# دين (dyn) kökü - **Sayfa:** https://akilkuran.com/dyn - **Kuran'da:** 87 ayette, toplam 101 kez geçer - **Klasik sözlükler:** Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât ## Anlam Boyun eğme ve itaat temel anlamdır; din, itaat ve şeriate bağlılıktır. Karşılık ve ceza (hesap günü), borç ve alışkanlık da bu kökle anlatılır. ## Kitâbu'l-Ayn — دين maddesi > جمع الذين: دیون وکل شىء لم يكن حاضرا فهو دین. وَأَدَنتْ فلان أديته أى أعطيته دَيْنًا. ورجلٌ مدیون: قد رکبه دين ومّدينْ أحوّدُ. ورجل دائِن: عليه دَيْنْ وقد استدان ودي واذان معنى واحدء قال: قالت أمَيْمة ما سيك شاحبًا وراك ذا هم ولست بدائين ورجل مدا حفيفة ورحل مدين أى مستدین. والدين جمعه الأدياف والدين: الحزاءُ لا يُجْمّعْ لأنه مصدرء كقولك: دان الله العباد يُدينهم يوم م القيامة أى يُحزيهم وهر يان العباد. . وال الطاعة ؛ ودائرا لفلان أى أطاعوه. . وفى المكل: وكما تَدينُ )١(‏ زيادة أيضا من التهذيب. 5 باب الدال ١ 2 0 0 ٤ 5‏ بهن أدين من ياتنى أذاتى مداينة المداين فليدنى” ( Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed ## Mekâyîsü'l-Luğa — دين maddesi > الدال والياء والنون أصل واحد إليه يرجع فروعه كلها. وهو جنس من الانقياد، والذل. فالدين: الطاعة، يقال دان له يدين دينا، إذا أصحب وانقاد وطاع. وقوم دين، أي مطيعون منقادون. قال الشاعر: وكان الناس إلا نحن دينا والمدينة كأنها مفعلة، سميت بذلك لأنها تقام فيها طاعة ذوي الأمر. والمدينة: الأمة. والعبد مدين، كأنهما أذلهما العمل. وقال: ربت وربا في حجرها ابن مدينة ... يظل على مسحاته يتركل فأما قول القائل: يا دين قلبك من سلمى وقد دينا فمعناه: يا هذا دين قلبك، أي أذل. فأما قولهم إن العادة يقال لها دين، فإن كان صحيحا فلأن النفس إذا اعتادت شيئا مرت معه وانقادت له. وينشدون في هذا: كدينك من أم الحويرث قبلها ... وجارتها أم الرباب بمأسل والرواية " كدأبك "، والمعنى قريب. فأما قوله جل ثناؤه: {ما كان ليأخذ أخاه في دين الملك} [يوسف: 76] ، فيقال: في طاعته، ويقال في حكمه. ومنه: {مالك يوم الدين} [الفاتحة: 4] ، أي يوم الحكم. وقال قوم: الحساب والجزاء. وأي ذلك كان فهو أمر ينقاد له. وقال أبو زيد: دين الرجل يدان، إذا حمل عليه ما يكره. ومن هذا الباب الدين. يقال داينت فلانا، إذا عاملته دينا، إما أخذا وإما إعطاء. قال: داينت أروى والديون تقضى ... فمطلت بعضا وأدت بعضا ويقال: دنت وادنت، إذا أخذت بدين. وأدنت أقرضت وأعطيت دينا. قال: أدان وأنبأه الأولون ... بأن المدان ملي وفي ، والدين من قياس الباب المطرد، لأن فيه كل الذل والذل. ولذلك يقولون " الدين ذل بالنهار، وغم بالليل ". فأما قول القائل: يا دار سلمى خلاء لا أكلفها ... إلا المرانة حتى تعرف الدينا فإن الأصمعي قال: المرانة اسم ناقته، وكانت تعرف ذلك الطريق، فلذلك قال: لا أكلفها إلا المرانة. حتى تعرف الدين: أي الحال والأمر الذي تعهده. فأراد لا أكلف بلوغ هذه الدار إلا ناقتي. والله أعلم. Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 319 — https://shamela.ws/book/21710/879 ## Müfredât — دين maddesi > يقال: دنت الرجل: أخذت منه دينا، وأدنته: جعلته دائنا، وذلك بأن تعطيه دينا. قال (أبو عبيد) 1 : دنته: أقرضته، ورجل مدين، ومديون، ودنته: استقرضت منه 2 ، قال الشاعر: Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 323 — https://shamela.ws/book/23636/305 ## Türevler - ٱلدِّينِ (d-dini) — ceza: 24 kez - ٱلدِّينَ (d-dine) — dini: 11 kez - ٱلدِّينُ (d-dinu) — din: 7 kez - دِينِ (dini) — benim dinim: 5 kez - دِينِكُمْ (dinikum) — dininizde: 5 kez - دِينَهُمْ (dinehum) — dinlerini: 5 kez - دِينَكُمْ (dinekum) — dininizi: 4 kez - دِينًۭا (dinen) — bir din: 3 kez - لِلدِّينِ (liddini) — dine: 3 kez - وَدِينِ (ve dini) — ve din ile: 3 kez - بِٱلدِّينِ (bid-dini) — cezayı: 2 kez - دِينَهُمُ (dinehumu) — cezalarını: 2 kez - دِينِهِۦ (dinihi) — dini-: 2 kez - دِينِى (dini) — benim dinim-: 2 kez - ٱلدِّينَ ۗ (d-dine) — dini: 1 kez - ٱلدِّينَ ۚ (d-dine) — dini: 1 kez - ٱلدِّينِ ۖ (d-dini) — Dinde: 1 kez - ٱلدِّينِ ۗ (d-dini) — dinde: 1 kez - ٱلدِّينِ ۚ (d-dini) — dini: 1 kez - بِٱلدِّينِ (bid-dini) — dini: 1 kez ## Geçtiği ayetlerden (ilk 16 / 101) - **Fatiha 1:4** — O, Hesap Günü'nün sahibidir. https://akilkuran.com/fatiha-suresi/4-ayet.md - **Bakara 2:132** — İbrâhîm, bunu[1], çocuklarına vasiyet etmişti. Yakûb da[2]: "Ey oğullarım! Şüphesiz Allah, bu dini sizin için seçti. O halde müslimler olarak ölmenin dışında başka bir şekilde ölmeyin!" demişti. https://akilkuran.com/bakara-suresi/132-ayet.md - **Bakara 2:193** — Fitne[1] kalmayıp, din[2] tamamıyla Allah'ın oluncaya kadar onlarla savaşın. Eğer vazgeçerlerse zâlimlerden başkasına düşmanlık yoktur. https://akilkuran.com/bakara-suresi/193-ayet.md - **Bakara 2:217** — Sana, Harâm ayını[1] ve onda savaşmanın durumunu soruyorlar. De ki: "O ayda savaşmak, büyük (günahtır.)" Ancak, Allah'ın yolundan alıkoymak, onu ve Mescid-i Harâm'ı küfretmek onun halkını oradan çıkarmak, Allah katında daha büyük (günahtır.) Zira fitne,[2] öldürmekten daha kötüdür. Onlar, eğer güç yetirebilseler, sizi dininizden döndürünceye kadar, sizinle savaşmaktan vazgeçmezler. Sizden kim, dininden döner ve Kâfir olarak ölürse işte onların Dünya'da da Âhiret'te de yaptıkları boşa gitmiş olur. İşte onlar, ateşin ehlidir. Ve orada sürekli kalacaklardır. https://akilkuran.com/bakara-suresi/217-ayet.md - **Bakara 2:256** — Dinde zorlama yoktur. Artık, doğru olan yanlış olandan kesin olarak ayrılmıştır. Kim tâğûtu[1] reddedip, Allah'a îmân ederse, kuşkusuz ki kopması mümkün olmayan en sağlam kulpa tutunmuş olur. Allah, Her Şeyi İşiten ve Her Şeyi Bilen'dir. https://akilkuran.com/bakara-suresi/256-ayet.md - **Bakara 2:282** — Ey Îmân Edenler! Belli bir süre için birbirinize borç verdiğiniz zaman onu yazın. Yazan her kimse, onu adaletle yazsın. Allah'ın kendisine öğrettiği şekilde[1] yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Borçlu olan da yazdırsın. Rabb'i olan Allah'a karşı takvâlı olsun, ondan hiçbir şeyi eksik bırakmasın. Eğer borçlu aklı ermez, aciz veya kendi söyleyip yazdıramayacak durumda birisi ise, velisi, onu adaletli bir şekilde yazdırsın. Erkeklerinizden de iki tanık tutun. Eğer iki erkek bulunmazsa, o zaman razı olacağınız tanıklardan bir erkek ve biri şaşırdığında diğeri ona hatırlatacak iki kadın[2] tanık tutun. Tanıklar, çağrıldıkları zaman kaçınmasınlar. Az olsun çok olsun onu vadesiyle birlikte yazmaktan üşenmeyin. Bu, Allah katında en adil, tanıklık için daha sağlam ve şüphe etmemeniz için daha uygundur. Ancak, aranızda hemen devredip durduğunuz ve peşin olarak yaptığınız ticaret başka, bunu yazmamanızda sizin için bir sakınca yoktur. Alışveriş yaptığınız zaman tanık bulundurun. Tanık olana da yazana da zarar verilmesin. Eğer bunu yaparsanız kendinize kötülük yapmış olursunuz. Allah'a karşı takvâlı olun. Allah, size gerekli olanı öğretiyor. Ve Allah, Her Şeyi Bilen'dir. https://akilkuran.com/bakara-suresi/282-ayet.md - **Ali İmran 3:19** — Kuşkusuz, Allah katında din,[1] İslâm'dır. Kitâp verilenler, kendilerine bilgi geldikten sonra ihtirasları nedeniyle ihtilafa düştüler. Kim, Allah'ın âyetlerini kabul etmezse bilsin ki, kuşkusuz Allah, Hesabı Çabuk Gören'dir. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/19-ayet.md - **Ali İmran 3:24** — Bu dönekliklerinin nedeni, onların: "Ateş bize sayılı birkaç günün dışında dokunmayacak." şeklindeki inançlarıdır. Uydurup dinlerine yakıştırdıkları bu tür şeyler onları yanıltmaktadır. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/24-ayet.md - **Ali İmran 3:73** — "Kendi dininize tâbi olanlardan başkasına inanmayın." dediler. De ki: "Hidâyet[1], Allah'ın hidâyetidir. Birine, size verilmiş olanın benzerinin verilmesinden veya Rabb'inizin katından aleyhinize kanıt getirebileceklerinden ötürü mü böyle söylüyorsunuz?" De ki: "Lütuf, Allah'ın elindedir, onu hak edene verir." Allah, Yardımı Çok Kapsamlı Olan'dır, Her Şeyi Bilen'dir. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/73-ayet.md - **Ali İmran 3:83** — Yoksa onlar, Allah'ın dininden başka bir din mi arıyorlar? Oysa yerde ve gökte bulunanların tamamı isteyerek veya istemeyerek, Ona teslim olmuşlardır. Ve hepsi Ona döndürüleceklerdir. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/83-ayet.md - **Ali İmran 3:85** — Kim İslâm'dan başka bir din[1] seçerse, bilsin ki o din ondan asla kabul edilmeyecektir ve o Âhiret'te hüsrana uğrayacaktır. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/85-ayet.md - **Nisa 4:11** — Allah size çocuklarınız hakkında vasiyet eder: Erkek çocuğun payı kız çocuğunun iki katıdır.[1] Fakat onlar, ikiden fazla kadın[2] iseler miras üçte iki onlarındır. Eğer bir kadın[3] ise mirasın yarısı onundur. Eğer ölenin çocuğu varsa, anne ve babanın her birine mirastan altıda bir pay vardır. Eğer ölenin çocuğu yok da anne ve baba mirasçı olmuşsa, anneye üçte bir pay vardır. Eğer ölenin kardeşleri varsa, anneye altıda bir pay düşer. Bu paylaşma, ölenin yaptığı vasiyetten ve borçlarının ödenmesinden sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan hangisinin size fayda bakımından daha yakın olduğunu bilemezsiniz. Bu, Allah'ın farz kıldığı[4] hükümdür. Kuşkusuz, Allah, Her Şeyi Bilen'dir, En İyi Hüküm Veren'dir.* https://akilkuran.com/nisa-suresi/11-ayet.md - **Nisa 4:12** — Eğer, hanımlarınızın çocukları yoksa bıraktıklarının yarısı sizindir. Eğer, çocukları varsa, bıraktıklarının dörtte biri sizindir. Bu, yaptığı vasiyetten ve borçlarının ödenmesinden sonradır. Eğer çocuğunuz yoksa bıraktığınızın dörtte biri hanımlarınızındır. Eğer çocuğunuz varsa bıraktığınızın sekizde biri onlarındır. Bu, yaptığınız vasiyetten ve borçlarınızın ödenmesinden sonradır[1]. Kocanın veya hanımın anne, baba ve çocukları bulunmadığı takdirde miras bırakır ve kendisinin bir erkek veya bir kız kardeşi varsa her birine altıda bir düşer. Bundan daha fazla iseler mirasın üçte birine ortaktırlar. Bu paylaşma, kimse zarara uğratılmaksızın yapılacaktır. Bu, vasiyetten ve borçların ödenmesinden sonradır. Bu, Allah'tan bir vasiyettir. Allah, Her Şeyi Bilen'dir, Çok Şefkatli'dir. https://akilkuran.com/nisa-suresi/12-ayet.md - **Nisa 4:46** — Yahudilerin bir kısmı, kelimelerin aslını değiştirerek: "İşittik ve reddettik.", "Kulak vermeden dinleyin.", "Bizi güt." derler; dillerini eğip bükerek dinle alay ederler. Eğer onlar: "İşittik, itaat ettik.", "Bizi gözet." deselerdi bu onlar için daha hayırlı ve daha doğru olurdu. Ancak Allah, Kâfir oldukları için onları lânetlemiştir. Artık pek azı hariç îmân etmezler. https://akilkuran.com/nisa-suresi/46-ayet.md - **Nisa 4:125** — Kimin dini, kendisini muhsin[1] olarak Allah'a teslim etmiş; hanif[2] olan İbrâhîm'in milletine[3] tâbi olandan daha iyi olabilir? Allah, İbrâhîm'i "halil"[4] edinmişti. https://akilkuran.com/nisa-suresi/125-ayet.md - **Nisa 4:146** — Ancak tevbe edip, kendilerini düzeltenler, Allah'ın buyruklarına sımsıkı sarılanlar, dinlerini yalnızca Allah'a has kılanlar[1] hariç. İşte bunlar, Mü'minlerle beraberdirler. Allah, zamanı geldiğinde, Mü'minlere büyük bir ödül verecektir. https://akilkuran.com/nisa-suresi/146-ayet.md ## Gezinme - Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt