# مهد (mhd) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/mhd
- **Kuran'da:** 15 ayette, toplam 16 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Bir şeyi döşeyip düzlemek, kolaylaştırmak temel anlamdır. Beşik, yatak ve yeryüzünün insanlar için döşek kılınması buradan doğar; kendine iyilik hazırlamak da bu köktendir.

## Lisânü'l-Arab — مهد maddesi

> مهد: مَهَدَ لِنَفْسِهِ يَمْهَدُ مَهْداً: كسَبَ وعَمِلَ. والمِهادُ: الفِراش. وَقَدْ مَهَدْتُ الفِراشَ مَهْداً: بَسَطْتُه ووَطَّأْتُه. يُقَالُ للفِراشِ: مِهاد لِوِثارَتِه. وَفِي التَّنْزِيلِ: لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهادٌ وَمِنْ فَوْقِهِمْ غَواشٍ؛ وَالْجَمْعُ أَمْهِدةٌ ومُهُدٌ. الأَزهري: المِهادُ أَجمع مِنَ المَهْد كالأَرض جَعَلَهَا اللَّهُ مِهاداً لِلْعِبَادِ، وأَصل المَهْد التَّوْثِيرُ؛ يُقَالُ: مَهَدْتُ لنَفْسي ومَهَّدت أَي جَعَلْتُ لَهَا مَكَانًا وَطيئاً سَهْلًا. ومَهَدَ لِنَفْسِهِ خَيْرًا وامْتَهَدَه: هَيّأَه وتَوَطَّأَه؛ ومنه قوله تَعَالَى: فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ؛ أَي يُوَطِّئُون؛ قَالَ أَبو النَّجْمِ: / وامْتَهَدَ الغارِب فِعْلُ الدُّمَّلِ / والمَهْد: مَهْدُ الصَّبِيِّ. ومَهْدُ الصَّبِيِّ: مَوْضِعُهُ الَّذِي يُهَيّأُ لَهُ ويُوَطَّأُ لِيَنَامَ فِيهِ. وَفِي التَّنْزِيلِ: مَنْ كانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا؛ وَالْجَمْعُ مُهُود. وسَهْدٌ مَهْدٌ: حسَن، إِتباع. وتَمْهِيدُ الأُمُورِ: تَسْوِيَتُهَا وإِصلاحها. وتَمْهِيدُ العُذْر: قَبُوله وبَسْطُه. وامْتِهاد السَّنامِ: انْبِسَاطُهُ وَارْتِفَاعُهُ. والتمَهُّدُ: التَّمَكُّن. أَبو زَيْدٍ: يُقَالُ مَا امْتَهَدَ فُلَانٌ عِنْدِي يَداً إِذا لَمْ يُولِكَ نِعْمة وَلَا مَعْرُوفًا. وَرَوَى ابْنُ هَانِئٍ عَنْهُ: يُقَالُ مَا امْتَهَدَ فُلَانٌ عِنْدِي مَهْد ذَاكَ، بِفَتْحِ الْمِيمِ وَسُكُونِ الْهَاءِ، يَقُولُهَا يَطْلُبُ إِليه المَعْروف بِلَا يَدٍ سَلَفَتْ مِنْهُ إِليه، وَيَقُولُهَا أَيضاً للمسِيءِ إِليه حِينَ يَطْلُبُ مَعْرُوفَهُ أَو يَطْلُبُ لَهُ إِليه. والمَهِيدُ: الزُّبْدُ الْخَالِصُ، وَقِيلَ: هِيَ أَزْكاه عِنْدَ الإِذابة وأَقله لَبَنًا. والمُهْدُ: النَّشْزُ مِنَ الأَرض؛ عَنِ ابْنِ الأَعرابي، وأَنشد: / إِنَّ أَباكَ مُطْلَقٌ مِنْ جَهْدِ، ... إِنْ أَنْتَ كَثَّرْتَ قُتورَ المُهْدِ / النَّضِرُ: المُهْدةُ مِنَ الأَرض مَا انْخَفَضَ فِي سُهُولةٍ واسْتِواء. ومَهْدَد: اسْمُ امرأَة، قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وإِنما قَضَيْتُ عَلَى مِيمِ مَهْدد أَنها أَصل لأَنها لَوْ كَانَتْ زَائِدَةً لَمْ تَكُنِ الْكَلِمَةُ مَفْكُوكَةً وَكَانَتْ مُدْغَمَةً كمَسَدٍّ ومَرَدٍّ، وَهُوَ فَعْلَلٌ؛ قَالَ سِيبَوَيْهِ: الْمِيمُ مِنْ نَفْسِ الْكَلِمَةِ وَلَوْ كَانَتْ زَائِدَةً لأُدغم الْحَرْفُ مِثْلَ مَفَرّ ومَرَدّ فَثَبَتَ أَن الدَّالَ مُلْحَقَةٌ وَالْمُلْحَقُ لَا يدغم.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 410 — https://shamela.ws/book/1687/1852

## Kitâbu'l-Ayn — مهد maddesi

> المهد: الموضع يهيأ لينام فيه الصبي. والمهاد اسم أجمع من المهد، كالأرض جعلها الله مهادا للعباد، وجمع المهاد: مهد، وثلاثة أمهدة. ومهدت لنفسي خيرا، أي: هيأته ووطأته، قال 1 : وامتهد الغارب فعل الدمل

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 4, s. 31 — https://shamela.ws/book/1682/1139

## Mekâyîsü'l-Luğa — مهد maddesi

> الميم والهاء والدال كلمة تدل على توطئة وتسهيل للشيء. ومنه المهد. ومهدت الأمر: وطأته. وتمهد: توطأ والمهاد: الوطاء من كل شيء. وامتهد سنام البعير وغيره: ارتفع. قال أبو النجم: وامتهد الغارب فعل الدمل أي ارتفع وتسوى وصار كالمهاد. وجمع المهاد مهد.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 280 — https://shamela.ws/book/21710/2330

## Müfredât — مهد maddesi

> المهد: ما يهيأ للصبي. قال تعالى: كيف نكلم من كان في المهد صبيا [مريم/ 29] والمهد والمهاد: المكان الممهد الموطأ. قال تعالى: الذي جعل لكم الأرض مهدا [طه/ 53] ، ومهادا [النبأ/ 6] 4 وذلك مثل قوله: الأرض فراشا [البقرة/ 22] ومهدت لك كذا: هيأته وسويته، قال تعالى: ومهدت له تمهيدا [المدثر/ 14] وامتهد السنام. أي: تسوى، فصار كمهاد أو مهد.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 780 — https://shamela.ws/book/23636/762

## Türevler

- ٱلْمِهَادُ (l-mihadu) — bir döşektir: 5 kez
- ٱلْمَهْدِ (l-mehdi) — beşikte: 3 kez
- مَهْدًۭا (mehden) — beşik: 2 kez
- ٱلْمَـٰهِدُونَ (l-mahidune) — döşeyiciyiz: 1 kez
- تَمْهِيدًۭا (temhiden) — bir döşeyişle: 1 kez
- مِهَادٌۭ (mihadun) — bir döşek: 1 kez
- مِهَـٰدًۭا (mihaden) — bir beşik: 1 kez
- وَمَهَّدتُّ (ve mehhedtu) — ve döşedim: 1 kez
- يَمْهَدُونَ (yemhedune) — hazırlamaktadırlar: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 15 / 16)

- **Bakara 2:206** — Ona, "Allah'a karşı takvâlı ol." dendiği zaman, kendisini üstün görmesi onu günaha sevk eder. İşte böylesine Cehennem yeter. O, ne kötü bir döşektir!  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/206-ayet.md
- **Ali İmran 3:12** — Kâfirlere de ki: "Yakında yenileceksiniz ve Cehennem'e sürüleceksiniz. Orası ne kötü bir yerdir."  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/12-ayet.md
- **Ali İmran 3:46** — "O, beşikte de[1] yetişkinliğinde de insanlarla konuşacak. O, sâlihlerden[2] olacaktır."  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/46-ayet.md
- **Ali İmran 3:197** — Bu, az bir yararlanmadır. Sonra varacakları yer Cehennem'dir. Orası ne kötü bir yerdir!  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/197-ayet.md
- **Maide 5:110** — Allah, "Ey Meryem Oğlu Îsâ! Senin ve annenin üzerinde olan nimetimi hatırla." Hani seni Kudus'un Rûhu[1] ile desteklemiştim, insanlarla beşikte[2] ve yetişkinlikte konuşuyordun. Ve hani sana Kitâp'ı, Hikmet'i, Tevrât'ı ve İncil'i öğrettim. Ve hani Benim iznimle[3] çamurdan kuş şeklinde bir şey tasarlıyordun ve ona üflüyordun, Benim iznimle hemen kuş oluyordu; kör olarak doğanı ve abraşı[4] Benim iznimle iyileştiriyordun. Hani Benim iznimle ölüleri[5] çıkarıyordun. Hani İsrâîloğulları'nı senden uzaklaştırdım. Hani onlara apaçık beyyinelerle[6] geldiğinde, onlardan Kâfir olanlar, "Bu apaçık bir sihirden başka bir şey değildir." dediler.  
  https://akilkuran.com/maide-suresi/110-ayet.md
- **Araf 7:41** — Onlar için Cehennem'den döşek ve örtüler vardır. İşte zâlimleri böyle cezalandırırız.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/41-ayet.md
- **Rad 13:18** — Rabb'lerinin çağrısına uyanlar için, en iyi karşılık vardır. Ona uymayanlar ise, yeryüzünde bulunanların tamamı ve bir o kadarı daha kendilerinin olsa, kurtulmak için hepsini karşılık olarak verirlerdi. Hesabın kötüsü onlar içindir. Varacakları yer Cehennem'dir. O ne kötü bir yataktır.  
  https://akilkuran.com/rad-suresi/18-ayet.md
- **Meryem 19:29** — Bunun üzerine, Meryem çocuğu işâret etti. Onlar: "Biz beşikteki bir çocukla nasıl konuşuruz?" dediler.[1]  
  https://akilkuran.com/meryem-suresi/29-ayet.md
- **Taha 20:53** — Yeryüzünü sizin için bir beşik yapan, orada sizin için yollar açan ve gökten su indiren Odur. Onunla her türlü bitkiden çiftler[1] yetiştirdik.  
  https://akilkuran.com/taha-suresi/53-ayet.md
- **Rum 30:44** — Kim küfrederse, küfrü kendi aleyhinedir. Kim sâlihâtı[1] yaparsa, onlar kendileri için iyi bir gelecek hazırlamış olurlar.  
  https://akilkuran.com/rum-suresi/44-ayet.md
- **Sad 38:56** — Varacakları yer Cehennem'dir. Orası ne kötü bir yataktır.  
  https://akilkuran.com/sad-suresi/56-ayet.md
- **Zuhruf 43:10** — O, yeryüzünü sizin için beşik[1] yaptı. Orada sizin için yollar yaptı[2]. Umulur ki hidâyete erersiniz.[3]  
  https://akilkuran.com/zuhruf-suresi/10-ayet.md
- **Zariyat 51:48** — Yeryüzünü de Biz döşedik. Ne güzel döşeyiciyiz!  
  https://akilkuran.com/zariyat-suresi/48-ayet.md
- **Müddessir 74:14** — Ona, geniş imkânlar sağladım.  
  https://akilkuran.com/muddessir-suresi/14-ayet.md
- **Nebe 78:6** — Yeryüzünü bir döşek yapmadık mı?  
  https://akilkuran.com/nebe-suresi/6-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt