# Furkan 25:29

- **Sure:** 25. Furkan (77 ayet)
- **Ayet:** 29 / 77
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/furkan-suresi/29-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

لَقَدْ اَضَلَّن۪ي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَٓاءَن۪يۜ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْاِنْسَانِ خَذُولاً

## Okunuş

Lekad edalleni aniz zikri ba'de iz caeni, ve kaneş şeytanu lil insani hazula.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

''Bana gelmesinin ardından, o bilinç kaynağından beni kesin olarak şaşırttı [1].'' Ve o şeytan, insan için yüzüstü bırakandır [2].

1. Furkan Suresi 27, 28 ve 29. ayetler, insanın hayat yolculuğunda yaptığı yanlış rehber seçimlerinin, taklitçiliğin ve körü körüne birilerine tabi olmanın yol açacağı büyük varoluşsal pişmanlığı çarpıcı bir metaforla sahneye taşır. Ayetlerde geçen "Ellerini ısırma" eylemi, sadece psikolojik bir nedameti değil, insanın kendi elleriyle ürettiği, emek verdiği ve güvendiği tüm yapıların boşa çıkmasının yarattığı derin çaresizliği ifade eder. Elçinin Yolunu Terk Etmek ve "Fulan"ı [Bilinmeyen Özneleri] Hakikat Kılmak: Ayet, "Keşke elçiyle beraber bir yol edinseydim" diyen insanın feryadıyla başlar. Elçi, bilincin ve vahyin yaşayan, dinamik, şeffaf ve evrensel modelidir. Elçinin yolu; akla, adalete, ahlaka ve doğrudan yaratıcıya yönelen duru bir bilince dayanır. • Aracıların Kimliksizliği-Fulan: Ayette "Keşke filancayı aracı edinmeseydim" denilerek, peşinden gidilen kişilerin aslında hakikat karşısında bir hiç, yani birer filanca-belirsiz, vasıfsız kimlikler olduğuna işaret edilir. • Bugünün Mezhep ve Cemaat Takipçileri: Tıpkı asırlar önce olduğu gibi bugün de milyonlarca insan, doğrudan vahiyle ve elçinin evrensel ahlakıyla bağ kurmak yerine; tarihsel süreçte üretilmiş, kimliğini, niyetini ve psikolojisini tam olarak bilmediği figürleri-mezhep imamlarını, şeyhleri, tarikat liderlerini veya din adamlarını mutlak otorite ilan etmektedir. Elçinin şeffaf yolu bırakılarak, filancaların kurumsallaştırdığı yan yollar dinin aslı haline getirilmektedir. Bilinç Kaynağının Mesajından Mahrum Kalmak: 29. ayette pişmanlık duyan kişi, "Zikir bana geldikten sonra, o beni ondan saptırdı" der. • Doğrudan Bağın Kopması: "Zikir", insanın içindeki saf bilinci uyandıran, onu özgürleştiren ilahi mesajdır. Aracılar, birey ile bu bilinç kaynağı arasına girerek birer barikat oluştururlar. • Mesajın Karartılması: Mezhepçi ve taklitçi zihniyet, kutsallaştırdığı otoritelerin yorumlarını dinin kendisi gibi sunduğu için, kitleler ellerindeki ana kaynağa yabancılaşır. Mesajın doğrudan uyarısı, aracıların filtrelerinden, menfaatlerinden ve tarihsel bagajlarından geçerek tahrif olur. Sonuç; kaynağın berraklığından mahrum kalmış, uyuşmuş bir kitle bilincidir. Mesaj yanı başındadır, ancak o mesajın özüne aracıların kurguları yüzünden ulaşamamakta, mesaj hakkında yanlış tasavvurlara sahip olmaktadır: 20:126, 43:36, 58:19. Aracıların Yardım Vaatlerinin Boşa Çıkması ve Şeytani Hayal Kırıklığı: Ayetin sonunda "Şeytan, insanı yapayalnız-yüzüstü bırakandır" ifadesi yer alır. Kur'an terminolojisinde şeytan, sadece görünmez bir varlık-somutlaşmış güdüler değil; insanı haktan saptıran, ona sahte vaatlerde bulunan her türlü şer odağı ve şahsiyettir. • Şefaat ve Kurtuluş İllüzyonu: Bugün geleneksel mezhepçi anlayışların en büyük vaadi, o otoritelere tabi olunduğunda elde edileceğine inanılan "Şefaat", "Kurtuluş garantisi" veya "Manevi koruma" algısıdır. İnsanlar, bu sahte yardım vaatlerine güvenerek kendi sorumluluklarını bu aracılara devrederler. • Yapayalnız Kalış: Hesap günü geldiğinde veya hakikatle yüzleşildiğinde, o kutsallaştırılan aracıların hiçbir fonksiyonunun olmadığı, her bireyin kendi bilinci ve ameliyle baş başa kalacağı anlaşılır. Aracılar, takipçilerini yüzüstü bırakır; vaatler devasa bir hayal kırıklığına dönüşür. Elleri Isırmak: Emeğin, Çabanın ve Ortaya Konan İşlerin İflası: "Elin ısırılması" ifadesi edebi bir pişmanlık tasvirinden çok daha fazlasıdır. El, insanın bu dünyada ürettiği gücü, emeği, ameli ve ortaya koyduğu eserleri sembolize eder. • Boşa Giden Ömür ve Emek: Taklitçi insan, tüm ömrünü, enerjisini, malını ve zihnini o aracıların sistemini büyütmek, onların rızasını kazanmak ve onların din anlayışını savunmak için harcamıştır. Yani "Elleriyle" devasa bir mesai harcamıştır. • İşe Yaramayan Amellerin Isırılması: Hakikat açığa çıktığında, insan doğrudan bilinç kaynağından beslenmeyen, taklide dayalı tüm bu amellerinin, ritüellerinin ve kavgalarının aslında hiçbir değerinin olmadığını, boşa çıktığını görür. Kendi elleriyle kurduğu bu batıl dünyayı, yine kendi ellerini hırsla ve çaresizlikle ısırarak seyreder. Bu, emeğin zayi olmasının yarattığı en ağır varoluşsal krizdir. Furkan Suresi'ndeki bu kesit; aklını, iradesini ve inancını başkalarına ihale eden modern veya geleneksel tüm taklitçilerin kaçınılmaz sonunu özetler. Analiz göstermektedir ki, dinî veya fikrî planda aracı edinmek, insanı bilinç kaynağından koparan ve onu nihayetinde ürettiği tüm emeklerin iflasıyla-ellerini ısırmasıyla baş başa bırakan ölümcül bir yanılgıdır. Kurtuluş, aracıların konforlu ama aldatıcı gölgesine sığınmakta değil; elçinin gösterdiği gibi, doğrudan zikirle-bilinç kaynağıyla aracısız bağ kurmaktır.
2. 14:22, 41:25, 43:36-37-38.

### Erhan Aktaş meali

"Ant olsun ki bana öğüt geldiği halde, beni o sapıttı." Şeytan, insanı yalnız ve yardımsız bırakır!

### Diyanet İşleri meali

"Andolsun, Kur'an bana geldikten sonra beni ondan o saptırdı. Zaten şeytan insanı yardımcısız bırakıverir."

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Vallahi o sapıttı beni zikirden, bana gelmiş iken, öyle ya Şeytan insana çok hızlankar bulunuyor

### Yaşar Nuri Öztürk meali

"Zikir/Kur'an bana geldikten sonra, o saptırdı beni ondan. Şeytan, insan için bir rezil edicidir."

### Ali Bulaç meali

"Çünkü o, gerçekten bana geldikten sonra beni zikirden (Kur'an'dan) saptırmış oldu. Şeytan da insanı 'yapayalnız ve yardımsız" bırakandır."

### Ali Aydın meali

Çünkü zikir (Kur’an) bana geldikten sonra o, beni ondan saptırdı yani şeytan insanı yüzüstü bırakıp rezil rüsvay eder. [1]

1. 28 ve 29. âyetlerde geçen “fülan” ibaresi, insanları Kur’an’dan engelleyen din adamı kılığındaki şeytanla ilgilidir. Yani şeytanın süret almış, ete kemiğe bürünmüş hali olan din tüccarlarıdır. Çünkü bunlardan başka hiç kimse insanları Kur’an’dan engelleyemez.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

“Andolsun, Kur’an bana geldikten sonra beni ondan o saptırdı. Zaten Şeytan, insanı yardımcısız bırakıverir.”

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/25/29_

### Şaban Piriş meali

Andolsun ki bana gelen zikirden beni o saptırdı. Şeytan, insanı yapayalnız bırakıp, rezil eder.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/25/29_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Çünkü zikir (Kur'an) bana gelmişken o, hakikaten beni ondan saptırdı. Şeytan insanı (uçuruma sürükleyip sonra) yüzüstü bırakıp rezil rüsva eder.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/25/29_

### Mustafa İslamoğlu meali

Doğrusu, bana vahiy ulaştıktan sonra beni ondan uzaklaştırdı."Evet, zaten (kişiyi vahiyden) uzaklaştıran her tür şer güç insanı işte böyle yüzüstü bırakır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Muhammed Esed meali

Gerçekte, bana uyarıcı, hatırlatıcı mesaj geldikten sonra, beni (Allah'ı) hatırlamaktan o uzaklaştırdı!" Zaten, Şeytan (işte böyle) yalnız ve çaresiz bırakır insanı.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Edip Yüksel meali

"Beni, bana ulaşan mesajdan saptırdı. Gerçekten, sapkın insanı yarı yolda bırakır."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Mehmet Okuyan meali

Zikr (Kur'an) bana geldikten sonra (o kişi) beni şüphesiz (Kur'an'dan) saptırmıştır. (Meğer) şeytan(laşmış olanlar) insanı yüzüstü bırakırmış."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

1. Bu ayetlerde Hz. Muhammed'i ve Kur'an'ı dost edinmenin önemine, insanları Kur'an'dan uzaklaştıranların da şeytanlaşmış insanlar olduklarına dikkat çekilmektedir.

### Süleymaniye Vakfı meali

Doğru bilgi /Allah'ın kitabı bana geldikten sonra beni ondan o uzaklaştırdı. Şeytanlar insanı, yüzüstü bırakır."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

1. Şeytan, hem insandan olur hem de cinlerden ({{6:112}}En'am 6/112, {{/}} {{114:4}}Nas 114/4{{/}}-{{114:5}}5{{/}}).

### Ahmed Hulusi meali

"Andolsun ki, gelen Zikir'den (hakikatimi hatırlatan hakikat bilgisinden) saptırdı. . . Şeytan (vehim - bilincin kendini beden kabulü) insan için hazuldur (güçsüz, ortada bırakan). "

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Bayraktar Bayraklı meali

"Çünkü Kur'an bana gelmişken, gerçekten o, beni Kur'an'dan uzaklaştırdı. Şeytan, insanı yüzüstü bırakıp rezil rüsva eder."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Süleyman Ateş meali

O beni, bana gelen Zikirden saptırdı. Zaten şeytan, insanı yapayalnız ve yardımcısız bırakır."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Ali Rıza Safa meali

"Gerçek şu ki, öğreti bana geldiğinde, beni Ondan, o saptırdı. Zaten şeytan, insanı yarı yolda bırakır!"

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Gültekin Onan meali

"Çünkü o, gerçekten bana geldikten sonra beni zikirden (Kuran'dan) saptırmış oldu. Şeytan da insanı 'yapayalnız ve yardımsız' bırakandır."

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### İbni Kesir meali

Andolsun ki; bana gelen zikirden beni, o saptırdı. Şeytan; insanı yapayalnız ve yardımsız bırakandır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

### Hasan Basri Çantay meali

"Andolsun ki beni zikirden, hem o (bir devlet gibi) bana (Allah tarafından) geldikden sonra, o sapdırdı. Şeytan insanı (başına bir bela gelince) yapayalınız ve yardımsız bırakandır".

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/29_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| لَّقَدْ | lekad | gerçekten |  |
| أَضَلَّنِى | edelleni | o beni saptırdı | [Dll](https://akilkuran.com/Dll) |
| عَنِ | ani | -den |  |
| ٱلذِّكْرِ | z-zikri | Zikir- | [pkr](https://akilkuran.com/pkr) |
| بَعْدَ | bea'de | sonra | [bEd](https://akilkuran.com/bEd) |
| إِذْ | iz |  |  |
| جَآءَنِى ۗ | ca'eni | bana gelen | [jyA](https://akilkuran.com/jyA) |
| وَكَانَ | ve kane | zaten | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| ٱلشَّيْطَـٰنُ | ş-şeytanu | şeytan | [$Tn](https://akilkuran.com/$Tn) |
| لِلْإِنسَـٰنِ | lilinsani | insan için | [Ans](https://akilkuran.com/Ans) |
| خَذُولًۭا | hazulen | yüzüstü bırakandır | [xpl](https://akilkuran.com/xpl) |

## Kökler

- **ضلل (Dll)** — Bir şeyin kaybolup hakkı olmayan yere gitmesi  
  https://akilkuran.com/Dll
- **ذكر (pkr)** — İki temel anlamı vardır: erkek (dişinin karşıtı) ve bir şeyi akılda tutmak, unutmamak  
  https://akilkuran.com/pkr
- **بعد (bEd)** — İki temel anlamı vardır: yakınlığın karşıtı olan uzaklık ve 'önce'nin karşıtı olan 'sonra'  
  https://akilkuran.com/bEd
- **جيا (jyA)** — Aralarında ortak kıyas bulunmayan iki kelime taşır: gelmek ve kalenin çevresinde toplanan su  
  https://akilkuran.com/jyA
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn
- **شطن ($Tn)** — Uzaklık  
  https://akilkuran.com/$Tn
- **انس (Ans)** — Bir şeyin ortaya çıkması ve yabaniliğe aykırı olan her şey  
  https://akilkuran.com/Ans
- **خذل (xpl)** — Bir şeyi bırakıp ondan geri durmak  
  https://akilkuran.com/xpl

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/25/28.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/25/30.md
- Sure: https://akilkuran.com/25.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
