# جند (jnd) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/jnd
- **Kuran'da:** 27 ayette, toplam 29 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Toplanma ve yardım temel anlamdır; bir kişinin yardımcıları ve ordusu bu adla anılır. Taşlı, sert toprağa da aynı ad verilir; her bir canlı türü de bir 'cünd' sayılır.

## Lisânü'l-Arab — جند maddesi

> جند: الجُنْد: مَعْرُوفٌ. والجُنْد الأَعوان والأَنصار. والجُنْد: الْعَسْكَرُ، وَالْجَمْعُ أَجناد. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَجُنُوداً لَمْ تَرَوْها؛ الْجُنُودُ الَّتِي جاءَتهم: هُمُ الأَحزاب وَكَانُوا قُرَيْشًا وغَطَفَان وَبَنِي قُريظة تَحَزَّبُوا وَتَظَاهَرُوا عَلَى حَرْبِ النَّبِيِّ، ﷺ، فأَرسل اللَّهُ عَلَيْهِمْ رِيحًا كفأَت قُدُورَهُمْ وَقَلَعَتْ فَسَاطِيطَهُمْ وأَظعنتهم مِنْ مَكَانِهِمْ، وَالْجُنُودُ الَّتِي لَمْ يَرَوْهَا الْمَلَائِكَةُ. وَجُنْدٌ مُجَنَّد: مَجْمُوعٌ؛ وَكُلُّ صِنْفٍ عَلَى صِفَةٍ مِنَ الْخَلْقِ جُنْدٌ عَلَى حِدَةٍ، وَالْجَمْعُ كَالْجَمْعِ، وَفُلَانٌ جَنَّدَ الْجُنُودَ. وَفِي الْحَدِيثِ: / الأَرواح جُنُودٌ مُجَنَّدة فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا ائْتَلف وَمَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اخْتَلَفَ؛ وَالْمُجَنَّدَةُ: الْمَجْمُوعَةُ، وَهَذَا كَمَا يُقَالُ أَلْف مؤَلفة وقَناطِيرُ مُقَنطَرَةٌ أَي مُضَعَّفة، وَمَعْنَاهُ الإِخبار عَنْ مبدإِ كَوْنِ الأَرواح وَتَقَدُّمِهَا الأَجساد أَي أَنها خُلِقَتْ أَوّل خَلْقِهَا عَلَى قِسْمَيْنِ مِنِ ائْتِلَافٍ وَاخْتِلَافٍ، كَالْجُنُودِ الْمَجْمُوعَةِ إِذا تَقَابَلَتْ وَتَوَاجَهَتْ، وَمَعْنَى تَقَابُلِ الأَرواح مَا جَعَلَهَا اللَّهُ عَلَيْهِ مِنَ السَّعَادَةِ وَالشَّقَاوَةِ والأَخلاق فِي مبدإِ الْخَلْقِ، يَقُولُ: إِن الأَجساد الَّتِي فِيهَا الأَرواح تَلْتَقِي فِي الدُّنْيَا فتأْتلف وَتَخْتَلِفُ عَلَى حَسَبِ مَا خُلِقَتْ عَلَيْهِ، وَلِهَذَا تَرَى الخَيِّرَ يُحِبُّ الخَيِّر وَيَمِيلُ إِلى الأَخيار، والشِّرِّير يُحِبُّ الأَشرار وَيَمِيلُ إِليهم. وَيُقَالُ: هَذَا جُنْدٌ قَدْ أَقبل وَهَؤُلَاءُ جُنُودٌ قَدْ أَقبلوا؛ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: جُنْدٌ مَا هُنالِكَ مَهْزُومٌ مِنَ الْأَحْزابِ، فوحَّد النَّعْتَ لأَن لَفْظَ الْجُنْدِ[[. هنا بياض بالأَصل ولعل الساقط منه مفرد أو واحد]] ... وَكَذَلِكَ الْجَيْشُ وَالْحِزْبُ. وَالْجُنْدُ: الْمَدِينَةُ، وَجَمْعُهَا أَجناد، وَخَصَّ أَبو عُبَيْدَةَ بِهِ مُدُنَ الشَّامِ، وأَجناد الشَّامِ خَمْسُ كُوَرٍ؛ ابْنُ سِيدَهْ: يُقَالُ الشَّامُ خَمْسَةُ أَجناد: دِمَشْق وحِمْص وقِنَّسْرِين والأُرْدُنُّ وفِلَسْطِين، يُقَالُ لِكُلِّ مَدِينَةٍ مِنْهَا جُنْدٌ؛ قَالَ الْفَرَزْدَقُ: / فَقُلْتُ مَا هُوَ إِلا الشَّامُ نَرْكَبُهُ، ... كأَنما الموتُ فِي أَجناده البَغَر / البَغَر: الْعَطَشُ يُصِيبُ الإِبل فَلَا تُرْوَى وَهِيَ تَمُوتُ عَنْهُ. وَفِي حَدِيثِ عُمَرَ: أَنه خَرَجَ إِلى الشَّامِ فَلَقِيَهُ أُمراء الأَجناد، / وَهِيَ هَذِهِ الْخَمْسَةُ أَماكن، كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهَا يُسَمَّى جُنْداً أَي الْمُقِيمِينَ بِهَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ الْمُقَاتِلِينَ. وَفِي حَدِيثِ سَالِمٍ: سَتَرْنَا الْبَيْتَ بِجُناديٍّ أَخضر، فَدَخَلَ أَبو أَيوب فَلَمَّا رَآهُ خَرَجَ إِنكاراً لَهُ؛ قِيلَ: هُوَ جِنْسٌ مِنَ الأَنماط أَو الثِّيَابِ يُسْتَرُ بِهَا الْجُدْرَانُ. والجَنَد: الأَرض الْغَلِيظَةُ، وَقِيلَ: هِيَ حِجَارَةٌ تُشْبِهُ الطِّينَ. والجَنَد: مَوْضِعٌ بِالْيَمَنِ، وَهِيَ أَجود كُوَرِهَا، وَفِي الصِّحَاحِ: وجَنَد، بِالتَّحْرِيكِ، بَلَدٌ بِالْيَمَنِ. وَفِي الْحَدِيثِ ذِكْرُ الجَنَد، بِفَتْحِ الجيم والنون، أَحد مَخاليف الْيَمَنِ؛ وَقِيلَ: هِيَ مَدِينَةٌ مَعْرُوفَةٌ بِهَا. وجُنَيْد وجَنَّاد وجُنادة: أَسماء. وجُنادة أَيضاً: حَيٌّ. وجُنْدَيْسابُورُ: مَوْضِعٌ، وَلَفْظُهُ فِي الرَّفْعِ وَالنَّصْبِ سَوَاءٌ لِعُجْمَتِهِ. وأَجنادانُ وأَجنادَيْنُ: مَوْضِعٌ، النونُ مُعَرَّبَةٌ بِالرَّفْعِ؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وأُرى الْبِنَاءَ قَدْ حُكِيَ فِيهَا. وَيَوْمُ أَجنادَيْنِ: يَوْمٌ مَعْرُوفٌ كَانَ بِالشَّامِ أَيام عُمَرَ، وَهُوَ مَوْضِعٌ مَشْهُورٌ مِنْ نَوَاحِي دِمَشْقَ، وَكَانَتِ الْوَقْعَةُ الْعَظِيمَةُ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ وَالرُّومِ فِيهِ. وَفِي الْحَدِيثِ: / كَانَ ذلك يوم أَجْيادِينَ، وَهُوَ بِفَتْحِ الْهَمْزَةِ وَسُكُونِ الجيم وبالياء تحتها نقطتان، جَبَلٌ بِمَكَّةَ وأَكثر النَّاسِ يَقُولُونَهُ بِالنُّونِ وَفَتْحِ الدَّالِ المهملة وقد تكسر.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 132 — https://shamela.ws/book/1687/1574

## Kitâbu'l-Ayn — جند maddesi

> كل صنف من الخلق يقال لهم: جند على حدة. وفي الحديث: الأرواح جنود مجندة فما تعارف منها ائتلف وما تناكر منها اختلف. ويقال: هذا جند قد أقبل، وهؤلاء جند قد اقبلوا، يخرج على الواحد والجميع، وكذلك العسكر والجيش. وجند: موضع باليمن. والجند: حجارة شبه الطين. وجناده: حي من اليمن.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 6, s. 86 — https://shamela.ws/book/1682/2090

## Mekâyîsü'l-Luğa — جند maddesi

> الجيم والنون والدال يدل على التجمع والنصرة. يقال هم جنده، أي أعوانه ونصاره. والأجناد: أجناد الشام وهي خمسة: دمشق، وحمص، وقنسرين، والأردن، وفلسطين. يقال لكل واحدة من هذه جند. وجند: بلد. والجند: الأرض الغليظة فيها حجارة بيض ; فهذا محتمل أن يكون من الباب، ويجوز أن يكون من الإبدال، والأصل الجلد.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 485 — https://shamela.ws/book/21710/528

## Müfredât — جند maddesi

> يقال للعسكر الجند اعتبارا بالغلظة، من الجند، أي: الأرض الغليظة التي فيها حجارة ثم يقال لكل مجتمع جند، نحو: الأرواح جنود مجندة 2 . قال تعالى: إن جندنا لهم الغالبون [الصافات/ 173] ، إنهم جند مغرقون [الدخان/ 24] ، وجمع الجند: أجناد وجنود، قال تعالى: وجنود إبليس أجمعون [الشعراء/ 95] ، وما يعلم جنود ربك إلا هو [المدثر/ 31] ، اذكروا نعمة الله عليكم إذ جاءتكم جنود فأرسلنا عليهم ريحا وجنودا لم تروها [الأحزاب/ 9] ، فالجنود الأولى من الكفار، والجنود الثانية التي لم تروها الملائكة.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 207 — https://shamela.ws/book/23636/189

## Türevler

- جُندٌۭ (cundun) — bir ordudur: 4 kez
- وَجُنُودُهُۥ (ve cunuduhu) — ve askerleri: 3 kez
- بِجُنُودٍۢ (bicunudin) — askerlerle: 2 kez
- جُنُودُ (cunudu) — askerleri: 2 kez
- وَجُنُودَهُمَا (ve cunudehuma) — ve askerleri: 2 kez
- وَجُنُودَهُۥ (ve cunudehu) — ve askerlerini: 2 kez
- ٱلْجُنُودِ (l-cunudi) — orduların: 1 kez
- بِٱلْجُنُودِ (bil-cunudi) — ordularla: 1 kez
- بِجُنُودِهِۦ (bicunudihi) — askerleriyle: 1 kez
- جُندٍۢ (cundin) — ordu: 1 kez
- جُندًۭا (cunden) — adamları: 1 kez
- جُندَنَا (cundena) — bizim ordumuz: 1 kez
- جُنُودٌۭ (cunudun) — ordular: 1 kez
- جُنُودَ (cunude) — ordularını: 1 kez
- جُنُودًۭا (cunuden) — askerler: 1 kez
- جُنُودُهُۥ (cunuduhu) — orduları: 1 kez
- وَجُنُودُ (ve cunudu) — ve askerleri: 1 kez
- وَجُنُودًۭا (ve cunuden) — ve ordular: 1 kez
- وَجُنُودِهِۦ (ve cunudihi) — ve askerleriyle: 1 kez
- وَجُنُودِهِۦ ۚ (ve cunudihi) — ve askerlerine karşı: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 18 / 29)

- **Bakara 2:249** — Tâlût, askerleriyle yola çıkınca onlara: "Allah, sizi bir nehirle imtihan edecek. Kim ondan içerse benden değildir. Bir avuç kadar tatmakla yetinirse o bendendir." dedi. Çok azı hariç, ondan doyasıya içtiler. O ve yanında yer alan Îmân Edenler, nehri geçince: "Bugün Câlût'a ve askerlerine karşı savaşacak gücümüz kalmadı." dediler. Allah'a kavuşacaklarına Îmân Edenler[1] ise: "Nice az topluluklar, Allah'ın izni ile[2] nice çok topluluklara galip gelmiştir. Allah, sabredenlerle beraberdir." dediler.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/249-ayet.md
- **Bakara 2:250** — Onlar, Câlût ve askerleriyle karşı karşıya geldikleri zaman: "Ey Rabb'imiz! Üzerimize sabır yağdır ve ayaklarımızı sabit kıl, Kâfir kavme karşı bize yardım et." dediler.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/250-ayet.md
- **Tevbe 9:26** — Sonra Allah, Resûl'ünün ve Îmân Edenlerin üzerine dinginlik ve güven indirdi. Görmediğiniz ordular indirdi ve Kâfirlere azâp verdi. İşte budur Kâfirlerin cezası.  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/26-ayet.md
- **Tevbe 9:40** — Eğer siz ona yardım etmezseniz, iyi bilin ki Allah ona yardım etmişti. Hani Kâfirler[1] onu çıkardıklarında iki kişiden ikincisiydi[2]. İkisi mağaradayken, o, arkadaşına: "Üzülme, kuşkusuz Allah bizimle beraberdir." demişti. Bunun üzerine Allah, üzerlerine dinginlik ve güven indirmişti. Onu, sizin görmediğiniz güçlerle desteklemişti.[3] Ve küfredenlerin sözünü alçaltmıştı. Allah'ın sözü ise en yüce olandır. Allah, Mutlak Üstün Olan'dır, En İyi Hüküm Veren'dir.  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/40-ayet.md
- **Yunus 10:90** — İsrâîloğulları'nı denizden geçirdik. Firavun ve ordusu, azgınlık ve düşmanlıkla onların peşlerine düştüler. Boğulmak üzereyken: "İsrâîloğulları'nın îmân ettiği ilâhtan başka ilâh olmadığına îmân ettim ve ben de müslimlerdenim.[1]" dedi.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/90-ayet.md
- **Meryem 19:75** — De ki: "Kim sapkınlıkta ise, Rahmân, ona vaat edilen şeyi; azâbı veya Sa'at'i görecekleri zamana kadar, zamanı uzatarak süre tanır. Böylece kimin yerce daha kötü ve taraftarca daha zayıf olduğunu yakında bilecekler."  
  https://akilkuran.com/meryem-suresi/75-ayet.md
- **Taha 20:78** — Firavun hemen ordusu ile onların ardına düştü. Derken sudan üzerlerine kapanan kapandı.  
  https://akilkuran.com/taha-suresi/78-ayet.md
- **Şuara 26:95** — Ve İblîsin[1] bütün askerleri.  
  https://akilkuran.com/suara-suresi/95-ayet.md
- **Neml 27:17** — Süleymân için, ins ve cinn[1] ve kuşlardan ordular toplandı. Sonra da sevk edildiler.  
  https://akilkuran.com/neml-suresi/17-ayet.md
- **Neml 27:18** — Nihâyet Neml[1] Vadisi'ne geldikleri zaman, dişi bir neml: "Ey nemller! Meskenlerinize[2] girin, Süleymân ve orduları istemeyerek sizi kırıp geçirmesin." dedi.  
  https://akilkuran.com/neml-suresi/18-ayet.md
- **Neml 27:37** — "Onlara geri dön. Karşı koyamayacakları bir ordu ile gelir, onları yurtlarından hor ve aşağılanmış olarak çıkarırım."  
  https://akilkuran.com/neml-suresi/37-ayet.md
- **Kasas 28:6** — Ve onları yeryüzünde iktidar yapalım, Firavun'a, Hâmân'a ve ikisinin ordusuna, onlardan çekindikleri şeyleri gösterelim.  
  https://akilkuran.com/kasas-suresi/6-ayet.md
- **Kasas 28:8** — Derken Firavun ailesi, kendileri için bir düşman ve başlarına dert olacak olan onu[1], buluntu olarak aldı. Firavun, Hâmân ve askerleri yanlış yaptılar.  
  https://akilkuran.com/kasas-suresi/8-ayet.md
- **Kasas 28:39** — O ve ordusu yeryüzünde haksız yere büyüklendiler ve gerçekten de Bize döndürülmeyeceklerini sandılar.  
  https://akilkuran.com/kasas-suresi/39-ayet.md
- **Kasas 28:40** — Sonra onu ve askerlerini yakalayıp suya gömdük. Bak bakalım, zâlimlerin sonunun nasıl olduğuna!  
  https://akilkuran.com/kasas-suresi/40-ayet.md
- **Ahzab 33:9** — Ey Îmân Edenler! Allah'ın size olan nimetlerini hatırlayın! Hani, üzerinize ordular gelmişti de Biz, onların üzerine rüzgâr ve göremediğiniz ordular göndermiştik. Allah, yaptıklarınızı görendir.[1]  
  https://akilkuran.com/ahzab-suresi/9-ayet.md
- **Yasin 36:28** — Ondan sonra, halkının üzerine gökten hiçbir ordu indirmedik, indirecek de değildik!  
  https://akilkuran.com/yasin-suresi/28-ayet.md
- **Yasin 36:75** — Oysa bu ilâhlar onlara yardım etmeye güç yetiremezler. Ne var ki kendileri[1] onlar için[2] hazır askerlerdir.  
  https://akilkuran.com/yasin-suresi/75-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
