# Furkan 25:17

- **Sure:** 25. Furkan (77 ayet)
- **Ayet:** 17 / 77
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/furkan-suresi/17-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ فَيَقُولُ ءَاَنْتُمْ اَضْلَلْتُمْ عِبَاد۪ي هٰٓؤُ۬لَٓاءِ اَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّب۪يلَۜ

## Okunuş

Ve yevme yahşuruhum ve ma ya'budune min dunillahi fe yekulu e entum adleltum ibadi haulai em hum dallus sebil.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Ve o aşamada onları ve Allah'ın astından kulluk ettiklerini toplayıp: ''Bu kullarımı siz mi şaşırttınız, yoksa onlar mı o yolu şaşırdılar?'' der.

### Erhan Aktaş meali

Ve O Gün, onları ve Allah'ın yanı sıra kulluk[1] ettikleri şeyleri toplar, sonra da onlara: "Kullarımı siz mi saptırdınız yoksa kendileri mi yoldan çıktılar?" der.

1. Her insan kaçınılmaz olarak kuldur. Bu seçime bağlı olmayıp. Zorunlu bir durumdur. Seçim kul olup olmamakla ilgili değil, kulluğun kime yapılacağı ile ilgilidir. Kulluk ya Allah'a ya da Allah'tan başka şeylere olur. Allah'a özgü olan kulluk gerçek özgürlüktür. Allah'tan başkasına olan kulluk ise köleliktir. Allah'a kul olmayan bir kimse; bir düşünceye, görüşe, doğaya, iktidara, sisteme, kişiye, unvana, paraya, dünya malına vs. kul olmak zorundadır. Bu kulluk doğası gereği köleliktir. İnsan yaşamında kulluğun kapsamadığı, kulluğun dışına tutulabilecek hiçbir alan yoktur. Bir Mü'min için kulluk, insanın ruhen ve bedenen bütün varlığı ile Allah'a bilinçli bir bağlılık ile yönelmesidir. İbadet ve kulluk anlam olarak aynı şeydir: İbadet kul kelimesinin mastarıdır.

### Diyanet İşleri meali

Rabbinin, onları ve Allah'ı bırakıp da taptıkları şeyleri bir araya getireceği ve (taptıklarına), "Siz mi saptırdınız benim şu kullarımı, yoksa onlar kendileri mi yoldan saptılar" diyeceği günü hatırla.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Hele o gün ki onları Allahdan başka taptıkları şeylerle haşredip de siz mi saptırdınız kullarımı yoksa kendileri mi yolu gaib ettiler diyeceği gün?

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Onları ve Allah dışındaki taptıklarını haşredeceği gün şöyle sorar: "Şu kullarımı siz mi saptırdınız yoksa onlar mı yoldan çıktılar?"

### Ali Bulaç meali

Onları ve Allah'tan başka taptıklarını bir araya getirip toplayacağı ve: "Şu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yoldan saptılar?" diyeceği gün;

### Ali Aydın meali

O gün Rabbin onları ve Allah’ın yanı sıra ibadet ettikleri şeyleri toplar da, der ki: Şu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yoldan saptılar?

### Rowad Tercüme Merkezi meali

O gün Rabbin, onları ve Allah’tan başka ibadet ettiklerini bir araya toplar ve şöyle der: "Şu kullarımı siz mi saptırdınız yoksa kendileri mi yoldan saptılar?"

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/25/17_

### Şaban Piriş meali

O gün Rabbin, onları ve Allah’tan başka ibadet ettiklerini bir araya toplar ve şöyle der: Şu kullarımı siz mi saptırdınız yoksa kendileri mi yoldan saptılar?

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/25/17_

### Ali Özek ve diğerleri meali

O gün Rabbin onları ve Allah'tan başka taptıkları şeyleri toplar da, der ki: Şu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yoldan çıktılar?

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/25/17_

### Mustafa İslamoğlu meali

İmdi, O, bir gün onları ve onların Allah'tan gayrı yalvarıp yakardıklarını bir araya getirecek ve soracak: "İşte şu kullarımı siz mi yoldan çıkardınız, yoksa onlar kendileri mi yoldan çıktılar?"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Muhammed Esed meali

Fakat (Rabbinin birliğini unutan kimselere gelince,) o Gün (Rabbin) onları ve onların Allah yerine kul köle oldukları varlıkları bir araya toplayacak ve (kendilerine tanrısal nitelikler yakıştırılan bu varlıklara): "Bu kullarımı siz mi yoldan çıkardınız, yoksa onların kendileri mi doğru yoldan ayrıldılar?" diye soracak.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Edip Yüksel meali

Onları ve onların ALLAH'tan başka hizmet ettikleri topladığı gün, "Bu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa onlar mı yolu sapıttılar?" der.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Mehmet Okuyan meali

Onları (cehennemlikleri) ve Allah'ın peşi sıra taptıkları varlıkları bir araya getirdiği gün, (Allah) "Şu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yolu şaşırdılar (yoldan saptılar)?" diye sormuş (olacak)tır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

1. Burada kendilerine soru sorulanlar, canlı-cansız, bilinçli-bilinçsiz varlıklar çerçevesinde genel anlam içeren [mâ] edatı kullanılmış olsa da müşriklerin aracı edindikleri meleklerdir. Nitekim hem devam eden ayette hem de Sebe' 34:40-41'de verilen cevaplar buna işaret etmektedir. Eğer kastedilenler diğer cansız putlar ise bu defa onların konuşması mecazdır.

### Süleymaniye Vakfı meali

Onları (kıyamet konusunda yalana sarılanları), Allah ile aralarına koyup kulluk ettikleri ile beraber topladığı gün onlara şöyle diyecektir: "Şu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yoldan saptılar?"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Ahmed Hulusi meali

Onları ve Allah dunundaki tapındıklarını haşredeceği süreçte der ki: "Benim kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa onlar mı (derunlarındaki hakikatlerine ulaştıran) yoldan saptılar?"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Bayraktar Bayraklı meali

"Rabbin, onları ve Allah'tan başka taptıklarını bir araya toplayacağı gün, tapılanlara der ki: Bu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi doğru yoldan saptılar?"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Süleyman Ateş meali

(Rabbin), onları ve Allah'tan başka taptıklarını biraraya toplayacağı gün, (tapılanlara) der ki: "Bu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yolu sapıttılar?"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Ali Rıza Safa meali

O gün, onları ve Allah'tan başka bir de ayrıca hizmet ettiklerini bir araya toplayacak; sonra, şöyle diyecek: "Bu kullarımı siz mi saptırdınız; kendileri mi yoldan çıktılar?"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Gültekin Onan meali

Onları ve Tanrı'dan başka taptıklarını bir araya getirip toplayacağı ve: "Şu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yoldan saptılar?" diyeceği gün;

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### İbni Kesir meali

O gün Rabbın onları ve Allah'tan başka taptıklarını bir araya toplar ve: Bu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi yoldan saptılar? der.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

### Hasan Basri Çantay meali

(Rabbin) onları da, Allahdan gayri tapdıklarını da (mahşerde) bir araya toplayıb da: "Siz mi şu kullarımı sapdırdınız, yoksa kendileri mi yolu sapıtdılar?" diyeceği gün.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/17_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَيَوْمَ | ve yevme | ve gün | [ywm](https://akilkuran.com/ywm) |
| يَحْشُرُهُمْ | yehşuruhum | onları toplayacağı | [H$r](https://akilkuran.com/H$r) |
| وَمَا | ve ma | şeyleri |  |
| يَعْبُدُونَ | yea'budune | taptıkları | [Ebd](https://akilkuran.com/Ebd) |
| مِن | min |  |  |
| دُونِ | duni | başka | [dwn](https://akilkuran.com/dwn) |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah'tan |  |
| فَيَقُولُ | fe yekulu | der ki | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| ءَأَنتُمْ | eentum | siz mi? |  |
| أَضْلَلْتُمْ | edleltum | saptırdınız | [Dll](https://akilkuran.com/Dll) |
| عِبَادِى | ibadi | kullarımı | [Ebd](https://akilkuran.com/Ebd) |
| هَـٰٓؤُلَآءِ | ha'ula'i | bu |  |
| أَمْ | em | yoksa |  |
| هُمْ | hum | kendileri (mi) |  |
| ضَلُّوا۟ | dellu | sapıttılar | [Dll](https://akilkuran.com/Dll) |
| ٱلسَّبِيلَ | s-sebile | yolu | [sbl](https://akilkuran.com/sbl) |

## Kökler

- **يوم (ywm)** — Gün temel anlamdır; güneşin doğuşundan batışına kadar geçen süre, genişletilerek herhangi bir zaman dilimi ve büyük olay için de kullanılır  
  https://akilkuran.com/ywm
- **حشر (H$r)** — Sürüp toplamak, bir araya getirip harekete geçirmek  
  https://akilkuran.com/H$r
- **عبد (Ebd)** — Birbirine zıt iki temel anlamı vardır: yumuşaklık ve boyun eğme ile sertlik ve kabalık  
  https://akilkuran.com/Ebd
- **دون (dwn)** — Yakınlık, yaklaşma  
  https://akilkuran.com/dwn
- **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek  
  https://akilkuran.com/qwl
- **ضلل (Dll)** — Bir şeyin kaybolup hakkı olmayan yere gitmesi  
  https://akilkuran.com/Dll
- **سبل (sbl)** — İki yönü vardır: bir şeyi yukarıdan aşağı salıvermek ve bir şeyin uzayıp gitmesi  
  https://akilkuran.com/sbl

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/25/16.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/25/18.md
- Sure: https://akilkuran.com/25.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
