# فرت (frt) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/frt
- **Kuran'da:** 3 ayette, toplam 3 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Tek bir anlamı vardır: tatlı su (furât). Kelime tekil ve çoğul için aynı kullanılır; Fırat nehrinin adı da budur.

## Lisânü'l-Arab — فرت maddesi

> فرت: الفُراتُ: أَشَدُّ الْمَاءِ عُذوبةً. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: هَذَا عَذْبٌ فُراتٌ، وَهذا مِلْحٌ أُجاجٌ. / وَقَدْ فَرُتَ الماءُ يَفْرُتُ فُروتةً إِذا عَذُبَ، فَهُوَ فُراتٌ. وَقَالَ ابْنُ الأَعرابي: فَرِتَ الرجلُ، بِكَسْرِ الرَّاءِ، إِذا ضَعُفَ عقلُه بَعْدَ مُسْكَةٍ. والفُراتانِ: الفُراتُ ودُجَيْلٌ؛ وَقَوْلُ أَبي ذؤَيب: فَجاءَ بِهَا مَا شِئْتَ مِنْ لَطَمِيَّةٍ، ... يَدُومُ الفُراتُ فَوْقَها ويَمُوجُ / لَيْسَ هُنَالِكَ فُراتٌ، لأَن الدُّرَّ لَا يَكُونُ فِي الْمَاءِ الْعَذْبِ، وإِنما يَكُونُ فِي الْبَحْرِ. وَقَوْلُهُ: مَا شِئْتَ، فِي مَوْضِعِ الْحَالِ، أَي جَاءَ بِهَا كَامِلَةَ الحُسْن، أَو بالغةَ الحُسْن، وَقَدْ تَكُونُ فِي مَوْضِعِ جَرّ عَلَى الْبَدَلِ مِنَ الْهَاءِ أَي فَجَاءَ بِمَا شِئْتَ مِنْ لَطَمِيَّة. ومياهٌ فِرْتانٌ وفُراتٌ: كالواحدِ، وَالِاسْمُ الفُروتَةُ. والفُراتُ: اسْمُ نَهَرِ الْكُوفَةِ، مَعْرُوفٌ. وفَرْتَنى: المرأَةُ الفاجرةُ؛ ذَهَبَ ابْنُ جِنِّي فِيهِ إِلى أَن نُونَهُ زَائِدَةٌ، وَحَكَى فَرَتَ الرجلُ يَفْرُتُ فَرْتاً: فَجر؛ وأَما سِيبَوَيْهِ فَجَعَلَهُ رُبَاعِيًّا. والفِرْتُ: لغةٌ فِي الفِتْر؛ عَنِ ابْنِ جِنِّي، كأَنه مقلوب عنه.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 65 — https://shamela.ws/book/1687/869

## Kitâbu'l-Ayn — فرت maddesi

> ماء فرات أي عذب، والفروتة مصدر، ولو قيل: ماء فرت، لكان صوابا.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 8, s. 115 — https://shamela.ws/book/1682/2886

## Mekâyîsü'l-Luğa — فرت maddesi

> الفاء والراء والتاء كلمة واحدة، وهي الماء الفرات، وهو العذب. يقال: ماء فرات، ومياه فرات.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 4, s. 498 — https://shamela.ws/book/21710/2038

## Müfredât — فرت maddesi

> من قسورة [المدثر/ 51] ، فلم يزدهم دعائي إلا فرارا [نوح/ 6] ، لن ينفعكم الفرار إن فررتم [الأحزاب/ 16] ، ففروا إلى الله [الذاريات/ 50] ، وأفررته: جعلته فارا، ورجل فر وفار، والمفر: موضع الفرار، ووقته، والفرار نفسه، وقوله: أين المفر [القيامة/ 10] ، يحتمل ثلاثتها.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 627 — https://shamela.ws/book/23636/609

## Türevler

- فُرَاتٌۭ (furatun) — susuzluğu giderici: 2 kez
- فُرَاتًۭا (furaten) — tatlı: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Furkan 25:53** — Ve iki denizi serbest bırakan Odur; biri lezzetli ve tatlı, diğeri tuzlu ve acı. Aralarına bir perde koydu. Birbirlerine karışmalarını engelledi.  
  https://akilkuran.com/furkan-suresi/53-ayet.md
- **Fatır 35:12** — İki deniz bir değildir. Biri lezzetlidir, tatlıdır. Susuzluğu gideren içimi rahat olandır. Diğeri tuzlu ve acıdır. Her ikisinden de taze et yersiniz. Ve her ikisinden de kullandığınız süs eşyası çıkarırsınız. Onun lütfundan rızık aramanız için, onu yararak giden gemileri görürsün. Umulur ki şükredersiniz.  
  https://akilkuran.com/fatir-suresi/12-ayet.md
- **Mürselat 77:27** — Orada oturaklı ağır baskılar yaptık. Size tatlı su içirdik.  
  https://akilkuran.com/murselat-suresi/27-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt