# Hud 11:91 - **Sure:** 11. Hud (123 ayet) - **Ayet:** 91 / 123 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/hud-suresi/91-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça قَالُوا يَا شُعَيْبُ مَا نَفْقَهُ۬ كَث۪يراً مِمَّا تَقُولُ وَاِنَّا لَنَرٰيكَ ف۪ينَا ضَع۪يفاًۚ وَلَوْلَا رَهْطُكَ لَرَجَمْنَاكَۘ وَمَٓا اَنْتَ عَلَيْنَا بِعَز۪يزٍ ## Okunuş Kalu ya Şuaybu ma nefkahu kesiren mimma tekulu ve inna le nerake fina daifa, ve lev la rehtuke le recemnake ve ma ente aleyna bi aziz. ## Mealler (22) ### Şinasi Güneş meali "Ey Şuayb! Söylediğin şeylerden çoğunu kavrayamıyoruz. Ve şüphesiz seni, içimizde zayıf olarak görüyoruz. Yakın çevren olmasaydı kesinlikle seni taşlardık. Senin bize karşı bir üstünlüğün yoktur." dediler. ### Erhan Aktaş meali "Ey Şu'ayb! Dediklerinin çoğunu anlamıyoruz, biz, seni içimizde güçsüz görüyoruz. Kabilen olmasaydı seni taşlardık. Esasen sen değerli biri de değilsin." dediler. ### Diyanet İşleri meali Dediler ki: "Ey Şu'ayb! Dediklerinin çoğunu anlamıyoruz. Hem biz seni aramızda zayıf görüyoruz. Eğer kabilen olmasaydı, seni taşa tutardık. Zaten sen bizce itibarlı biri değilsin." ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Ya Şuayb! dediler: biz senin dediklerinin çoğunu iyi anlamıyoruz ve her halde biz seni içimizde pek zaıyf buluyoruz, eğer taallukatından beş on kişi olmasa idi mutlak seni recmederdik, senin bize karşı hiç bir ehemmiyetin yok. ### Yaşar Nuri Öztürk meali Dediler ki: "Ey Şuayb! Söylediklerinin birçoğunu anlamıyoruz. Ve biz seni aramızda zayıf bir adam olarak görüyoruz. Hani kabilen olmasa, kafanı taşla ezivereceğiz. Senin bize karşı hiçbir üstünlüğün yok." ### Ali Bulaç meali "Ey Şuayb" dediler. "Senin söylediklerinin çoğunu biz 'kavrayıp anlamıyoruz'. Doğrusu biz seni içimizde zayıf biri görüyoruz. Eğer yakın çevren olmasaydı, gerçekten seni taşa tutar öldürürdük. Sen bize karşı güçlü ve üstün değilsin." ### Ali Aydın meali Dediler ki: Ey Şuayb! Söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz ve içimizde seni cidden zayıf görüyoruz yani kabilen olmasa, seni mutlaka taşlardık. Sen üzerimizde herhangi bir üstünlüğe sahip değilsin. [1] 1. Yani seni taşlamamıza engel olacak bir güç ve kudrete sahip değilsin. Biz sadece senin aşiretini sayıyor, azlıklarına rağmen onlara ikram ediyoruz. Çünkü onlar bizdendirler ve senin arka plana attığın ve küçümsediğin, kendince bozuk ve batıl olduğuna iman ederek bizi terke çağırdığın dinimize iman ediyorlar. Kavram yitimi: Tıbben özrü olmadığı halde söyleneni kavrayamamak, anlamamak, anlamlandıramamak durumudur. Amnezi: Hafıza kaybı ve bellek yitimi demektir. Bir kaza veya hastalık sonucu hafıza tamamen silinebilir. Afazi: Kavram yitimidir. Kişi geleneksel olarak veya ön yargı neticesinde bu hale gelir. Yani onlara söylediğiniz şeyler ne kadar akla ve mantığa uygun ve gerçek olsa da onların beyninde karşılığı yoktur, aynen ölü gibidirler, olumlu hiçbir tepki vermezler, asla anlamazlar. Kur’an’da buna örnek çoktur: “...Kalpleri vardır bununla kavrayıp anlamazlar, gözleri vardır bununla görmezler, kulakları vardır bununla işitmezler....”(A’raf-179) Hayvanlardan farklı olarak düşünüp anlama yetisini reddettikleri için böyle olmuştur. Bu yüzden, “...onlar hayvanlar gibidir hatta kavrayış bakımından hayvanlardan daha sapkındırlar.” (Furkan-44) Allah’ın insana, diğer varlıklardan farklı olarak verdiği aklı kullanmadıkları için bu hale gelmişlerdir. Tıpta bir kural vardır: kullanılmayan organ atrofiye olur yani küçülüp işlevsiz hale gelir. Çünkü, “yeryüzünde debelenenlerin Allah katında en kötüsü, akıllarını işletmeyen kör, sağır ve dilsizlerdir.” (Enfal-22) İşte Şuayb (a.s) a kavminin “Ey Şuayb! Söylediklerinin bir çoğunu anlamıyoruz” demelerinin sebebi budur. Bu âyette geçen “ma nefkahu” kelimesi, fıkh kökünden türemiş bir fiil olup umumiyetle (bir sözü, bir meseleyi) “anlamak- kavramak” manasına gelmektedir ve burada, anlaşılmadığı söylenen hususun Şuayb (a.s) ın sözleri “sözlerinin çoğu” (ُ )كَثٖيراً مِمَّا تَقُولolduğu ifade edilmektedir. Kur’an’da Türkçe’deki “anlama- kavrama” edimini karşılayan kavramın, fehm-tefhim kökünden değil, fıkh-tefakkuh kökünden türeyen kelimelerle karşılandığı dikkate alınacak olursa,-ki fehm-tefhim kelimesi Kur’an’da yalnız bir kez Enbiya-79 ve yüce Allah bağlamında kullanılmıştır. Yani bu noktada bazı soruların cevabının verilmesi gerekir. Muhatapları, Şuayb (aleyhisselam) ın kendilerine kendi dilleriyle hitap ettiği halde, nasıl olup da ona “ُ ”َمَا َنَْفَْقَُ۬ه�۬ َكَٖثٖي رًاً ِم َِّمَا َتَُقُوُل- Senin söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz.” diyebilmişlerdir. Acaba bu âyet, Şuayb(a.s) ın, kendi kavmine onların anlayamayacakları bir şekilde hitap ettiğine veya sadece bir kısmının anlayabileceği bir üslup kullandığına mı işaret etmektedir? Âyette mücmel bir surette anılan Şuayb (a.s) ile muhatapları arasındaki anlaşmazlığın asıl sebebi nedir? Şuayb (a.s) ın söylediklerinden şiddetle nefret edip yüz çevirdikleri için onun dediklerini anlamaya çalışmıyorlardı, tıpkı “Biz onların kalplerine (Kur’an’ı) anlamalarına mani kabuklar kılmışızdır (En’am-25: İsra- 46; Kehf- 57) âyetlerinde buyrulduğu gibi. Yani sözlerini anlıyorlardı fakat kabul etmiyorlardı. Bu nedenle onun sözlerini sanki hiç anlamamış gibi davrandılar. Bir kişinin arkadaşlarının sözünü önemsemedikleri zaman ona “Ne dediğini anlamıyoruz” dedikler gibi, onlar da bu sözü, Şuayb’ın sözlerini umursamadıklarını göstermek maksadıyla söylediler. Böyle söylemekten maksatları, Şuayb (a.s) ın sözlerinin, çoğu anlaşılmaz birer deli saçması ve hezeyan olduğunu ifade etmekti. İnsanlık tarihinde vahiy ile muhalifler arasındaki çatışma dil düzeyinde değil, her zaman ikna düzeyinde olmuştur. Nitekim bu durum, Kur’an için de geçerliydi. Çünkü Kur’an’la muhatapları arasında da herhangi bir iletişim sorunu yaşanmamış, Nebi (aleyhisselam) ın muhalifleri, kendisine, söylediklerini dil düzeyinde anlamadıklarına dair herhangi bir şikayette bulunmamışlardı. Şayet Kur’an’ı anlamasalardı, hiç kuşku yok ki bu konuda itiraz meydana gelir ve yüce Allah da ortaya koyduğu bu tavrın gerekçelerini açıklardı. Oysa böylesi bir itiraza Kur’an’da yer verilmemiş, bilakis Fussilet 44. âyetinde müşterek bir dilin (Arapça’nın), bilhassa muhatapların olası itirazlarını önlemek maksadıyla kullanıldığına işaret edilmiştir. Çok ilginçtir ki Kur’an’da muhatapların kendilerine söylediklerini anlamadıklarına dair bir tek itirazlarının söz konusu edilmemesine karşın, muhalefet cephesinin anlayışsızlıkla suçlandığı birçok âyet vardır. ### Rowad Tercüme Merkezi meali Dediler ki: ''Ey Şuayb! Dediklerinin çoğunu anlamıyoruz. Hem biz seni aramızda zayıf görüyoruz. Eğer kabilen olmasaydı, seni taşa tutardık. Zaten sen bizce itibarlı biri değilsin.'' _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/11/91_ ### Şaban Piriş meali Ey Şuayb! Biz, senin söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz ve biz, senin aramızda zayıf olduğunu görüyoruz, dediler. Eğer kabilen olmasaydı seni taşa tutardık, dediler. Yoksa bizim yanımızda hiç bir değerin de yok, dediler. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/11/91_ ### Ali Özek ve diğerleri meali Dediler ki: Ey Şuayb! Söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz ve içimizde seni cidden zayıf (âciz) görüyoruz! Eğer kabilen olmasa, seni mutlaka taşlayarak öldürürüz. Sen bizden üstün değilsin. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/11/91_ ### Mustafa İslamoğlu meali "Ey Şuayb!" dediler, "Senin söylediklerinden bir çoğunu anlamıyoruz; üstelik biz, aramızdaki konumunun ne kadar zayıf olduğunun da farkındayız: eğer ailen(den hatırını saydıklarımız) olmasaydı, seni mutlaka taşa tutardık; zira sen bizden hiç de güçlü ve üstün değilsin." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Muhammed Esed meali (Fakat soydaşları o'na:) "Ey Şuayb! Söylediklerinden pek bir şey anlamıyoruz" dediler, "ayrıca aramızda ne kadar zayıf olduğunun da açıkça farkındayız; eğer ailen olmasaydı seni mutlaka öldüresiye taşlardık! Öyle ya, bizim üstümüzde bir gücün, bir nüfuzun yok ki!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Edip Yüksel meali "Şuayb" dediler, "Senin söylediklerinin birçoğunu anlamıyoruz. Üstelik biz, seni aramızda güçsüz görüyoruz. Kabilen olmasaydı seni taşlardık/kovardık. Senin bize karşı herhangi bir üstünlüğün yoktur." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Mehmet Okuyan meali (Medyenliler) şöyle demişti: "Ey Şuayb! Söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz ve içimizde seni cidden zayıf görüyoruz! Kabilen olmasaydı seni mutlaka kovardık. Sen asla bize göre güçlü değilsin." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ 1. Burada geçen [raht] kelimesi sayısı "üç ilâ on kişi arasında" olmak üzere, "akraba, kabile, hısım" anlamına gelmektedir. İnkârcılar Hz. Şuayb'ın yakınlarının hatırını saydıklarını belirtmişlerdi. Onların hatırını neden saydıklarıyla ilgili bilgi verilmemektedir. Belki onlar da kendileri gibi inandıkları için veya özel hatır ilişkileri bulunduğu için onlarla ilgili bir ifade kullanmış olabilirler. 2. İnançsız olanların peygamberlere karşı takındığı ortak tavır gereği, burada da bir tehdit söz konusu edilmektedir. Yâsîn 36:18'deki gibi, peygamberler tebliğden vazgeçmezlerse, kendilerini taşlayacaklarını söylemekteydiler. Üstelik [le racemnâke] ve benzer ifadelerde baştaki [lâm/le] harfi anlamı pekiştirmektedir. Söylenmek istenen, onların bu tehditlerinde kararlı olduklarıdır. Medyenliler Hz. Şuayb'ın beraberindekilere de aynı tehditleri savurmuşlardı. Çünkü onun muhatapları arasında inanmayanlar çoğunlukta olsalar da içlerinde inananlar da vardı. Zira A‘râf 7:87'de de belirtildiği gibi Hz. Şuayb onlara yönelik tevhid çizgisindeki kararlılığını ifade etmiştir. ### Süleymaniye Vakfı meali Dediler ki: "Ey Şuayb! Söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz. İyi biliyoruz ki sen aramızda zayıf birisin. Eğer mensup olduğun grup olmasaydı seni kesinlikle taşa tutardık. Sen bizden güçlü ve şerefli de değilsin!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ 1. Şuayb aleyhisselamın Medyen rahibi olduğu Tevrat'ta bildirilmektedir (Mısır'dan Çıkış 18:1). İsrailoğulları içindeki rahipler/kohenler, Harun aleyhisselamın soyundan gelen ve özel dini görevleri olan değerli bir gruptur. Burada Şuayb aleyhisselama zarar vermekten çekinmelerini sağlayan, kohenlerden olması olmalıdır. ### Ahmed Hulusi meali Dediler ki: "Ya Şuayb. . . Biz senin dediklerinden birçoğunu anlamıyoruz! İşin doğrusu seni içimizde zayıf konumda görüyoruz. . . Eğer arkanda saydığımız aşiretin olmasaydı, kesinlikle seni taşlayarak öldürürdük! Sen bize galebe çalacak durumda değilsin. " _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Bayraktar Bayraklı meali Dediler ki: "Ey Şu'ayb! Söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz ve içimizde seni cidden zayıf görüyoruz! Eğer kabilen olmasa, seni mutlaka taşlayarak öldürürüz. Sen bizden üstün değilsin." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Süleyman Ateş meali Dediler ki: "Ey Şu'ayb, senin söylediklerinden çoğunu anlamıyoruz, biz seni içimizde zayıf görüyoruz. Kabilen olmasaydı seni mutlaka taşla(yarak öldürü)rdük! Senin bizim yanımızda hiçbir değerin yoktur!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Ali Rıza Safa meali "Ey Şuayb!" dediler; "Söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz. Aslında, seni, aramızdaki güçsüz birisi olarak görüyoruz. Yakın çevren olmasaydı, kesinlikle seni taşlardık. Zaten bize karşı bir üstünlüğün yok!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Gültekin Onan meali "Ey Şuayb" dediler. "Senin söylediklerinin çoğunu biz kavrayamıyoruz. Doğrusu biz seni içimizde zayıf biri görüyoruz. Eğer yakın çevren olmasaydı, gerçekten seni taşa tutar öldürürdük. Sen bize karşı güçlü ve üstün değilsin." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### İbni Kesir meali Dediler ki: Ey Şuayb; söylediklerinin çoğunu anlamıyor ve seni aramızda cidden zayıf görüyoruz. Taraftarların olmasaydı, seni taşlardık. Esasen sen, bizim yanımızda şerefli kimse de değilsin. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ### Hasan Basri Çantay meali Dediler ki: "Ey Şuayb, biz senin söylemekde olduğundan bir çoğunu iyice anlamıyoruz. Seni de içimizden cidden zaif görüyoruz. Eğer kabilen olmasaydı muhakkak ki seni taşla öldürürdük. Sen bizden üstün bir şeref saahibi değilsin ki..." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/11/91_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | قَالُوا۟ | kalu | dediler ki | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) | | يَـٰشُعَيْبُ | ya şuaybu | Şuayb | | | مَا | ma | | | | نَفْقَهُ | nefkahu | biz anlamıyoruz | [fqh](https://akilkuran.com/fqh) | | كَثِيرًۭا | kesiran | çoğunu | [kvr](https://akilkuran.com/kvr) | | مِّمَّا | mimma | şeylerin | | | تَقُولُ | tekulu | senin söylediğin | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) | | وَإِنَّا | ve inna | ve biz | | | لَنَرَىٰكَ | lenerake | seni görüyoruz | [rAy](https://akilkuran.com/rAy) | | فِينَا | fina | içimizde | | | ضَعِيفًۭا ۖ | deiyfen | güçsüz | [DEf](https://akilkuran.com/DEf) | | وَلَوْلَا | velevla | şayet | | | رَهْطُكَ | rahtuke | yakın çevren olmasaydı | [rhT](https://akilkuran.com/rhT) | | لَرَجَمْنَـٰكَ ۖ | leracemnake | seni taşlardık | [rjm](https://akilkuran.com/rjm) | | وَمَآ | ve ma | ve yoktur | | | أَنتَ | ente | senin | | | عَلَيْنَا | aleyna | bize karşı | | | بِعَزِيزٍۢ | biazizin | bir üstünlüğün | [Ezz](https://akilkuran.com/Ezz) | ## Kökler - **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek https://akilkuran.com/qwl - **فقه (fqh)** — Bir şeyi kavrayıp bilmek https://akilkuran.com/fqh - **كثر (kvr)** — Azlığın karşıtı olan çokluk https://akilkuran.com/kvr - **راي (rAy)** — Gözle ya da basiretle bakıp görmek https://akilkuran.com/rAy - **ضعف (DEf)** — İki temel anlamı vardır: güçsüzlük, yani kuvvetin karşıtı https://akilkuran.com/DEf - **رهط (rhT)** — İnsanlarda ve başka şeylerde toplanma https://akilkuran.com/rhT - **رجم (rjm)** — Taşla vurmak tek temel anlamdır, sonra mecaza aktarılır: söverek, zanla ve kovarak "taşlamak" https://akilkuran.com/rjm - **عزز (Ezz)** — Güç, sağlamlık ve bunlara yakın üstün gelme https://akilkuran.com/Ezz ## Gezinme - Önceki ayet: https://akilkuran.com/11/90.md - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/11/92.md - Sure: https://akilkuran.com/11.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt