# Furkan 25:30 - **Sure:** 25. Furkan (77 ayet) - **Ayet:** 30 / 77 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/furkan-suresi/30-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ اِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوراً ## Okunuş Ve kaler resulu ya rabbi inne kavmittehazu hazel kur'ane mehcura. ## Mealler (22) ### Şinasi Güneş meali Ve elçi: “Ey Rabbim, şüphesiz kavmim, bu Kur'an'ı mehcur edindi” dedi [1]. 1. Kur'an'ı mehcur bırakmak şu anlamlara gelir: Kök anlamındaki "Bağlamak" [hicâr] mantığıyla yaklaştığımızda; Kur'an'ı hayatın içinden, felsefesinden, adalet ve ahlak üretim merkezinden koparıp; onu sadece duvarlara asılan, mezarlıklarda okunan, lafzı ezberlenen ama hayata müdahale etmeyen statik bir metne dönüştürmektir. Kur'an'ı kutsal bir fetiş nesnesi olarak bir yere sabitlemek, onu mehcur bırakmaktır. İnsanlar Kur'an'ın lafzına yaklaşırken, onun mesajlarından hicret edip uzaklaşmışlardır. Onu mehcur edinmek, Kur'an'ın inşa etmek istediği evrensel insan modelini, adalet ve fıtrat ilkelerini terk edip; dini salt şekilciliğe, geleneksel hurafelere veya siyasi menfaatlere alet etmektir. Ayet, elçinin kavminin Kur'an'ı tamamen yok saydığını söylemiyor; onu "Mehcur" bıraktıklarını söylüyor. Yani Kur'an ortada duruyor, okunuyor, saygı gösteriliyor; fakat toplumun aklı, hukuku, ahlakı ve vicdanı Kur'an'ın rehberliğinden çoktan göç etmiş, başka vadilerde geziyor. Kur'an'ı mehcur bırakmak, Kur'an'ı hayatın yaşayan damarlarından soyutlayıp bir köşeye bağlamak, onun dinamik ve devrimci ruhunu terk edip geleneksel konfor alanlarına sığınmaktır. Elçinin şikayeti, raflarda tozlansa da dillerden düşmeyen ama hayatta karşılığı kalmayan o "Terk edilmiş" Kur'an algısınadır: 43:88. Sağlığında Yaptığı Şikâyet Olarak Analiz: Furkan Suresi 31. ayette yer alan "İşte böylece biz her nebiye suçlulardan bir düşman kıldık" ifadesi dikkate alındığında, bu şikâyetin öncelikle nebi resul hayattayken yapıldığı görüşü öne çıkar. • Karşılaşılan Durum-Psikolojik ve Sosyal Baskı: Elçi, sağlığında, tebliğ ettiği kitlelerin yoğun direnciyle, alaylarıyla ve iftiralarıyla karşılaşmıştır. "Kavmim" Vurgusu: Buradaki kavmim ifadesi, öncelikle onun risaletini doğrudan reddeden, Kur'an'ı bilinçli olarak hayatın dışına iten çağdaşı putperestleri kapsar. • Şikâyetin Niteliği-Daralma ve Sığınma: Bu boyuttaki şikâyet, acziyetten ziyade bir gönül daralması, hüzün ve Allah'a sığınmadır. Elçi, gecesini gündüzüne katarak insanları kurtarmaya çalışırken, kavminin Kur’an’ı duymazdan gelmek için gürültü yapması ve onu "Hezeyan-saçmalık" sayması üzerine Rabbine içini dökmüştür. Hesaplaşma Günündeki Şahitliğinde Yapacağı Şikâyet Olarak Analiz: Arap dilinde geçmiş zaman kipi, kesinlikle gerçekleşecek gelecek zaman olaylarını anlatmak için de kullanılır. Bu yönüyle ayet, büyük duruşmadaki bir savcılık-şikâyetçi şahitliği tablosudur. • Karşılaşılan Durum: Mahşer gününde tüm insanlık hesap vermek üzere toplanmıştır. Elçi, şefaat ümit eden ümmetinin veya tebliğ ulaştırdığı toplumların huzurunda, adaletin tam tecelli etmesi için şahit kürsüsüne çıkar. • Şikâyetin Niteliği-Aleyhte Şahitlik: Sağlığındaki şikâyet bir hüzün ve sığınma içerirken, mahşerdeki şikâyet hukuki bir suçlama ve aleyhte şahitliktir. Elçi, kendisinden şefaat bekleyen ancak dünyada Kur'an'ı yalnız bırakan kitlelerin bu tutumunu tescil ettirir. Bu, suçlular için geri dönüşü olmayan en büyük hüsran anıdır. • "Kavmim" Vurgusu-Genişleyen Kitle: Mahşer boyutunda kavmim ifadesi sadece Mekkeli müşrikleri değil, sonradan ona inandığını iddia ettiği halde Kur'an'ı hayatından çıkaran ümmeti de kapsar. Elçinin Furkan 30'daki feryadı; dünyada yaşarken müşriklerin yüz çevirmesine karşı yapılan bir şikayet ve durum tespiti iken; mahşerde Kur'an'ı mefhum, ahlak ve nizam olarak terk edenlerin yüzüne vurulacak en ağır hukuki delildir. Ayet, mümin bilincini "Elçinin mahşerde şikayetçi olması" riskiyle diri tutmayı amaçlar. Bizce doğru seçenek, elçinin bu şikayeti yaşarken yaptığı yönündedir. Kur'an da bir elçidir. Ve bugün de Kur'an'ın dili-mesajı, insanların onu mehcur bıraktığını açıkça söylemektedir. [Elçi bize ne bıraktıysa, ondan şikayetçi olmaktadır. Elçi bize sadece Kur'an'ı bırakmıştır, hadis, sünnet bırakmamıştır ve Kur'an'a karşı olan tutumdan şikayet etmektedir. Ayet, aynı zamanda elçiden şefaat bekleyenleri de yalanlamaktadır. Zira elçinin şefaati değil şikayeti söz konusudur]. ### Erhan Aktaş meali Resul: "Ey Rabb'im, halkım bu Kur'an'ı mehcur[1] tuttu." dedi. 1. Kur'an'la bağlarını kopardı. Ona karşı duyarsız hale geldi. Kur'an'nı hayat kitapları olmaktan çıkardı. ### Diyanet İşleri meali Peygamber, "Ey Rabbim! Kavmim şu Kur'an'ı terk edilmiş bir şey haline getirdi" dedi. ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Peygamber de "yarab, kavmim bu Kur'anı mehcur tuttular" demekte ### Yaşar Nuri Öztürk meali Resul de şöyle der: "Ey Rabbim, benim toplumum, bu Kur'an'ı terk edilmiş/dışlanmış halde tuttular." ### Ali Bulaç meali Ve elçi dedi ki: "Rabbim gerçekten benim kavmim, bu Kur'an'ı terkedilmiş (bir kitap) olarak bıraktılar." ### Ali Aydın meali Resul dedi ki: Ey Rabbim! Kavmim bu Kur’an’ı mehcür bıraktılar. [1] 1. Mehcur: Arkaya atılan, görmezlikten gelinen, ilgilenilmeyen, terkedilen, anlamlarına gelir. Resul (a.s) bu sözü Mekke’de söylemiştir. Her Resul’ün kavmini şikayet eden buna benzer sözleri olmuştur. Yani bu söz âhirette söylenecek bir söz değildir. Çünkü fiil “kâle” “söyledi” demektir. Eğer “diyecektir” olsaydı “yekulu” olması gerekirdi. Şii ve Sünni din adamları Resul’ün bu şikayetinden ders alarak, Kur’an’a sahip çıkmaları gerekir yani müşriklerin ahlakına sahip olmaktan şiddetle kaçınmaları şart oluyor. Fıkıh usulünde Sünnet’in (hadislerin) kitaptan bağımsız olarak teşri yani dinde kaynak olarak Kur’an’ın karşısında konumlandırılması ve bu çerçevede dinin kaynaklarının Kur’an, Sünnet, İcma ve Kıyas olarak belirlenmesi, Sünnet’in tanımlanmasında Kur’an’ın devre dışı bırakıldığının en açık ve somut göstergesidir. Bu tanımın ön gördüğü çerçeve içerisinde Sünnet’e atfedilen işlev şu üç başlık altında formüle edilmiştir. 1-) Kur’an’ı teyit eden hükümler getirmek. 2-) Kur’an’ın mutlakını kayıt altına almak. 3-) Özetini detaylandırmak, mübhemini tayin etmek ve genelini özelleştirmek. Yani kısacası, müstakil bir teşri kaynağı olarak Kur’an’da bulunmayan ilave hükümler koymak. Dolayısıyla böyle bir inanç ve ahlak kesinlikle şirk oluyor. ### Rowad Tercüme Merkezi meali Rasul: “Ya Rabb! Gerçekten benim kavmim bu Kur’an’ı terk etti” dedi. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/25/30_ ### Şaban Piriş meali Peygamber der ki: Ey Rabbim! Kavmim bu Kur'an'ı büsbütün terketti. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/25/30_ ### Ali Özek ve diğerleri meali Peygamber der ki: Ey Rabbim! Kavmim bu Kur'an'ı büsbütün terkettiler. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/25/30_ ### Mustafa İslamoğlu meali Ve (o gün) Rasul diyecek ki: "Ya Rabbi! Benim Kavmim bu Kur'an'a devri geçmiş, işlevi kalmamış bir kitap muamelesi yaptı!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ### Muhammed Esed meali Ve (o gün) Rasul: "Ey Rabbim!" diyecek, "Kavmimden (bazıları) bu Kuran'ı gözden çıkarılacak bir şey olarak gördü!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ### Edip Yüksel meali Elçi de "Efendim, halkım Kuran'ı terketti" der. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ 1. * Muhammed peygamberin vefatından kısa bir süre sonra, Kuran'ı yeterli görmeyenler, uydurdukları haramları, yalanları ve hikayeleri Tanrı'ya ve elçisine "Hadis ve Sünnet" adı altında yakıştırmaya başladılar. Muhammed peygamberin halkı bu öğretileri izleyerek ve mezhepler halinde kurumlaştırarak Kuran'ı terketmiş bulunmaktadır. * Doğru ile yanlışın karıştırıldığı bu öğretileri izleyenler, Muhammed peygamberin şefaatinin kendilerini kurtarmasını beklerken, 78:38 ve 19:87 ayetlerinin tecellisi olan 25:30 ayetindeki şikayet ile karşılaşacaklardır. ### Mehmet Okuyan meali Elçi şöyle diyecektir: "Ey Rabbim! Kavmim bu Kur'an'ı yalnız bıraktı." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ 1. Bu ayette Kur'an'ı yaşamayanların mahşerde Hz. Muhammed'in şikâyetine konu edileceği mesajı verilmektedir. ### Süleymaniye Vakfı meali (O gün) Elçimiz de şöyle der: "Rabbim, benim halkım bu Kur'an'ı (onun hükümlerini) terk edilmiş hale getirdiler." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ 1. Nebimiz şöyle buyurmuştur: Ashabımdan bir grup sol tarafa alınacak, ben; "Ashabım! Ashabım!" diyeceğim. Allah Teala diyecek ki; "Bunlar, senin ayrılmandan sonra sürekli geriye gittiler." Ben de salih kul İsa'nın dediği gibi diyeceğim:"... İçlerinde bulunduğum sürece onları görüyordum. Beni vefat ettirince gören yalnız sen oldun. Sen her şeyi görüp gözetirsin. Eğer azab edersen, onlar senin kullarındır. Bağışlarsan şüphesiz sen güçlüsün, doğrusunu yaparsın ({{5:117}}Maide 5/117{{/}}-{{5:118}}118{{/}})." (Buhari, Enbiya, 8) ### Ahmed Hulusi meali Rasul (hakikatini OKUyan) dedi ki: "Ya Rab! Muhakkak ki halkım şu Kuran'ı (hakikatinin gereğini yaşamayı) terk etti (bedensel zevklerine döndü)!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ### Bayraktar Bayraklı meali Peygamber dedi ve diyecek ki: "Ey Rabbim! Kavmim bu Kur'an'ı terk edilmiş bıraktılar." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ### Süleyman Ateş meali Elçi de: "Ya Rabbi, kavmim, bu Kur'an'ı terk edilmiş bıraktılar" demiştir. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ### Ali Rıza Safa meali Elçi, şöyle der: "Ey Efendim! Aslında, benim toplumum, bu Kur'an'ı, terk edilmiş olarak bıraktı!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ 1. Muhammed peygamberin, kendi Müslüman toplumu hakkında Allah'a yakınmasına neden olan Kur'an'ın terk edilmiş olması, tümüyle gerçekleşmiş bir olgudur. Kur'an'ın abdestsiz ele alınamayacağı, ancak belirli kişilerin anlayabileceği, gerçek sevaplarının Arapça harflerinde olduğu, asla başka dillere çevrilemeyeceği ve insanların kendi dilinde yapacağı yakarışların kabul edilmeyeceği gibi uydurma fetvalar verilerek, Kur'an'ın öğrenilmesi, örümcek ağı gibi örülen tuzaklarla engellenmiş ve tüm Müslüman toplumlar Kur'an'ı terk edilmiş olarak bırakmışlardır. Muhammed peygamberin, bu ayette Allah'a "Ey" ünlemiyle seslenişi konusunda, 43:88 ayetinin dipnotunda ve önyazıların yedinci bölümünde bilgi verilmiştir. ### Gültekin Onan meali Ve elçi dedi ki: "Rabbim gerçekten benim kavmim, bu Kuran'ı terkedilmiş (bir kitap) olarak bıraktılar." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ### İbni Kesir meali Ve Peygamber dedi ki: Ey RAbbım; doğrusu kavmim bu Kur'an'ı terkedilmiş olarak bıraktı. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ### Hasan Basri Çantay meali Peygamber dedi ki "Ey Rabbim, kavmim hakıykat şu Kur'anı metruk (bir şey) edindiler". _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/30_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | وَقَالَ | ve kale | ve dedi ki | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) | | ٱلرَّسُولُ | r-rasulu | Elçi | [rsl](https://akilkuran.com/rsl) | | يَـٰرَبِّ | ya rabbi | Rabbi | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) | | إِنَّ | inne | şüphesiz | | | قَوْمِى | kavmi | kavmim | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) | | ٱتَّخَذُوا۟ | ttehazu | bıraktılar | [Axp](https://akilkuran.com/Axp) | | هَـٰذَا | haza | bu | | | ٱلْقُرْءَانَ | l-kurane | Kur'an'ı | [qrA](https://akilkuran.com/qrA) | | مَهْجُورًۭا | mehcuran | terk edilmiş | [hjr](https://akilkuran.com/hjr) | ## Kökler - **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek https://akilkuran.com/qwl - **رسل (rsl)** — Salıverilip ağır ağır yayılmak, uzanmak https://akilkuran.com/rsl - **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak https://akilkuran.com/rbb - **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek https://akilkuran.com/qwm - **اخذ (Axp)** — Bir şeyi ele geçirip toplamak https://akilkuran.com/Axp - **قرا (qrA)** — Toplamak, bir araya getirmek https://akilkuran.com/qrA - **هجر (hjr)** — İki temel anlamı vardır: ilişkiyi kesmek ve bir şeyi bağlamak https://akilkuran.com/hjr ## Gezinme - Önceki ayet: https://akilkuran.com/25/29.md - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/25/31.md - Sure: https://akilkuran.com/25.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt