# İnsan 76:30

- **Sure:** 76. İnsan (31 ayet)
- **Ayet:** 30 / 31
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/insan-suresi/30-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَمَا تَشَٓاؤُ۫نَ اِلَّٓا اَنْ يَشَٓاءَ اللّٰهُۜ اِنَّ اللّٰهَ  كَانَ عَل۪يماً حَك۪يماًۗ

## Okunuş

Ve ma teşaune illa en yeşaallah, innallahe kane alimen hakima.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Allah'ın gereğini yapması dışında, onlar gereğini yapamazlar [1]. Allah bilgedir, adaleti sağlayan en doğru hükümleri verendir.

1. Sizin bir şey yapmanız, ancak alemlerin Rabbi Allah'ın gereğini yapması, şartları oluşturması, eyleminizi yaratması ile mümkündür. Allah, iradenizi, gücünüzü, imkanınızı devre dışı bırakırsa, hiçbir şey yapamazsınız: 81:29.

### Erhan Aktaş meali

Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz.[1] Kuşkusuz Allah, Her Şeyi Bilen'dir, En İyi Hüküm Veren'dir.

1. Allah size seçme hakkı tanımasaydı, sizi özgür irade sahibi yapmasaydı siz istediğiniz şeyi seçme imkanına sahip olamazdınız.

### Diyanet İşleri meali

Allah'ın dilemesi olmadıkça siz dileyemezsiniz. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Maamafih Allah dilemeyince dilemezsiniz, çünkü yegane alim, hakim Allahdır

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Allah Alim'dir, Hakim'dir.

### Ali Bulaç meali

Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Gerçekten Allah, bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

### Ali Aydın meali

Siz (kendi akıl ve iradenizle hidayeti) dilemedikçe, (iradenize ipotek koyarak, sizin hidayetinizi zorla) Allah’ın dilemesi olacak bir şey değildir. Şüphesiz ki Allah her şeyi bilen hüküm ve hikmet sahibidir. [1][2]

1. Âyette bulunan “illa” edatı, siz hidayeti istedikten sonra yüce Allah vahiy’le sizin hidayet talebinizi fazlasıyla karşılar demektir. Yoksa Allah dilemedikçe iman edemezsiniz demek değildir. İlahi adalet prensibi kapsamında insanın kendine ait fiilin yaratıcısı olduğu ve yüce Allah’ın insanlara irade özgürlüğü tanıdığı Kur’ani bir gerçektir. Buna göre ilâhi adalet prensibi insana ait kötü fiillerin sorumluluğunu Allah’tan insana havale etme amacı taşır. Çünkü ilahi adalet, günah işleyeni cezalandırmayı, güzelik yapanı da mükafatlandırmayı gerektirir. Diğer bir deyişle âdil olan Allah, mümine verdiği sözde sadık olmak, kafire yönelik azap tehditini de gerçekleştirmek zorundadır. Bu ilahi adaletin gereğidir. Ancak bu adaletin fiilen gerçekleşmesi için insanın yapıp ettiklerinde hür olması, dolayısıyla kendi fiilinden sorumlu olması gerekir. Bunun aksi düşünüldüğü yani insanın yapıp etme kudreti yok edildiği takdirde onun sevap ve cezaya müstehak olmasından söz edilemez. Kaldı ki yaptığı işlerde hür iradesi bulunmayan bir varlığı Allah’ın cezalandırması apaçık bir zulüm olacaktır. Hulasa, insanın özgürlüğü ile Allah’ın adaleti madeni bir paranın iki yüzü gibidir. Bunlardan birini yok saymak zorunlu olarak diğerini de yok saymayı gerektirir ve bu durum hem beşeri varlığın hem de ilahi fiilin abesleşmesi gibi bir sonuca sebep olur.
2. İşte bundan dolayıdır ki İblis’in Kur’an’daki hikayesini temsili saymak gerekir. Yani insanın doğasında zaten mevcut olan güzellik ve kötülük dürtüsü (takvafücur yahut hayır- şer) arasındaki sürekli çatışmaya işaret eden bu hikaye ilk hitap çevresindeki kültür, bilgi ve algı düzeyine uygun şekilde uyarlanmış gerçekte sembolik ve metaforik bir anlatım tarzına sahiptir. Kuşkusuz Kur’an baştan sona kadar hak ve hidayettir; fakat onun bize sunduğu gerçek Allah’ın yanında gerçeğin ancak bir görüntüsü ya da solgun bir gölgesi olabilir. Başka bir deyişle, Kur’an’ın vahyi insan idrakinin kavrayabildiği kadar tamdır; fakat insan konuşup anlaştığı dilin, konuşma yetisinin ve kavramların yetersizliğiyle sakat ve eksik bir varlıktır. Bu yüzden yüce Allah insanlara hitap ederken, bizim güzelliğimizi isteyen Melek ve bizi kötülüğe sevk eden Şeytan gibi kavramlar kullanır. İblis ve Şeytan aslında bir metafordur. Onun ne yapıp ettiğini biz ancak psikolojik deneyimlerle anlarız. İblis’in Adem’e secde etmeyi reddetmesi ile ilgili hikaye, aklın emirlerine boyun eğme tutkusunu reddetmenin bir metaforu olarak da anlaşılabilir. İblis insanı Allah’tan uzak tutan ve gerçekte bizim kendi günahımızdan ibaret olan engelin kişileştirilmesidir.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Şüphesiz Allah; her şeyi bilendir, Hakîm'dir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/76/30_

### Şaban Piriş meali

Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Çünkü Allah, her şeyi bilendir, Hakim'dir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/76/30_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Sizler ancak Rabbinizin dilemesi (izin vermesi) sayesinde (bir şeyi) dileyebilirsiniz. Şüphesiz Allah her şeyi bilendir, hikmet sahibidir.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/76/30_

### Mustafa İslamoğlu meali

Bu sayede siz, zaten Allah'ın dilediğini dilemiş (olursunuz): elbette Allah her şeyi bilendir, hep hikmetle hükmedendir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### Muhammed Esed meali

Ama Allah (size o yolu göstermeyi) dilemedikçe siz onu dileyemezsiniz çünkü, bilin ki Allah her şeyi görendir, hikmet Sahibidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### Edip Yüksel meali

ALLAH dilemedikçe siz dileyemezsiniz. ALLAH Bilendir, Bilgedir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

1. * Bak 57:22-23.

### Mehmet Okuyan meali

(Böyle yaparsanız) Allah'ın dilediğinden başkasını dilememiş olursunuz. Şüphesiz ki Allah bilendir, doğru hüküm verendir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

1. Benzer mesajlar: Müddessir 74:56; Tekvîr 81:29.

### Süleymaniye Vakfı meali

Sizin bir şey yapmanız ancak Allah'ın şartları oluşturmasıyla mümkündür. Şüphesiz Allah, daima bilen ve kararları doğru olandır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

1. {{17:15}}İsra 17/15,{{/}} {{74:56}}Müddessir 74/56,{{/}} {{81:27}}Tekvir 81/27{{/}}-{{81:30}}30.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz! Muhakkak ki Allah 'Aliym Hakiym'dir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### Bayraktar Bayraklı meali

- Şüphesiz ki bu bir öğüttür. Artık, dileyen Rabbine bir yol tutar. Zaten siz ancak Rabbinizin dilediğini dilersiniz. Şüphesiz Allah her şeyi bilendir;hikmet sahibidir. Allah, dileyeni rahmetine dahil eder. Zalimlere gelince, onlar için elem verici bir azap hazırlamıştır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### Süleyman Ateş meali

Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Şüphesiz Allah bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### Ali Rıza Safa meali

Allah dilemedikçe, siz zaten dileyemezsiniz. Kuşkusuz, Allah, Bilendir; Bilgelik ve Adaletle Yönetendir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### Gültekin Onan meali

Tanrı dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Gerçekten Tanrı, bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### İbni Kesir meali

Allah dilemedikçe, siz dileyemezsiniz. Muhakkak ki Allah; Alim, Hakim olandır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

### Hasan Basri Çantay meali

(Bununla beraber) Allah dilemeyince siz (bunu) dileyemezsiniz. Çünkü Allah hakkıyle bilendir, tam bir hukum ve hikmet saahibidir.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/76/30_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَمَا | ve ma | ve |  |
| تَشَآءُونَ | teşa'une | siz dileyemezsiniz | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| إِلَّآ | illa | dışında |  |
| أَن | en |  |  |
| يَشَآءَ | yeşa'e | dilemesi | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| ٱللَّهُ ۚ | llahu | Allah'ın |  |
| إِنَّ | inne | şüphesiz |  |
| ٱللَّهَ | llahe | Allah |  |
| كَانَ | kane |  | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| عَلِيمًا | alimen | bilendir | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| حَكِيمًۭا | hakimen | hüküm ve hikmet sahibidir | [Hkm](https://akilkuran.com/Hkm) |

## Kökler

- **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır  
  https://akilkuran.com/$yA
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm
- **حكم (Hkm)** — Engellemek  
  https://akilkuran.com/Hkm

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/76/29.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/76/31.md
- Sure: https://akilkuran.com/76.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
