# Enfal 8:22

- **Sure:** 8. Enfal (75 ayet)
- **Ayet:** 22 / 75
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/enfal-suresi/22-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

اِنَّ شَرَّ الدَّوَٓابِّ عِنْدَ اللّٰهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذ۪ينَ لَا يَعْقِلُونَ

## Okunuş

İnne şerred devabbi indallahis summul bukmullezine la ya'kılun.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Allah katında canlıların şerlisi, aklını kullanmayan sağır ve dilsizlerdir [1].

1. Aklını kullanmanın önemini ifade eden ayetlerden biri. İlişkili ayetler: 7:179, 10:100, 21:10, 36:62, 67:10...

### Erhan Aktaş meali

Allah katında, yeryüzündeki canlıların en değersizi, aklını kullanmayan sağırlar ve dilsizlerdir.[1]

1. Aklını devre dışı bırakarak, başkasının aklıyla düşünen bir kimsenin imanı geçerli değildir. Zira iman, emin olmayı gerektirir; emin olmak da akıl ile olur. Kendi aklı ile iman etmeyenle kendi aklıyla inkar edenin arasında bir fark yoktur.

### Diyanet İşleri meali

Şüphesiz, yeryüzünde yürüyen canlıların Allah katında en kötüsü, akıllarını kullanmayan (gerçeği görmeyen) sağırlar, dilsizlerdir.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Çünkü yer yüzünde debelenenlerin ındallah en kötüsü o sağırlar o dilsizlerdir ki hakkı akıllarına koymazlar

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Çünkü yeryüzünde debelenenlerin Allah katında en kötüsü, akıllarını işletmeyen sağır dilsizlerdir.

### Ali Bulaç meali

Gerçek şu ki, Allah katında, yerde debelenenlerin en kötüsü, (bir türlü) akıl erdirmez olan sağırlar ve dilsizlerdir.

### Ali Aydın meali

Şüphesiz Allah katında canlıların en kötüsü, akıllarını kullanmayan sağırlar ve dilsizlerdir. [1][2]

1. Aslında iyilik ve kötülük bir şeyin mahiyetine dahil olup onun özsel bir vasfını teşkil ederler. İlahi âdalet prensibi bunu gösterir. Çünkü söz konusu prensibe göre insan hür iradeye sahip bir varlıktır ve bu iradesini iyilik yönünde kullanabilmesi için akli yetisi ile güzeli kötüden ayırt etmesi gerekir. Ayrıca aklın değerlere ilişkin bilgisinin kesin ve güvenilir bilgilerden sayılması için bu değerlerin ait oldukları fiillerin değişmez nitelikler olması gerekir. Kısacası, güzel veya kötü olarak nitelendirilen bir şey sırf yüce Allah emredip yasakladığı için değil o şeye ait özsel bir vasıftan dolayı güzel veya kötüdür. Şayet güzel veya kötünün gerekçesi sadece ilahi emir ve nehiy olsaydı Allah insafı ve adaleti nehyettiği zaman bu iki erdemin kötü olması gerekirdi. Yine Allah yalan ve zulmü emrettiğinde bunların da güzel olması gerekirdi. Çünkü illet her ikisinde de aynıdır. Oysa hepimiz biliyoruz ki dini emirleri bilmeyenlerin çocukları bile zulmün ve yalanın kötü olduğunu bilirler. Dolayısıyla ilahi adalet prensibi kapsamında insanın kendine ait fiillerin yaratıcısı olduğu ve yüce Allah’ın insanlara irade özgürlüğü tanıdığını bilmemiz gerekir. Buna göre adalet prensibi insana ait kötü fiillerin sorumluluğunu Allah’tan insana havale etme amacı taşır. Çünkü ilahi adalet, günah işleyeni cezalandırmayı, güzellik yapanı da mükafatlandırmayı gerektirir.
2. Diğer bir deyişle, âdil olan Allah, mümine verdiği sözünde sadık olmak, kafire yönelik azap tehditini gerçekleştirmek zorundadır. Bu ilahi adaletin gereğidir. Ancak bu adaletin fiilen gerçekleşmesi için insanın fiillerinde hür olması, dolayısıyla kendi fiilinden mesul tutulması gerekir. Bunun aksi düşünüldüğü yani insan yapıp etme kudreti yok edildiği takdirde onun sevap ve cezaya müstehak olmasından söz edilemez. Kaldı ki yaptığı işlerde özgür iradesi bulunmayan bir varlığı Allah’ın cezalandırması apaçık bir zulümdür. Hulasa insanın özgürlüğü ile Allah’ın adaleti madeni bir paranın İki yüzü gibidir. Bunlardan birini yok saymak zorunlu olarak diğerini de yok saymayı gerektirir ve bu durum hem beşeri varlığın hem de ilahi fiilin abesleşmesi gibi bir sonucu sebep olur.

### İbrahim Esinler meali

Doğrusu şerli dâbbeler Allah'ın indinde/katında sağırlar ve dilsizlerdir; kimselerdir (ki) akletmezler.

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/8/22_

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Allah katında canlıların en kötüsü (hakka karşı) sağır ve dilsiz kimselerdir ki, onlar akletmezler.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/8/22_

### Şaban Piriş meali

Allah katında canlıların en kötüsü (hakka karşı) sağır ve dilsiz kimselerdir ki onlar akletmezler.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/8/22_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Şüphesiz Allah katında hayvanların en kötüsü, düşünmeyen sağırlar ve dilsizlerdir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/8/22_

### Mustafa İslamoğlu meali

İyi bilin ki, Allah katında canlıların en şerlisi aklını kullanmayan (gerçek) sağır ve dilsizdirler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Muhammed Esed meali

Gerçek şu ki, Allah katında yaratıkların en bayağısı aklını kullanmayan sağırlar ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Edip Yüksel meali

ALLAH yanında, yaratıkların en kötüsü, akıllarını kullanmayan sağır ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Mehmet Okuyan meali

Şüphesiz ki Allah katında canlıların en kötüsü, akıl etmeyen dilsizlerdir, sağırlardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

1. Benzer bir ayet için bkz. Yûnus 10:99.
2. Bu ayette bazı kişilerde var olan bedensel bir engel değil, bilgi ve ibret alınmamasıyla ilgili kınama ifadesi yer almaktadır. Benzer bir mesaj, Enfâl 8:55'te de söz konusu edilmektedir.

### Süleymaniye Vakfı meali

Allah katında canlıların en kötüsü, aklını kullanmayarak sağırlık ve dilsizlik edenlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

1. {{2:17}} {{/}}{{2:17}}Bakara 2/17-{{/}}{{2:18}}18{{/}}-{{2:171}}171{{/}}, {{22:46}}Hac 22/46,{{/}} {{25:73}}Furkan 25/73,{{/}} {{98:6}}Beyyine 98/6.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Muhakkak ki Allah indinde canlıların en şerrlisi, aklını kullanmayan (taklitle yaşayan) sağırlar ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Bayraktar Bayraklı meali

Şüphesiz Allah katında canlıların en kötüsü, düşünmeyen sağırlar ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Süleyman Ateş meali

Allah katında canlıların en kötüsü, düşünmeyen sağırlar ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Ali Rıza Safa meali

Kuşkusuz, Allah'ın katında, yaratıkların en kötüsü, aklını kullanmayan sağır ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Gültekin Onan meali

Gerçek şu ki, Tanrı katında, yerde debelenenlerin en kötüsü (bir türlü) akletmez olan sağırlar ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### İbni Kesir meali

Allah katında canlıların en kötüsü; akletmeyen sağır ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

### Hasan Basri Çantay meali

Çünkü yerde yürüyen hayvanların Allah katında en kötüsü (hakkı) akıllarına sokmaz (ve hakkı duyup söylemez olan) sağırlar ve dilsizlerdir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/8/22_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| إِنَّ | inne | şüphesiz |  |
| شَرَّ | şerra | en kötüsü | [$rr](https://akilkuran.com/$rr) |
| ٱلدَّوَآبِّ | d-devabbi | canlıların | [dbb](https://akilkuran.com/dbb) |
| عِندَ | inde | katında | [End](https://akilkuran.com/End) |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah |  |
| ٱلصُّمُّ | s-summu | sağırlar | [Smm](https://akilkuran.com/Smm) |
| ٱلْبُكْمُ | l-bukmu | ve dilsizlerdir | [bkm](https://akilkuran.com/bkm) |
| ٱلَّذِينَ | ellezine | onlar ki |  |
| لَا | la |  |  |
| يَعْقِلُونَ | yea'kilune | düşünmezler | [Eql](https://akilkuran.com/Eql) |

## Kökler

- **شرر ($rr)** — Yayılıp saçılmak  
  https://akilkuran.com/$rr
- **دبب (dbb)** — Yerde yürümekten daha hafif bir hareket  
  https://akilkuran.com/dbb
- **عند (End)** — Haddi aşıp doğru yoldan sapmak  
  https://akilkuran.com/End
- **صمم (Smm)** — Bir şeyin sıkıca kapanıp aralığının kalmaması  
  https://akilkuran.com/Smm
- **بكم (bkm)** — Dilsizlik  
  https://akilkuran.com/bkm
- **عقل (Eql)** — Alıkoymak  
  https://akilkuran.com/Eql

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/8/21.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/8/23.md
- Sure: https://akilkuran.com/8.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
