# Furkan 25:77 - **Sure:** 25. Furkan (77 ayet) - **Ayet:** 77 / 77 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/furkan-suresi/77-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça قُلْ مَا يَعْبَؤُ۬ا بِكُمْ رَبّ۪ي لَوْلَا دُعَٓاؤُ۬كُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَاماً ## Okunuş Kul ma ya'beu bikum rabbi lev la duaukum, fe kad kezzebtum fe sevfe yekunu lizama. ## Mealler (22) ### Şinasi Güneş meali De ki! [yalana] davetiniz olmasaydı Rabbim size yük bindirmezdi. Fakat siz kesin olarak yalana sarıldınız. Bu yüzden [yalana davetinizin] size yapışan sonucu-yükü yakında olacaktır [1]. 1. ''Değer Vermek" Çevirisinin Mantık Çöküşü: Geleneksel çeviriler, 25:77. ayeti ortadan ikiye böler: Birinci kısım: "Duanız olmasa Allah size ne diye değer versin?" [Sanki burada inanan ve dua eden, dolayısıyla ödüllendirilen bir kitle var.] İkinci kısım: "Ama siz yalanladınız, artık o azap yakanıza yapışacaktır." [Muhatap aniden değişti, inanan kitle gitti, yalanlayan kitle geldi]. Ayetin başındaki "Siz" [bikum] ile sonundaki "Siz" [kezzebtum] aynı topluluktur. Yalanlayan bir topluluğa "Allah size değer veriyor" denmesi, akla ve metnin bütünlüğüne aykırıdır. Yük Bindirmek ve Sahte Çağrı-Davet Bağlantısı: "Kul mâ ya'beu bikum rabbî..." [De ki: Rabbim size ne diye bir yük bindirsin?] "...levlâ duâukum" [...Eğer sizin kendi çağrınız, asılsız iddialarınız ve o yalan davetiniz olmasaydı.] Buradaki Dua [D-A-V]; yalanlayan bu toplumun şirke, sömürüye, adaletsizliğe ve sahte putlara yaptığı davettir-çağrıdır. Sistem durduk yere, kendi halinde, evrensel yasalara uygun yaşayan bir topluma yük bindirmez [ağırlık çektirmez-azap etmez]. İnsanın başına gelen o yıkıcı yük, bizzat kendi ürettiği o yanlış eylemin ve çağrının sonucudur. L-Z-M [ل-ز-م - Lizâm]: Sami Kökü: Bir şeyin diğerine zamkla yapışması, ayrılmaz hale gelmesi, boyna dolanan sökülemez bir bağ ve ödenmesi zorunlu ağır borç-yük. Ayetin başında "Sistem size ne diye yük bindirsin [mâ ya'be'u]?" diye sorulur. Sonunda ise cevap verilir: "Ama siz hakikati yalanladınız ve yalana çağırdınız; işte şimdi o yük, boynunuza sökülmez bir biçimde yapışıp kalacaktır [fe sevfe yekûnu lizâmâ]." Baştaki yük [A-B-A] ile sondaki boyna yapışan borç-yük [Lizâm] birbirini kusursuzca tamamlar. İç Dünyamız [Enfüs]: İnsanın zihni kendi kuruntularını, kibirlerini ve sahte putlarını çağırmadığı sürece, sistem o zihne taşıyamayacağı bir kriz, bir buhran veya karanlık bir yük [aba'] bindirmez. Zihin neyi çağırırsa, o çağrının bedeli zihne yük olarak yapışır [lizâm]. İnsanın nefsi, kendi çıkarları için bir yalan ürettiğinde veya kibre kapıldığında, o yalan sadece havaya karışıp gitmez. Ürettiği o yalan, zihnin kendisine yapışır. Yalanla yaşayan bir zihin, sürekli korku ve kaygı üretir. "Acaba yalanım ortaya çıkacak mı?" kaygısı, insanın kendi eyleminin yakasına yapışmasıdır. İsrâ 13'te belirtildiği gibi, zihnin işlediği kötülük, onun kendi boynuna dolanan sökülmez bir bağ haline gelir. Kişi dünyayı gezse de, nereye kaçarsa kaçsın kendi zihnindeki o azaptan ve çöküşten ayrılamaz. Kendi yalanı, onun ayrılmaz bir parçası olur. Dış Dünyamız [Âfâk]: Hiçbir toplum, kendi elleriyle sömürüyü, adaletsizliği ve şirki üretmedikçe; hakikat elçilerini yalanlamadıkça, o toplumun üzerine gökten bir bela veya yıkım yüklenmez. Sistem, kendi halindeki toplumlara yük bindirmez. Ancak bir toplum kendi sonunu kendi elleriyle çağırırsa, o yalanlamanın faturası o toplumun tarihine silinmez bir çöküş ve yıkım yükü [lizâm] olarak yapışıp kalır. Toplumsal düzlemde yasa çok keskindir. Bir toplum adaleti bozar, hırsızlığı meşrulaştırır ve hakikati yalanlarsa; o toplumun ürettiği bu yalanlama, gökyüzünden beklenen sihirli bir ceza değil, bizzat o toplumun kendi dokusuna yapışan bir yıkımdır. Adaletsizliğin olduğu yerde mutlaka yoksulluk, liyakatsizliğin olduğu yerde mutlaka çöküş vardır. Bu ikisi birbirine zamkla yapışmıştır. Sistem der ki: "Siz bu çöküşü kendi ellerinizle çağırdınız, sahte putlara yöneldiniz. Şimdi o yıkım, sizin tarihinizin yakasına yapışıp kalacaktır. O eyleminizin bedelinden yakanızı kurtaramayacaksınız." Furkan Suresi, baştan sona anlattığı o keskin ayrımları [Furkan'ı] kusursuz bir adalet yasasıyla kapatır. Rahman'ın kulları, eylemleriyle yeryüzünde ağırlık [değer] kazanıp onurun zirvesine [ğurfeye] yükselirken; hakikati yalanlayan kalabalıkların boynuna, bizzat kendi ürettikleri o kötülüğün ağırlığı sökülmez bir borç olarak yapışıp kalır. Surenin başındaki "Ayırma-Furkan", surenin sonunda "Eylem ile sonucun birbirine yapışması" gerçeğiyle tamamlanır. ### Erhan Aktaş meali De ki: "Başkasına yalvarmanız olmazsa Rabb'im sizi ne yapsın?[1]" Oysaki siz yalanladınız. Bunun karşılığını yakında göreceksiniz. 1. "Başkasına yönelmez, onlardan yardım istemezseniz, Allah sizi ne diye cezalandırsın!" (4:147). ### Diyanet İşleri meali (Ey Muhammed!) De ki: "Duanız olmasa, Rabbim size ne diye değer versin! Siz yalanladınız. Öyle ise azap yakanızı bırakmayacak." ### Elmalılı Hamdi Yazır meali De ki rabbım size ne kıymet verir duanız olmasa? Demek ki tekzib ettiler, o halde yarın ceza yapışacak ### Yaşar Nuri Öztürk meali De ki: "Duanız/davetiniz yoksa, Rabbim sizi ne yapsın? Yalanladınız; bu yüzden azap kaçınılmaz olacaktır." ### Ali Bulaç meali De ki: "Sizin duanız olmasaydı Rabbim size değer verir miydi? Fakat siz gerçekten yalanladınız; artık (bunun azabı da) kaçınılmaz olacaktır." ### Ali Aydın meali De ki: (Allah’a) davetiniz olmasa, Rabbim size ne diye değer versin? (Ey müş- [1] 1. Ayet Mekki olduğu için yani müşriklere hitap olduğundan dolayı anlamı şöyle oluyor. “Ey müşrikler! Siz evliya ve ilahlarınızdan yüz çevirip dini sadece Allah’a özel kılarak, davetiniz yalnız ona olmadıkça Allah’ın indinde hiçbir değeriniz yoktur. Yoksa bu ayetin bağlamı iman edenler değildir. Çünkü ayette vahyi ve Resulü yalanlama vardır. Bu da müşrik ve kafirlerin ahlakıyla ilgili bir durumdur. Dua, sürekli olarak zihnin hayırlı işlerle, güzelliklerle ve salih amellerle yüce Allah’ın yolunda meşgul olmasıdır. ### Rowad Tercüme Merkezi meali Ey Muhammed!) De ki: “Duanız (kulluğunuz ve yalvarmanız) olmasa, Rabbim size ne diye değer versin? (Ey inkârcılar! Size Rasûlün bildirdiklerini) yalanladınız. Öyle ise azap, yakanızı bırakmayacak.” _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/25/77_ ### Şaban Piriş meali De ki: Sizin duanız olmasa, Rabbim size ne diye önem versin? Siz onu yalan saydınız, onun için sürekli azap sizinle beraber olacaktır. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/25/77_ ### Ali Özek ve diğerleri meali (Rasûlüm!) De ki: (Kulluk ve yalvarmanız olmasa, Rabbim size ne diye değer versin? (Ey inkârcılar! Size Rasûlün bildirdiklerini) kesinkes yalan saydınız; onun için azap yakanızı bırakmayacaktır! _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/25/77_ ### Mustafa İslamoğlu meali (Müminlere) de ki: "Eğer duanız olmasaydı Rabbim size niçin değer verecekti ki?"(Kafirlere de ki:) "Sonuçta siz de yalanlamış bulunuyorsunuz: bundan böyle (inkarınız) sizin yakanızı asla bırakmayacak!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Muhammed Esed meali (İnananlara) de ki: "Dua ve yönelişiniz O'na olan inancınız için değilse, Rabbim size niçin değer versin?" (Ve inkarcılara da de ki:) "Gerçek şu ki, siz (Allah'ın mesajını) yalanladınız: artık bu (günah) yakanızı bırakmayacaktır!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Edip Yüksel meali De ki: "Duanız olmasa Efendimin yanında değeriniz yoktur. Yalanlarsanız sonucuna katlanacaksınız." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Mehmet Okuyan meali De ki: "Duanız olmasaydı, Rabbim size neden değer versin ki!" (kâfirlere de ki): "Siz ise elbette (gerçeği) yalanladınız. Onun için ileride (bu günah size) yapışacaktır!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ 1. Ayetin ilk cümlesinde muhataplar müslümanlar ise tercüme mealde verdiğimiz gibidir. Eğer muhataplar müşrik iseler, bu ayet bağlama uygun olarak şöyle de tercüme edilebilir: "Allah'tan başkasına yalvarmanız olmasa, Allah sizinle uğraşmaz (sizi cezalandırmaz); siz (Kur'an'ı, Allah'ın emirlerini, ilkelerini) yalanladınız; onun için azap yakanızı bırakmayacaktır." ### Süleymaniye Vakfı meali De ki: "Rabbimin sizi (kulluğa) çağırması olmasa size ne diye önem versin ki! Ama siz (ey kafirler, bu çağrı karşısında) hep yalana sarıldınız. O yalan yakanıza yapışacaktır. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ 1. Allah Teala yeryüzündeki her şeyi insanlar ve cinler için yarattı ({{2:29}}Bakara 2/29,{{/}} {{55:14}}Rahman 55/14{{/}} ve devamı), gökteki Güneş ve Ay'ı, hatta yerdeki her şeyi onların hizmetine verdi ({{45:13}}Casiye 45/13{{/}}), kimseden kendi zatı için bir rızık istemedi ({{51:57}}Zariyat 51/57{{/}}). Kulluğu sadece kendisine yapmalarını emretti ({{2:21}}Bakara 2/21{{/}}). Böylece Allah insanı ve cinleri öncelikle kendisine kulluk etmeye, yaptıklarına karşılık da cennete davet etti. İşte Allah'ın bu daveti olmasaydı, insan ve cinlerin yaratılmasının bir anlamı olmazdı. Zira, Allah hiçbir şeyi boşu boşuna yaratmaz ({{21:12}}Enbiya 21/16{{/}}). ### Ahmed Hulusi meali De ki: "Eğer yönelişiniz olmazsa Rabbim size önem vermez! Gerçekten yalanladınız. . . Yakında kaçınılmaz sonucunu yaşayacaksınız!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Bayraktar Bayraklı meali De ki: "Eğer dualarınız olmasaydı Rabbim sizi ne yapardı? Fakat siz yalanladınız; bu yalanlamanız, yakanızı bırakmayacaktır." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Süleyman Ateş meali De ki: "Du'anız (ibadetiniz) olmadıktan sonra Rabbim sizi ne yapsın? (Size haber verdiklerimi) yalanladınız. Bu yüzden cezalandırılmanız gerekecektir." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Ali Rıza Safa meali De ki: "Yaptığınız yakarışlar olmasa, Efendim, size niye değer versin?" "Madem yalanladınız; artık kaçınılmaz olacaktır!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Gültekin Onan meali De ki: "Sizin duanız olmasaydı rabbim size değer verir miydi? Fakat siz gerçekten yalanladınız; artık (bunun azabı da) kaçınılmaz olacaktır." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### İbni Kesir meali De ki: Duanız olmasaydı, Rabbım size değer verir miydi? Gerçekten yalanladınız. O halde azab yakanızı bırakmayacaktır. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ### Hasan Basri Çantay meali De ki: "(Şedaid zamanlarında kendisine) düa ve (iltica) nız olmasaydı Rabbim size değer verir miydi? (Fakat madem ki) şimdi (Onu da, resulünü de) muhakkak suretde tekzib etdiniz, O halde (bu tekzibinizden dolayı size artık) yakın bir azab lazım oluyor (demekdir)". _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/25/77_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | قُلْ | kul | de ki | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) | | مَا | ma | ne diye? | | | يَعْبَؤُا۟ | yea'beu | değer versin | [EbA](https://akilkuran.com/EbA) | | بِكُمْ | bikum | size | | | رَبِّى | rabbi | Rabbim | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) | | لَوْلَا | levla | olmadıktan sonra | | | دُعَآؤُكُمْ ۖ | duaa'ukum | du'anız | [dEw](https://akilkuran.com/dEw) | | فَقَدْ | fekad | andolsun | | | كَذَّبْتُمْ | kezzebtum | yalanladınız | [kpb](https://akilkuran.com/kpb) | | فَسَوْفَ | fesevfe | bu yüzden | | | يَكُونُ | yekunu | olacaktır | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) | | لِزَامًۢا | lizamen | (azab) kaçınılmaz | [lzm](https://akilkuran.com/lzm) | ## Kökler - **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek https://akilkuran.com/qwl - **عبا (EbA)** — Ağırlık içinde bir araya gelmek https://akilkuran.com/EbA - **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak https://akilkuran.com/rbb - **دعو (dEw)** — Bir şeyi ses ve sözle kendine yöneltmek https://akilkuran.com/dEw - **كذب (kpb)** — Doğruluğun karşıtı olan yalan https://akilkuran.com/kpb - **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek https://akilkuran.com/kwn - **لزم (lzm)** — Bir şeyin başka bir şeyle sürekli birlikte olması https://akilkuran.com/lzm ## Gezinme - Önceki ayet: https://akilkuran.com/25/76.md - Sure: https://akilkuran.com/25.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt