# Cuma 62:5

- **Sure:** 62. Cuma (11 ayet)
- **Ayet:** 5 / 11
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/cuma-suresi/5-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

مَثَلُ الَّذ۪ينَ حُمِّلُوا التَّوْرٰيةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ اَسْفَاراًۜ بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذ۪ينَ كَذَّبُوا بِاٰيَاتِ اللّٰهِۜ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِم۪ينَ

## Okunuş

Meselullezine hummilut tevrate summe lem yahmiluha ke meselil hımari yahmilu esfara, bi'se meselul kavmillezine kezzebu bi ayatillah, vallahu la yehdil kavmez zalimin.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Tevrat yükletilip, sonra bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlerin örneği, aydınlatıcı kitaplar [1] taşıyan eşeğin örneği gibidir. Allah'ın ayetleri hakkında yalana sarılan halkın örneği ne sıkıntılıdır. Allah, yanlış yapanlar halkına yol göstermez [2].

1. İki topluluk arasındaki karanlığı, kapalı kapıları açıp aradaki mesafeyi kat ederek bilgiyi/barışı açığa çıkaran kişiye sefîr [elçi], o bilgiyi kodlayan metinlere sifr [kitap] denir.
2. Kur'an bilgisine sahip olup, bu yükümlülüğü yerine getirmeyen herkes bu ithamın muhatabıdır.

### Erhan Aktaş meali

Tevrat'a uymakla yükümlü kılınıp da yükümlülüğünü yerine getirmeyen kimselerin durumu, ciltlerle kitap taşıyan eşeklerin durumu gibidir. Allah'ın ayetlerini yalanlayan toplumun düştüğü durum ne kötüdür. Allah, zalim[1] toplumu doğru yola iletmez.

1. Vahyin hükümlerine uymayarak; kendilerine zarar verenleri, kendilerine kötülük yapanları.

### Diyanet İşleri meali

Tevrat'la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu, ciltlerle kitap taşıyan eşeğin durumu gibidir. Allah'ın ayetlerini inkar eden topluluğun hali ne kötüdür! Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Kendilerine Tevrat yükletilen sonra onu hamil olmıyan kişilerin meseli, cildlerle kitab taşıyan eşeğin haline benzer, Allahın ayetlerini tekzib eden kavmın meseli ne çirkin! Allah zalimler güruhunu doğru yola çıkarmaz.

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Sırtlarına Tevrat yükletilip de sonra onu taşımayanların durumu, kutsal kitap parçaları taşıyan eşeğin durumuna benzer. Allah'ın ayetlerini yalanlayan topluluğun vücut verdiği örnek ne kötüdür! Allah, zulme sapmış bir topluluğu doğruya ve güzele ulaştırmaz.

### Ali Bulaç meali

Kendilerine Tevrat yükletilip de sonra onu (içindeki derin anlamları, hikmet ve hükümleriyle gereği gibi) yüklenmemiş olanların durumu, koskoca kitap yükü taşıyan eşeğin durumu gibidir. Allah'ın ayetlerini yalanlayan kavmin durumu ne kötüdür. Allah, zalim bir kavmi hidayete erdirmez.

### Ali Aydın meali

Tevrat’la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu, ciltlerle kitap taşıyan eşeğin durumu gibidir. Allah’ın âyetlerini yalanlayan toplumun hâli ne kötüdür! Allah, zalimler toplumunu hidayete erdirmez.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Tevrat'la yükümlü tutulup da daha sonra taşımayanların/amel etmeyenlerin örneği, kitap yüklü eşeğe benzer. Allah’ın ayetlerini yalanlayan bir toplumun hali ne kötüdür. Allah, zalim topluma hidayet etmez.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/62/5_

### Şaban Piriş meali

Tevrat'la yükümlü tutulup da daha sonra taşımayanların/amel etmeyenlerin örneği, kitap yüklü eşeğe benzer. Allah’ın ayetlerini yalanlayan bir toplumun hali ne kötüdür. Allah zalim topluma hidayet etmez.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/62/5_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Tevratla yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu, ciltlerce kitap taşıyan merkebin durumu gibidir. Allah'ın âyetlerini yalanlamış olan kavmin durumu ne kötüdür! Allah, zalimler topluluğunu doğru yola iletmez.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/62/5_

### Mustafa İslamoğlu meali

Tevrat'ı taşıma sorumluluğu kendilerine verilip de sorumluluğunun gereğini yerine getirmeyenlerin durumu, kitaplar yüklenmiş (fakat sırtındakinin değerinden bihaber olan) eşeğin durumu gibidir. Allah'ın ayetlerini yalanlayan toplumun temsil ettiği şey ne kötüdür! Ve Allah zalim bir topluma rehberliğini bahşetmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Muhammed Esed meali

Tevrat'ın yükü ile onurlandırılmış iken bu yükü taşıyamamış olanların durumu, sırtına kitaplar yüklenmiş (ama onlardan habersiz bulunan) merkebin durumuna benzer. Allah'ın mesajlarını yalanlamaya şartlanmış olanların durumu ne acıdır, çünkü Allah rehberliğini böyle zalim bir halka ihsan etmez!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Edip Yüksel meali

Kendilerine Tevrat verilip de onun gereğini yerine getirmeyenlerin örneği, kitaplar taşıyan eşeğin durumuna benzer. ALLAH'ın ayetlerini yalanlayan topluluğun durumu ne kötüdür. ALLAH zalim toplumu doğruya ulaştırmaz.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Mehmet Okuyan meali

Kendilerine Tevrat'ı taşıma sorumluluğu verilip de onu taşımayanların örneği, kitaplar taşıyan eşeğin örneği gibidir. Allah'ın ayetlerini yalanlamış olan toplumun örneği ne kötüdür! Allah zalimler topluluğunu doğru yola ulaştırmaz.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

1. Burada vahyi anlayıp hayata taşımayanlar, ne taşıdığından habersiz bir şekilde vahiylerden oluşan kitabı yüklenen eşeğe benzetilmektedir. Ayette eleştirilen şey eşekler değil, ne yaptığından habersiz olup sorumluluğunu yerine getirmeyenlerdir.

### Süleymaniye Vakfı meali

Kendilerine Tevrat'a uyma görevi yüklenen sonra yüklendikleri o görevi yapmayanların durumu, hakikatleri açığa çıkaran kitapları taşıyan eşeğin durumu gibidir. Allah'ın ayetleri karşısında yalana sarılan bu topluluk ne kötü örnektir! Allah, yanlışlar içinde olan topluluğu yola getirmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

1. Tevrat'a uyanlar, kendi kitaplarında müjdelenen elçiye ve onunla indirilen kitaba yani Kur'an'a hemen inanır ({{5:83}}Maide 5/83{{/}}-{{5:84}}84{{/}}). Uymayanlar ise {{2:75}}Bakara 2/75{{/}}-{{2:79}}79,{{/}} {{2:89}}89,{{/}} {{2:100}}100{{/}}-{{2:101}}101{{/}} ayetlerinde belirtildiği gibi kendi kitaplarını görmezden gelmiş olurlar.
2. "Hakikatleri açığa çıkaran kitaplar" diye meal verilen kelime sifr (السِّفْرُ)'in çoğulu (أسفار)'dır (Müfredat). Tevrat'ın bölümlerinden her birine de sifr denir (DİA, Sifr md).
3. Bu ayetin, Yakup aleyhisselamın oğullarından Yisahar ve onun soyundan gelen kabile hakkında Tevrat'ta yapılan şu benzetmeyle ilişkili olduğu anlaşılmaktadır: "Yisahar, heybeler arasında uzanan, kalın kemikli bir eşektir" (Yaratılış 49:14). Bu benzetmede eşeğin kalın kemikli olması onun üzerine ağır yükler yükleneceğini, iki heybe arasında uzanması ise onun dinlenirken dahi sırtındaki yükü indirmeden durduğunu, işini tamamlamadığı sürece istese de yükünü üzerinden atamayacağını gösterir (Sforno). Yisahar kabilesi, Tora öğrenimi konusunda ünlenmiştir ve Tora uzmanları da gece gündüz demeden öğrenimlerini sadık bir şekilde sürdürürler (Şaare Aaron). Yaratılış 49:15 pasajında Yisahar'ın hamallık için boynunu uzatacağı ve gönüllü bir hizmetkar olacağı yazılmıştır. Bu sözler, Yisahar'ın, 'Tora'nın boyunduruğunu kabul etme ve halkın manevi hazinesini geliştirme' şeklindeki manevi görevini yansıtır (Rashi). Buna göre, Yisahar kabilesinin görevini yerine getirmesi için, öğrendiklerini uygulayıp bunu halka da öğretmesi gereklidir. Eğer bu görevi yerine getirmezlerse görevlerini tamamlayamayacak ve bu yüzden de sırtlarındaki yükten asla kurtulamayacaklardır. Bu yükün ne olduğu konusunda 15. pasajın Saadya Gaon tefsirinde şu bilgiler bulunur: "İsrailoğullarını tarihlerinde yaptıkları ahide bağlı kalmayı davet eden Kur'an, Yahudilere Allah'ın peygamberleri aracılığıyla bildirdiklerine sahip çıkma, onları gizlememe ve gereğini yerine getirme taahhütlerini hatırlatmıştır (bk. {{3:81}}Al-i İmran Suresi 3/81,{{/}} {{3:187}}187{{/}}). Ancak Tevrat'ı yüklenen yani onunla yükümlü kılınan Yahudiler, bu sözlerini hatırlamak istememişler; fakat bu yükümlülüğü inkar edemedikleri için de Tevrat bir "yük" olarak üzerlerinde kalmıştır. Bu yük, omuzlarında taşıdıkları bir "sorumluluk"tan ziyade sırtlarında taşıdıkları bir "ağırlık" halinde kaldığı için, Cuma Suresi 5. ayette sırtında koca koca kitaplar taşıdığı halde onların sadece maddi ağırlığı altında ezilen ama kendisiyle bu kitapların içeriği arasında bir bağ kurma yeteneğine sahip olmayan "eşek" şeklinde oldukça ağır bir benzetme yapılmıştır." (Tefsir'ut Tevrat bi'l-Arabiyye -Tevrat (Tora) Tefsiri 1. Cilt, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları:112, İstanbul, 2018) Bu Kur'an ayeti de eşek benzetmesi üzerinden Tevrat ile tasdik ilişkisi kurmakta ve Yahudilere de Tevrat'ta yazılı bulunan gelecek kitaba/elçiye inanma ve bunu halka öğretme görevlerini hatırlatmaktadır.

### Ahmed Hulusi meali

Kendilerine Tevrat yükletilip sonra onu taşıyamayanların misali, büyük kitaplar taşıyan eşeğin misali gibidir! Allah'ın işaretlerini yalanlayan toplumun durumu ne kötüdür! Allah zalimler topluluğunu hakikate erdirmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Bayraktar Bayraklı meali

Tevrat'ı bilip sonra onun öğretilerine uymayanlar, sırtında kitaplar taşıyan eşek gibidir. Allah'ın ayetlerini yalanlayan toplumun durumu ne kötüdür! Allah böyle zalim toplumu doğru yola iletmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Süleyman Ateş meali

Kendilerine Tevrat yükletilip de sonra onu taşımayan(onun buyruklarını tutmayan)ların durumu, Kitaplar taşıyan eşeğin durumu gibidir. Allah'ın ayetlerini yalanlayanların durumu ne kötüdür. Allah zalimler topluluğunu doğru yola iletmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Ali Rıza Safa meali

Tevrat'la yükümlü tutulmalarına karşın, Onu yüklenmeyenlerin durumu, ciltlerle kitap yüklenmiş eşeğin durumunun tıpkısıdır. Allah'ın ayetlerini yalanlayan toplumun durumu ne kötüdür. Çünkü Allah, haksızlık yapan bir toplumu doğru yola eriştirmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Gültekin Onan meali

Kendilerine Tevrat yükletilip de sonra onu (içindeki derin anlamları, hikmet ve hükümleriyle gereği gibi) yüklenmemiş olanların durumu, koskoca kitap yükü taşıyan eşeğin durumu gibidir. Tanrı'nın ayetlerini yalanlayan kavmin durumu ne kötüdür. Tanrı, zalim bir kavmi hidayete erdirmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### İbni Kesir meali

Kendilerine Tevrat yükletildiği halde onu taşıyamayanların misali; koca koca kitablar taşıyan eşeğin misalidir. Allah'ın ayetlerini yalanlamış olan kavmin durumu ne de kötüdür. Ve Allah; zalimler güruhunu hidayete erdirmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

### Hasan Basri Çantay meali

Kendilerine Tevrat yükletilib de sonra onu taşımayanların haali koca koca kitablar taşıyan eşeğin haali gibidir. Allahın ayetlerini yalan sayan kavmin vasfı ne kötüdür! Allah zaalimler güruhunu muvaffak etmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/62/5_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| مَثَلُ | meselu | durumu | [mvl](https://akilkuran.com/mvl) |
| ٱلَّذِينَ | ellezine |  |  |
| حُمِّلُوا۟ | hummilu | yükletilenlerin | [Hml](https://akilkuran.com/Hml) |
| ٱلتَّوْرَىٰةَ | t-tevrate | Tevrat |  |
| ثُمَّ | summe | sonra da |  |
| لَمْ | lem |  |  |
| يَحْمِلُوهَا | yehmiluha | onu taşımayanların | [Hml](https://akilkuran.com/Hml) |
| كَمَثَلِ | kemeseli | durumu gibidir | [mvl](https://akilkuran.com/mvl) |
| ٱلْحِمَارِ | l-himari | eşeğin | [Hmr](https://akilkuran.com/Hmr) |
| يَحْمِلُ | yehmilu | taşıyan | [Hml](https://akilkuran.com/Hml) |
| أَسْفَارًۢا ۚ | esfaran | kitaplar | [sfr](https://akilkuran.com/sfr) |
| بِئْسَ | bi'se | ne kötüdür | [bAs](https://akilkuran.com/bAs) |
| مَثَلُ | meselu | durumu | [mvl](https://akilkuran.com/mvl) |
| ٱلْقَوْمِ | l-kavmi | kavmin | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| ٱلَّذِينَ | ellezine |  |  |
| كَذَّبُوا۟ | kezzebu | yalanlayan | [kpb](https://akilkuran.com/kpb) |
| بِـَٔايَـٰتِ | biayati | ayetlerini | [Ayy](https://akilkuran.com/Ayy) |
| ٱللَّهِ ۚ | llahi | Allah'ın |  |
| وَٱللَّهُ | vallahu | ve Allah |  |
| لَا | la |  |  |
| يَهْدِى | yehdi | doğru yola iletmez | [hdy](https://akilkuran.com/hdy) |
| ٱلْقَوْمَ | l-kavme | topluluğunu | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| ٱلظَّـٰلِمِينَ | z-zalimine | zalimler | [Zlm](https://akilkuran.com/Zlm) |

## Kökler

- **مثل (mvl)** — Bir şeyin başka bir şeye denk ve benzer olması  
  https://akilkuran.com/mvl
- **حمل (Hml)** — Bir şeyi kaldırıp taşımak  
  https://akilkuran.com/Hml
- **حمر (Hmr)** — Kırmızılık  
  https://akilkuran.com/Hmr
- **سفر (sfr)** — Açılmak ve aydınlanmak  
  https://akilkuran.com/sfr
- **باس (bAs)** — Şiddet ve ona yakın şeyler  
  https://akilkuran.com/bAs
- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm
- **كذب (kpb)** — Doğruluğun karşıtı olan yalan  
  https://akilkuran.com/kpb
- **ايي (Ayy)** — Durup beklemek ve bir kişiye yönelmek temel anlamlardır  
  https://akilkuran.com/Ayy
- **هدي (hdy)** — Önden giderek yol göstermek ve incelikle yönlendirmek  
  https://akilkuran.com/hdy
- **ظلم (Zlm)** — İki temel anlamı vardır: aydınlığın karşıtı karanlık ve bir şeyi yerinden başka yere koymak  
  https://akilkuran.com/Zlm

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/62/4.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/62/6.md
- Sure: https://akilkuran.com/62.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
