# Furkan 25:68 - **Sure:** 25. Furkan (77 ayet) - **Ayet:** 68 / 77 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/furkan-suresi/68-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça وَالَّذ۪ينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهاً اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّت۪ي حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَاماًۙ ## Okunuş Vellezine la yed'une meallahi ilahen ahara ve la yaktulunen nefselleti harremallahu illa bil hakkı ve la yeznun, ve men yef'al zalike yelka esama. ## Mealler (22) ### Şinasi Güneş meali Ve o kimseler, Allah ile birlikte diğer bir ilaha davet etmezler [1]. Ve Allah'ın dokunulmaz kıldığı nefsi mutlak bir haklılıkla olması dışında etkisiz hâle getirmezler ve zina yapmazlar [2]. Ve kim bunları yaparsa, zarara yol açacak şeylerle karşılaşır. 1. Sadece Allah'a ve kitabına davet ederler: 12:108, 26:213, 28:88, 72:18-20. Allah ile birlikte başka ilah kılmakla ilişkili ayetler: 6:19, 15:96, 17:22-39-42, 23:116-117, 27:59...64, 50:26, 51:51. 2. ZİNA: Fiziksel ve İlk Kök Anlamı: Sıkışmak, Daralmak ve Dar Yere Girmek: Sami dil ailesinde kelimelerin kökleri genellikle iki ana sessiz harfe dayanır ve sonuna eklenen harflerle [Z-N-A veya Z-N-Y gibi] aynı kökten yeni dallar verir. Z-N-A [ز-ن-أ - Zene'e] kökü, meselenin en ilkel, en somut ve bedensel karşılığıdır. 1. En Eski Somut-Bedensel Evre [Z-N-A - Zene'e]: Bu kökün en çıplak hali; daralmak, sıkışmak, dar bir alana girmek, bir yere baskı uygulamak ve üzerine çıkmaktır. İnsanın idrarını tutarak kendi bedenini sıkıştırması, kendisine baskı uygulaması [zene'e] bu köktendir. Aynı şekilde ana yoldan sapıp girilmesi zor, dar, kuytu ve sıkışık sokaklara girmek de [zenâ] bu kökle ifade edilir. Burada henüz bir ahlak veya günah tanımı yoktur; sadece fiziksel bir sıkışma ve dar alana girme eylemi vardır. 2. Toplumsal ve Eylemsel Evre [Z-N-Y - Zina]: Fiziksel olarak "Dar, kuytu ve gizli yere girmek" anlamı, zamanla toplumsal bir metafora dönüşmüştür. İnsanın geniş, ferah ve meşru olan yolu [helal sınırları] bırakarak; gizli, dar, sıkışık ve yasaklanmış olan bir alana [kuytu sokağa-zenâ] girmesidir. Başkasının alanına baskı uygulamak, üzerine çıkmak ve zorla o dar alana girmektir. Somut sıkışma eylemi, burada ahlaki bir sapmaya, meşru sınırları aşmaya dönüşür. Gizlilik ve Saklanma: Evlilik dışı birliktelikler, toplumun gözünden uzak, gizli, kuytu ve dar alanlarda [fiziksel ya da mecazi manada karanlıkta] gerçekleştirildiği için bu eyleme "Zina" denmiştir. Yani kelime, meşruiyet dairesinin dışına çıkıp "Gizli kapaklı, dar ve illegal yollara sapmak" demektir. Sınırı Aşmak ve Baskı [Vezn-Ölçü İlişkisi]: Kökün bir diğer boyutu da dengeyi bozmak, bir şeyin üzerine hak etmeden yüklenmektir. Bu yönüyle toplumsal sözleşmenin-nikahın dışına çıkarak toplumsal düzene meşru olmayan bir baskı uygulamayı ifade eder. ZNA - ZNY [Sıkışmak ve Sınırı Aşmak] Köklerinin Birleşimi: Ham Fiziksel Kök: Suyun veya insanın dar bir alana sıkışması, zorlu ve kuytu dar patikalara [Zenâ] girilmesi. Üzerine çıkıp ağırlık vererek baskı kurulması. Toplumsal Eyleme Dönüşüm: İnsanın meşru, aydınlık ve herkesin gözü önündeki geniş yolu bırakıp; gizli, karanlık, dar ve kuytu köşelerde başkasının alanına girmesi, o alanda baskı kurması ve sınırları çiğnemesi. Kur'ânî-Soyut Boyut]: Hakikatin o geniş ve huzurlu meydanından kaçarak, yalanın, ihanetin ve haramın o dar, sıkıntılı, insanı boğan kuytularına hapsolmak. Diğer Sami Dillerindeki Karşılıkları: Sami kökenli bu kelime, kardeş Sami dillerinde de paralel anlamlar taşır: İbranice-Aramice: Zanah [זָנָה]-Zenut-Fahişelik yapmak, sadakatsizlik göstermek, [mecazen] haktan sapmak. Süryanice: Zna-Fuhuş yapmak, yoldan çıkmak. Klasik Arapça: Zenâ-Meşru olmayan cinsel birliktelik, dar-kuytu yola girmek. İbranice Metinlerdeki Dikkat Çekici Detay: Tevrat'ta Zanah kökü sadece fiziksel sadakatsizlik için değil, aynı zamanda toplumun veya bireyin kendi inanç bağından kopup başka kültlere, putlara yönelmesi, yani manevi olarak yoldan sapması ve gizli yollara tevessül etmesi anlamında da kullanılır. İç Dünyamız [Enfüs - Zihinsel Boyut]: İnsanın hakikati kabul eden zihni, aydınlık ve geniş bir meydan gibidir [İnşirah]. Ancak zihin yalan söylemeye, ihanet etmeye veya harama el uzatmaya yeltendiğinde sıkışmaya başlar. İdrara sıkışan [zene'e] bir bedenin çektiği o yakıcı baskı ve sancı neyse; sınırları aşarak [Zina ederek] ihanet eden bir aklın vicdanında hissettiği o baskı da odur. İnsan kendi özüne ihanet ettiğinde kendi iç dünyasını daraltır, kuytu ve ışıksız bir sokağa [Zenâ'ya] hapseder. O dar alanda zihin nefes alamaz, sürekli korku ve baskı altında ezilir. Hakikat ve yasa, zihin için geniş, aydınlık ve ferah bir yoldur. İnsan bu genişliği bırakıp nefsinin bencil arzularına, yalanlara ve sahte putlara yöneldiğinde, zihnini karanlık, kuytu ve dar bir çıkmaza sokar. Hakikati bırakıp yalanla birleşmek, zihnin kendi kendini sıkıştırmasıdır [zene'e]. Dış Dünyamız [Âfâk - Toplumsal Boyut]: Toplumda meşru bir sözleşme [nikâh], herkesin şahit olduğu, güneş altında yapılan geniş ve aydınlık bir eylemdir. Hiçbir saklanma kaygısı yoktur. Ancak Zina [sınırı aşmak], daima karanlık, dar, sıkışık ve kuytu alanlarda [zenâ] yapılır. Zina eden kişi hep saklanmak zorundadır. İsrâ 32. ayetteki "O çok kötü bir yoldur" uyarısı tam da bu köke işaret eder: O yol, sonu aydınlığa çıkmayan, daracık, yalanlarla örülü ve insanı sürekli baskı altında tutup boğan bir yoldur. Bir toplumda meşru olan sınırlar ve güven ortadan kalktığında, insanlar birbirinin hakkına tecavüz ettiğinde o toplum daralır. Hayat, nefes alınamaz, sıkışık ve kuytu bir sokağa döner. Zina, toplumun ferahlığını yok edip onu dar ve karanlık bir çıkmaza sokan en büyük hastalıktır. Sami kökündeki o "Dar sokağa girmek ve sıkışmak" eylemi; insanın fıtratındaki [özündeki] genişliği ve ferahlığı bırakıp, ihanetin ve sınır ihlalinin o dar, karanlık ve boğucu çukuruna düşmesinin bizzat fiziksel tasviridir. ### Erhan Aktaş meali Onlar, Allah'la birlikte başka bir ilaha dua etmezler. Allah'ın haram kıldığı canı geçerli bir neden olmadıkça öldürmezler. Zina yapmazlar. Kim bunları yaparsa günah işlemiş olur. ### Diyanet İşleri meali Onlar, Allah ile beraber başka bir ilaha kulluk etmeyen, haksız yere, Allah'ın haram kıldığı cana kıymayan ve zina etmeyen kimselerdir. Kim bunları yaparsa ağır azaba uğrar. ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Ve onlar ki Allahın beraberinde diğer bir tanrıya dua etmezler, Allahın haram kıldığı nefsi haksız katleylemezler ve zina yapmazlar, her kim de bunları yaparsa ağır cezaya çarpar ### Yaşar Nuri Öztürk meali Onlar Allah'ın yanında bir başka ilaha yakarmazlar/davet etmezler. Allah'ın saygıya layık kıldığı canı haksız yere almazlar. Zina etmezler. Bunları yapan cezaya çarpılır. ### Ali Bulaç meali Ve onlar, Allah ile beraber başka bir ilah'a tapmazlar. Allah'ın haram kıldığı canı haksız yere öldürmezler ve zina etmezler. Kim bunları yaparsa 'ağır bir ceza ile' karşılaşır. ### Ali Aydın meali Yine onlar ki, Allah ile beraber (tuttukları) başka bir ilâha davet etmezler, Allah’ın haram kıldığı nefsi haklı bir sebep olmadıkça öldürmezler ve zina etmezler yani bunları yapan, günahı(nın cezasıyla) karşılaşır. [1] 1. Bunları neden anlatıyorum? Mekke’de indirilen Furkan suresi 68. ayet ile İsra suresi 32. âyette bulunan “zina” kelimesinden dolayı anlatıyorum. Bu iki âyette geçen “zina” iki yabancı erkek ve kadının cinsel ilişkisini anlatan bir kelime değildir. Çünkü Mekke’de inen surelerde tamamen tevhid ve zıttı olan şirk işlenmektedir. O halde bu iki ayette geçen “zina” kelimesi hangi anlama gelmektedir? Bu iki âyette bulunan zina, tecavüz, haksızlık, zorbalik, zulüm, gasp, haddini aşma, insanlara zulmetme, ahlaksızlık, kadınlara baskı, zorla onları fuhşa yönlendirme, genç kızları istismar etme anlamına gelmektedir. Bakara-49; Araf-141; İbrahim- 6.âyetleri, Firavun’un, İsrailoğullarının çocuklarını katletmesi yani onları köleleştirmesi ile ilgilidir. Yani tarihi olayları anlatırlar. Âraf- 81; Neml- 55 ayetleri de, Lut (a.s)ın kavminin kadınları bırakarak erkeklere yaklaştıklarını anlatır. Yani Mekke’de inen surelerde beş ayette Nisa (kadınlar) kelimesi geçmektedir. Hepsi tarihi şahsiyetleri ve olayları anlatır. Dolayısıyla Mekke’de indirilen surelerin hiçbir ayetinde Nisa (kadınlar) kelimesi geçmemektedir. Yani kadın ve erkek arasında bulunan cinsel hayat ve adab-ı muaşeretle ilgili tek bir ayet bulunmaz. Çünkü Mekke dönemi bunu dile getirmenin yeri değildi. Mekke hayatı ölüm kalım savaşının verildiği bir yerdi. Kamu malına tecavüz etmek zinadır. Haksız kazanç zinadır. Aile ve devlet sırlarını açığa vermek zinadır. Esas zina, kadın haklarına yapılan tecavüzdür. ### Rowad Tercüme Merkezi meali Onlar ki, Allah ile birlikte başka bir ilâha dua/ibadet etmezler. Hak ile olması dışında, Allah’ın öldürülmesini haram kıldığı nefsi de öldürmezler. Zina da etmezler. Kim bunları işlerse cezaları ile karşılaşır. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/25/68_ ### Şaban Piriş meali Onlar, Allah ile beraber başka bir ilaha dua etmezler. Allah’ın haram kıldığı cana haksız yere kıymazlar ve zina etmezler. Kim bunları yaparsa ağır cezaya uğrar. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/25/68_ ### Ali Özek ve diğerleri meali Yine onlar ki, Allah ile beraber (tuttukları) başka bir ilâha yalvarmazlar, Allah'ın haram kıldığı cana haksız yere kıymazlar ve zina etmezler. Bunları yapan, günahı ( nın cezasını) bulur; _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/25/68_ ### Mustafa İslamoğlu meali Yine onlar ki: Allah'la beraber bir başka ilaha yalvarıp yakarmazlar; meşru ve haklı bir gerekçeye dayanmaksızın Allah'ın dokunulmaz kıldığı cana kıymazlar; zina da etmezler!Zira, her kim bunları yaparsa günaha batmış olur. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Muhammed Esed meali Ve onlar ki, Allah'la beraber, asla birtakım düzmece tanrılara yalvarıp yakarmazlar; ve hukuki bir gerekçe olmadıkça Allah'ın dokunulmaz kıldığı cana kıymazlar ve zina etmezler. Çünkü (bilirler ki,) bunlardan herhangi birini işleyen kimse, bir kötülüğe bulaşmış olmakla (kalmayacak), _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Edip Yüksel meali Onlar, ALLAH ile birlikte başka tanrılar çağırmazlar; ALLAH'ın yasakladığı canı haksız yere öldürmezler ve zina etmezler. Bunları işleyen, günahların faturasını öder. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Mehmet Okuyan meali (68, 69) Onlar, Allah ile birlikte başka bir ilaha yalvarmazlar; Allah'ın haram (saygın) kıldığı cana haksız yere kıymazlar; zina yapmazlar. Bunu yapan kişi, kıyamet günü azabı katlanan ve içinde alçaltılmış olarak ebedî kalacağı bir ceza ile karşılaşacaktır. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Süleymaniye Vakfı meali Onlar, Allah ile beraber başka bir ilahı yardıma çağırmazlar. Allah'ın dokunulmaz kıldığı bir canı haklı bir sebep olması dışında öldürmezler; zina da etmezler. Kim bunları yaparsa işlediği suçun cezasını bulur. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ 1. {{17:22}}İsra 17/22,{{/}} {{17:39}}39.{{/}} 2. Haklı sebepler; kısas ({{2:178}}Bakara 2/178{{/}}), savaşta vuruşma anı ({{47:4}}Muhammed 47/4{{/}}) ve terör ({{5:33}}Maide 5/33{{/}}) suçlarının cezasıdır. 3. Ayette esam şeklinde geçen (إِثْمَ) ism, kişiyi sevaptan yani iyiliklerden ve doğal yapısından uzaklaştıran davranış anlamındadır (Müfredat). Adam öldürenler kısas ({{2:179}}Bakara 2/179{{/}}), zina edenler de 100 kırbaç cezası ({{24:2}}Nur 24/2{{/}}) ile cezalandırılırlar. ### Ahmed Hulusi meali Ki onlar, Allah yanı sıra tanrıya yönelmezler; hakkaniyet (kısas) dışında Allah'ın haram kıldığı canı katletmezler ve zina yapmazlar. . . Kim onu yaparsa sonucunu yaşar! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Bayraktar Bayraklı meali Onlar, Allah ile birlikte başka bir tanrıya kulluk etmezler. Haksız yere Allah'ın haram kıldığı cana kıymazlar. Zina etmezler. Kim bunları yaparsa cezasını bulur. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Süleyman Ateş meali Ve onlar Allah ile beraber başka tanrıya yalvarmazlar. Allah'ın haram ettiği canı haksız yere öldürmezler ve zina etmezler. Kim bunları yaparsa cezasını bulur. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Ali Rıza Safa meali Allah ile birlikte başka tanrılara da yakarışlarda bulunmazlar. Allah'ın dokunulmaz yaptığı cana haksız yere kıymazlar. Zina da yapmazlar. Kim bunları yaparsa, suçunun karşılığını alacaktır. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Gültekin Onan meali Ve onlar, Tanrı ile beraber başka bir tanrıya tapmazlar. Tanrı'nın haram kıldığı canı haksız yere öldümezler ve zina etmezler. Kim bunları yaparsa 'ağır bir ceza ile' karşılaşır. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### İbni Kesir meali Onlar ki; Allah ile beraber başka bir tanrıya tapmazlar. Allah'ın haram kıldığı cana haksız yere kıymazlar. Zina etmezler. Kim de bunları yaparsa, cezaya çarpar. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ### Hasan Basri Çantay meali Onlar ki Allahın yanına başka bir Tanrı daha (katıb) tapmazlar. Allahın haram kıldığı cana haksız yere kıymazlar, zina etmezler. Kim bunlar (dan birini) yaparsa cezaya çarpar. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/68_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | وَٱلَّذِينَ | vellezine | ve onlar | | | لَا | la | | | | يَدْعُونَ | yed'une | yalvarmazlar | [dEw](https://akilkuran.com/dEw) | | مَعَ | mea | ile beraber | | | ٱللَّهِ | llahi | Allah | | | إِلَـٰهًا | ilahen | tanrıya | [Alh](https://akilkuran.com/Alh) | | ءَاخَرَ | ahara | başka | [Axr](https://akilkuran.com/Axr) | | وَلَا | ve la | ve | | | يَقْتُلُونَ | yektulune | öldürmezler | [qtl](https://akilkuran.com/qtl) | | ٱلنَّفْسَ | n-nefse | canı | [nfs](https://akilkuran.com/nfs) | | ٱلَّتِى | lleti | öyle ki | | | حَرَّمَ | harrame | haram ettiği | [Hrm](https://akilkuran.com/Hrm) | | ٱللَّهُ | llahu | Allah'ın | | | إِلَّا | illa | dışında | | | بِٱلْحَقِّ | bil-hakki | hak(lı sebep) | [Hqq](https://akilkuran.com/Hqq) | | وَلَا | ve la | ve | | | يَزْنُونَ ۚ | yeznune | zina etmezler | [zny](https://akilkuran.com/zny) | | وَمَن | ve men | ve kim | | | يَفْعَلْ | yef'al | yaparsa | [fEl](https://akilkuran.com/fEl) | | ذَٰلِكَ | zalike | bunları | | | يَلْقَ | yelka | bulur | [lqy](https://akilkuran.com/lqy) | | أَثَامًۭا | esamen | cezasını | [Avm](https://akilkuran.com/Avm) | ## Kökler - **دعو (dEw)** — Bir şeyi ses ve sözle kendine yöneltmek https://akilkuran.com/dEw - **اله (Alh)** — Tek temel anlamı ibadettir https://akilkuran.com/Alh - **اخر (Axr)** — Öne geçmenin karşıtı olan geride kalmak https://akilkuran.com/Axr - **قتل (qtl)** — Zelil kılmak ve öldürmek https://akilkuran.com/qtl - **نفس (nfs)** — Esintinin, nefesin dışarı çıkması https://akilkuran.com/nfs - **حرم (Hrm)** — Men etmek ve sıkı tutmak https://akilkuran.com/Hrm - **حقق (Hqq)** — Hak, uygunluk ve yerine tam oturmaktır https://akilkuran.com/Hqq - **زني (zny)** — Zina, kadınla şer'î nikâh olmadan ilişkidir https://akilkuran.com/zny - **فعل (fEl)** — Geçişli ya da geçişsiz her türlü iş ve eylem bu kökün anlamıdır https://akilkuran.com/fEl - **لقي (lqy)** — Üç temel anlamı vardır: eğrilik, iki şeyin karşılaşması ve bir şeyi atıp bırakmak https://akilkuran.com/lqy - **اثم (Avm)** — Yavaşlık ve geride kalmak https://akilkuran.com/Avm ## Gezinme - Önceki ayet: https://akilkuran.com/25/67.md - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/25/69.md - Sure: https://akilkuran.com/25.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt