# Furkan 25:45

- **Sure:** 25. Furkan (77 ayet)
- **Ayet:** 45 / 77
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/furkan-suresi/45-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَٓاءَ لَجَعَلَهُ سَاكِناًۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَل۪يلاًۙ

## Okunuş

E lem tere ila rabbike keyfe meddez zıll, ve lev şae le cealehu sakina, summe cealneş şemse aleyhi delila.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Rabbin gölgeyi nasıl uzattı dikkat etmedin mi? Şayet gerekli görseydi, kesinlikle onu sakin konumlandırırdı. Sonra güneşi onun üzerine delil olarak konumlandırdık [1].

1. Gölge ve Karanlık-Kaos Ayrımı: • Proto-Sami Kökü: Sami dillerinin en eski katmanlarında gölge, mutlak bir karanlığı ya da kör geceyi değil; koruma, himaye, sığınak ve potansiyel varlık alanı anlamına gelir. Allah evreni yaratırken onu zifiri bir karanlık, hiçlik veya kaos halinde bırakmamış; varlıkların sığınabileceği, henüz şekillenmemiş ama var olmaya hazır bir "Korunaklı gölge alanı" [potansiyel varlık sahnesi] olarak yaymıştır. Güneş ve Delil Kavramlarının Karşılığı: Ayetin can alıcı kısmı "Biz güneşi gölgeye delil kıldık" ifadesidir. Güneş, gölgenin sınırlarını çizen ve onun varlığını kanıtlayan teknik bir göstergedir. • D-l-l kökü arkaik Sami dillerinde sadece mantıksal bir kanıt demek değildir; "Yol göstermek, rehberlik etmek, sınır çizmek, bir şeyi belirsizlikten çıkarıp düzenlemek ve görünür kılmak" anlamına gelir. Güneş ise eski Sami kültürlerinde adaletin, hakikatin ve ilahi düzenin [örneğin Babil'deki Şamaş figüründe olduğu gibi] sembolüdür. • İlahi irade, o belirsiz ve şekilsiz olan potansiyel varlık alanına güneşi [ilahi nuru, yasayı, aklı ve hakikati] bir rehber, bir ölçü ve sınır çizici yapmıştır. Güneş, gölgeye form verir, onu hareket ettirir ve düzenler. Evrendeki Dinamik Düzen ve Görelilik: Ayet "Gerekli görseydi onu sakin kılardı" der. Eğer evrende tek bir mutlak ışık ya da mutlak karanlık olsaydı, zaman, hareket ve dolayısıyla yaşam var olamazdı. Sami köklerindeki dinamizm dikkate alındığında, güneş ile gölge arasındaki bu sürekli yer değiştirme ve etkileşim, evrendeki diyalektik düzeni [zıtların uyumunu] gösterir. Işık [hakikat] geldikçe gölge [potansiyel-madde] biçim alır, daralır, uzar ve hareket üretilir. Evren ve insanlık, kendi başına belirsiz ve korumasız bir gölge gibidir. Allah, bu belirsizliği ortadan kaldırmak, varlığa bir anlam, sınır ve form kazandırmak için hakikati [Güneş'i-Vahyi-Aklı] ona bir rehber-delil olarak atamıştır. Varlık ve bilgi, ancak bu iki zıt kutbun-ışık ile gölgenin bir ölçü dahilinde karşılaşmasıyla anlam kazanır. Yani ayet, astronomik bir gölge oyunundan ziyade; kaosun düzene sokulmasını, belirsizliğin rehberlikle aydınlatılmasını ve varoluşun dinamik yapısını anlatmaktadır.

### Erhan Aktaş meali

Rabb'inin gölgeyi nasıl uzattığını görmez misin? Dileseydi onu sabit kılardı. Sonra da Güneş'i ona[1] yol gösterici yaptık.

1. Gölgeye.

### Diyanet İşleri meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmez misin? İsteseydi onu sabit kılardı. Sonra biz güneşi gölgeye delil kıldık.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Bakmaz mısın rabbına? Gölgeyi nasıl uzatmakta? Dilese idi elbet onu sakin de kılardı, sonra nasıl Güneşi, ona delil kılmışız?

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Görmedin mi Rabbini, nasıl uzatmıştır gölgeyi? Eğer dileseydi, onu elbette hareketsiz kılardı. Sonra nasıl Güneş'i ona delil yapmışız!

### Ali Bulaç meali

Rabbini görmedin mi, gölgeyi nasıl uzatıvermiştir? Eğer dilemiş olsaydı onu durgun kılardı. Sonra biz güneşi ona bir delil kılmışızdır.

### Ali Aydın meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi? Eğer dileseydi, onu elbet hareketsiz kılardı. Sonra biz güneşi, onun üzerine delil kıldık.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığına görmez misin? Dileseydi onu hareketsiz kılardı, sonra Güneşi ona delil kıldık.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/25/45_

### Şaban Piriş meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmüyor musun? Dileseydi onu sakin/sabit kılardı. Sonra biz güneşi ona delil kıldık.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/25/45_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi? Eğer dileseydi, onu elbet hareketsiz kılardı. Sonra biz güneşi, ona delil kıldık.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/25/45_

### Mustafa İslamoğlu meali

(Ey insan!) Görmez misin Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını? Ama, eğer isteseydi, onu hareketsiz kılardı. Fakat Biz güneşi gölgeye kılavuz yapmışızdır;

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Muhammed Esed meali

Görmez misin (ey insanoğlu), Rabbin gölgeyi (akşama doğru) nasıl uzatıyor; eğer dileseydi, hiç şüphesiz onu olduğu gibi bırakırdı; fakat sonra gölgeye güneşi yol gösterici kılmışızdır;

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Edip Yüksel meali

Efendinin gölgeyi nasıl uzattığına dikkat ettin mi? Nitekim dileseydi onu hareketsiz de yapardı. Nitekim, güneşi ona delil kıldık (gölgenin varlığını ışığa bağlı kıldık).

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Mehmet Okuyan meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi? Dileseydi onu hareketsiz yapardı. Sonra güneşi ona (gölgeye) kılavuz yaptık.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Süleymaniye Vakfı meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi? İsteseydi onu hareketsiz kılardı. Güneşi de gölgenin delili /sebebi yaptık.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Ahmed Hulusi meali

Görmedin mi Rabbini, (Hakikat güneşi tam yükselmemişken) gölgeyi (benliği) nasıl uzattı? Eğer dileseydi onu elbette sakin (hareketsiz, sürekli) kılardı. . . Sonra, Güneş'i (hakikatin farkındalığını) ona delil kıldık.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Bayraktar Bayraklı meali

Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi? Eğer dileseydi, onu elbet hareketsiz kılardı. Sonra biz,güneşi ona delil kıldık.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Süleyman Ateş meali

Rabbini görmedin mi gölgeyi nasıl uzattı? Dileseydi, onu durgun yapardı. Sonra nasıl güneşi ona delil kıldık (gölgenin görünmesini, ışığa bağlı kıldık)?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Ali Rıza Safa meali

Efendinin, gölgeyi nasıl uzattığını görmüyor musun? Oysa dileseydi, kesinlikle onu durağan yapardı. Sonra, güneşi, ona yol gösteren yaptık.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

1. Üç boyutlu görüntü, gölge sayesinde sağlanır. Gölge, günün her zamanında aynı boyutlarda değildir. Güneşin devinimlerine bağlı olarak boyu değişen gölge, Kur'an ayetlerinde çok söz edilen bir olgudur.

### Gültekin Onan meali

Rabbini görmedin mi, gölgeyi nasıl uzatıvermiştir? Eğer dilemiş olsaydı onu durgun kılardı. Sonra biz güneşi ona bir delil kılmışızdır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### İbni Kesir meali

Görmedin mi; Rabbın, gölgeyi nasıl uzatmıştır. İsteseydi onu durdururdu. Sonra Biz, güneşi ona delil kıldık.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

### Hasan Basri Çantay meali

Rabbin (in sun'un) a bir bakmadın mı? Gölgeyi nasıl uzat (ıb yay) mışdır O? Eğer dileseydi onu elbet sakin de kılardı. Sonra biz güneşi ona bir delil yapmışızdır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/45_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| أَلَمْ | elem |  |  |
| تَرَ | tera | görmedin mi? | [rAy](https://akilkuran.com/rAy) |
| إِلَىٰ | ila |  |  |
| رَبِّكَ | rabbike | Rabbini | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) |
| كَيْفَ | keyfe | nasıl? | [kyf](https://akilkuran.com/kyf) |
| مَدَّ | medde | uzattı | [mdd](https://akilkuran.com/mdd) |
| ٱلظِّلَّ | z-zille | gölgeyi | [Zll](https://akilkuran.com/Zll) |
| وَلَوْ | velev | ve şayet |  |
| شَآءَ | şa'e | dileseydi | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| لَجَعَلَهُۥ | lecealehu | onu yapardı | [jEl](https://akilkuran.com/jEl) |
| سَاكِنًۭا | sakinen | durgun | [skn](https://akilkuran.com/skn) |
| ثُمَّ | summe | sonra |  |
| جَعَلْنَا | cealna | kıldık | [jEl](https://akilkuran.com/jEl) |
| ٱلشَّمْسَ | ş-şemse | güneşi | [$ms](https://akilkuran.com/$ms) |
| عَلَيْهِ | aleyhi | ona |  |
| دَلِيلًۭا | delilen | bir delil | [dll](https://akilkuran.com/dll) |

## Kökler

- **راي (rAy)** — Gözle ya da basiretle bakıp görmek  
  https://akilkuran.com/rAy
- **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak  
  https://akilkuran.com/rbb
- **كيف (kyf)** — Keyf, bir şeyin nasıl olduğunu, hâlini soran kelimedir  
  https://akilkuran.com/kyf
- **مدد (mdd)** — Bir şeyi uzunlamasına çekmek ve bir şeyi başka bir şeye uzatarak bağlamak  
  https://akilkuran.com/mdd
- **ظلل (Zll)** — Bir şeyin başka bir şeyi örtmesi  
  https://akilkuran.com/Zll
- **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır  
  https://akilkuran.com/$yA
- **جعل (jEl)** — Birbirine dayanmayan kelimeler taşır  
  https://akilkuran.com/jEl
- **سكن (skn)** — Sarsıntı ve hareketin karşıtı  
  https://akilkuran.com/skn
- **شمس ($ms)** — Renk değiştirmek ve yerinde durmamak  
  https://akilkuran.com/$ms
- **دلل (dll)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi öğrenilen bir işaretle açığa koymak ve bir şeyin sallanıp çalkalanması  
  https://akilkuran.com/dll

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/25/44.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/25/46.md
- Sure: https://akilkuran.com/25.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt