# كمه (kmh) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/kmh
- **Kuran'da:** 2 ayette, toplam 2 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Doğuştan körlük temel anlamdır; sonradan ortaya çıkan körlük için de kullanılır.

## Lisânü'l-Arab — كمه maddesi

> كمه: الكَمَه فِي التَّفْسِيرِ: العَمَى الَّذِي يُولَدُ بِهِ الإِنسانُ. كَمِهَ بَصَرُهُ، بِالْكَسْرِ، كَمَهاً وَهُوَ أَكْمَه إِذَا اعْتَرَتْهُ ظُلْمَة تَطْمِسُ عَلَيْهِ. وَفِي الْحَدِيثِ: / فَإِنَّهُمَا يُكْمِهانِ الأَبْصارَ، والأَكْمَهُ: الَّذِي يُولَدُ أَعمى. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: وَتُبْرِئُ الْأَكْمَهَ؛ والفعلُ كالفِعل، وَرُبَّمَا جَاءَ الكَمَه فِي الشِّعْرِ العَمَى الْعَارِضُ؛ قَالَ سُوَيْد: / كَمِهَتْ عَيْناهُ لَمَّا ابْيَضَّتا، ... فهْوَ يَلْحَى نَفْسَه لَمَّا نَزَعْ / قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: وَقَدْ يَجُوزُ أَن يَكُونَ مُسْتعاراً مِنْ قَوْلِهِمْ كَمِهَتِ الشمسُ إِذَا عَلَتْها غُبْرَةٌ فأَظْلَمت، كَمَا تُظْلِمُ العينُ إِذَا عَلَتْها غُبْرَةُ العَمَى، وَيَجُوزُ أَيضاً أَن يَكُونَ مُسْتَعَارًا مِنْ قَوْلِهِمْ كَمهَ الرجلُ إِذَا سُلِبَ عَقْلُه، لأَنّ العينَ بالكَمَهِ يُسْلَبُ نُورُها، وَمَعْنَى الْبَيْتِ أَن الحَسَدَ قَدْ بَيَّضَ عَيْنَيْهِ كَمَا قَالَ رُؤْبَةُ: / بَيَّضَ عَيْنيهِ العَمَى المُعَمِّي / وَذَكَرَ أَهلُ اللُّغَةِ: أَن الكَمَهَ يَكُونُ خِلْقةً وَيَكُونُ حادِثاً بَعْدَ بَصَرٍ، وَعَلَى هَذَا الْوَجْهِ الثَّانِي فُسِّرَ هَذَا الْبَيْتِ. قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وَرُبَّمَا قَالُوا لِلْمَسْلُوبِ العقلِ أَكْمَه؛ قَالَ رُؤْبَةُ: / هَرَّجْتُ فارْتَدَّ ارْتِدادَ الأَكْمَهِ ... فِي غائلاتِ الحائرِ المُتَهْتِهِ / ابْنُ الأَعرابي: الأَكْمَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِالنَّهَارِ وَلَا يُبْصِرُ بِاللَّيْلِ. وَقَالَ أَبو الْهَيْثَمِ: الأَكْمَهُ الأَعْمَى الَّذِي لَا يُبْصِرُ فيتحيَّر ويَترَدَّدُ. وَيُقَالُ: إِنَّ الأَكْمَه الَّذِي تَلِدُه أُمُّه أَعمى؛ وأَنشد بَيْتَ رُؤْبَةُ: / هَرَّجتُ فارْتَدَّ ارْتِدادَ الأَكْمَهِ / فوَصَفهُ بالهَرْج، وَذَكَرَ أَنه كالأَكْمَهِ فِي حالِ هَرْجِه. وكَمِهَ النهارُ إِذَا اعْتَرَضتْ فِي شَمْسِه غُبْرَةٌ. وكَمِهَ الرجلُ: تغيَّر لوْنُه. والكامِهُ: الَّذِي يَركبُ رأْسَه لَا يَدْري أَيْنَ يتَوَجَّه. يُقَالُ: خَرَجَ يتَكَمَّهُ فِي الأَرض.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 13, s. 536 — https://shamela.ws/book/1687/7097

## Kitâbu'l-Ayn — كمه maddesi

> الكمه: العمى الذي يولد عليه ابن آدم. وقد جاء في الشعر من عرض حادث. قال: 2 كمهت عيناه حتى آبيضتا ... فهو يلحى نفسه لما نزع

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 383 — https://shamela.ws/book/1682/1081

## Mekâyîsü'l-Luğa — كمه maddesi

> الكاف والميم والهاء كلمة واحدة، وهو الكمه، وهو العمى يولد به الإنسان، وقد يكون من عرض يعرض. قال سويد: كمهت عيناه حتى ابيضتا ... وهو يلحى نفسه لما نزع.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 136 — https://shamela.ws/book/21710/2188

## Müfredât — كمه maddesi

> الأكمه: هو الذي يولد مطموس العين، وقد يقال لمن تذهب عينه، قال:

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 726 — https://shamela.ws/book/23636/708

## Türevler

- ٱلْأَكْمَهَ (l-ekmehe) — anadan doğma körü: 2 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Ali İmran 3:49** — Bir Resûl olarak İsrâîloğulları'na: "Doğrusu size Rabb'inizden bir âyetle[1] geldim. Sizin için çamurdan kuş şeklinde bir şey yaratırım. Ona üflerim, Allah'ın izniyle[2] hemen kuş oluverir. Körü ve alacalıyı iyileştiririm. Allah'ın izni ile ölüleri diriltirim. Evlerinizde ne yediğinizi, ne biriktirdiğinizi size haber veririm. Eğer Mü'min iseniz kuşkusuz bunda sizin için bir âyet vardır."  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/49-ayet.md
- **Maide 5:110** — Allah, "Ey Meryem Oğlu Îsâ! Senin ve annenin üzerinde olan nimetimi hatırla." Hani seni Kudus'un Rûhu[1] ile desteklemiştim, insanlarla beşikte[2] ve yetişkinlikte konuşuyordun. Ve hani sana Kitâp'ı, Hikmet'i, Tevrât'ı ve İncil'i öğrettim. Ve hani Benim iznimle[3] çamurdan kuş şeklinde bir şey tasarlıyordun ve ona üflüyordun, Benim iznimle hemen kuş oluyordu; kör olarak doğanı ve abraşı[4] Benim iznimle iyileştiriyordun. Hani Benim iznimle ölüleri[5] çıkarıyordun. Hani İsrâîloğulları'nı senden uzaklaştırdım. Hani onlara apaçık beyyinelerle[6] geldiğinde, onlardan Kâfir olanlar, "Bu apaçık bir sihirden başka bir şey değildir." dediler.  
  https://akilkuran.com/maide-suresi/110-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt