# Bakara 2:54

- **Sure:** 2. Bakara (286 ayet)
- **Ayet:** 54 / 286
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/bakara-suresi/54-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَاِذْ قَالَ مُوسٰى لِقَوْمِه۪ يَا قَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُٓوا اِلٰى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُٓوا اَنْفُسَكُمْۜ  ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْۜ  فَتَابَ عَلَيْكُمْۜ  اِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّح۪يمُ

## Okunuş

Ve iz kale musa li kavmihi ya kavmi innekum zalemtum enfusekum bittihazikumul icle fe tubu ila bariikum faktulu enfusekum zalikum hayrun lekum inde bariikum fe tabe aleykum innehu huvet tevvabur rahim.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Hani Musa halkına: ''Ey halkım, siz buzağıyı [altın sevgisini] edinmekle kendinize yanlış yaptınız. Haydi! Bir daha tekrar etmemek üzere benliğinizi etkisiz hale getirip sizi yaratana itaate yönelin. Bu, yaratıcınız katında size hayırlı olandır. O da yönelişinizi kabul etsin. Kesinlikle O, kendisine itaate yönelenlerin yönelişini çokça kabul edip merhamet edendir.''

### Erhan Aktaş meali

Hatırlayın! Musa, halkına: "Ey halkım! Siz buzağıyı edinmekle[1] kuşkusuz kendinize zulmettiniz. Hemen tevbe edin ve böylece nefislerinizi öldürün.[2] Bu Bari'nizin[3] yanında sizin için hayırlı olandır." demişti. Sonra da O, tevbenizi kabul etmişti. Kuşkusuz O, Tevbeleri Kabul Eden'dir, Rahmeti Kesintisiz'dir.

1. Bu bir deyimdir. Fıtratınızı/benliğinizi bu yanlış ve kötü duygu ve düşüncelerden arındırın. Tevbe ederek nefsinizin kötü arzularını yok edin. Ayetteki katele (öldürün) kelimesi, mecazen "halden hale geçme, değişim" demektir. Arapçada; şaraba su katmak anlamında, "Şarabı su ile öldürdüm;" birisini aşağılamak anlamında, "Falanca kişiyi öldürdüm;" bir şeyi kesin olarak bilmek anlamında "Falan şeyi ilim açısından öldürdüm" gibi deyimlerde ve yine "Kendinizi öldürmeyin" (4:29. ayetinde de olduğu gibi birçok anlamı bulunmaktadır).
2. Ona yönelmekle, kutsamakla.
3. Aklayan, arındıran yaratıcı. Örneksiz ve kusursuz yaratan, yaratmada eşsiz ve benzersiz olan.

### Diyanet İşleri meali

Musa, kavmine dedi ki: "Ey kavmim! Sizler, buzağıyı ilah edinmekle kendinize yazık ettiniz. Gelin yaratıcınıza tövbe edin de nefislerinizi öldürün (kendinizi düzeltin). Bu, Yaratıcınız katında sizin için daha iyidir. Böylece Allah da onların tövbesini kabul etti. Çünkü O, tövbeleri çok kabul edendir, çok merhametlidir."

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Ve bir vakit Musa kavmine dedi ki: "Ey kavmim cidden siz o danaya tutulmanızla kendinize zulmettiniz gelin barinize dönün, tevbe edin de nefislerinizi öldürün, böyle yapmanız bariniz yanında sizin için hayırlıdır" bu suretle tevbenizi kabul buyurdu. Filhakika o, öyle tevvab öyle rahimdir

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Hani Musa, toplumuna demişti ki: "Ey toplumum, buzağıyı tanrı edinmenizle öz benliklerinize zulmettiniz. Hadi, yaratıcınıza, Bari'nize tövbe edin; egolarınızı öldürün. Böyle yapmanız yaratıcınız katında sizin için daha iyidir; O sizin tövbelerinizi kabul eder. Hiç kuşkusuz O, evet O, tövbeleri çok kabul edendir, rahmeti sonsuz olandır."

### Ali Bulaç meali

Hani Musa, kavmine: "Ey kavmim, gerçekten siz, buzağıyı (tanrı) edinmekle kendinize zulmettiniz. Hemen, kusursuzca yaratan (gerçek ilah)ınıza tevbe edip nefislerinizi öldürün: bu, yaratıcınız katında sizin için daha hayırlıdır" demişti. Bunun üzerine (Allah) tevbelerinizi kabul etti. Şüphesiz O tevbeleri kabul edendir, esirgeyendir.

### Ali Aydın meali

Musa kavmine demişti ki: Ey kavmim! Siz, buzağıya (bir ilâh gibi) tutunmakla kendinize zulmettiniz. Onun için yaratanınıza tevbe ederek benliğinizi öldürün (Kendinizi terbiye edin). Yaratanınız yanında sizin için bu daha hayırlıdır. Tevbenizi kabul etmiş olur. Şüphesiz O, tevbeleri kabul eden ve merhametli olandır. [1]

1. Béri: Tüm noksan sıfatlardan münezzeh, kusursuz var eden Allah anlamına gelmektedir. Béri, ismi Kur’an’da üç yerde geçmektedir. İkisi bu âyette, biri de Haşr 24. âyette geçiyor. Haşr suresindeki âyette bulunan Béri ismi Hâlık ve Musavvir isimlerinin arasına yer alır. Üç isim şu şekilde sıralanır.

### İbrahim Esinler meali

Ve dediği zaman Musa kavmine: “Ey kavmim! Doğrusu sizler zulmettiniz nefislerinize; tutmanızla/edinmenizle buzağıyı; öyle ki tevbe edin yaratıcınıza doğru; öyle ki katledin nefislerinizi; işte bu sizlere; yaratıcınız indinde/katında bir hayırdır sizlere; öyle ki tevbe etti (Allah) sizlere; doğrusu O; O’dur Tevvâb; Rahîm.

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/2/54_

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Mûsâ, kavmine dedi ki: “Ey kavmim! Sizler, buzağıyı ilâh edinmekle kendinize yazık ettiniz. Gelin yaratıcınıza tövbe edin ve birbirinizi öldürün. Bu, yaratıcınız katında sizin için daha iyidir." Böylece Allah da onların tövbesini kabul etti. Çünkü O, tövbeleri çok kabul edendir, çok merhametlidir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/2/54_

### Şaban Piriş meali

Musa kavmine: Ey halkım! Siz buzağıyı ilah edinerek kendinize zulmettiniz. Hemen yaratıcınıza tevbe edip, birbirinizi öldürün. Böyle yapmanız, yaratıcınız katında sizin için hayırlı olduğu için tevbenizi kabul eder, demişti. O daima tevbeleri kabul eden ve çokça merhamet eden odur.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/2/54_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Musâ kavmine: Ey kavmim! Şüphesiz siz, buzağıyı (ilâh) edinmekle kendinize zulmettiniz. Onun için yaradanınıza tevbe edin de nefislerinizi öldürün. Öyle yapmanız yaradanınızın katında sizin için daha hayırlıdır, demiş ve böylece Allah tevbenizi kabul etmişti. Çünkü acıyıp tevbeleri çokça kabul eden ve merhameti bol olan ancak O'dur.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/2/54_

### Mustafa İslamoğlu meali

Hani Musa kavmine demişti ki: Ey kavmim! İyi bilin ki siz buzağıyı peydahlamakla kendi kendinize kötülük ettiniz. Sizi yoktan eşsiz-örneksiz vareden Yaratıcınıza yönelerek af dileyin ve böylece içinizdeki kötülükleri öldürün! Böyle yapmanız, eşsiz yaratıcınız katında sizin için daha hayırlıdır." İşte sizin tevbenizi (bir kez daha) böyle kabul etmişti: çünkü yalnız O'dur tevbeleri kabul eden, merhamet eden.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

### Muhammed Esed meali

Ve Musa, halkına (dönüp) "Ey halkım!" demişti. "Doğrusu buzağıya taparak kendinize karşı suç işlediniz, o halde tevbe ederek (tekrar) Yaratıcınıza yönelin ve nefsinizi yok edin; bu, sizin için Yaratıcınızın katında en hayırlısı olacaktır." Bunun üzerine O, tevbenizi kabul etmişti: Çünkü yalnız O'dur tevbeleri kabul eden, Rahmet Dağıtan.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

### Edip Yüksel meali

Musa, halkına demişti ki: "Ey halkım, sizler buzağıya hizmet etmekle nefsinize (kişilik, öz, ruh) zulmettiniz. Yaratıcınıza tövbe edin ve nefsinizi (egonuzu) öldürün/nefsinizle yüzleşin. Bu, yaratıcınız katında sizin için daha iyidir." O, sizi affeder. Elbette O, tövbeleri kabul edendir, Rahim'dir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

1. * Şeytanın yani Sapkının kovulmasının nedeni onun egosuydu. Bizim bu dünyaya indirilmemizin nedeni de egomuzdu. Birçoğumuzun Tanrı'ya yönelerek tekrar O'nun egemenlik alanına girmemizi engelleyen de yine egodur. Birçok Kuran çevirisinin bu bölümü, "birbirinizi öldürünüz" biçiminde, Türkçeye yanlış olarak aktarmaları hayret vericidir. Ayeti yanlış çevirenler, otuz ayet sonraki 84. ve 85. ayetleri görmediler mi? * Arapça "nefs" kelimesi, müteşabihtir; yani bir kaç anlama sahiptir. Bu ayette "nefs" kelimesi, birincisinde öz ve kişilik anlamında, ikincisinde ise ego anlamındadır. Müteşabih ayetler için bak 3:7. * Dil muhafazakarlığını din haline getirenlerin Tanrı kelimesinin Allah yerine kullanılmasına alerji duymaları gayet normal. Arapça dilini kutsallaştıran Arap kültürünün dinselleşmiş öğretileri olan Hadis, Sünnet ve mezheplerin etkisinde kalmış arkadaşların dikkatini şu noktalara çekmek istiyorum: Allah kelimesi etimolojik olarak Arapça belirtme öntakısı olan "Al" (genelde "el" diye okunur. İngilizcedeki "the" nin karşılığı) ile "ilah" (tanrı) kelimesinin birleşik halidir. * Türkçede "el" belirtme öntakısının benzeri yok ama büyük harfle yazma yoluyla, yani "Tanrı" diye yazarak aynı anlam ifade edilebilir. Bunun yerine "Tek tanrı" ifadesi de kullanılabilir. Kuran, Allah (El-ilah) için sadece "ilah" (tanrı) kelimesini de kullanır. Kuran, Tanrı'nın diğer uluslara da kendi dillerini konuşan elçiler ve onların da dilinde yazılmış kitaplar gönderdiğini bildiriyor. * Dünya'nın diğer dillerinde evrenin yaratıcısı için farklı isimler (sesler veya semboller) veya tanımlamalar kullanıldığı malum. * Örneğin, İbrani diliyle gönderilen Tevrat'ta Allah kelimesi yerine Yehova ve Elohim kelimeleri kullanılır.

### Mehmet Okuyan meali

Hani Musa kavmine şöyle demişti: "Ey kavmim! Şüphesiz ki siz, buzağıyı (ilah) edinmekle kendinize haksızlık ettiniz. Onun için, Yaratıcınıza tevbe edin de nefsinizi (kötü duygularınızı) öldürün! Böyle yapmanız Yaratıcınız katında sizin için hayırlı olandır. Böylece Allah tevbenizi kabul etmiş olur. Şüphesiz ki yalnızca O, tevbeleri çok kabul edendir, çok merhametlidir."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

1. Ayette geçen [bâri'] kelimesi "yaratıcı" demektir.

### Süleymaniye Vakfı meali

Musa halkına şöyle demişti: "Ey halkım! Boğayı ilah edinmekle kendinize karşı yanlış yaptınız. Bu yüzden her birinizi farklı özelliklerde yaratana /Allah'a tövbe edin /dönüş yapın da nefislerinizi öldürün. Her birinizi farklı özelliklerde yaratanın katında iyi olan budur." (Bunun üzerine tövbe etmiştiniz) Allah da tövbenizi kabul etmişti. Çünkü tövbeleri çokça kabul eden, ikramı bol olan odur."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

1. Bari' (بَارِئ) "yarattığının özünü ve şeklini farklı yaratan" demektir (Lisanu'l Arab). İnsan insana, bitki bitkiye, hayvan hayvana benzer ama hepsi birbirinden farklıdır. Allah, her şeyi farklı yarattığı için el-Bari' onun isimlerindendir ({{59:24}}Haşr 59/24{{/}}).
2. Kur'an'da aynı olayın anlatıldığı ilgili diğer ayetler dikkate alınarak bu ayette geçen "nefisleri öldürmek" ifadesine gerçek değil mecaz anlam verilmiştir. Boğayı ilah edinmekle kendilerini kötü duruma düşürenler tevbe ederlerse, kabul edileceği bildirilmiştir. ({{2:51}}Bakara 2/51{{/}}-{{2:54}}54,{{/}} {{7:152}}A'raf 7/152{{/}}-{{7:153}}153{{/}}). Ayrıca Kur'an'da bir başka olay sebebiyle bu suçu işleyenlere daha sonraki bir zaman diliminde tekrar hitap edilmesi ve işledikleri bu suçun hatırlatılması, onların öldürülmediklerini gösterir ({{2:93}}Bakara 2/93{{/}}). Hatta bu olayın asıl aktörü Samiri dahi öldürülmemiş, dışlanmıştır ({{20:95}}Taha 20/95{{/}}-{{20:97}}97{{/}}). "Nefisleri öldürmek" ifadesi Kur'an'da herhangi bir karineye ihtiyaç duyulmayacak açıklıkta mecaz olarak da kullanılmıştır ({{4:29}}Nisa 4/29,{{/}} {{4:66}}66{{/}}-{{4:69}}69{{/}}).
3. {{7:152}}A'raf 7/152{{/}}-{{7:153}}153.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Musa kavmine şöyle demişti: "Ey kavmim, buzağıyı kendinize (tanrı) edinerek nefslerinizdekine (hakikatinize) zulmettiniz! Bu yüzdendir ki Bari'ye (varlığı kendi Esma'sından olarak özel bir yapıda yaratana) tövbe edin (varlığınızdaki kendisini inkar edip, dışınızda tanrı edindiğiniz için) ve benliklerinizi öldürün! Bunu yapmanız Bari indinde hayırlıdır, tövbenizi kabul eder. Muhakkak ki O, tövbe edeni affeden ve sonucunda rahmetini bağışlayandır. "

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

### Bayraktar Bayraklı meali

Musa, kavmine "Ey kavmim!Buzağıyı tanrı edinmekle kendinize büyük kötülük ettiniz. Hemen yaratanınıza tövbe ediniz ve kendinizi ıslah ediniz. Böyle yapmanız yaratanınız katında sizin için hayırlıdır" demişti. Allah da tövbelerinizi kabul etti. Çünkü O, tövbeleri kabul edendir; merhamet sahibidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

### Süleyman Ateş meali

Musa kavmine demişti ki: "Ey kavmim, sizler, buzağıyı (tanrı) edinmekle kendinize zulmettiniz; gelin Yaratıcınıza tevbe edin de nefislerinizi öldürün. Bu, Yaratıcınız katında sizin için daha iyidir. (Bu suretle O), sizin tevbenizi kabul buyurmuş olur. Çünkü O, öyle bağışlayıcı, öyle merhametlidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

### Ali Rıza Safa meali

Musa, toplumuna, şöyle demişti: "Ey toplumum! Kuşkusuz, buzağıyı onaylamakla kendinize yazık ettiniz. Sizi Var Edene hemen pişmanlık gösterin; artık, bencilliğinizi yok edin. Sizi Var Edenin katında, sizin için böylesi daha iyidir!" Böylece, pişmanlığınızı kabul etti. Kuşkusuz, O, Pişmanlıkları Kabul Edendir; Merhametlidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

1. "Bencilliğinizi yok edin!" olarak yazdığımız tümce, kimi Kur'an çevirilerinde, "Birbirinizi öldürün!" veya "Birbirinizin kanını dökün!" veya "Tövbe etmeyenlerinizi öldürün!" veya "Kendinizi öldürün!" veya "Nefislerinizi öldürün!" veya "Egolarınızı öldürün!" biçiminde, birbirinden çok değişik anlamlar verilerek çevrilmiştir.

### Gültekin Onan meali

Musa kavmine demişti ki: "Ey kavmim, sizler buzağıyı (Tanrı) edinmekle nefsinize zulmettiniz. Barinize tevbe edin ve nefsinizi öldürün (faktulü). Bu, bariniz katında sizin için daha hayırlıdır. (Bunun üzerine) O, tevbenizi (kabul etti) (fetabe aleyküm). Elbette O, tövbeleri kabul edendir (tevvab), rahimdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

### İbni Kesir meali

Hani, Musa, kavmine: Ey kavmim, buzağıya tapınmakla nefsinize zulmetmiş oldunuz. Hemen yaradanınıza tevbe edip nefislerinizi öldürün. Bu yaradanınızın katında sizin için daha hayırlıdır, demişti. Allah da tevbenizi kabul etmişti. Muhakkak ki Tevvab, Rahim O'dur, O.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

### Hasan Basri Çantay meali

Ve hani Musa, kavmine: "Ey kavmim, siz buzağıya tutunmakla (onu tanrı edinmekle) şübhesiz kendinize yazık etmişsiniz. Hemen Yaradanınıza tevbe edip nefislerinizi öldürün (ıslah edin), böyle yapmanız Yaradanınız katında, sizin için çok hayırlıdır" demişdi de (Allah da) tevbelerinizi kabul etmişdi. Çünkü o, tevbeleri en çok kabul edenin, en çok esirgeyenin, ta kendisidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/2/54_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَإِذْ | ve iz | ve hani |  |
| قَالَ | kale | demişti ki | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| مُوسَىٰ | musa | Musa |  |
| لِقَوْمِهِۦ | likavmihi | kavmine | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| يَـٰقَوْمِ | ya kavmi | kavmim | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| إِنَّكُمْ | innekum | şüphesiz sizler |  |
| ظَلَمْتُمْ | zelemtum | zulmettiniz | [Zlm](https://akilkuran.com/Zlm) |
| أَنفُسَكُم | enfusekum | kendinize | [nfs](https://akilkuran.com/nfs) |
| بِٱتِّخَاذِكُمُ | biattihazikumu | (tanrı) edinmekle | [Axp](https://akilkuran.com/Axp) |
| ٱلْعِجْلَ | l-icle | buzağıyı | [Ejl](https://akilkuran.com/Ejl) |
| فَتُوبُوٓا۟ | fetubu | gelin tevbe edin de | [twb](https://akilkuran.com/twb) |
| إِلَىٰ | ila |  |  |
| بَارِئِكُمْ | bariikum | yaratıcınıza | [brA](https://akilkuran.com/brA) |
| فَٱقْتُلُوٓا۟ | fektulu | ve öldürün | [qtl](https://akilkuran.com/qtl) |
| أَنفُسَكُمْ | enfusekum | nefislerinizi | [nfs](https://akilkuran.com/nfs) |
| ذَٰلِكُمْ | zalikum | bu |  |
| خَيْرٌۭ | hayrun | daha iyidir | [xyr](https://akilkuran.com/xyr) |
| لَّكُمْ | lekum | sizin için |  |
| عِندَ | inde | katında | [End](https://akilkuran.com/End) |
| بَارِئِكُمْ | bariikum | yaratıcınız | [brA](https://akilkuran.com/brA) |
| فَتَابَ | fetabe | tevbenizi kabul buyurmuş olur | [twb](https://akilkuran.com/twb) |
| عَلَيْكُمْ ۚ | aleykum | sizin |  |
| إِنَّهُۥ | innehu | şüphesiz |  |
| هُوَ | huve | O |  |
| ٱلتَّوَّابُ | t-tevvabu | tevbeyi çok kabul edendir | [twb](https://akilkuran.com/twb) |
| ٱلرَّحِيمُ | r-rahimu | merhametlidir | [rHm](https://akilkuran.com/rHm) |

## Kökler

- **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek  
  https://akilkuran.com/qwl
- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm
- **ظلم (Zlm)** — İki temel anlamı vardır: aydınlığın karşıtı karanlık ve bir şeyi yerinden başka yere koymak  
  https://akilkuran.com/Zlm
- **نفس (nfs)** — Esintinin, nefesin dışarı çıkması  
  https://akilkuran.com/nfs
- **اخذ (Axp)** — Bir şeyi ele geçirip toplamak  
  https://akilkuran.com/Axp
- **عجل (Ejl)** — İki temel anlamı vardır: hız ve buzağı  
  https://akilkuran.com/Ejl
- **توب (twb)** — Dönmek, geri gelmek  
  https://akilkuran.com/twb
- **برا (brA)** — Hoşa gitmeyen şeyden sıyrılıp uzaklaşmak ve örneksiz yaratmak bu kökün başlıca anlamlarıdır  
  https://akilkuran.com/brA
- **قتل (qtl)** — Zelil kılmak ve öldürmek  
  https://akilkuran.com/qtl
- **خير (xyr)** — Yönelmek ve meyletmek  
  https://akilkuran.com/xyr
- **عند (End)** — Haddi aşıp doğru yoldan sapmak  
  https://akilkuran.com/End
- **رحم (rHm)** — İncelik, şefkat ve acıyıp yönelmek  
  https://akilkuran.com/rHm

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/2/53.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/2/55.md
- Sure: https://akilkuran.com/2.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt