# Kehf 18:65

- **Sure:** 18. Kehf (110 ayet)
- **Ayet:** 65 / 110
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/kehf-suresi/65-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

فَوَجَدَا عَبْداً مِنْ عِبَادِنَٓا اٰتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً

## Okunuş

Fe veceda abden min ibadina ateynahu rahmeten min indina ve allemnahu min ledunna ilma.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Tarafımızdan ona bir ilim öğrettiğimiz ve katımızdan ona bir rahmet verdiğimiz kullarımızdan bir kul buldular [1].

1. Kulun nitelikleri, o kulun bir nebi olduğunu çağrıştırıyor. Bakınız: 10:57-58, 19:21, 21:107, 28:46, 38:8-9, 43:31-32. 44:5-6. ALTERNATİF GÖRÜŞ: Bu kul, tanınan, bilgili, donanımlı biri olmasına rağmen, bu bilgi ve donanımını, dolayısıyla konumunu kötüye kullanan bir ruhban. Fakat Musa bunun farkında değil.

### Erhan Aktaş meali

Derken katımızdan, kendisine bir rahmet verdiğimiz ve tarafımızdan bir ilim[1] öğrettiğimiz Bizim kullarımızdan bir kul[2] buldular.

1. Çeşitli kaynaklara dayanılarak "Hızır" olarak adlandırılan "bir kul"un kim olduğu bilgisi Kur'an'da yer almamaktadır. Hızır kelimesi Kur'an'da yer almadığı halde, Kur'an'da "kullarımızdan bir kul" olarak geçen kulu, Kur'an dışı geleneksel anlayış, Kur'an dışı inançların etkisinde kalarak "Hızır" olarak anmaktadır.
2. Kelimesi kelimesine, "ilm-i ledun." "Ledun" kelimesi, kimi dünya dinlerinde gnosis (gizli, özel bilgi, sır) olarak tanımlanan biçimiyle "tasavvuf dininde" de bilgi türü olarak, "ilm-i ledun" olarak yer almaktadır. Tasavvuf dinini, ilm-i ledunu "hiçbir çaba olmaksızın, Allah'ın, kimilerinin kalbine doğrudan bilgi yüklemesi" olarak tanımlamaktadır. Oysaki "ledun" kelimesi Kur'an'ın onlarca ayetinde (Örn.18:76) olduğu gibi, "mekan zarfı" olarak; tarafında, yanında, katında anlamlarına gelmektedir.

### Diyanet İşleri meali

Derken kullarımızdan bir kul buldular ki, biz ona katımızdan bir rahmet vermiş, kendisine tarafımızdan bir ilim öğretmiştik.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Derken kullarımızdan bir kul buldular ki biz ona nezdimizden bir rahmet vermiş ve ledünnimizden bir ılim öğretmiştik

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Orada, kullarımızdan öyle bir kul buldular ki, biz ona katımızdan bir rahmet vermiş, lütfumuzdan bir ilim öğretmiştik.

### Ali Bulaç meali

Derken, katımızdan kendisine bir rahmet verdiğimiz ve tarafımızdan kendisine bir ilim öğrettiğimiz kullarımızdan bir kulu buldular.

### Ali Aydın meali

Derken, kullarımızdan bir kul buldular ki, ona indimizden bir rahmet vermiş yani ona kendimizden bir ilim öğretmiştik. [1][2][3]

1. Çünkü söz konusu âyette “ً( ٰاَٰتَْيَْنَاُهُ ََرَْحَْمًَةً ِمِْنْ ِعِْنِْدَِنَا َوََعََّلَْمَْنَاُهُ ِمِْنْ َلَُد َُّنَا ِعِْلْمًاona katımızdan bir rahmet yani bir ilim verdik.)” buyruluyor. Kur’an’ın dilinde “rahmet” ve “ilim” “vahiy” ve “Nübüvvet” anlamına gelmektedir. Gemiyi parçaladığı halde, hem geminin sahipleri tarafından, hem de yolculardan hiç kimsenin kendisine müdahale etmemesi, onun Allah tarafından manevi bir misyona sahip olduğunu göstermektedir. Anne- babasına bile “tuğyan” ve “küfür” yanı şiddet uygulayabilecek bir psikopatlığa sahip olan genci katletmesi de çevreyi çok iyi bilen, insanları tanıyan yani gencin yapmış olduğu bütün kötülükleri vahiy’le bildiğini gösteriyor. Çünkü “ledünni ilme” sahipti. Ledünni ilmin tek manası “vahiy’dir” Ayrıca katledilen “ğulam” çocuk değil, kısasta katledilebilecek yaşta olgun bir genç olduğunu şu cümleden anlaşılıyor. “...Musa dedi ki: Temiz bir canı, bir can karşılığı olmaksızın (kimseyi katletmediği halde) katlettin öyle mi!...”(Kehf-74) Demek ki, katledilen kişi, cinayet işleyebilecek bir yaşta idi. Katletmek, öldürmek anlamında değil, etkisiz kılma ve saf dışı etme anlamında kullanılmışta olabilir. Duvarın içinde bulunan gizli hazineyi bilmesi ise Allah tarafından aldığı vahiy sayesinde olmuştur. Çünkü yüce Allah’tan sonra, aldıkları vahiyle sadece Nübüvvet’e bağlı Resuller gaybı bilir. (Cin-26,27; Hud-49; Kasas-44,45,46)
2. Kıssa şöyle bitiyor. “Bütün bunları ben kendiliğimden yapmadım. İşte hakkında sabredemediğin şeylerin te’vili budur”(Kehf-82)
3. Yüce Allah vahiy haricinde yani direkt olarak hiç kimseye ilim vermez. İlmin tek kaynağı vahiy’dir.(Bakara-120; Râd-37) Bilimsel icat ve keşiflerin kaynağı da aklı kullanma, tefekkür etme, plan ve program dahilinde araştırma ve analiz yapmadır. Ayrıca tevil kavramı, Allah, Nebi ve Resul bağlamında kullanıldığı için söz konusu âlim zatın Nebi veya Resul olduğu kesin olarak ortaya çıkıyor. Gerçekten de te’vil kelimesinin normal insanlar bağlamında geçmemesi önemli bir ipucu mahiyetindedir. Tekrar etmekte fayda var. 74. ayette geçen “katletme” öldürme değil, etkisiz kılma anlamına gelmektedir.

### İbrahim Esinler meali

Öyle ki buldu ikisi* kullarımızdan bir kul; vermiştik ona** bir rahmet katımızdan/indimizden; ve bildirmiştik*** ona** yanımızdan**** bir ilim****.

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/18/65_

1. Mûsâ'nın delikanlısı.
2. Kula.
3. Bilir yapmıştık, bilmiyorken bilir olmuştu.
4. Yüce Allah'ın katında/indinde ve yanında bulunan bazı gayb haberleri.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Orada kendisine tarafımızdan bir rahmet vermiş ve nezdimizden bir ilim öğretmiş olduğumuz kullarımızdan bir kul buldular.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/18/65_

### Şaban Piriş meali

Orada, kendisine katımızdan rahmet verip, yine tarafımızdan bir ilim öğrettiğimiz kullarımızdan bir kul buldular.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/18/65_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Derken, kullarımızdan bir kul buldular ki, ona katımızdan bir rahmet (vahiy ve peygamberlik) vermiş, yine ona tarafımızdan bir ilim öğretmiştik.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/18/65_

### Mustafa İslamoğlu meali

Sonunda orada, kendisine katımızdan bir rahmete nail kılarak (ilmimizden) bir ilim öğrettiğimiz kullarımızdan birini buldular.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Muhammed Esed meali

Ve orada kendisine katımızdan üstün bir bağışta bulunarak (özel) bir bilgiyle donattığımız kullarımızdan birine rastladılar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Edip Yüksel meali

Katımızdan kendisine rahmet verdiğimiz ve bilgimizden öğrettiğimiz kullarımızdan bir kulu buldular.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Mehmet Okuyan meali

(Derken), kendisine katımızdan bir rahmet verdiğimiz ve ona tarafımızdan bir ilim öğrettiğimiz kullarımızdan bir kul bulmuşlardı.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

1. Burada sözü edilen "kul", Hz. Musa'ya hocalık yapsın diye görevlendirilen özel bir "melek" olmalıdır. Bu kişiyi "insan" kabul edip adına "Hızır" denmesi, cevabı imkânsız soruların sorulmasına neden olmaktadır.

### Süleymaniye Vakfı meali

Derken (orada) katımızdan ikramda bulunduğumuz ve tarafımızdan ilim öğrettiğimiz bir kul buldular.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Ahmed Hulusi meali

Derken kullarımızdan bir kul buldular ki, biz Ona indimizden (Hakikatini yaşatan) bir rahmet vermiş ve yine Onda ledünnümüzden (Tecelli-i sıfat olarak tahakkuk etme {mardiye} şuuru) ilim açığa çıkarmıştık.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Bayraktar Bayraklı meali

Orada katımızdan kendisine rahmet verdiğimiz ve yine katımızdan kendisine ilim öğrettiğimiz kullarımızdan birini buldular.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Süleyman Ateş meali

(Orada) Kullarımızdan bir kul buldular ki, biz ona katımızdan bir rahmet vermiştik ve ona katımızdan bir ilim öğretmiştik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Ali Rıza Safa meali

Sonunda, Kendi katımızdan Ona bir rahmet verdiğimiz ve bilgimizden öğrettiğimiz kullarımızdan bir kul buldular.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

1. Bu suredeki 18:65-82 arasındaki on sekiz ayette, Musa peygamberle birlikte yaptığı yolculuk anlatılan kişi, Kur'an'da ismi belirtilmeden "Kendi katımızdan rahmet verdiğimiz ve bilgimizden öğrettiğimiz bir kul" olarak bildirilir. Söylence meraklıları, bu kişiyi Hızır ismiyle tanıtmışlar, üstelik kimi çevirilerde Hızır ismini ayetlere bile yazmışlardır. Bu yüzden Kur'an'da ismi geçen bir kişi olduğu sanılan Hızır, aslında Arap söylencelerinde sanal bir kişilik olup, değişik isimlerle İran, Mezopotamya, Ortadoğu, Yunan ve Türk söylencelerinde de yer almıştır. Sanal kişilik Hızır'ın, Kur'an'daki öyküyle hiçbir ilgisi yoktur. Tevrat, Zebur ve İncil ayetlerinde de Kur'an'da anlatılan bu öyküyü anımsatan bir konu geçmez.

### Gültekin Onan meali

Derken, katımızdan kendisine bir rahmet verdiğimiz ve tarafımızdan kendisine bir ilim öğrettiğimiz kullarımızdan bir kulu buldular.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### İbni Kesir meali

Derken kullarımızdan bir kul buldular ki Biz, ona; katımızdan bir rahmet vermiş ve kendisine nezdimizden bir ilim öğretmiştik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

### Hasan Basri Çantay meali

Derken kullarımızdan (öyle) bir kul buldular ki biz ona tarafımızdan bir rahmet vermiş, kendisine nezdimizden (haas) bir ilim öğretmişdik.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/65_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| فَوَجَدَا | feveceda | ve buldular | [wjd](https://akilkuran.com/wjd) |
| عَبْدًۭا | abden | bir kul | [Ebd](https://akilkuran.com/Ebd) |
| مِّنْ | min | -dan |  |
| عِبَادِنَآ | ibadina | kullarımız- | [Ebd](https://akilkuran.com/Ebd) |
| ءَاتَيْنَـٰهُ | ateynahu | biz ona vermiştik | [Aty](https://akilkuran.com/Aty) |
| رَحْمَةًۭ | rahmeten | bir rahmet | [rHm](https://akilkuran.com/rHm) |
| مِّنْ | min |  |  |
| عِندِنَا | indina | katımızdan | [End](https://akilkuran.com/End) |
| وَعَلَّمْنَـٰهُ | ve allemnahu | ve ona öğretmiştik | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| مِن | min |  |  |
| لَّدُنَّا | ledunna | katımızdan | [ldn](https://akilkuran.com/ldn) |
| عِلْمًۭا | ilmen | bir ilim | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |

## Kökler

- **وجد (wjd)** — Bir şeyi bulmak  
  https://akilkuran.com/wjd
- **عبد (Ebd)** — Birbirine zıt iki temel anlamı vardır: yumuşaklık ve boyun eğme ile sertlik ve kabalık  
  https://akilkuran.com/Ebd
- **اتي (Aty)** — Gelmek, özellikle kolayca gelmek  
  https://akilkuran.com/Aty
- **رحم (rHm)** — İncelik, şefkat ve acıyıp yönelmek  
  https://akilkuran.com/rHm
- **عند (End)** — Haddi aşıp doğru yoldan sapmak  
  https://akilkuran.com/End
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm
- **لدن (ldn)** — Ledün, 'yanında, katında' demektir ve 'ind'den daha özeldir  
  https://akilkuran.com/ldn

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/18/64.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/18/66.md
- Sure: https://akilkuran.com/18.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
