# İnsan 76:1 - **Sure:** 76. İnsan (31 ayet) - **Ayet:** 1 / 31 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/insan-suresi/1-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça هَلْ اَتٰى عَلَى الْاِنْسَانِ ح۪ينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْـٔاً مَذْكُوراً ## Okunuş Hel eta alel insani hinun mined dehri lem yekun şey'en mezkura. ## Mealler (22) ### Şinasi Güneş meali İnsan, anılmaya değer bir şey değilken, üzerinden çok çok uzun bir devirden bir zaman geçmemiş miydi [1]? 1. Bazı çeviriler ayeti, ''İnsan hiçbir şey değilken, yaratılmamışken'' diye çeviriyor. Bunu sırf, ayetin, geleneksel inançtaki, ''İlk insan Adem ve Havva'dır. Havva, Adem'in kaburgasından yaratılmıştır'' iddiasını çürüttüğü için yapıyor. Çünkü ayet, insanın insanlaşma sürecinin [71:14] uzunluğuna vurgu yapıyor ve çok çok uzun bir zaman, insanın bugün gibi kabiliyetlere sahip olmayan, anılmaya değer olmayan bir varlık olduğunu vurguluyor. Rahman suresinin ilk 4 ayeti, 32:7-8-9. ayetler, bir sonraki 2 ve 3. ayetler ve 71:14. ayet insanın insanlaşma süreçlerine atıf yapmaktadır. ''İnsan hiçbir şey değilken'' ifadesi 19:9 ve 67. ayetlerde geçmektedir ve ayetlerde ''Mezkuran'' ifadesi geçmemektedir. Ankebut suresi 20. ayette Rabbimiz, ''Yaratılışın nasıl başladığını görmek için yeryüzünü dolaşın.'' buyuruyor ve bizi araştırmaya yönlendiriyor. Öyleyse, bizim konuyu daha iyi anlamamız için yeryüzünü dolaşmamız gerekiyor. Şayet, ilk insan Adem olsaydı, yeryüzünü dolaşmamız gerekmezdi. Yeryüzünü dolaştığımızda ise, geleneğin yaratılış konusunda bize dayattığı verilerin çürüdüğünü görüyoruz. Yeryüzünün değişik yerlerinde bulunan, milyon yıllık insan türüne ait fosiller, insanın yaratılış sürecinin milyonlarca yıl önce başladığını göstermektedir. Urfa ilimizde bulunan Göbeklitepe ve Karahantepe'de yapılan kazılarda ortaya çıkan yapılar, 12.000 - 13.000 yıl öncesine aittir ve bu dönemler, Adem'den öncesine ait dönemlerdir. Adem ilk insan ise, bu yapıları kimler yaptı? Bu konularda bilim kitaplarında detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. Donanım Evresi [Mezkûr Olmayan Dönem]: İnsanın [Dehr] içerisindeki o ilk başlangıç evresi, sadece topraktan süzülmüş hantal bir çamur, atomik bir yığın ve biyolojik bir kitle [Beşer] olduğu dönemdir. Bu evrede o, maddeten vardır ama henüz içine ilahi yazılım [Ruh] üflenmemiştir; akledemez, bağ kuramaz [Ünsiyet/İnsan), bir bilinci yoktur. Yani kozmik sistemin tescilli, muhatap alınan ana hafıza kayıtlarında henüz bir "özne" olarak adı geçmemektedir [Mezkûr değildir]. Yazılım Evresi [Mezkûr Olma Anı]: Ne zaman ki sisteme o ilahi üst bilinç kodları yüklenir; işte o zaman o hantal et ve deri kütlesi [Beşer], kozmik veritabanında tescillenerek İnsan [mezkûr bir özne] haline gelir. Özetle; İnsan 1. ayetteki mezkûr kavramı; alelade bir "hatırlanma" değil, bir varlığın sistem mimarisinde "adı konmuş, hukuken ve fıtraten tescil edilmiş, sorumluluk yüklenmiş bir ana yazılım kimliği kazanması" demektir. İnsan, bilinci ve yükümlülüklerini sırtlanma kalitesi ölçüsünde "mezkûr"dur; bunları terk edip sadece biyolojik dürtülerine gömüldüğünde ise yeniden o "adı sanı anılmayan" hantal bir beşer kütlesine dönme riskiyle karşı karşıyadır. ### Erhan Aktaş meali Anılmaya değer bir şey değilken, insanın üzerinden "dehr[1]" den bir zaman gelip geçmedi mi? 1. Uzun bir zamandan. ### Diyanet İşleri meali İnsan (henüz) anılır bir şey değilken (yaratılmamışken) üzerinden uzunca bir zaman geçti. ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Fil'hakika geldi insan üzerine dehirden bir müddet o anılır bir şey olmadı ### Yaşar Nuri Öztürk meali İnsan üzerinden, henüz anılan bir şey olmadığı bir süre geçmedi mi zamandan? ### Ali Bulaç meali Gerçek şu ki, insanın üzerinden, daha kendisi anılmaya değer bir şey değilken, uzun zamanlardan (dehr) bir süre (hin) gelip geçti. ### Ali Aydın meali İnsan anılır bir şey değilken üzerinden uzunca bir zaman geçti. ### Rowad Tercüme Merkezi meali İnsan (henüz) anılır bir şey değilken (yaratılmamışken) üzerinden uzunca bir zaman geçti. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/76/1_ ### Şaban Piriş meali İnsanın üzerinden, henüz kendisinin anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçti. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/76/1_ ### Ali Özek ve diğerleri meali İnsanın üzerinden, henüz kendisinin anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçmedi mi? _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/76/1_ ### Mustafa İslamoğlu meali İnsanın üzerinden, o tarih sahnesine çıkıncaya (kadar), tüm zamanlar içinden belirsiz ve uzun bir süre geçmemiş miydi (ki), henüz o (bu süre zarfında) anılmaya değer bir varlık bile değildi? _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Muhammed Esed meali İnsan(ın tarih sahnesinde görünmesin)den önceki dönem, sonsuz bir zaman kesitinden ibaret (değil) midir; insanın henüz dikkate değer bir varlık olmadığı (bir zaman kesiti)? _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Edip Yüksel meali İnsanın üzerinden, kendisinin anılmaya değer bir şey olmadığı bir zaman periyodu geçmemiş midir? _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Mehmet Okuyan meali Henüz anılan bir şey değilken, şüphesiz ki insanın üzerinden çok uzun bir süre geçti! _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Süleymaniye Vakfı meali İnsan, hakkında bilgi olan bir şey değilken, o zamanın (göklerin ve yerin ömrünün) bir bölümü geçmişti. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ 1. Ayet metnin geçen "Mezkur (مذكور)", hakkında bir bilgi olan, sözü edilen şey demektir. ({{19:67}}Meryem 19/67{{/}}). 2. Göklerin ve yerin de Allah tarafından belirlenmiş bir eceli vardır ({{13:2}}Ra'd 13/2,{{/}} {{30:8}}Rum 30/8,{{/}} {{31:29}}Lokman 31/29,{{/}} {{35:13}}Fatır 35/13,{{/}} {{39:5}}Zümer 39/5,{{/}} {{46:3}}Ahkaf 46/3{{/}}). ### Ahmed Hulusi meali Dehr'de insanın anılmadığı bir süreç yok muydu? _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Bayraktar Bayraklı meali İnsanın üzerinden, henüz kendisinin anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçmedi mi? _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Süleyman Ateş meali İnsanın üzerinden, henüz kendisinin anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçmedi mi? _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Ali Rıza Safa meali İnsanın anılmaya değer bir şey olmadığının üzerinden çok uzun bir süre geçmedi mi? _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ 1. İşte, bir bilgi ayeti: Bilim insanlarının araştırmalarına göre, evrenleri oluşturan büyük patlamanın yaklaşık on dört milyar yıl önce gerçekleştiği ve insan dışındaki canlıların başlangıcının dört milyar yıl önceye dayandığı varsayılıyor. Doğa tarihi uzmanları tarafından Brezilya'da bulunan bir karınca taşılının, yüz yirmi milyon yıllık geçmişi olduğu belirlendi. İnsan varlığının geçmişinin ise yalnızca birkaç milyon yıl olduğu varsayılıyor. 7:100 ayetinde, yeryüzünün daha önce başka yöneticileri olduğu; 2:30 ayetinde ise insanoğlunun yeryüzünün yeni yöneticisi olarak atandığı bildirilmiştir. İnsanın çok uzun bir süre boyunca anılmaya değer bir şey olmadığı bilgisi, bilim insanlarının ancak son yüzyılda öğrenebildiği, Kur'an'daki mucize bilgilerden birisidir. ### Gültekin Onan meali Gerçek şu ki, insanın üzerinden, daha kendisi anılmaya değer bir şey değilken, uzun zamanlardan (dehr) bir süre (hin) gelip geçti. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### İbni Kesir meali İnsanın üzerinden, dehrden bir zaman geçmiştir ki o, henüz anılmaya değer bir şey bile değildi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ### Hasan Basri Çantay meali İnsanın üzerine uzun devirden öyle bir zaman gel (ib geç) di ki (o vakit) o, anılmıya değer bir şey bile değildi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/1_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | هَلْ | hel | | | | أَتَىٰ | eta | geçmedi mi? | [Aty](https://akilkuran.com/Aty) | | عَلَى | ala | üzerinden | | | ٱلْإِنسَـٰنِ | l-insani | insanın | [Ans](https://akilkuran.com/Ans) | | حِينٌۭ | hinun | bir süre | [Hyn](https://akilkuran.com/Hyn) | | مِّنَ | mine | -den | | | ٱلدَّهْرِ | d-dehri | uzun devir- | [dhr](https://akilkuran.com/dhr) | | لَمْ | lem | | | | يَكُن | yekun | olmadığı | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) | | شَيْـًۭٔا | şey'en | bir şey | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) | | مَّذْكُورًا | mezkuran | anılan | [pkr](https://akilkuran.com/pkr) | ## Kökler - **اتي (Aty)** — Gelmek, özellikle kolayca gelmek https://akilkuran.com/Aty - **انس (Ans)** — Bir şeyin ortaya çıkması ve yabaniliğe aykırı olan her şey https://akilkuran.com/Ans - **حين (Hyn)** — Zaman, azı da çoğu da, https://akilkuran.com/Hyn - **دهر (dhr)** — Galip gelmek ve ezmek https://akilkuran.com/dhr - **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek https://akilkuran.com/kwn - **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır https://akilkuran.com/$yA - **ذكر (pkr)** — İki temel anlamı vardır: erkek (dişinin karşıtı) ve bir şeyi akılda tutmak, unutmamak https://akilkuran.com/pkr ## Gezinme - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/76/2.md - Sure: https://akilkuran.com/76.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt