda bir mahzur yoktur. Birbirinizle alışveriş yapacağınız zaman bir şahit bulundurunuz, ancak ne yazıcı ne de şahit bir zarara uğramasın; eğer onlara zarar verici bir iş yaparsanız unutmayınız ki, bu, sizin için günahkarca bir davranış olacaktır. Allah'a karşı sorumluluğunuzun bilincinde olunuz, çünkü sizi eğiten Allah'tır ve Allah, her şeyin tüm bilgisine sahiptir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

### Süleyman Ateş meali

Ey inananlar, belirli bir süreye kadar birbirinize borç verdiğiniz zaman onu yazın. Aranızda bir yazıcı, adaletle yazsın. Yazıcı, Allah'ın kendisine öğrettiği şekilde yazmaktan kaçınmasın, yazsın; borçlu olan da yazdırsın, Rabbi olan Allah'tan korksun, borcundan hiçbir şeyi eksik etmesin. Eğer borçlu olan kimse aklı ermez, yahut zayıf, ya da kendisi yazdıramayacak durumda ise velisi onu adaletle yazdırsın. Erkeklerinizden iki kişiyi de şahid tutun. Eğer iki erkek yoksa razı olduğunuz şahidlerden bir erkek, iki kadın (şahidlik etsin). Ta ki kadınlardan biri şaşırırsa diğeri ona hatırlatsın. Şahidler çağrıldıkları zaman (gelmekten) kaçınmasınlar. Az olsun, çok olsun, onu süresine kadar yazmaktan üşenmeyin. Bu, Allah katında daha adaletli, şahidlik için daha sağlam, kuşkulanmamanız için daha elverişlidir. Yalnız aranızda hemen alıp vereceğiniz peşin ticaret olursa onu yazmamanızdan ötürü üzerinize bir günah yoktur. Alışveriş yaptığınız zaman da şahid tutun. Yazana da, şahide de asla zarar verilmesin. Eğer bunu yaparsanız (zarar verirseniz) şüphe yok ki bu, sizin yoldan çıkmanız demektir. Allah'tan korkun. Allah size gerekli olanı öğretiyor. Allah her şeyi bilmektedir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

### Ali Rıza Safa meali

Ey inanca çağırılanlar! Belirli bir süre için birbirinize borç verdiğinizde yazın. Aranızdan bir yazıcı, doğru olarak yazsın. Yazıcı, Allah'ın kendisine öğrettiği biçimde yazmaktan kaçınmasın; yazsın. Üzerinde yetki olan da yazdırsın. Efendisi Allah'a yönelik sorumluluk bilinci taşısın ve ondan hiçbir şey eksiltmesin. Üzerinde yetki olan kişinin aklı ermiyorsa veya umarsızsa veya yazdırmaya gücü yok ise velisi adaletle yazdırsın. Erkeklerinizden iki kişi tanıklık etsin. İki erkek bulamazsanız, tanıklardan uygun bulacağınız bir erkek ve biri unutursa diğerinin hatırlatacağı iki kadın olsun. Tanıklar çağırıldıkları zaman kaçınmasınlar. Az olsun çok olsun, süresiyle birlikte yazmaktan kaçınmayın. İşte böylesi, Allah'ın katında daha adaletli, tanıklık yönünden daha sağlam ve kuşkuya düşmemeniz için daha uygundur. Alışveriş yaptığınızda, aranızda devredip durduğunuz ve peşin yaptığınız ticaret dışında tanık bulunsun. Yazana da tanığa da dokunca verilmesin. Eğer bunu yaparsanız, aslında bu, sizin yoldan çıkmanız demektir. Allah'a yönelik sorumluluk bilinci taşıyın. Allah, size öğretiyor. Çünkü Allah, her şeyi Bilendir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

1. Bu ayet, Kur'an'ın en uzun ayetidir ve Borçlanma Ayeti olarak anılır. Ayette bildirilen, "Tanık olarak iki erkek bulunamazsa, bir erkek ve iki kadın tanıklık etsin!" bildirimi "Kadınların aklı eksik olduğu için, bir erkeğin yerinin ancak iki kadınla doldurulabileceği" biçiminde sömürü konusu yapılmış ve Muhammed peygamberin de bu ayeti kanıt göstererek bu anlamda sözler söylemiş olduğu iftiraları hadis kitaplarına yazılmıştır.

### Gültekin Onan meali

Ey inananlar, belirli bir süre (ecelin) için borçlandığınız zaman onu yazınız. Aranızdan bir katip onu doğru olarak yazsın; katip Tanrı'nın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Üzerinde hak olan (borçlu) da yazdırsın ve rabbi olan Tanrı'dan sakınsın, ondan hiçbir şeyi eksiltmesin. Eğer üzerinde hak olan (borçlu) düşük akıllı ya da za'f sahibi ise veya kendisi yazmaya güç yetiremeyecekse, velisi dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden de iki şahit tutun; eğer iki erkek yoksa, şahitlerden rıza göstereceğiniz bir erkek veya biri şaşırdığında öbürü ona hatırlatacak iki kadın (da olur). Şahitler çağırıldıkları zaman kaçınmasınlar. Onu (borcu) az olsun, çok olsun, süresiyle (ecelih) birlikte yazmaya üşenmeyin. Bu, Tanrı katında en adil, sahitlik için en sağlam, kuşkulanmamanız için de en yakın olandır. Ancak aranızda devredip durduğunuz ve peşin olarak yaptığınız ticaret başka, bunu yazmamanızda sizin için bir sakınca yoktur. Alışveriş ettiğinizde de şahit tutun. Yazana da, şahide de zarar verilmesin. (Aksini) yaparsanız, o, kendiniz için fısktır. Tanrı'dan sakının. Tanrı size öğretiyor. Tanrı herşeyi bilendir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

### İbni Kesir meali

Ey iman edenler; muayyen bir vaad ile borçlandığınız zaman, onu yazın. Aranızda bir katib de doğrulukla yazsın. Yazan; Allah'ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan çekinmesin, yazsın. Hak kendi üzerinde olan da yazdırsın. Rabbı olan Allah'tan korksun da ondan bir şey eksiltmesin. Şayet borçlu sefih, küçük veya kendisi söyleyip yazdıramayacak durumda ise; velisi dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden iki de şahid yapın. Eğer ki erkek bulamazsa şahidlerden razı olacağınız bir erkek, biri unuttuğunda diğeri ona hatırlatacak iki kadın olabilir. Şahidler çağrıldıklarında çekinmesinler. Borç, büyük veya küçük olsun onu müddeti ile beraber yazmaktan üşenmesin. Bu, Allah yanında adalete daha uygun, şahidlik için daha sağlam, şüpheye düşmemenize de daha yakındır. Ancak aranızda peşin alış-veriş olursa onu yazmamanızda size bir günah yoktur. Alış-veriş yaptığınızda şahid tutun. Yazana da şehadet edene de zarar verilmesin. Şayet zarar verecek olursasanız; o zaman, kendinize dokunacak bir kötülük olur. Allah'tan korkun. Allah size öğretiyor. Allah her şeyi bilir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

### Hasan Basri Çantay meali

Ey iman edenler, ta'yin edilmiş bir vakta kadar birbirinize borçlandığınız zaman onu yazın. Aranızda bir yazıcı da doğrulukla (onu) yazsın. Katib, Allahın kendisine öğretdiği gibi yazmakdan çekinmesin, yazsın. Üzerinde hak olan (borçlu) da yazdırsın (borcunu ıkraar etsin). Rabbi olan Allahdan korksun, ondan (borcundan) hiç bir şey'i eksik bırakmasın. Eğer üstünde hak bulunan (bordu) bir beyinsiz veya bir zaif olur, yahud da bizzat yazdırmıya (ve ıkraara) gücü yetmezse velisi dosdoğru yazdırsın (ıkraar etsin). Erkeklerinizden iki de şahid yapın. Eğer iki erkek bulunmazsa o halde raazi (ve doğruluğuna emin) olacağınız şahidlerden bir erkekle iki kadın (yeter. Bu suretle) kadınlardan biri unutursa öbürünün hatırlatması (kolay olur). Şahidler (şehadeti edaye) çağırıldıkları vakit kaçınmasın. Az olsun, çok olsun, onu va'desiyle beraber yazmakdan üşenmeyin. Bu, Allah yanında adalete daha uygun, şahidlik için daha sağlam, şübheye düşmemenize de daha yakındır. Meğer ki aranızda (elden ele) devredeceğiniz ve peşin yaptığınız bir ticaret olsun. O zaman bunu yazmamanızda size bir vebal yokdur. Alışveriş erdiğiniz vakit da şahid tutun. Yazana da, şahidlik edene de asla zarar verilmesin. (Bunu) yaparsanız o, kendinize (dokunacak) bir fısk (ve isyan olur). Allahdan korkun. Allah size öğretiyor. Allah her şey'i hakkıyle bilendir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/282_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| يَـٰٓأَيُّهَا | ya eyyuha | ey |  |
| ٱلَّذِينَ | ellezine | kimseler |  |
| ءَامَنُوٓا۟ | amenu | iman eden(ler) | [Amn](https://akilkuran.com/Amn) |
| إِذَا | iza | zaman |  |
| تَدَايَنتُم | tedayentum | birbirinize verdiğiniz | [dyn](https://akilkuran.com/dyn) |
| بِدَيْنٍ | bideynin | borç | [dyn](https://akilkuran.com/dyn) |
| إِلَىٰٓ | ila | kadar |  |
| أَجَلٍۢ | ecelin | süreye | [Ajl](https://akilkuran.com/Ajl) |
| مُّسَمًّۭى | musemmen | belirli bir | [smw](https://akilkuran.com/smw) |
| فَٱكْتُبُوهُ ۚ | fektubuhu | onu yazın | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| وَلْيَكْتُب | velyektub | ve yazsın | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| بَّيْنَكُمْ | beynekum | aranızda | [byn](https://akilkuran.com/byn) |
| كَاتِبٌۢ | katibun | bir yazıcı | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| بِٱلْعَدْلِ ۚ | bil-adli | adaletle | [Edl](https://akilkuran.com/Edl) |
| وَلَا | ve la |  |  |
| يَأْبَ | ye'be | kaçınmasın (yazsın) | [Aby](https://akilkuran.com/Aby) |
| كَاتِبٌ | katibun | yazıcı | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| أَن | en |  |  |
| يَكْتُبَ | yektube | yazmaktan | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| كَمَا | kema | şekilde |  |
| عَلَّمَهُ | allemehu | kendisine öğrettiği | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| ٱللَّهُ ۚ | llahu | Allah'ın |  |
| فَلْيَكْتُبْ | felyektub | yazdırsın | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| وَلْيُمْلِلِ | velyumlili | yazdırsın | [mll](https://akilkuran.com/mll) |
| ٱلَّذِى | llezi | kimse |  |
| عَلَيْهِ | aleyhi | üzerinde |  |
| ٱلْحَقُّ | l-hakku | hak olan (borçlu) | [Hqq](https://akilkuran.com/Hqq) |
| وَلْيَتَّقِ | velyetteki | korksun | [wqy](https://akilkuran.com/wqy) |
| ٱللَّهَ | llahe | Allah'tan |  |
| رَبَّهُۥ | rabbehu | Rabbi olan | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) |
| وَلَا | ve la |  |  |
| يَبْخَسْ | yebhas | eksik etmesin | [bxs](https://akilkuran.com/bxs) |
| مِنْهُ | minhu | ondan (borcundan) |  |
| شَيْـًۭٔا ۚ | şey'en | hiçbir şeyi | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| فَإِن | fein | eğer |  |
| كَانَ | kane | ise | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| ٱلَّذِى | llezi | kimse |  |
| عَلَيْهِ | aleyhi |  |  |
| ٱلْحَقُّ | l-hakku | borçlu olan | [Hqq](https://akilkuran.com/Hqq) |
| سَفِيهًا | sefihen | aklı ermez | [sfh](https://akilkuran.com/sfh) |
| أَوْ | ev | yahut |  |
| ضَعِيفًا | deiyfen | zayıf | [DEf](https://akilkuran.com/DEf) |
| أَوْ | ev | ya da |  |
| لَا | la |  |  |
| يَسْتَطِيعُ | yestetiu | güç yetiremiyecek | [TwE](https://akilkuran.com/TwE) |
| أَن | en |  |  |
| يُمِلَّ | yumille | kendisi yazdırmaya | [mll](https://akilkuran.com/mll) |
| هُوَ | huve | o |  |
| فَلْيُمْلِلْ | felyumlil | yazdırsın | [mll](https://akilkuran.com/mll) |
| وَلِيُّهُۥ | veliyyuhu | onun velisi | [wly](https://akilkuran.com/wly) |
| بِٱلْعَدْلِ ۚ | bil-adli | adaletle | [Edl](https://akilkuran.com/Edl) |
| وَٱسْتَشْهِدُوا۟ | vesteşhidu | şahid tutun | [$hd](https://akilkuran.com/$hd) |
| شَهِيدَيْنِ | şehideyni | iki şahidi | [$hd](https://akilkuran.com/$hd) |
| مِن | min | -den |  |
| رِّجَالِكُمْ ۖ | ricalikum | erkekleriniz- | [rjl](https://akilkuran.com/rjl) |
| فَإِن | fe in | eğer |  |
| لَّمْ | lem |  |  |
| يَكُونَا | yekuna | yoksa | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| رَجُلَيْنِ | raculeyni | iki erkek | [rjl](https://akilkuran.com/rjl) |
| فَرَجُلٌۭ | feraculun | (o zaman) bir erkek | [rjl](https://akilkuran.com/rjl) |
| وَٱمْرَأَتَانِ | vemraetani | iki kadın | [mrA](https://akilkuran.com/mrA) |
| مِمَّن | mimmen | kimse |  |
| تَرْضَوْنَ | terdevne | razı olduğunuz | [rDw](https://akilkuran.com/rDw) |
| مِنَ | mine | -den |  |
| ٱلشُّهَدَآءِ | ş-şuheda'i | şahidler- | [$hd](https://akilkuran.com/$hd) |
| أَن | en | ta ki |  |
| تَضِلَّ | tedille | şaşırırsa | [Dll](https://akilkuran.com/Dll) |
| إِحْدَىٰهُمَا | ihdahuma | kadınlardan biri | [AHd](https://akilkuran.com/AHd) |
| فَتُذَكِّرَ | fetuzekkira | hatırlatması için | [pkr](https://akilkuran.com/pkr) |
| إِحْدَىٰهُمَا | ihdahuma | biri | [AHd](https://akilkuran.com/AHd) |
| ٱلْأُخْرَىٰ ۚ | l-uhra | diğerine | [Axr](https://akilkuran.com/Axr) |
| وَلَا | ve la |  |  |
| يَأْبَ | ye'be | kaçınmasınlar | [Aby](https://akilkuran.com/Aby) |
| ٱلشُّهَدَآءُ | ş-şuheda'u | şahidler | [$hd](https://akilkuran.com/$hd) |
| إِذَا | iza | zaman |  |
| مَا | ma | bir şeye |  |
| دُعُوا۟ ۚ | duu | çağrıldıkları | [dEw](https://akilkuran.com/dEw) |
| وَلَا | ve la |  |  |
| تَسْـَٔمُوٓا۟ | tesemu | üşenmeyin | [sAm](https://akilkuran.com/sAm) |
| أَن | en |  |  |
| تَكْتُبُوهُ | tektubuhu | yazmaktan | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| صَغِيرًا | sagiran | az olsun | [Sgr](https://akilkuran.com/Sgr) |
| أَوْ | ev | veya |  |
| كَبِيرًا | kebiran | çok olsun | [kbr](https://akilkuran.com/kbr) |
| إِلَىٰٓ | ila | kadar |  |
| أَجَلِهِۦ ۚ | ecelihi | onu süresine | [Ajl](https://akilkuran.com/Ajl) |
| ذَٰلِكُمْ | zalikum | bu |  |
| أَقْسَطُ | eksetu | daha adaletli | [qsT](https://akilkuran.com/qsT) |
| عِندَ | inde | katında | [End](https://akilkuran.com/End) |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah |  |
| وَأَقْوَمُ | ve ekve mu | ve daha sağlam | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| لِلشَّهَـٰدَةِ | lişşehadeti | şahidlik için | [$hd](https://akilkuran.com/$hd) |
| وَأَدْنَىٰٓ | ve edna | ve daha elverişlidir | [dnw](https://akilkuran.com/dnw) |
| أَلَّا | ella |  |  |
| تَرْتَابُوٓا۟ ۖ | tertabu | kuşkulanmamanız için | [ryb](https://akilkuran.com/ryb) |
| إِلَّآ | illa | ancak |  |
| أَن | en |  |  |
| تَكُونَ | tekune | olursa | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| تِجَـٰرَةً | ticaraten | ticaret | [tjr](https://akilkuran.com/tjr) |
| حَاضِرَةًۭ | hadiraten | peşin | [HDr](https://akilkuran.com/HDr) |
| تُدِيرُونَهَا | tudiruneha | hemen alıp vereceğiniz | [dwr](https://akilkuran.com/dwr) |
| بَيْنَكُمْ | beynekum | aranızda | [byn](https://akilkuran.com/byn) |
| فَلَيْسَ | feleyse | yoktur | [lys](https://akilkuran.com/lys) |
| عَلَيْكُمْ | aleykum | üzerinize |  |
| جُنَاحٌ | cunahun | bir günah | [jnH](https://akilkuran.com/jnH) |
| أَلَّا | ella | ötürü |  |
| تَكْتُبُوهَا ۗ | tektubuha | onu yazmamanızdan | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| وَأَشْهِدُوٓا۟ | ve eşhidu | ve şahid tutun | [$hd](https://akilkuran.com/$hd) |
| إِذَا | iza | zaman da |  |
| تَبَايَعْتُمْ ۚ | tebayea'tum | alışveriş yaptığınız | [byE](https://akilkuran.com/byE) |
| وَلَا | ve la |  |  |
| يُضَآرَّ | yudarra | asla zarar verilmesin | [Drr](https://akilkuran.com/Drr) |
| كَاتِبٌۭ | katibun | yazana da | [ktb](https://akilkuran.com/ktb) |
| وَلَا | ve la | ve |  |
| شَهِيدٌۭ ۚ | şehidun | şahide de | [$hd](https://akilkuran.com/$hd) |
| وَإِن | ve in | eğer |  |
| تَفْعَلُوا۟ | tef'alu | (bir zarar) yaparsanız | [fEl](https://akilkuran.com/fEl) |
| فَإِنَّهُۥ | feinnehu | şüphesiz |  |
| فُسُوقٌۢ | fusukun | kötülük olur | [fsq](https://akilkuran.com/fsq) |
| بِكُمْ ۗ | bikum | kendinize |  |
| وَٱتَّقُوا۟ | vetteku | korkun | [wqy](https://akilkuran.com/wqy) |
| ٱللَّهَ ۖ | llahe | Allah'tan |  |
| وَيُعَلِّمُكُمُ | ve yuallimukumu | ve size öğretiyor | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| ٱللَّهُ ۗ | llahu | Allah |  |
| وَٱللَّهُ | vallahu | Allah |  |
| بِكُلِّ | bikulli | her | [kll](https://akilkuran.com/kll) |
| شَىْءٍ | şey'in | şeyi | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| عَلِيمٌۭ | alimun | bilir | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |

## Kökler

- **امن (Amn)** — Gönlün sükûnu ve korkunun gitmesi  
  https://akilkuran.com/Amn
- **دين (dyn)** — Boyun eğme ve itaat  
  https://akilkuran.com/dyn
- **اجل (Ajl)** — Bir şey için belirlenmiş süre (ecel)  
  https://akilkuran.com/Ajl
- **سمو (smw)** — Yükseklik  
  https://akilkuran.com/smw
- **كتب (ktb)** — Bir şeyi bir şeye katıp bir araya getirmek  
  https://akilkuran.com/ktb
- **بين (byn)** — Uzaklaşıp açığa çıkmak  
  https://akilkuran.com/byn
- **عدل (Edl)** — Birbirine karşıt iki temel anlamı vardır: denklik, doğruluk ve eğrilik, sapma  
  https://akilkuran.com/Edl
- **ابي (Aby)** — Kaçınmak ve reddetmek  
  https://akilkuran.com/Aby
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm
- **ملل (mll)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi çevirip evirmek ve bir şeyden usanmak  
  https://akilkuran.com/mll
- **حقق (Hqq)** — Hak, uygunluk ve yerine tam oturmaktır  
  https://akilkuran.com/Hqq
- **وقي (wqy)** — Bir şeyi başka bir şeyle zarardan korumak  
  https://akilkuran.com/wqy
- **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak  
  https://akilkuran.com/rbb
- **بخس (bxs)** — Eksiltmek  
  https://akilkuran.com/bxs
- **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır  
  https://akilkuran.com/$yA
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn
- **سفه (sfh)** — Hafiflik ve gevşeklik  
  https://akilkuran.com/sfh
- **ضعف (DEf)** — İki temel anlamı vardır: güçsüzlük, yani kuvvetin karşıtı  
  https://akilkuran.com/DEf
- **طوع (TwE)** — Birine eşlik edip boyun eğmek  
  https://akilkuran.com/TwE
- **ولي (wly)** — Temel anlam yakınlıktır  
  https://akilkuran.com/wly
- **شهد ($hd)** — Hazır bulunmak, bilmek ve bildirmek  
  https://akilkuran.com/$hd
- **رجل (rjl)** — Bu kökün çoğu ayak organına döner  
  https://akilkuran.com/rjl
- **مرا (mrA)** — Kişi, erkek ve kadın anlamı bu köktendir  
  https://akilkuran.com/mrA
- **رضو (rDw)** — Hoşnutluk, öfkenin karşıtı  
  https://akilkuran.com/rDw
- **ضلل (Dll)** — Bir şeyin kaybolup hakkı olmayan yere gitmesi  
  https://akilkuran.com/Dll
- **احد (AHd)** — Asıl kökü vahd olan bu kelime tek, bir anlamındadır  
  https://akilkuran.com/AHd
- **ذكر (pkr)** — İki temel anlamı vardır: erkek (dişinin karşıtı) ve bir şeyi akılda tutmak, unutmamak  
  https://akilkuran.com/pkr
- **اخر (Axr)** — Öne geçmenin karşıtı olan geride kalmak  
  https://akilkuran.com/Axr
- **دعو (dEw)** — Bir şeyi ses ve sözle kendine yöneltmek  
  https://akilkuran.com/dEw
- **سام (sAm)** — Bir şeyden usanıp bıkmak  
  https://akilkuran.com/sAm
- **صغر (Sgr)** — Azlık ve değersizlik  
  https://akilkuran.com/Sgr
- **كبر (kbr)** — Küçüklüğün karşıtı olan büyüklük  
  https://akilkuran.com/kbr
- **قسط (qsT)** — Aynı yapıda iki zıt anlam taşır: kıst adalet ve hakça paydır, kasat ise zulüm ve haktan sapmaktır  
  https://akilkuran.com/qsT
- **عند (End)** — Haddi aşıp doğru yoldan sapmak  
  https://akilkuran.com/End
- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm
- **دنو (dnw)** — Yaklaşmak, yakın olmak  
  https://akilkuran.com/dnw
- **ريب (ryb)** — Şüphe ya da şüpheyle karışık korku  
  https://akilkuran.com/ryb
- **تجر (tjr)** — Ticaret, kâr gözeterek sermayeyi işletmektir  
  https://akilkuran.com/tjr
- **حضر (HDr)** — Bir şeyi getirmek, bir yere gelip orada bulunmak ve görmek  
  https://akilkuran.com/HDr
- **دور (dwr)** — Bir şeyin bir şeyi her yandan kuşatması  
  https://akilkuran.com/dwr
- **ليس (lys)** — Değil, yoktur, değildir, bulunmaz, mevcut değildir  
  https://akilkuran.com/lys
- **جنح (jnH)** — Yan, eğilmek, meyletmek, bükülmek, çömelmek.  
  https://akilkuran.com/jnH
- **بيع (byE)** — Satmak, satış yapmak, ticaret yapmak, alışveriş yapmak, bir malı para karşılığında devretmek, satışa çıkarmak, pazarlamak  
  https://akilkuran.com/byE
- **ضرر (Drr)** — Zarar vermek/incitmek/yaralamak/acı çektirmek, rahatsızlık vermek, sinir etmek, kötülük, zorluk, kıtlık, zamanın değişkenliği, hastalık/ölüm, kayıp/sıkıntı/zorluk, zorlamak, zorla sürmek, zorunluluktan hareket etmek  
  https://akilkuran.com/Drr
- **فعل (fEl)** — bir şey yapmak, onu yaptı, bir eylemin etkisini yaşamak veya almak, gerçekleştirmek, bir yapma eylemi, bir alışkanlık/adet/tarz/alışılmış durum  
  https://akilkuran.com/fEl
- **فسق (fsq)** — İtaatsizlik yapmak, yoldan çıkmak, emre karşı gelmek, ahlaksızca yaşamak, düzensizlik içinde olmak, kötü olmak, ahlaksız olmak, ahlaksızlık yapmak, sapkın olmak, dinsiz olmak, kötülük yapmak.  
  https://akilkuran.com/fsq
- **كلل (kll)** — 1. Tüm, bütün, tamlık, bütünlük 2. babasını ve çocuğunu kaybetmek, doğrudan mirasçısı bulunmamak, bitkin düşmek, yorgun, zayıf olmak; sadece uzak ilişkileri bulunmak <br><br><strong>Türkçe’ye girmiş türevler : </strong>küllî, külli yevmin, külliyat, külliye, külliyen, külliyet, külliyetli  
  https://akilkuran.com/kll

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/2/281.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/2/283.md
- Sure: https://akilkuran.com/2.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt