# فحش (fH$) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/fH$
- **Kuran'da:** 23 ayette, toplam 24 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Bir şeyde çirkinlik ve iğrençlik temel anlamdır. Haddi aşan her kötü iş ve söz bu köke girer; fâhişe çoğu kez zinayı anlatır.

## Lisânü'l-Arab — فحش maddesi

> فحش: الفُحْش: مَعْرُوفٌ. ابْنُ سِيدَهْ: الفُحْش والفَحْشاءُ والفاحِشةُ القبيحُ مِنَ الْقَوْلِ وَالْفِعْلِ، وَجَمْعُهَا الفَواحِشُ. وأَفْحَشَ عَلَيْهِ فِي المَنْطِق أَي قَالَ الفُحْش. والفَحْشاءُ: اسْمُ الْفَاحِشَةِ، وَقَدْ فَحَشَ وفَحُشَ وأَفْحَشَ وفَحُشَ عَلَيْنَا وأَفْحَشَ إِفْحاشاً وفُحْشاً؛ عَنْ كُرَاعٍ وَاللِّحْيَانِيِّ، وَالصَّحِيحُ أَن الإِفْحاشَ والفُحْش الِاسْمُ. وَرَجُلٌ فاحِشٌ: ذُو فُحْش، وَفِي الْحَدِيثِ: / إِن اللَّه يُبْغِضُ الفاحِشَ المُتَفَحِّشَ، فالفاحِشُ ذُو الْفُحْشِ والخَنا مِنْ قَوْلٍ وَفِعْلٍ، والمُتَفَحِّشُ الَّذِي يتكلَّفُ سَبَّ النَّاسِ ويتعمَّدُه، وَقَدْ تَكَرَّرَ ذِكْرُ الفُحْش وَالْفَاحِشَةِ وَالْفَاحِشِ فِي الْحَدِيثِ، وَهُوَ كُلُّ مَا يَشتد قُبْحُه مِنَ الذُّنُوبِ وَالْمَعَاصِي؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: وَكَثِيرًا مَا تَرِدُ الفاحشةُ بِمَعْنَى الزِّنَا وَيُسَمَّى الزِّنَا فَاحِشَةً، وَقَالَ اللَّه تَعَالَى: إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ*؛ قِيلَ: الْفَاحِشَةُ الْمُبَيِّنَةُ أَن تَزْنِيَ فتُخْرَج لِلْحدّ، وَقِيلَ: الفاحشةُ خروجُها مِنْ بَيْتِهَا بِغَيْرِ إِذن زَوْجِهَا، وَقَالَ الشَّافِعِيُّ: أَن تَبْذُوَ على أَحْمائِها بِذَرابةِ لِسَانِهَا فتُؤْذِيَهُم وتَلُوكَ ذَلِكَ. فِي حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ: أَن النَّبِيَّ، ﷺ، لَمْ يَجْعل لَهَا سُكْنى وَلَا نَفَقَةً / وذَكر أَنه نَقَلها إِلى بَيْتِ ابْنِ أُم مَكتوم لبَذاءتِها وسَلاطةِ لِسانِها وَلَمْ يُبْطِلْ سُكْناها لِقَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ: لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ. / وكلُّ خَصْلة قبيحةٍ، فَهِيَ فاحشةٌ مِنَ الأَقوال والأَفعال؛ وَمِنْهُ الْحَدِيثُ: / قَالَ لِعَائِشَةَ لَا تَقُولِي ذَلِكَ فإِن اللَّه لَا يُحبُّ الفُحْشَ وَلَا التفاحُشَ؛ أَراد بالفُحْش التَّعَدِّيَ فِي الْقَوْلِ وَالْجَوَابِ لَا الفُحْشَ الَّذِي هُوَ مِنْ قَذَعِ الْكَلَامِ وَرَدِيئِهِ، والتَّفاحُشُ تَفاعُلٌ مِنْهُ؛ وَقَدْ يَكُونُ الفُحْشُ بِمَعْنَى الزِّيَادَةِ وَالْكَثْرَةِ؛ وَمِنْهُ حَدِيثُ بَعْضِهِمْ وَقَدْ سُئِل عَنْ دَمِ الْبَرَاغِيثِ فَقَالَ: / إِن لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا فَلَا بأْس. / وكلُّ شَيْءٍ جَاوَزَ قدرَه وحدَّه، فَهُوَ فاحِشٌ. وَقَدْ فَحُشَ الأَمر فُحْشاً وتفاحَشَ. وفَحَّشَ بِالشَّيْءِ: شَنَّعَ. وفَحُشَت المرأَةُ: قَبُحت وكبِرَت؛ حَكَاهُ ابْنُ الأَعرابي؛ وأَنشد: / وعَلِقْتَ تُجْرِيهِمْ عَجُوزَك، بعد ما ... فَحُشَتْ محاسِنُها عَلَى الخُطَّاب / وأَفْحَشَ الرَّجُلُ إِذا قَالَ قَوْلًا فَاحِشًا، وَقَدْ فَحُشَ عَلَيْنَا فلانٌ وإِنه لَفَحّاشٌ، وتفَحّشَ فِي كَلَامِهِ، وَيَكُونُ المُتَفَحّشُ الَّذِي يأْتي بِالْفَاحِشَةِ المَنْهيّ عَنْهَا. وَرَجُلٌ فَحّاش: كَثِيرُ الفُحْش، وفَحُشَ قَوْلُهُ فُحْشاً. وكلُّ أَمر لَا يَكُونُ مُوَافِقًا للحقِّ والقَدْر، فَهُوَ فاحشةٌ. قَالَ ابْنُ جِنِّي: وَقَالُوا فاحِشٌ وفُحَشاء كجاهلٍ وجُهلاء حَيْثُ كَانَ الفُحْشُ ضرْباً مِنْ ضُروب الْجَهْلِ ونَقِيضاً للحِلْم؛ وأَنشد الأَصمعي: / وَهَلْ عَلِمْت فُحَشاءَ جَهَلَهْ / وأَما قَوْلُ اللَّه عَزَّ وَجَلَّ: الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ؛ قَالَ الْمُفَسِّرُونَ: مَعْنَاهُ يأْمركم بأَن لَا تَتَصَدَّقُوا، وَقِيلَ: الْفَحْشَاءُ هَاهُنَا البُخْل، وَالْعَرَبُ تُسَمِّي البَخيلَ فَاحِشًا؛ وَقَالَ طَرَفَةُ: / أَرى المَوْتَ يَعتامُ الكِرامَ، ويَصْطَفي ... عَقِيلةَ مالِ الفاحِشِ المُتَشَدِّدِ / يَعْنِي الَّذِي جَاوَزَ الْحَدَّ فِي الْبُخْلِ. وَقَالَ ابن بري: الفاحِشُ السَّيِء الخلُق الْمُتَشَدِّدُ الْبَخِيلُ. يَعْتامُ: يَخْتَارُ. يَصْطفي أَي يأْخذ صَفْوته وَهِيَ خِيارُه. وعَقِيلةُ الْمَالِ: أَكرمُه وأَنفَسُه؛ وتفحَّش عليهم بلسانه.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 6, s. 325 — https://shamela.ws/book/1687/3337

## Kitâbu'l-Ayn — فحش maddesi

> الفحش: معروف، والفحشاء: اسم للفاحشة. وأفحش في القول والعمل وكل أمر: لم يوافق الحق فهو فاحشة. وقوله تعالى: إلا أن يأتين بفاحشة مبينة* 4 ، يعني خروجها من بيتها بغير إذن زوجها المطلقها.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 96 — https://shamela.ws/book/1682/795

## Mekâyîsü'l-Luğa — فحش maddesi

> الفاء والحاء والشين كلمة تدل على قبح في شيء وشناعة. من ذلك الفحش والفحشاء والفاحشة. يقولون: كل شيء جاوز قدره فهو فاحش ; ولا يكون ذلك إلا فيما يتكره. وأفحش الرجل: قال الفحش: وفحش، وهو فحاش. ويقولون: الفاحش: البخيل، وهذا على الاتساع، والبخل أقبح خصال المرء. قال طرفة: أرى الموت يعتام الكرام ويصطفي ... مال الفاحش المتشدد

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 478 — https://shamela.ws/book/21710/2018

## Müfredât — فحش maddesi

> الفحش والفحشاء والفاحشة: ما عظم قبحه من الأفعال والأقوال، وقال: إن الله لا يأمر بالفحشاء [الأعراف/ 28] ، وينهى عن الفحشاء والمنكر والبغي يعظكم لعلكم تذكرون [النحل/ 90] ، من يأت منكن بفاحشة مبينة [الأحزاب/ 30] ، إن الذين يحبون أن تشيع الفاحشة [النور/ 19] ، إنما حرم ربي الفواحش [الأعراف/ 33] ، إلا أن يأتين بفاحشة مبينة [النساء/ 19] ، كناية عن الزنا، وكذلك قوله: واللاتي يأتين الفاحشة من نسائكم [النساء/ 15] ، وفحش فلان: صار فاحشا. ومنه قول الشاعر:

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 626 — https://shamela.ws/book/23636/608

## Türevler

- ٱلْفَـٰحِشَةَ (l-fahişete) — bir fuhşa: 4 kez
- بِفَـٰحِشَةٍۢ (bifahişetin) — bir edepsizlikle: 4 kez
- فَـٰحِشَةًۭ (fahişeten) — açık bir kötülüktür: 3 kez
- ٱلْفَحْشَآءِ (l-fehşa'i) — edepsizlikten: 2 kez
- ٱلْفَوَٰحِشَ (l-fevahişe) — fuhuşlara: 2 kez
- بِٱلْفَحْشَآءِ ۖ (bil-fehşa'i) — çirkin şeyleri yapmayı: 2 kez
- وَٱلْفَوَٰحِشَ (velfevahişe) — ve çirkin işlerden: 2 kez
- ٱلْفَـٰحِشَةُ (l-fahişetu) — edepsizliğin: 1 kez
- بِٱلْفَحْشَآءِ (bil-fehşa'i) — edepsizliği: 1 kez
- فَـٰحِشَةً (fahişeten) — bir kötülük: 1 kez
- وَٱلْفَحْشَآءَ ۚ (velfehşa'e) — ve fuhşu: 1 kez
- وَٱلْفَحْشَآءِ (velfehşa'i) — ve hayasızlığı: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 19 / 24)

- **Bakara 2:169** — Şeytân size ancak kötülüğü, fahşâyı[1] ve Allah'a karşı bilmediğiniz şeyleri söylemeyi telkin eder.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/169-ayet.md
- **Bakara 2:268** — Şeytân, yoksullukla[1] size fahşâyı[2] telkin eder. Allah ise size bağışlama ve bol nimet sözü veriyor. Allah, Yardımı Çok Kapsayıcı Olan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/268-ayet.md
- **Ali İmran 3:135** — Ve onlar, kötü bir şey yaptıkları veya kendilerine zûlmettikleri[1] zaman, Allah'ı hatırlayıp, suçlarının bağışlanması için Ona yalvarırlar. Zaten Allah'ın dışında kim suçları bağışlayabilir ki? Onlar, yaptıkları kötülüklerde bile bile ısrar etmezler.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/135-ayet.md
- **Nisa 4:15** — Kadınlarınızdan fâhişelik[1] yapanlara gelince; onların fâhişelik yaptıklarına dair aranızdan dört kişinin tanıklık yapması halinde; onları, ölüm alıp götürünceye veya Allah onlara bir yol gösterinceye kadar evlerinde gözetim altında tutun.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/15-ayet.md
- **Nisa 4:19** — Ey Îmân Edenler! Kadınlara istemedikleri halde mirasçı olmanız[1], size helâl değildir. Apaçık bir fuhuş işlemedikçe, onlara vermiş olduğunuz şeylerin bir kısmını almak için baskı yapmayın. Onlarla iyi geçinin. Şayet onlardan hoşlanmıyorsanız, bilin ki hoşlanmadığınız bir şeyde Allah birçok hayır kılmış olabilir.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/19-ayet.md
- **Nisa 4:22** — Babalarınızın daha önce evlenmiş oldukları kadınlarla evlenmeyin. Ancak geçmişte olanlar istisna. Bu utanç verici, çirkin ve kötü bir yoldur.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/22-ayet.md
- **Nisa 4:25** — Sizden kim muhsenât[1] Mü'min kadınlarla evlenecek güce sahip değilse, antlaşma yolu ile sahip olduğunuz[2] Mü'min genç kadınlarla evlensin. Allah, îmânınızı en iyi bilendir.[3] Sizler, birbirinizdensiniz. O halde iffetli, edepli, hayâsızlık etmeyen ve gizli dost edinmemiş olanlarla; sorumlularının izni ve ücretlerini meşru bir şekilde vererek evlenin. Evlendikten sonra bir fuhuş yaparlarsa, onlara hür kadınlara verilen cezanın yarısı verilir. Bu içinizden günaha girme korkusu taşıyanlar içindir. Ancak sabretmeniz sizin için daha hayırlıdır. Allah, Çok Bağışlayıcı'dır, Rahmeti Kesintisiz'dir.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/25-ayet.md
- **Enam 6:151** — De ki: "Gelin, Rabb'inizin size harâm kıldığı şeyleri bildireyim: Ona şirk koşmayın. Anaya babaya iyilik edin. Yoksulluk endişesi ile çocuklarınızı öldürmeyin." Sizin de onların da rızıklarını veren Allah'tır. "Fuhşiyâtın[1] açığına da gizlisine de yaklaşmayın. Haklı bir gerekçe olmadıkça Allah'ın dokunulmaz kıldığı cana kıymayın. İşte O, size bunları öğütledi, umulur ki aklınızı kullanırsınız."  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/151-ayet.md
- **Araf 7:28** — Onlar bir fuhûş[1] yaptıkları zaman, "Atalarımızdan böyle gördük ve Allah bize böyle emretti." derler. De ki: "Allah fuhşu emretmez. Hakkında bilginiz olmayan şeyleri mi Allah'a yakıştırıyorsunuz?"  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/28-ayet.md
- **Araf 7:33** — De ki: "Rabb'im şunları kesinlikle harâm kılmıştır: Fuhûşların[1] açık olanını ve gizli olanını, günahları, haksız yere saldırmayı, hakkında hiçbir belge indirmediği herhangi bir şeyi Allah'a ortak koşmayı ve Allah'a, bilmediğiniz şeyleri yakıştırmanızı.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/33-ayet.md
- **Araf 7:80** — Hani Lût da halkına şöyle demişti: "Ey halkım! Sizden önce âlemlerden hiç kimsenin yapmadığı bir fâhişeliği[1] mi yapıyorsunuz?"  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/80-ayet.md
- **Yusuf 12:24** — Gerçekten kadın Yûsuf'a ilgi duydu. Yûsuf da kadına ilgi duydu. Ne var ki Rabb'inin burhanı[1] sayesinde[2] kadına uymadı. Böylece ondan kötülüğü ve fuhşû[3] çevirdik. Kuşkusuz o Bizim muhles[4] kullarımızdandı.  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/24-ayet.md
- **Nahl 16:90** — Allah; adaleti, ihsanı[1] ve yakınlarınızda olanlara yardım etmeyi, buyurmakta; fahşâdan[2], münkerden[3] ve beğyiden[4] men etmektedir. İyice anlayıp tutmanız için size öğüt veriyor.  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/90-ayet.md
- **İsra 17:32** — Zinâya yaklaşmayın[1]. Kuşkusuz o bir fuhuştur[2] ve kötü bir yoldur.  
  https://akilkuran.com/isra-suresi/32-ayet.md
- **Nur 24:19** — Îmân Edenler arasında, fâhişenin[1] yayılmasından hoşlananlara Dünya ve Âhiret'te acı bir azâp vardır. Allah bilir, siz bilmezsiniz.  
  https://akilkuran.com/nur-suresi/19-ayet.md
- **Nur 24:21** — Ey Îmân Edenler! Şeytânın[1] adımlarını takip etmeyin. Kim şeytânın adımlarını izlerse şunu bilsin ki şeytân, her türlü aşırılığı ve her türlü çirkinliği telkin eder. Ve eğer Allah'ın üzerinizdeki lütuf ve rahmeti olmasaydı sizden hiç kimse arınmayı asla başaramazdı. Fakat Allah hak edeni[2] arındırır. Allah, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.  
  https://akilkuran.com/nur-suresi/21-ayet.md
- **Neml 27:54** — Lût, halkına şöyle demişti: "Göz göre göre fâhişelik[1] mi yapıyorsunuz?"  
  https://akilkuran.com/neml-suresi/54-ayet.md
- **Ankebut 29:28** — Hani Lût halkına: "Siz, bu âlemde sizden önce yaşamış olanların hiçbirinin yapmadığı bir fâhişeliğe[1] yöneliyorsunuz." demişti.  
  https://akilkuran.com/ankebut-suresi/28-ayet.md
- **Ankebut 29:45** — Kitâp'tan sana vahyolunan şeyi oku. Salâtı ikâme et.[1] Salât, fahşâdan[2] ve münkerden[3] alıkoyar. Kesinlikle Allah'ın zikri[4] daha büyüktür. Allah, yaptığınız[5] şeyleri bilir.  
  https://akilkuran.com/ankebut-suresi/45-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
