# بهج (bhj) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/bhj
- **Kuran'da:** 3 ayette, toplam 3 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Sevinç ve tazelik temel anlamdır. Behçet, rengin güzelliği ve sevincin yüzde görünmesidir; göz alıcı bitkiye de bu kökten 'behîc' denir.

## Lisânü'l-Arab — بهج maddesi

> بهج: البَهْجَةُ: الحُسْنُ؛ يُقَالُ: رَجُلٌ ذُو بَهْجَةٍ. البَهْجَةُ: حُسْنُ لَوْنِ الشَّيْءِ ونَضَارَتُه؛ وَقِيلَ: هُوَ فِي النَّبَاتِ النَّضارَةُ، وَفِي الإِنسان ضَحِكُ أَسارير الْوَجْهِ، أَو ظهورُ الفَرَحِ الْبَتَّةَ. بَهِجَ بَهَجاً، فَهُوَ بَهِجٌ، وبَهُجَ، بِالضَّمِّ، بَهْجَةً وبَهاجَةً وبَهَجاناً، فَهُوَ بَهِيجٌ؛ قَالَ أَبو ذؤَيب: / فذَلك سُقْيا أُمِّ عَمْرٍو، وإِنَّني، ... بِمَا بَذَلَتْ مِنْ سَيْبها، لبَهِيجُ / أَشار بِقَوْلِهِ ذَلِكَ إِلى السَّحَابِ الَّذِي اسْتَسْقَى لأُم عَمْرٍو، وَكَانَتْ صَاحِبَتُهُ الَّتِي يُشَبِّبُ بِهَا فِي غَالِبِ الأَمر. ورجلٌ بَهِجٌ أَي مُسْتَبْهِجٌ بأمرٍ يَسُرُّه؛ وأَنشد: / وَقَدْ أَراها، وَسْطَ أَتْرابِها، ... فِي الحَيِّ ذِي البَهْجَةِ والسَّامِرِ / وامرأَةٌ بَهِجَةٌ: مبتهجةٌ؛ وَقَدْ بَهُجَتْ بَهْجَةً، وَهِيَ مِبْهاجٌ، وَقَدْ غَلَبَتْ عَلَيْهَا البهجةُ. وبَهُجَ النباتُ، فَهُوَ بَهيجٌ: حَسُنَ. قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ*. / وتباهَجَ الرَّوْضُ إِذا كَثُرَ نَوْرُه؛ وَقَالَ: / نُوَّارُهُ مُتَباهجٌ يَتَوَهَّجُ / وَقَوْلُهُ: مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ* / أَي مِنْ كُلِّ ضَرْب مِنَ النَّبَاتِ حَسَنٍ نَاضِرٍ. أَبو زَيْدٍ: بَهيج حسنٌ؛ وَقَدْ بَهُجَ بَهاجةً وبَهْجَةً. وَفِي حَدِيثِ الْجَنَّةِ: / فإِذا رأَى الجنةَ وبَهْجَتَها / أَي حُسْنَها وحُسْنَ مَا فِيهَا مِنَ النَّعِيمِ. وأَبهجتِ الأَرضُ: بَهُجَ نباتُها. وتباهَجَ النُّوَّارُ: تَضَاحَكَ: وبهِج بِالشَّيْءِ وَلَهُ، بِالْكَسْرِ، بَهاجةً، وابتَهَج: سُرَّ بِهِ وفَرح؛ قَالَ الشَّاعِرُ: / كانَ الشبابُ رِداءً قَدْ بَهِجْتُ بِهِ، ... فَقَدْ تطايَرَ، مِنْهُ لِلبِلَى، خِرَقُ / والابتهاجُ: السُّرور. وبَهَجَني الشيءُ وأَبْهَجَني، وَهِيَ بالأَلف أَعلى: سَرَّني. وأَبْهَجَت الأَرضُ: بَهُجَ نباتُها. ورجلٌ بَهِجٌ مُبتهج: مسرورٌ؛ قَالَ النَّابِغَةُ: / أَو دُرَّةٌ صَدَفِيَّةٌ، غَوَّاصُها ... بَهِجٌ، مَتَى يَرَها يُهِلَّ ويَسْجُدِ / وامرأَةٌ بهِجةٌ ومِبْهاجٌ: غَلَبَ عَلَيْهَا الحُسْنُ؛ وَقَوْلُ الْعَجَّاجِ: / دَعْ ذَا، وبَهِّجْ حَسَباً مُبَهَّجا ... فَخْماً، وسَنِّنْ مَنْطِقاً مُزَوَّجا قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: لَمْ أَسمع ببَهِّجْ إِلَّا هاهنا، وَمَعْنَاهُ حَسِّنْ وجَمِّلْ، وكأَنَّ مَعْنَاهُ: زِدْ هَذَا الحَسَبَ جَمَالًا بِوَصْفِكَ لَهُ، وَذِكْرِكَ إِياه. وسَنِّنْ: حَسِّنْ كَمَا يُسَنَّنُ السيفُ أَو غيرُه بالمِسَنِّ، وإِن شِئْتَ قَلْتَ: سَنِّنْ سَهِّلْ. وَقَوْلُهُ مُزَوَّجاً أَي مَقْرُونًا بعضُه بِبَعْضٍ؛ وَقِيلَ: مَعْنَاهُ مَنْطِقاً يُشْبه بعضُه بَعْضًا فِي الحُسْنِ، فكأَنَّ حُسْنَهُ يَتَضَاعَفُ لِذَلِكَ. الأَصمعي: باهَجْتُ الرجلَ وَبَاهَيْتُهُ وبازَجْتُه وبارَيْتُه، بِمَعْنًى وَاحِدٍ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 216 — https://shamela.ws/book/1687/1020

## Kitâbu'l-Ayn — بهج maddesi

> البهجة: حسن لون الشيء، ونضارته. ورجل بهج. أي: مبتهج بأمر يسره، والمرأة بالهاء، وقد بهجت بهجة وهي مبهاج قد غلبت عليها البهجة، [وقد تباهج الروض إذا كثر النور] قال: 2 نوارها متباهج يتوهج يصف الروضة.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 394 — https://shamela.ws/book/1682/1092

## Mekâyîsü'l-Luğa — بهج maddesi

> الباء والهاء والجيم أصل واحد، وهو السرور والنضرة، يقال نبات بهيج، أي ناضر حسن. قال الله تعالى: {وأنبتنا فيها من كل زوج بهيج} [ق: 7] . والابتهاج السرور من ذلك أيضا.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 308 — https://shamela.ws/book/21710/352

## Müfredât — بهج maddesi

> البهجة: حسن اللون وظهور السرور، وفيه قال عز وجل: حدائق ذات بهجة [النمل/ 60] ، وقد بهج فهو بهيج، قال: وأنبتنا فيها من كل زوج بهيج [ق/ 7] ، ويقال: بهج، كقول الشاعر:

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 148 — https://shamela.ws/book/23636/130

## Türevler

- بَهِيجٍۢ (behicin) — güzel: 2 kez
- بَهْجَةٍۢ (behcetin) — gönül açıcı: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Hac 22:5** — Ey insanlar! Eğer öldükten sonra yeniden dirilmekten kuşkunuz varsa; bilin ki Biz, sizi topraktan, sonra nutfeden,[1] sonra bir alakadan,[2] sonra yapısı belli belirsiz mudğadan[3] yarattık. Ne olduğunuzu bilin diye size açıkça bildiriyoruz. Ve Biz, dilediğimizi belli bir süreye kadar rahimlerde tutarız. Sonra sizi bir bebek olarak çıkarırız. Sonra kiminiz ergenlik çağına ulaşır. Ve sizden bir kısmınız vefat ettirilir. Kiminiz de ömrünün en kötü dönemine erişir; bir şey bilmez yaşlı bir bunak haline gelir. Yeryüzünü kurumuş ölmüş görürsün, ama üzerine su indirdiğimiz zaman yeniden hareketlenir, kabarır ve her bitkiden göz alıcı çiftler bitirir.  
  https://akilkuran.com/hac-suresi/5-ayet.md
- **Neml 27:60** — Veya gökleri ve yeri yaratan ve sizin için gökten su indiren mi? Biz onunla, bir ağacını dahi yetiştiremeyeceğiniz güzel bahçeler yetiştirdik. Allah ile birlikte başka bir ilâh mı? Hayır, onlar sapkınlık ediyorlar.  
  https://akilkuran.com/neml-suresi/60-ayet.md
- **Kaf 50:7** — Ve yine yeryüzünü döşedik, oraya ağır baskılar yerleştirdik. Ve orada her çeşitten göz alıcı çiftler yetiştirdik.  
  https://akilkuran.com/kaf-suresi/7-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
