# جحد (jHd) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/jHd
- **Kuran'da:** 12 ayette, toplam 12 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Hayrın azlığı, kıtlık temel anlamdır; bundan, bilerek doğruyu kabul etmemek, yani inkâr anlamı çıkar. Gönülde olanı dille reddetmek demektir.

## Lisânü'l-Arab — جحد maddesi

> جحد: الجَحْدُ والجُحُود: نَقِيضُ الإِقرار كالإِنكار وَالْمَعْرِفَةِ، جَحَدَهُ يَجْحَدُه جَحْداً وجُحوداً. الْجَوْهَرِيُّ: الجُحودُ الإِنكار مَعَ الْعِلْمِ. جَحَدَه حقَّه وَبِحَقِّهِ. والجَحْدُ والجُحْدُ، بِالضَّمِّ، وَالْجُحُودُ: قِلَّةُ الْخَيْرِ. وجَحِدَ جَحَداً، فَهُوَ جَحِدٌ وجَحْدٌ وأَجْحَدُ إِذا كَانَ ضَيِّقًا قَلِيلَ الْخَيْرِ. الْفَرَّاءُ: الجَحْدُ والجُحْدُ الضَّيْقُ فِي الْمَعِيشَةِ. يُقَالُ: جَحِدَ عَيْشُهم جَحَداً إِذا ضَاقَ واشتدَّ؛ قَالَ: وأَنشدني بَعْضُ الأَعراب فِي الجَحد: / لَئِنْ بَعَثَتْ أُمُّ الحُمَيْدَيْنِ مَائِرًا، ... لَقَدْ غَنِيَتْ فِي غَيْرِ بُوسٍ وَلَا جَحْدِ / والجَحَدُ، بِالتَّحْرِيكِ: مِثْلُهُ؛ يُقَالُ: نَكَداً لَهُ وجَحَداً وأَرض جَحْدَة: يَابِسَةٌ لَا خَيْرَ فِيهَا. وَقَدْ جَحِدَت وجَحِدَ النَّبَاتُ: قلَّ وَنَكِدَ. والجَحْد: الْقِلَّةُ مِنْ كُلِّ شيءٍ، وَقَدْ جُحِدَ. وَرَجُلٌ جَحِدٌ وجَحْدٌ: كَقَوْلِهِمْ نَكِدٌ ونَكْدٌ. ونَكْداً لَهُ وجَحْدَاً: دعاءٌ عَلَيْهِ. وَعَامٌ جَحِدٌ قَلِيلُ الْمَطَرِ. وجَحِدَ النبتُ إِذا قلَّ وَلَمْ يَطُلْ. أَبو عَمْرٍو: أَجْحَدَ الرَّجُلُ وجَحَدَ إِذا أَنْفَضَ وَذَهَبَ مَالُهُ؛ وأَنشد الْفَرَزْدَقُ: / وبَيْضاءَ مِنْ أَهل الْمَدِينَةِ لم تَذُقْ ... يَبِيساً، وَلَمْ تَتْبَعْ حَمولةَ مُجْحِدِ / قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: أَورده شَاهِدًا عَلَى مُجْحِدٍ لِلْقَلِيلِ الْخَيْرِ، وَصَوَابُهُ: لِبَيْضَاءَ مِنْ أَهل الْمَدِينَةِ؛ وَقَبْلَهُ: / إِذا شئتُ غَنَّاني، مِنَ الْعَاجِ، قاصِفٌ ... عَلَى مِعْصَمٍ رَيَّانَ لَمْ يَتَخَدَّدِ / وَفَرَسٌ جَحْدٌ والأُنثى جَحْدَةٌ، وَهُوَ الْغَلِيظُ الْقَصِيرُ، وَالْجَمْعُ جِحاد. شَمِرٌ: الجُحاديَّة قِرْبَةٌ مُلِئَتْ لَبَنًا أَو غَرارة مُلِئَتْ تَمْرًا أَو حِنْطَةً؛ وأَنشد: / وَحَتَّى تَرَى أَن العَلاة تُمِدُّها ... جُحاديَّةٌ، والرائحاتُ الرواسمُ وَقَدْ مَضَى تَفْسِيرُهُ فِي تَرْجَمَةِ عَلأَ. وجُحادةُ: اسْمُ رَجُلٍ. والجُحاديُّ: الضَّخْمُ، حَكَاهُ يَعْقُوبُ، قَالَ وَالْخَاءُ لُغَةٌ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 106 — https://shamela.ws/book/1687/1548

## Kitâbu'l-Ayn — جحد maddesi

> الجحود: ضد الاقرار كالانكار والمعرفة. والجحد: من الضيق والشح. ورجل جحد: قليل الخير، قال: لا جحدا ابتغينه ولا جدا ... يعدن من هازلنه غدا غدا 1

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 72 — https://shamela.ws/book/1682/771

## Mekâyîsü'l-Luğa — جحد maddesi

> الجيم والحاء والدال أصل يدل على قلة الخير. يقال عام جحد قليل المطر. ورجل جحد فقير، وقد جحد وأجحد. قال ابن دريد: والجحد من كل شيء القلة. قال الشاعر: ولن يرى ما عاش إلا جحدا وقال الشيباني: [أجحد الرجل وجحد إذا أنفض وذهب ماله. وأنشد للفرزدق] : وبيضاء من أهل المدينة لم تذق ... بئيسا ولم تتبع حمولة مجحد ومن هذا الباب الجحود، وهو ضد الإقرار، ولا يكون إلا مع علم الجاحد به أنه صحيح. قال الله تعالى: {وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم} [النمل: 14] . وما جاء جاحد بخير قط.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 425 — https://shamela.ws/book/21710/468

## Müfredât — جحد maddesi

> الجحود: نفي ما في القلب إثباته، وإثبات ما في القلب نفيه، يقال: جحد جحودا وجحدا قال عز وجل: وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم [النمل/ 14] ، وقال عز وجل: بآياتنا يجحدون [الأعراف/ 51] . وتجحد تخصص بفعل ذلك، يقال: رجل جحد: شحيح قليل الخير يظهر الفقر، وأرض جحدة: قليلة النبت، يقال: جحدا له ونكدا، وأجحد: صار ذا جحد.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 187 — https://shamela.ws/book/23636/169

## Türevler

- يَجْحَدُونَ (yechadune) — bile bile inkar: 7 kez
- يَجْحَدُ (yechadu) — inkar etmez: 3 kez
- جَحَدُوا۟ (cehadu) — inkar etti: 1 kez
- وَجَحَدُوا۟ (ve cehadu) — ve inkar ettiler: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Enam 6:33** — Doğrusu, onların söyledikleri sözlerin seni üzdüğünü biliyoruz. Aslında onlar seni yalanlamıyorlar; o zâlimler açıkça Allah'ın âyetlerini reddediyorlar.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/33-ayet.md
- **Araf 7:51** — Onlar ki, dinlerini bir oyun ve eğlence yerine koydular. Dünya hayatı onları aldattı. Onlar, karşılaşacakları bugünü unuttukları ve âyetlerimizi bile bile inkâr ettikleri gibi, biz de onları unuturuz.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/51-ayet.md
- **Hud 11:59** — İşte Âd halkı Rabb'lerinin âyetlerini inkâr ettiler ve Resûllerine isyan ettiler. İnatçı zorbanın her buyruğuna uydular.  
  https://akilkuran.com/hud-suresi/59-ayet.md
- **Nahl 16:71** — Allah, rızık konusunda kiminizi kiminize üstün kıldı. Üstün kılınanlar; rızıklarını yeminle hak sahibi oldukları[1] kimselere aktarıyorlar da onlar, onda eşit oluyorlar mı? O halde, Allah'ın nimetini mi inkâr ediyorlar?[2]  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/71-ayet.md
- **Neml 27:14** — Doğruluğundan emin oldukları halde, haksızca ve büyüklenerek mücadele ettiler. Ama bozguncuların sonlarının nasıl olduğuna bir bak!  
  https://akilkuran.com/neml-suresi/14-ayet.md
- **Ankebut 29:47** — İşte böylece sana Kitâp'ı indirdik. Kendilerine Kitâp ulaştırdıklarımız,[1] ona îmân ederler. Şu kimselerden[2] de ona îmân edecekler vardır. Kâfirlerden başkası âyetlerimizi inkâr etmez.  
  https://akilkuran.com/ankebut-suresi/47-ayet.md
- **Ankebut 29:49** — Hayır! O, kendilerine ilim[1] verilenlerin gönüllerinde yer eden apaçık âyetlerdir. Bizim âyetlerimizi zâlimlerden başkası yalanlamaz.  
  https://akilkuran.com/ankebut-suresi/49-ayet.md
- **Lokman 31:32** — Ve karanlık gölgeler gibi dalgalar onları sardığı zaman, dini Ona has kılarak Allah'a yalvarırlar. Ama onları karaya çıkarıp kurtardığı zaman, onlardan bir kısmı orta bir yol tutar. Ve Bizim âyetlerimize ancak, tam hain ve tam nankör olanlardan başkası bile bile ilgisiz kalmaz.  
  https://akilkuran.com/lokman-suresi/32-ayet.md
- **Mümin 40:63** — Allah'ın âyetlerini bile bile reddedenler, işte böyle haktan uzaklaşmışlardı.  
  https://akilkuran.com/mumin-suresi/63-ayet.md
- **Fussilet 41:15** — Âd'a gelince, onlar yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar: "Bizden daha güçlü kim olabilir?" dediler. Kendilerini yaratan Allah'ın, kendilerinden daha güçlü olduğunu görmediler mi? Âyetlerimizi bile bile reddediyorlardı.  
  https://akilkuran.com/fussilet-suresi/15-ayet.md
- **Fussilet 41:28** — İşte böyle! Allah'ın düşmanlarının cezası ateştir. Âyetlerimizi bilerek reddetmeleri nedeniyle ceza olarak, onlar için orada ebedilik yurdu vardır.  
  https://akilkuran.com/fussilet-suresi/28-ayet.md
- **Ahkaf 46:26** — Ant olsun ki Biz, onlara, size vermediğimiz nice imkânlar vermiştik. Onlara da kulaklar, gözler ve fûad[1] verdik. Ne var ki işitme ve görmeleri onlara bir yarar sağlamadı. Kalpleri[2] de onlara bir yarar sağlamadı. Çünkü onlar, Allah'ın âyetlerini bile bile reddediyorlardı. Sonunda alaya aldıkları şey onları kuşattı.  
  https://akilkuran.com/ahkaf-suresi/26-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt