# Kehf 18:80 - **Sure:** 18. Kehf (110 ayet) - **Ayet:** 80 / 110 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/kehf-suresi/80-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça وَاَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَش۪ينَٓا اَنْ يُرْهِقَهُمَا طُغْيَاناً وَكُفْراًۚ ## Okunuş Ve emmel gulamu fe kane ebevahu mu'mineyni fe haşina en yurhikahuma tugyanen ve kufra. ## Mealler (22) ### Şinasi Güneş meali "Delikanlıya [1] gelince... Anne babası iki inanıp güvenendi. İkisini tuğyana [1] ve küfre sarmasını [2] huşu [3] ettik [4].'' 1. "Ğulam," cinsel arzunun en güçlü olduğu çağda olan kişiler için kullanılır. Şeyh / ihtiyar sözcüğünün zıddıdır. Dolayısıyla, çoğu çevirilerde olduğu üzere "Çocuk" diye çevrilmesi doğru değildir. 2. Bardağı taşırmak, dinin sınırlarını aşmak. 3. Olay, gelecek zamanla alakalı değildir. O an olmakta olan bir olgu söz konusudur. Kimse; işlemediği bir suçtan veya yarın suç işleyecek diye cezalandırılamaz. Delikanlı, o an anne babasını tuğyana ve küfre zorlamaktadır. 4. Huşu, bir bilgiye dayalı olarak duyulan endişeye karşı tedbirli davranmaktır. Bilgisizlikten kaynaklanan endişeye Arapçada "Havf" denir. Bilge kul, etrafındakilerle birlikte ortak kararla bu eylemi gerçekleştirmektedir. Muhtemelen resmi otorite veya toplum yasalarına, örfüne göre verilen ortak kararla eylem gerçekleştirilmiştir. Bakınız: 5:33-34. ⁵-Etrafındakilerin ve kendisinin iradesiyle yapıyor. Bakınız: 18:81. ALTERNATİF GÖRÜŞ: Bilge kul, delikanlının bu tutumunu bahane edip delikanlıyı öldürmüştür. Zira, Musa'nın bu konudaki sorgulamasında da belirttiği üzere, bir delikanlı, anne babasını dinin sınırlarını aşmaya ve küfre zorluyor diye öldürülemez. Bilge kul, hazinelere göz dikmiş ve o delikanlı da, bilge kulun planlarından haberdar olduğu için, bilge kul bir delili / şahidi ortadan kaldırmıştır. ### Erhan Aktaş meali "Delikanlıya gelince, anne ve babası Mü'min kimselerdi. Onları azgınlığa ve Küfre sürüklemesine rızamız olmadı.[1]" 1. Zor kullanarak, baskı yaparak anne ve babasını azgınlığa ve küfre sürüklemekte oluşunu samimiyetle biliyorduk. Anlaşılan odur ki; söz konusu alim/bilen kul o yörede yaşayan ve yaşadığı bölgede olup bitenlere yakından tanık olan birisidir. Delikanlıyı ve delikanlının anne ve babasına inançlarından dolayı nasıl baskı yaptığını, nasıl zulmettiğini içtenlikle/yakından bilen birisidir. Ayetteki huşu kelimesi, alim kulun olup bitenleri çok iyi bildiği ve bilgisinden emin olduğu anlamındadır. Zaten ayete literal olarak dil bilgisi kuralları açısından da gelecek zaman anlamı verilemez. Çünkü "en yurhikahuma" mastardır ve mastarlar isim grubundan oldukları için şimdiki zaman kipindedirler. Ayet, gelecekte olacak olan bir şeyden değil oluyor olan; olmakta olan bir durumdan söz etmektedir. Ayete gelecekte olacak bir şeymiş gibi anlam verilmesi yanlıştır. Ayrıca ayette geçen haşiye kelimesinin anlamı korkmak değil, huşudur, yani içtenliktir. En ilkel olanı da dahil, yeryüzünün hiçbir hukuk sisteminde olmayan, gelecekte işlenecek bir suça ceza vermeyi, Allah'ın uygun görmüş olabileceğini varsaymak Allah'a iftira atmaktır. ### Diyanet İşleri meali "Çocuğa gelince, anası babası mü'min insanlardı. Onları azgınlığa ve küfre sürüklemesinden korktuk." ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Oğlana gelince: ebeveyni mü'minlerdi, onun için bunları tuğyan ve küfrile sarmasından sakındık da ### Yaşar Nuri Öztürk meali "Oğlan çocuğa gelince: Onun anası babası inanmış kişilerdi. Çocuğun onları azgınlık ve inkara sürüklemesinden korktuk." ### Ali Bulaç meali "Çocuğa gelince, onun anne ve babası mü'min kimselerdi. Bundan dolayı, onun kendilerine azgınlık ve inkar zorunu kullanmasından endişe edip korktuk." ### Ali Aydın meali “Erkek çocuğa gelince, onun ana-babası, mümin kimselerdi. Bunun için (çocuğun) onları taşkınlığa yani küfre batırmasından sakındırdık. [1] 1. Alim kul- Musa kıssasında, nesneler dünyasındaki gerçeklerin salt akıl ve duyularla algılanandan ibaret olmadığı; bilakis beşeri bilginin dış dünyada olup bitenlerin sadece bir boyutunu kavramaya yettiği; ancak bu dışsal görüntü ve kavrayışla gaybi alanda gizli bulunan ilahi plan ve hesapların tümüne vakıf olunamayacağı ve nihayet nesnel varlık dünyasının bize meçhul ve çevresindeki gerçeklerin ancak mutlak gayba hakim olan Allah tarafından bilinebileceği gibi çok önemli röper noktaları işaretlemiştir. Bu cümleden olarak yüce Allah gaybi gerçeklerin bilgisine sahip oluşunu meçhul belki de hayali bir bilge kişi üzerinden dile getirmiş ve bu bilgeye atfedilen fiillerin te’viliyle yani akıl ve duyuların kavramaktan aciz kaldığı gerçek anlamının ortaya konmasıyla birlikte, biz insanlara varlık aleminin öteki yüzüne dair bir takım ipuçları vermiştir. Başka bir ifadeyle, yüce Allah bu kıssada bilge kişiye izafe ettiği fiiller kapsamında, “Her ne kadar hoşunuza gitmese de savaş size farz kılındı.(Ama bilin ki) sizin için hayırlı olduğu halde bir şeyi sevmemeniz mümkündür. Sizin için kötü olduğu halde bir şeyi sevmeniz de mümkündür.(Gerçekte sizin için neyin iyi neyin kötü olduğunu) Allah bilir, siz bilmezsiniz.” (Bakara- 216) âyette anlatılmak istenen gerçeği, yani nesneler dünyasında olup biten olayların üç yüzünü idrak hususunda rasyonel ve mantıksal veriler yeterli değildir. ### Rowad Tercüme Merkezi meali Gence gelince, onun anne ve babası Mümin idi. Gencin onları azgınlık ve küfre sürüklemesinden korktuk. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/18/80_ ### Şaban Piriş meali Gence gelince, onun, anne ve babası mümin idi. Gencin onları azgınlık ve küfre sürüklemesinden korktuk. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/18/80_ ### Ali Özek ve diğerleri meali «Erkek çocuğa gelince, onun ana babası, mümin kimselerdi. Bunun için (çocuğun) onları isyana ve küfre sürüklemesinden korktuk.» _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/18/80_ ### Mustafa İslamoğlu meali "Gelelim delikanlıya: Onun ebeveyni imanlı kimselerdi; fakat biz onun azgınlık ve sapkınlıkla (ebeveynini) derin acılara boğacağına dair kaygı verici bir bilgiye sahiptik. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### Muhammed Esed meali O genç adam da, -ki anası babası mümin kimselerdi- taşkınlıkları ve inkarcı eğilimleriyle onlara çok derin acılar vereceği yolunda kaygı verici belirtiler görmüştük; _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### Edip Yüksel meali "Çocuğa gelince, ana babası iki gerçeği onaylayan kişi idi. Taşkınlık ve nankörlük ile o ikisine yük olmasından endişelendik." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ 1. * Adolf Hitler sevimli ve görünüşte suçsuz bir çocuktu. Çocukken ölmüş olsaydı çoğu kişi üzülecek ve hatta Tanrı'nın hikmetini sorgulayacaktı. Bu derslerden öğreniyoruz ki her şeyin ardında güzel bir sebep vardır. Adolf Hitler gibi bir caninin yaşatılması ise bir başka sebebe bağlıdır. ### Mehmet Okuyan meali Erkek çocuğa gelince, onun ana babası mümin kişilerdi. Onları azdırıp inkâra sürüklemesini uygun görmemiştik. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ 1. Burada geçen [haşînâ] fiili yaygın anlamı olan "korkmak" şeklinde tercüme edilirse mesajın anlaşılmasında sorun yaşanması kaçınılmazdır. Çünkü Yüce Allah'ın herhangi bir şeyden korkması kesinlikle söz konusu olamaz. Korkanlar melekler şeklinde kabul edilirse bu defa da meleklerin bir şeylerden korktuğu için bir insanı öldürmesi söz konusu olmaktadır. Konuyu insan (Hızır) şeklinde kabul edince konu tamamen çıkmaza sürüklenmektedir. Çünkü bu Hızır denen şahsiyet bir kişidir; ayetteki ilgili fiil ise çoğul kalıptadır. Oysa pek çok müfessir ve lügat âlimine göre Yüce Allah için kullanılması durumunda bu fiilin "uygun görmemek" anlamı da vardır ki bu anlam bağlama da olaya da uygundur. ### Süleymaniye Vakfı meali Erkek çocuğa gelince, anası babası mümin kimselerdi. Onları aşırı davranışlara ve kafirliğe sürüklemesinden çekindik. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ 1. Bu ayet, bir sonraki ayet ile birlikte düşünülünce o çocukta, annesini ve babasını isyana sürükleyecek boyutta bir gelişim problemi olduğu anlaşılır. Ayetteki "Çekindik" sözünü söyleyen bir melektir. Bunu kendi sözü olarak değil, Allah'ın sözü olarak söylediği için o söz Allah'a aittir. Bu, iki ayet sonraki ifadelerden olarak anlaşılmaktadır (Bkz. {{18:82}}Kehf 18/82{{/}} ve dipnotu). Bu sözün Allah Tealaya ait olması sebebiyle bu ayet, herşeyin ezelden belirlendiği iddiasına dayanan geleneksel kader anlayışının yanlış olduğunun kesin delillerindendir. ### Ahmed Hulusi meali "O küçük erkek çocuğa gelince: Onun ana-babası iki iman eden idi. . . (Büyüyünce, bürüneceği kişilikle çocuğun) onları taşkınlık ve küfre düşürmesinden ürktük!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### Bayraktar Bayraklı meali "O çocuk ise, onun anne ve babası inanmış kimselerdi. Eğer çocuk yaşarsa onları azdırmasından ve inkara sürüklemesinden korktuk." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### Süleyman Ateş meali "Oğlana gelince: Onun anası babası mü'min insanlardı. Bunun, onlara azgınlık ve küfür sarmasından korktuk." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### Ali Rıza Safa meali "Delikanlıya gelince; onun anne-babası inanmış kişilerdi. Onları, azgınlığa ve nankörlük etmeye sürüklemesinden korktuk!" _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### Gültekin Onan meali "Çocuğa gelince, onun anne ve babası inançlı kimselerdi. Bundan dolayı, onun kendilerine azgınlık ve küfür zorunu kullanmasından endişe edip korktuk." _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### İbni Kesir meali Oğlana gelince; onun anası babası inanmış kimselerdi. Çocuğun onları azdırıp küfre sürüklemesinden korkmuştuk. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ### Hasan Basri Çantay meali "Oğlana gelince: Onun anası da, babası da iman etmiş kimselerdi. Bunun için onları bir azgınlık ve kafirlik bürümesinden endişe etdik de", _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/18/80_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | وَأَمَّا | ve emma | gelince | | | ٱلْغُلَـٰمُ | l-gulamu | çocuğa | [glm](https://akilkuran.com/glm) | | فَكَانَ | fekane | idi | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) | | أَبَوَاهُ | ebevahu | onun anası babası | [Abw](https://akilkuran.com/Abw) | | مُؤْمِنَيْنِ | mu'mineyni | mü'min insanlar | [Amn](https://akilkuran.com/Amn) | | فَخَشِينَآ | fe haşina | korktuk | [x$y](https://akilkuran.com/x$y) | | أَن | en | | | | يُرْهِقَهُمَا | yurhikahuma | onlara sarmasından | [rhq](https://akilkuran.com/rhq) | | طُغْيَـٰنًۭا | tugyanen | azgınlık | [Tgy](https://akilkuran.com/Tgy) | | وَكُفْرًۭا | ve kufran | ve küfür | [kfr](https://akilkuran.com/kfr) | ## Kökler - **غلم (glm)** — Gençlik ve şehvetin kabarması https://akilkuran.com/glm - **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek https://akilkuran.com/kwn - **ابو (Abw)** — Beslemek ve büyütmek https://akilkuran.com/Abw - **امن (Amn)** — Gönlün sükûnu ve korkunun gitmesi https://akilkuran.com/Amn - **خشي (x$y)** — Korku ve dehşet https://akilkuran.com/x$y - **رهق (rhq)** — Birbirine yakın iki temel anlamı vardır: bir şeyin bir şeyi kaplaması ile acele ve geciktirme https://akilkuran.com/rhq - **طغي (Tgy)** — İsyanda sınırı aşmak https://akilkuran.com/Tgy - **كفر (kfr)** — Örtmek, gizlemek https://akilkuran.com/kfr ## Gezinme - Önceki ayet: https://akilkuran.com/18/79.md - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/18/81.md - Sure: https://akilkuran.com/18.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt