# Furkan 25:44

- **Sure:** 25. Furkan (77 ayet)
- **Ayet:** 44 / 77
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/furkan-suresi/44-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ اَوْ يَعْقِلُونَۜ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْـعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَب۪يلاً۟

## Okunuş

Em tahsebu enne ekserehum yesmeune ev ya'kılun, in hum illa kel en'ami bel hum edallu sebila.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Yoksa sen, onların çoğunun gerçekten kulak verdiklerini veya akıllarını kullandıklarını mı hesap ediyorsun? Onlar ancak hayvanlar gibidir. Bilakis onlar, yol olarak daha sapkındır [2:171, 7:179].

### Erhan Aktaş meali

Yoksa onların çoğunun gerçeğe kulak verdiğini veya akıllarını kullandıklarını mı sanıyorsun? Onlar tıpkı hayvanlar gibidir. Hatta doğru yolu seçmede hayvanlardan daha yetersizdirler.

### Diyanet İşleri meali

Yoksa sen onların çoğunun (söz) dinleyeceklerini yahut akıllarını kullanacaklarını mı sanıyorsun? Onlar hayvanlar gibidirler, belki yolca onlardan daha da şaşkındırlar.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Yoksa onların ekserisini işitirler veya akıl ederler mi zannediyorsun? Onlar sırf hayvan gibi hatta gidişçe daha sapkındırlar

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Yoksa sen bunların çoğunun işittiğini, akledip düşündüğünü mü sanıyorsun? Onlar hayvanlar gibidirler, hatta yolca, hayvanlardan da şaşkındırlar.

### Ali Bulaç meali

Yoksa sen, onların çoğunu (söz) işitir ya da aklını kullanır mı sayıyorsun? Onlar, ancak hayvanlar gibidirler; hayır, onlar yol bakımından daha şaşkın (ve aşağı)dırlar.

### Ali Aydın meali

Yoksa sen, onların çoğunun gerçekten (söz) dinleyeceğini yahut akıllarını kullanacaklarını mı sanıyorsun? Hayır, onlar hayvanlar gibidir, hatta onlar yolca daha da sapkındırlar. [1][2][3]

1. Kur’an, şayet kendi dillerinde inmiş olmasaydı hiç kuşkusuz o zaman Araplar itiraz edecek yani yabancı dilde yapılan bu hitabı anlamadıklarını söyleyeceklerdi. Nitekim Kur’an’ın kendisi de öyle bir durumda meydana gelebilecek muhtemel itirazlara işaret etmiştir. (Fussilet-43,44) Sonuç olarak: Kur’an Arap diliyle indiğinden o dönemin müşrik muhatapları Kur’an’ı -dil düzeyinde - anlamadıklarına ilişkin hiçbir itiraz öne sürememiş, sadece “Kur’an’a karşı kalplerinin kapalı, kulaklarında bir ağırlık ve Resul ile aralarında bir perdenin bulunduğunu” (Fussilet-5) ifade etmişlerdir ki bunun da şirk, ön yargı, tekebbür, gurur, düşünme tembelliği ve inatçılık gibi çeşitli nedenleri vardır.
2. Peki, şirk ve ahlaki zaaflarını terk edip düşünmek ve akletmek isteselerdi şayet, o zaman bu müşriklerin Kur’an’ı anlamaları mümkün olur muydu? Elbette mümkün olurdu; zira kendileri dışında (düşünen, akleden) kimseler Kur’an’ın kendilerine ne dediğini, kendilerinden ne istediğini anlamış ve böylelikle onun getirdiklerine de iman etmişlerdir. Çünkü bir sözün maksat ve istediği şeyler üzerinde düşünüp akletmek için öncelikle sözün kendisini anlamak gerekir. Yani ne demek istendiğini bilmek için, önce ne dendiğini anlamak lazımdır. İşte bundan dolayı tamamlanmamış yada eksik kalmış bir söz üzerinde tedebbür ve tezekkür etmek mümkün değildir. Birçok âyette, Kur’an’ın anlaşılmak için indirildiğine, ama kalpleri katılaşmış kimselerin bu söz üzerinde düşünmediklerine, düşünüp akletmedikleri için de bu ilahi vahyin getirdiklerini kabul etmediklerine dikkat çekilmiştir. Onlar düşünme- anlama kabiliyetleri olmayan hayvanlar gibi davranıyorlar, hikmet yüklü bu sözler, kendilerine sanki içi boş gürültülere benzer sesler gibi anlamsız geliyordu. Kur’an, onların bu durumuna güzel bir misal verir ve kafirleri çobanın sesini ancak “kaba bir gürültü” (dua’en ve nide’en) olarak algılayan hayvanlara benzetir. Kendilerine söylenen sözü(n maksadını) anlamadıklarından, anlamak için hiçbir gayret göstermediklerinden, bu kafirlerin, kulakları işitmeyen (summun) dilleri olmayan (bükmün) gözleri görmeyen (umyun) kimselerden farkı yoktu; sağırlar, dilsizler, körler gibiydiler, üstelik akletme kâbiliyetlerini de kullanmadıklarını haber veriyor. (Bakara-171) Bütün bunlar gösteriyor ki anlama, tek başına dilde, dilin imkanlarıyla gerçekleşmemekte, dilde, dille ifade edilen sözün maksat ve önemi üzerinde tedebbür ve tezekkür etmeyi de gerekli kılmaktadır.
3. Çünkü anlam, önümüzde tamamıyla verili olarak bulunmaz; bizim onu elde etmek için gayret göstermemiz lazımdır. Bunun tersi de doğrudur; yani sözün kendisi anlaşılmadıkça, sözün maksadı da anlaşılmaz.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Sen onların çoğunu dinler ve akıl erdirirler mi sanırsın? Onlar ancak hayvanlar gibidir. Hatta onlar yolca daha da sapıklıktadırlar.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/25/44_

### Şaban Piriş meali

Yoksa, onların çoğunun söz dinlediğini veya aklettiklerini mi sanıyorsun? Onlar ancak hayvanlar gibidirler. Hatta yol bakımından daha da şaşkındırlar.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/25/44_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Yoksa sen, onların çoğunun gerçekten (söz) dinleyeceğini yahut düşüneceğini mi sanıyorsun? Hayır, onlar hayvanlar gibidir, hatta onlar yolca daha da sapıktırlar.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/25/44_

### Mustafa İslamoğlu meali

Ya da, sanır mısın ki onların çoğu (ilahi mesajı) işitir veya (hakikati) akleder? Hayır, onlar sürü (içgüdüsüyle davranan) hayvan gibidirler, hatta yoldan sapma konusunda daha da beterdirler!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Muhammed Esed meali

yoksa sen onlardan çoğunun (senin ulaştırdığın mesajı) dinlediklerini ve akıllarını kullandıklarını mı sanıyorsun? Hayır hayır, koyun sürüsü gibidir onlar: doğru yoldan hiç mi hiç haberleri yok!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Edip Yüksel meali

Onların çoğunun gerçekten işittiklerini yahut anladıklarını mı sanıyorsun? Onlar sadece çiftlik hayvanları gibidir; hayır, yolca daha da sapıktırlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Mehmet Okuyan meali

Yoksa sen onların çoğunun gerçeği dinleyeceğini veya aklını kullanacağını mı sanıyorsun! Onlar (diğer canlılar) gibidir; hatta yol bakımından daha şaşkındırlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

1. Buradaki [ev] edatına "veya" değil de [tefsiriyye/tafsiliyye/] açıklama anlamında "yani" anlamı da verilebilir. Çünkü gerçeği duymak, aslında aklını kullanmak, akıl etmek demektir. Bu ikisi birbirinden ayrı veya birbirinin alternatifi değildir.
2. Benzer mesaj: A‘râf 7:179.

### Süleymaniye Vakfı meali

Onların çoğunun sana kulak verdiğini veya doğru bağlantı kurduğunu mu sanıyorsun? Onlar ancak en'am (koyun, keçi, sığır, deve) gibidirler, hatta onlar çok sapkın bir yoldadırlar!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

1. {{6:143}}En'am 6/143{{/}}-{{6:144}}144.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Yoksa sen onların çoğunluğunun, işittiklerini yahut akıllarını kullandıklarını mı sanıyorsun? Onlar ancak en'am (koyun - sığır - deve) gibidirler; belki onlar tuttukları yol itibarıyla daha sapmışlardır (insan olmaktan)!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Bayraktar Bayraklı meali

Yoksa sen, onların büyük çoğunluğunun gerçekten senin davetini dinleyeceğini, yahut akıllarını kullanacaklarını mı sanıyorsun? Onlar ancak hayvan gibidirler. Hatta onlar yolca daha da sapıktırlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Süleyman Ateş meali

Yoksa sen onların çoğunun işittiklerini, düşündüklerini mi sanıyorsun? Hayır, onlar hayvanlar gibidir, hatta onlar, yolca (hayvanlardan) daha sapıktır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Ali Rıza Safa meali

Yoksa onların çoğunun, duyduklarını veya aklını kullandıklarını mı sanıyorsun? Onlar, ancak hayvanlar gibidir. Hayır! Yol yönünden daha da şaşkındır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Gültekin Onan meali

Yoksa sen, onların çoğunu (söz) işitir ya da akleder mi sayıyorsun? Onlar, ancak hayvanlar gibidirler; hayır, onlar yol bakımından daha şaşkın (ve aşağı)dırlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### İbni Kesir meali

Yoksa sen, onların çoğunun dilediklerini veya aklettiklerini mi sanıyorsun? Başka değil, onlar dört ayaklı hayvanlar gibidirler. Hatta daha da sapıktırlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

### Hasan Basri Çantay meali

Yoksa onların çoğunu hakıykaten (söz) dinlerler, yahud akıllanırlar mı sanıyorsun? Onlar, başka değil, dört ayaklı hayvanlar gibidir. Belki yolca daha sapıkdır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/44_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| أَمْ | em | yoksa |  |
| تَحْسَبُ | tehsebu | sanıyor musun ki? | [Hsb](https://akilkuran.com/Hsb) |
| أَنَّ | enne | gerçekten |  |
| أَكْثَرَهُمْ | ekserahum | onların çoğu | [kvr](https://akilkuran.com/kvr) |
| يَسْمَعُونَ | yesmeune | işitiyorlar | [smE](https://akilkuran.com/smE) |
| أَوْ | ev | veya |  |
| يَعْقِلُونَ ۚ | yea'kilune | düşünüyorlar | [Eql](https://akilkuran.com/Eql) |
| إِنْ | in | değildir |  |
| هُمْ | hum | onlar |  |
| إِلَّا | illa | ancak |  |
| كَٱلْأَنْعَـٰمِ ۖ | kalen'aami | hayvanlar gibidir | [nEm](https://akilkuran.com/nEm) |
| بَلْ | bel | hatta |  |
| هُمْ | hum | onlar |  |
| أَضَلُّ | edellu | daha sapıktır | [Dll](https://akilkuran.com/Dll) |
| سَبِيلًا | sebilen | yolca | [sbl](https://akilkuran.com/sbl) |

## Kökler

- **حسب (Hsb)** — Dört asıl taşır; başlıcaları saymak ve yetmektir. Hesap, sanmak, soy şerefi ve sevabı Allah'tan beklemek saymaktan doğar  
  https://akilkuran.com/Hsb
- **كثر (kvr)** — Azlığın karşıtı olan çokluk  
  https://akilkuran.com/kvr
- **سمع (smE)** — Bir şeyi kulakla algılamak  
  https://akilkuran.com/smE
- **عقل (Eql)** — Alıkoymak  
  https://akilkuran.com/Eql
- **نعم (nEm)** — Bolluk, rahat ve iyi bir yaşam  
  https://akilkuran.com/nEm
- **ضلل (Dll)** — Bir şeyin kaybolup hakkı olmayan yere gitmesi  
  https://akilkuran.com/Dll
- **سبل (sbl)** — İki yönü vardır: bir şeyi yukarıdan aşağı salıvermek ve bir şeyin uzayıp gitmesi  
  https://akilkuran.com/sbl

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/25/43.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/25/45.md
- Sure: https://akilkuran.com/25.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
