# فرح (frH) kökü - **Sayfa:** https://akilkuran.com/frH - **Kuran'da:** 21 ayette, toplam 22 kez geçer - **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât ## Anlam İki temel anlamı vardır: hüznün karşıtı olan sevinç ve ağır yük altına sokmak. Ferah çoğunlukla geçici bir hazla gönlün açılmasıdır; şımarıklık anlamı da taşır. ## Lisânü'l-Arab — فرح maddesi > فرح: الفَرَحُ: نَقِيضُ الحُزْن؛ وَقَالَ ثَعْلَبٌ: هُوَ أَن يَجِدَ فِي قَلْبِهِ خِفَّةً؛ فَرِحَ فَرَحاً، وَرَجُلٌ فَرِحٌ وفَرُحٌ وَمَفْرُوحٌ، عَنِ ابْنِ جِنِّي، وفَرحانُ مِنْ قَوْمٍ فَراحَى وفَرْحَى وامرأَةٌ فَرِحةٌ وفَرْحَى وفَرحانة؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وَلَا أَحُقُّه. والفَرَحُ أَيضاً: البَطَرُ. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: لَا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ؛ قَالَ الزَّجَّاجُ: مَعْنَاهُ، وَاللَّهُ أَعلم: لَا تَفْرَحْ بِكَثْرَةِ الْمَالِ فِي الدُّنْيَا لأَن الَّذِي يَفْرَحُ بِالْمَالِ يَصْرِفُهُ فِي غَيْرِ أَمر الْآخِرَةِ؛ وَقِيلَ: لَا تَفْرَحْ لَا تَأْشَرْ، وَالْمَعْنَيَانِ مُتَقَارِبَانِ لأَنه إِذا سُرَّ رُبَّمَا أَشِرَ. والمِفْراحُ: الَّذِي يَفْرَحُ كُلَّمَا سَرَّه الدهرُ، وَهُوَ الْكَثِيرُ الفَرَح؛ وَقَدْ أَفْرَحه وفَرَّحَه. والفُرْحَة والفَرْحة: المَسَرَّة. وفَرِحَ بِهِ: سُرَّ. والفُرْحة أَيضاً: مَا تُعْطِيهِ المُفَرِّحَ لَكَ أَو تُثِيبُهُ بِهِ مكافأَة لَهُ. وَفِي حَدِيثِ التَّوْبَةِ: / للهُ أَشدُّ فَرَحاً بتوبةِ عَبْدِهِ؛ الفَرَحُ هَاهُنَا وَفِي أَمثاله كِنَايَةٌ عَنِ الرِّضَا وَسُرْعَةِ الْقَبُولِ وَحُسْنِ الْجَزَاءِ لِتَعَذُّرِ إِطلاق ظَاهِرِ الْفَرَحِ عَلَى اللَّهِ تَعَالَى. وأَفْرَحه الشيءُ والدَّينُ: أَثقله؛ والمُفْرَحُ: المُثْقَلُ بالدَّين؛ وأَنشد أَبو عُبَيْدَةَ لبَيْهَسٍ العُذْرِيّ: / إِذا أَنتَ أَكثرتَ الأَخِلَّاءَ، صادَفَتْ ... بِهِمْ حاجةٌ بعضَ الَّذِي أَنتَ مانِعُ / إِذا أَنتَ لَمْ تَبْرَحْ تُؤَدِّي أَمانةً، ... وتَحْمِلُ أُخْرَى، أَفْرَحَتْكَ الودائِعُ / وَرَجُلٌ مُفْرَحٌ: مُحْتَاجٌ مَغْلُوبٌ؛ وَقِيلَ: فَقِيرٌ لَا مَالَ لَهُ. وَفِي الْحَدِيثِ: / أَن النَّبِيَّ، ﷺ، قَالَ: لَا يُتْرَكُ فِي الإِسلام مُفْرَحٌ / أَي لَا يُتْرَكُ فِي أَخلافِ الْمُسْلِمِينَ حَتَّى يُوَسَّعَ عَلَيْهِ ويُحْسَنَ إِليه؛ قَالَ أَبو عُبَيْدٍ: المُفْرَحُ الَّذِي قَدْ أَفْرَحه الدَّين والغُرْمُ أَي أَثقله وَلَا يَجِدُ قَضَاءَهُ؛ وَقِيلَ: أَثْقَلَ الدَّيْنُ ظَهْرَهُ. قَالَ الزُّهريُّ: كَانَ فِي الْكِتَابِ الَّذِي كَتَبَهُ سَيِّدُنَا رَسُولُ اللَّهِ، ﷺ، بَيْنَ الْمُهَاجِرِينَ والأَنصار: أَن لَا يَتْرُكُوا مُفْرَحاً حَتَّى يُعِينُوهُ عَلَى مَا كَانَ مِنَ عَقْل أَو فِداء؛ قَالَ: والمُفْرَحُ المَفْدُوحُ، وَكَذَلِكَ قَالَ الأَصمعي قَالَ: هُوَ الَّذِي أَثقله الدَّيْنُ؛ يَقُولُ: يُقْضَى عَنْهُ دينُه مِنْ بَيْتِ الْمَالِ وَلَا يُتْرَكُ مَدِيناً، وأَنكر قَوْلَهُمْ مُفْرَج، بِالْجِيمِ؛ الأَزهري: مَنْ قَالَ مُفْرَحٌ، فَهُوَ الَّذِي أَثقله الْعِيَالُ وإِن لَمْ يَكُنْ مُداناً. والمُفْرَح: الَّذِي لَا يُعرف لَهُ نَسَبٌ وَلَا وَلاءٌ، وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذِهِ بِالْجِيمِ. وأَفْرَحه: سَرَّه، يُقَالُ: مَا يَسُرُّني بِهَذَا الأَمر مُفْرِحٌ ومَفْرُوحٌ بِهِ، وَلَا تَقُلْ مَفْرُوحٌ. الأَزهري: يُقَالُ مَا يَسُرُّني بِهِ مَفْرُوحٌ ومُفْرِحٌ، فالمَفْرُوح الشَّيْءُ الَّذِي أَنا بِهِ أَفْرَحُ، والمُفْرِحُ الشَّيْءُ الَّذِي يُفْرِحُني؛ وَرُوِيَ عَنِ الأَصمعي: يُقَالُ مَا يَسُرُّني بِهِ مُفْرِحٌ وَلَا يَجُوزُ مَفْرُوح، قَالَ: وَهَذَا عِنْدَهُ مِمَّا تَلْحَنُ فِيهِ الْعَامَّةِ؛ قَالَ أَبو عُبَيْدٍ: وَمِنْ قَالَ مُفْرَجٌ، فَهُوَ الَّذِي يُسْلِمُ وَلَا يوالي أَحداً فإِذا جنى جِنَايَةً كَانَتْ جِنَايَتُهُ عَلَى بَيْتِ الْمَالِ لأَنه لَا عَاقِلَةَ لَهُ. والتَفْريح: مِثْلُ الإِفراح؛ وَتَقُولُ: لَكَ عِنْدِي فَرْحةٌ إِن بَشَّرْتَني، وفُرْحةٌ. قَالَ ابْنُ الأَثير: وأَفْرَحَه إِذا غَمَّه، وَحَقِيقَتُهُ أَزَلْتُ عَنْهُ الفَرَح كأَشْكَيْته إِذا أَزلت شَكْواه، والمُثْقَلُ بِالْحُقُوقِ مَغْمُومٌ مَكْرُوبٌ إِلى أَن يَخْرُجَ عَنْهَا، وَيُرْوَى بِالْجِيمِ، وَقَدْ تَقَدَّمَ ذِكْرُهُ؛ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ: ذكرتْ أُمُّنا يُتْمَنا وَجَعَلَتْ تُفْرِحُ لَهُ؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: قَالَ أَبو مُوسَى: كَذَا وَجَدْتُهُ بِالْحَاءِ الْمُهْمَلَةِ، قَالَ: وَقَدْ أَضْرَبَ الطَّبَرَانِيُّ عَنْ هَذِهِ اللَّفْظَةِ فَتَرَكَهَا مِنَ الْحَدِيثِ، فإِن كَانَتْ بِالْحَاءِ، فَهُوَ مِنْ أَفْرَحَه إِذا غَمَّه وأَزال عَنْهُ الفَرَحَ وأَفْرَحَه الدَّينُ إِذا أَثقله، وإِن كَانَتْ بِالْجِيمِ، فَهُوَ مِنَ المُفْرَجِ الَّذِي لَا عَشِيرَةَ لَهُ، فكأَنها أَرادت أَن أَباهم تُوُفِّيَ وَلَا عَشِيرَةَ لَهُمْ، فَقَالَ / النَّبِيُّ، ﷺ: أَتَخافِينَ العَيْلَةَ وأَنا وَلِيُّهم؟ / والمُفْرَحُ: الْقَتِيلُ يُوجَدُ بَيْنَ الْقَرْيَتَيْنِ، وَرُوِيَتْ بِالْجِيمِ أَيضاً. وَرَوَى ابْنُ الأَعرابي: أَفْرَحَني الشيءُ سَرَّني وغَمَّني. والفُرْحانةُ[[. قوله [والفرحانة] بضم الفاء بضبط الأَصل، وبفتحها بضبط المجد، واتفقا على ضبط القرحان بالقاف مضمومة.]]: الكَمْأَةُ الْبَيْضَاءُ؛ عَنْ كُرَاعٍ؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ وَالَّذِي رَوَيْنَاهُ قُرْحَانُ، بِالْقَافِ، وَسَنَذْكُرُهُ. والمُفَرِّحُ: دَوَاءٌ مَعْرُوفٌ. Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 541 — https://shamela.ws/book/1687/1345 ## Kitâbu'l-Ayn — فرح maddesi > رجل مفرح: أثقله الدين، قال: 1 إذا أنت لم تبرح تؤدي أمانة ... وتحمل أخرى أفرحتك الودائع ورجل فرحان وفرح من الفرح، وامرأة فرحة وفرحى مثل عطشى، وتقول: ما يسرني به مفرح ومفروح. فالمفروح: الشيء أنا أفرح به، والمفرح: الشيء الذي يفرحني. Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 213 — https://shamela.ws/book/1682/912 ## Mekâyîsü'l-Luğa — فرح maddesi > الفاء والراء والحاء أصلان، يدل أحدهما على خلاف الحزن، والآخر الإثقال. فالأول الفرح، يقال فرح يفرح فرحا، فهو فرح. قال الله - تعالى: {ذلكم بما كنتم تفرحون في الأرض بغير الحق وبما كنتم تمرحون} [غافر: 75] . والمفراح: نقيض المحزان. وأما الأصل الآخر فالإفراح، وهو الإثقال. وقوله - عليه الصلاة والسلام -: لا يترك في الإسلام مفرح قالوا: هذا الذي أثقله الدين. قال: إذا أنت لم تبرح تؤدي أمانة ... وتحمل أخرى أفرحتك الودائع Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 499 — https://shamela.ws/book/21710/2039 ## Müfredât — فرح maddesi > الفرح: انشراح الصدر بلذة عاجلة، وأكثر ما يكون ذلك في اللذات البدنية الدنيوية، فلهذا قال تعالى: لكيلا تأسوا على ما فاتكم ولا تفرحوا بما آتاكم [الحديد/ 23] ، وفرحوا بالحياة الدنيا [الرعد/ 26] ، ذلكم بما كنتم تفرحون [غافر/ 75] ، حتى إذا فرحوا بما أوتوا [الأنعام/ 44] ، فرحوا بما عندهم من العلم [غافر/ 83] ، إن الله لا يحب الفرحين [القصص/ 76] ، ولم يرخص في الفرح إلا في قوله: فبذلك فليفرحوا [يونس/ 58] ، ويومئذ يفرح المؤمنون [الروم/ 4] . والمفراح: الكثير الفرح، قال الشاعر: Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 628 — https://shamela.ws/book/23636/610 ## Türevler - فَرِحُوا۟ (ferihu) — sevince daldıkları: 3 kez - فَرِحُونَ (ferihune) — sevinmektedir: 3 kez - تَفْرَحُونَ (tefrahune) — sevinirsiniz: 2 kez - فَرِحَ (feriha) — sevindiler: 2 kez - وَفَرِحُوا۟ (ve ferihu) — ve neşelendikleri sırada: 2 kez - يَفْرَحُونَ (yefrahune) — sevinen: 2 kez - ٱلْفَرِحِينَ (l-ferihine) — şımarıkları: 1 kez - تَفْرَحْ ۖ (tefrah) — şımarma: 1 kez - تَفْرَحُوا۟ (tefrahu) — şımarmamanız (için): 1 kez - فَرِحِينَ (ferihine) — sevinirler: 1 kez - فَلْيَفْرَحُوا۟ (felyefrahu) — sevinsinler: 1 kez - لَفَرِحٌۭ (leferihun) — şımarık: 1 kez - يَفْرَحُ (yefrahu) — sevinir(ler): 1 kez - يَفْرَحُوا۟ (yefrahu) — sevinirler: 1 kez ## Geçtiği ayetlerden (ilk 19 / 22) - **Ali İmran 3:120** — Eğer size bir hasenet[1] dokunursa bu onları üzer. Eğer size bir kötülük isabet ederse bu onları sevindirir. Eğer sabreder ve takvâlı olursanız, onların hileleri size bir zarar vermez. Kuşkusuz, Allah, ilmiyle onların yaptıkları her şeyi kuşatmıştır. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/120-ayet.md - **Ali İmran 3:170** — Allah'ın, lütfundan, kendilerine verdiklerine sevinirler. Arkalarından gelecek olanlara, bir korkunun olmadığını ve üzülmeyeceklerini müjdelemek isterler. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/170-ayet.md - **Ali İmran 3:188** — Yaptıklarıyla sevinen, yapmadıkları şeylerle övülmeyi seven kimselerin, azâptan kurtulacaklarını sanma. Onlar için can yakıcı bir azâp vardır. https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/188-ayet.md - **Enam 6:44** — Onlar, verilen öğüdü unutunca, onlara her şeyin kapılarını açtık; kendilerine verilen şeylerle sevince daldıkları sırada onları ansızın yakalayıverdik. O zaman bütün ümitleri boşa çıktı. https://akilkuran.com/enam-suresi/44-ayet.md - **Tevbe 9:50** — Eğer sana bir iyilik isabet ederse, bu onları üzer. Fakat sana bir kötülük dokunursa, "Biz daha önceden önlemimizi almıştık.[1]" derler ve sevinç içinde arkalarına dönüp giderler. https://akilkuran.com/tevbe-suresi/50-ayet.md - **Tevbe 9:81** — Allah'ın Resûl'üne muhalefet ederek geride kalanlar, oturup kalmalarına sevindiler. Mallarıyla, canlarıyla cihâd etmekten hoşlanmadılar. Bir de "Bu sıcakta savaşa çıkmayın." dediler. De ki: "Cehennem ateşi daha sıcaktır." Keşke anlasalardı! https://akilkuran.com/tevbe-suresi/81-ayet.md - **Yunus 10:22** — Sizi karada ve denizde yürüten Odur. Öyle ki siz gemideyken ve güzel bir rüzgârla akıp giderken, yolcuların da bununla sevindikleri bir sırada, birden şiddetli bir kasırga gelip çatar ve her yönden dalgaların onları sarıp kuşattığı anda, dini Allah'a has kılarak: "Ant olsun, eğer bizi kurtarırsan mutlaka şükredenlerden olacağız." diye dûa ederler. https://akilkuran.com/yunus-suresi/22-ayet.md - **Yunus 10:58** — De ki: "Allah'ın fazlı[1] ve rahmetiyle gönül huzuruna kavuşsunlar. Bu onların toplayıp biriktirdiklerinden daha hayırlıdır." https://akilkuran.com/yunus-suresi/58-ayet.md - **Hud 11:10** — Eğer, kendisine dokunan bir zarardan sonra, ona bir nimet tattırsak, "Kötülüklerden kurtuldum." diye[1] böbürlenir ve şımarmaya başlar. https://akilkuran.com/hud-suresi/10-ayet.md - **Rad 13:26** — Allah, rızkı dilediğine genişletir de ölçülendirir de. Dünya hayatı ile şımardılar. Oysa Dünya, Âhiret hayatı yanında bir metadan[1] başka bir şey değildir. https://akilkuran.com/rad-suresi/26-ayet.md - **Rad 13:36** — Kendilerine Kitâp verdiğimiz kimseler, sana indirilen ile sevinirler. Kabilelerden onun bir kısmını küfreden[1] gruplar vardır. De ki: "Ben yalnızca Allah'a kulluk[2] etmekle ve Ona şirk koşmamakla emrolundum. Ben yalnızca Ona çağırıyorum ve dönüşüm yalnızca Onadır." https://akilkuran.com/rad-suresi/36-ayet.md - **Müminun 23:53** — Sonra işlerini aralarında parça parça ettiler. Her bir grup kendine olanla yetinmektedir. https://akilkuran.com/muminun-suresi/53-ayet.md - **Neml 27:36** — Elçi Süleymân'a geldiğinde, Süleymân: "Bana mal ile yardım etmek mi istiyorsunuz? Oysa Allah'ın bana verdiği, size verdiğinden daha hayırlıdır. Böyle hediyelere ancak sizin gibiler sevinir." dedi. https://akilkuran.com/neml-suresi/36-ayet.md - **Kasas 28:76** — Kârûn, Mûsâ'nın halkından birisiydi. Halkına karşı azgınlaştı. Ona öyle hazineler vermiştik ki, onların anahtarlarını güçlü bir topluluk zor taşıyordu. Halkı ona: "Şımarma! Allah şımaranları sevmez." demişti. https://akilkuran.com/kasas-suresi/76-ayet.md - **Rum 30:4** — Birkaç yıl içinde.[1] Önce de sonra da her buyruk Allah'ındır. Ve O Gün Îmân Edenler sevineceklerdir. https://akilkuran.com/rum-suresi/4-ayet.md - **Rum 30:32** — Dinlerini parçalara bölen,[1] gruplara ayrılan ve her grubun kendi yanındakiyle böbürlendiği kimselerden olmayın. https://akilkuran.com/rum-suresi/32-ayet.md - **Rum 30:36** — İnsânlara bir rahmet tattırdığımız zaman, onunla şımarırlar. Kendi yaptıklarından dolayı başlarına bir kötülük gelirse, o zaman hemen umutsuzluğa kapılırlar. https://akilkuran.com/rum-suresi/36-ayet.md - **Mümin 40:75** — İşte bu, yeryüzünde hak hukuk tanımaksızın şımarıp azmanız nedeniyledir. https://akilkuran.com/mumin-suresi/75-ayet.md - **Mümin 40:83** — Resûlleri kendilerine kanıt içeren açıklayıcı bilgilerle geldiği zaman, sahip oldukları bilgiye güvenerek şımardılar ve kendisi ile alay ettikleri şey onları kuşattı. https://akilkuran.com/mumin-suresi/83-ayet.md ## Gezinme - Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt