# منع (mnE) kökü - **Sayfa:** https://akilkuran.com/mnE - **Kuran'da:** 17 ayette, toplam 17 kez geçer - **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât ## Anlam Vermenin karşıtı olan engellemek temel anlamdır; birini istediği şeyle arasına girerek alıkoymak. Cimrilik, korunaklı yer ve erişilmezlik (izzet) de bu köktendir. ## Lisânü'l-Arab — منع maddesi > مَنَعَ: المَنْعُ: أَن تَحُولَ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشَّيْءِ الَّذِي يُرِيدُهُ، وَهُوَ خلافُ الإِعْطاءِ، وَيُقَالُ: هُوَ تحجيرُ الشَّيْءِ، مَنَعَه يَمْنَعُه مَنْعاً ومَنَّعَه فامْتَنَع مِنْهُ وتمنَّع. وَرَجُلٌ مَنُوعٌ ومانِعٌ ومَنَّاعٌ: ضَنِينٌ مُمْسِكٌ. وَفِي التَّنْزِيلِ: مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ*، وَفِيهِ: وَإِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً. / ومَنِيعٌ: لَا يُخْلَصُ إِليه فِي قَوْمٍ مُنَعاءَ، وَالِاسْمُ المَنَعةُ والمَنْعةُ والمِنْعةُ. ابْنُ الأَعرابي: رَجُلٌ مَنُوعٌ يَمْنَع غَيْرَهُ، وَرَجُلٌ مَنِعٌ يَمْنَعُ نَفْسَهُ، قَالَ: والمَنِيعُ أَيضاً الممتنِعُ، والمَنُوع الَّذِي مَنَعَ غَيْرَهُ؛ قَالَ عَمْرُو بْنُ مَعْدِيكَرِبَ: / بَراني حُبُّ مَنْ لَا أَسْتَطِيعُ، ... ومَنْ هُوَ لِلَّذِي أَهْوَى مَنُوعُ / والمانِعُ: مِنْ صِفَاتِ اللَّهِ تَعَالَى لَهُ مَعْنَيَانِ: أَحدهما مَا رُوِيَ / عَنِ النَّبِيِّ، ﷺ، أَنه قَالَ: اللَّهُمَّ لَا مانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِما مَنَعْتَ، فَكَانَ عَزَّ وَجَلَّ يُعْطِي مَنِ استحقَّ العطاءَ وَيَمْنَعُ مَنْ لَمْ يَسْتَحِقَّ إِلَّا الْمَنْعَ، وَيُعْطِي مَنْ يَشَاءُ وَيَمْنَعُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَادِلُ فِي جَمِيعِ ذَلِكَ، وَالْمَعْنَى الثَّانِي مِنْ تَفْسِيرِ الْمَانِعِ أَنه تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَمْنَعُ أَهل دِينِهِ أَي يَحُوطُهم وَيَنْصُرُهُمْ، وَقِيلَ: يَمْنَعُ مَنْ يُرِيدُ مِنْ خَلْقِهِ مَا يُرِيدُ وَيُعْطِيهِ مَا يُرِيدُ، وَمِنْ هَذَا يُقَالُ فُلَانٌ فِي مَنَعةٍ أَي فِي قَوْمٍ يَحْمُونَهُ وَيَمْنَعُونَهُ، وَهَذَا الْمَعْنَى فِي صِفَةِ اللَّهِ جَلَّ جَلَالُهُ بَالِغٌ، إِذ لَا مَنَعَةَ لِمَنْ لَمْ يَمْنَعْهُ اللَّهُ وَلَا يَمْتَنِعْ مَنْ لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لَهُ مَانِعًا. وَفِي الْحَدِيثِ: / اللَّهُمَّ مَن مَنَعْتَ مَمْنُوعٌ / أَي مَنْ حَرَمْتَه فَهُوَ مَحْرُومٌ لَا يُعْطِيهِ أَحد غَيْرُكَ. وَفِي الْحَدِيثِ: / أَنه كَانَ يَنْهَى عَنْ عُقُوقِ الأُمَّهات ومَنْعٍ وَهَاتِ / أَي عَنْ مَنْعِ مَا عَلَيْهِ إِعطاؤُه وطَلبِ مَا لَيْسَ لَهُ. وَحَكَى ابْنُ بَرِّيٍّ عَنِ النَّجِيرَمِيّ[[. قوله [النجيرمي] حكى ياقوت في معجمه فتح الجيم وكسرها مع فتح الراء]]: مَنَعةٌ جَمْعُ مانِعٍ. وَفِي الْحَدِيثِ: / سيَعُوذُ بِهَذَا البيتِ قومٌ لَيْسَتْ لَهُمْ مَنْعةٌ / أَي قوَّة تَمْنَعُ مَنْ يُرِيدُهُمْ بِسُوءٍ، وَقَدْ تُفْتَحُ النُّونُ، وَقِيلَ: هِيَ بِالْفَتْحِ جمعُ مانِعٍ مِثْلُ كافِرٍ وكفَرةٍ. ومانَعْتُه الشيءَ مُمَانَعةً، ومَنُعَ الشيءُ مَناعةً، فَهُوَ مَنِيعٌ: اعتَزَّ وتعسَّر. وَفُلَانٌ فِي عِزٍّ ومَنَعةٍ، بِالتَّحْرِيكِ وَقَدْ يُسكن، يُقَالُ: المَنعةُ جمعٌ كَمَا قدَّمنا أَي هُوَ فِي عِزٍّ وَمَنْ يَمْنعه مِنْ عشيرتِه، وَقَدْ تمنَّع. وامرأَة مَنِيعةٌ متمنِّعةٌ: لَا تُؤَاتَى عَلَى فاحِشةٍ، والفعلُ كَالْفِعْلِ، وَقَدْ مَنُعَتْ مَناعةً، وَكَذَلِكَ حصِنٌ مَنِيعٌ، وَقَدْ مَنُعَ، بِالضَّمِّ، مَناعةً إِذا لَمْ يُرَمْ. وَنَاقَةٌ مانِعٌ: مَنَعَتْ لَبَنَهَا، عَلَى النَّسَبِ؛ قَالَ أُسامةُ الهُذَلي: / كأَني أُصادِيها عَلَى غُبْرِ مانِعٍ ... مُقَلِّصةٍ، قَدْ أَهْجَرَتها فُحُولُها / ومَناعِ: بِمَعْنَى امْنَعْ. قَالَ اللِّحْيَانِيُّ: وَزَعَمَ الْكِسَائِيُّ أَن بَنِي أَسد يَفْتَحُونَ مَناعَها ودَراكَها وَمَا كَانَ مِنْ هَذَا الْجِنْسِ، وَالْكَسْرُ أَعرف. وقوسٌ مَنْعةٌ: ممتنعةٌ مُتَأَبِّيةٌ شاقَّةٌ؛ قَالَ عَمْرُو بْنُ بَرَاءٍ: / ارْمِ سَلاماً وأَبا الغَرَّافِ، ... وَعَاصِمًا عَنْ مَنْعَةٍ قَذَّافِ / والمُتَمنِّعَتانِ: البكْرَةُ والعَناقُ يَتَمَنَّعانِ عَلَى السَّنةِ لفَتائِهما وإِنهما يَشْبَعانِ قَبْلَ الجِلَّةِ، وَهُمَا المُقاتِلتانِ الزمانَ عَلَى أَنفُسِهما. وَرَجُلٌ مَنِيعٌ: قويُّ الْبَدَنِ شديدُه. وَحَكَى اللِّحْيَانِيُّ: لَا مَنْعَ عَنْ ذَاكَ، قَالَ: والتأْويل حَقًّا أَنك إِن فَعَلْتَ ذَلِكَ. ابْنُ الأَعرابي: المَنْعِيُّ أَكَّالُ المُنُوعِ وَهِيَ السَّرطاناتُ، وَاحِدُهَا مَنْعٌ. ومانِعٌ ومَنِيعٌ ومُنَيْعٌ وأَمْنَعُ: أَسماءٌ. ومَناعِ: هَضْبةٌ في جبل طيِءٍ. والمَناعةُ: اسْمُ بَلَدٌ؛ قَالَ ساعدةُ بْنُ جُؤَيَّةَ: / أَرَى الدَّهْر لَا يَبْقَى عَلَى حَدَثانِه، ... أُبُودٌ بأَطرافِ المَناعةِ جَلْعَدُ[[. قوله [بأطراف المناعة] تقدم في مادة أبد إِنشاده بأطراف المثاعد.]] / قَالَ ابْنُ جِنِّي: المَناعةُ تَحْتَمِلُ أَمرين: أَحدهما أَن تَكُونَ فَعالةً مِنْ مَنَعَ، وَالْآخَرُ أَن تَكُونَ مَفْعَلَةً مِنْ قَوْلِهِمْ جائِعٌ نائِعٌ، وأَصلها مَنْوَعةٌ فجرَت مَجْرى مَقامةٍ وأَصلُها مَقْوَمةٌ. Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 8, s. 343 — https://shamela.ws/book/1687/4191 ## Kitâbu'l-Ayn — منع maddesi > منعته أمنعه منعا فامتنع، أي: حلت بينه وبين إرادته. ورجل منيع: لا يخلص إليه، وهو في عز ومنعة، ومنعة- يخفف ويثقل، وامرأة منيعة: متمنعة لا تؤاتى على فاحشة، قد منعت مناعة، وكذلك الحصن ونحوه. ومنع مناعة 6 إذا لم يرم. [ومناع بمعنى امنع] 7 قال 8 : مناعها من إبل مناعها Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 2, s. 163 — https://shamela.ws/book/1682/518 ## Mekâyîsü'l-Luğa — منع maddesi > الميم والنون والعين أصل واحد هو خلاف الإعطاء. ومنعته الشيء منعا، وهو مانع ومناع. ومكان منيع. وهو في عز ومنعة. Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 278 — https://shamela.ws/book/21710/2328 ## Müfredât — منع maddesi > المنع يقال في ضد العطية، يقال: رجل مانع ومناع. أي: بخيل. قال الله تعالى: ويمنعون الماعون [الماعون/ 7] ، وقال: مناع للخير [ق/ 25] ، ويقال في الحماية، ومنه: مكان منيع، وقد منع وفلان ذو منعة. أي: عزيز ممتنع على من يرومه. قال تعالى: ألم نستحوذ عليكم ونمنعكم من المؤمنين [النساء/ 141] ، ومن أظلم ممن منع مساجد الله [البقرة/ 114] ، ما منعك ألا تسجد إذ أمرتك [الأعراف/ 12] أي: ما حملك؟ وقيل: ما الذي صدك وحملك على ترك ذلك؟ يقال: امرأة منيعة كناية عن العفيفة. وقيل: مناع. أي: امنع، كقولهم: نزال. أي: انزل. Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 779 — https://shamela.ws/book/23636/761 ## Türevler - مَنَعَكَ (meneake) — seni alıkoyan: 3 kez - مَّنَّاعٍۢ (mennain) — engel olan: 2 kez - مَنَعَ (menea) — alıkoyan: 2 kez - تَمْنَعُهُم (temneuhum) — onları koruyacak: 1 kez - مَّانِعَتُهُمْ (maniatuhum) — koruyacağını: 1 kez - مَمْنُوعَةٍۢ (memnuatin) — yasaklanmayan: 1 kez - مَّنَعَ (menea) — men eden: 1 kez - مُنِعَ (munia) — men'edildi: 1 kez - مَنَعَنَآ (meneana) — bizi alıkoyan: 1 kez - مَنَعَهُمْ (meneahum) — engel olan: 1 kez - مَنُوعًا (menuan) — eli sıkıdır: 1 kez - وَنَمْنَعْكُم (ve nemnea'kum) — ve sizi korumadık mı?: 1 kez - وَيَمْنَعُونَ (ve yemneune) — ve engellerler: 1 kez ## Geçtiği ayetlerden - **Bakara 2:114** — Allah'ın mescitlerinde, Onun adının anılmasını engelleyen ve onların harap olmasına çalışan kimseden daha zâlim kim olabilir? Buralara, ancak Allah'a karşı gelmekten korkularak girilebilir. Onlar için Dünya'da aşağılanma, Âhiret'te de büyük bir azâp vardır. https://akilkuran.com/bakara-suresi/114-ayet.md - **Nisa 4:141** — Onlar, sürekli sizi gözetliyorlar, eğer Allah size bir zafer verirse: "Biz de sizinle beraber değil miydik?" derler. Eğer, Kâfirler üstünlük sağlarlarsa: "Biz sizin üstün gelmenizi sağlamadık mı, Mü'minlerden korumadık mı?" derler. Kuşkusuz, Allah, Kıyâmet Günü aranızda hükmünü verecektir. Allah, Mü'minlere karşı, Kâfirlere asla bir yol vermeyecektir. https://akilkuran.com/nisa-suresi/141-ayet.md - **Araf 7:12** — "Sana buyurduğum halde, seni secde etmekten alıkoyan nedir?" dedi. "Ben ondan hayırlıyım, beni ateşten onu çamurdan yarattın." dedi. https://akilkuran.com/araf-suresi/12-ayet.md - **Tevbe 9:54** — İnfaklarının[1] kabul edilmesine engel olan şey, onların, Allah'a ve Resûl'üne karşı küfretmeleri[2], salâta üşene üşene gelmeleri[3] ve istemeyerek infak etmeleridir. https://akilkuran.com/tevbe-suresi/54-ayet.md - **Yusuf 12:63** — Babalarının yanına vardıklarında: "Ey babamız! Kardeşimizi bizimle birlikte gönder ki tahıl alalım. Yoksa bize tahıl verilmeyecek. Onu mutlaka koruruz." dediler. https://akilkuran.com/yusuf-suresi/63-ayet.md - **İsra 17:59** — Bizi âyet[1] göndermekten alıkoyan şey, öncekilerin onu[2] yalanlamış olmalarıdır. Semûd halkına göz göre göre o dişi deveyi verdik. Onunla kendilerine zulmettiler.[3] Ve Biz, âyetleri[4] uyarmaktan başka bir şey için göndermeyiz. https://akilkuran.com/isra-suresi/59-ayet.md - **İsra 17:94** — İnsanlara, doğru yola ileten rehber gelince, onları îmân etmekten alıkoyan şey, "Allah, ölümlü bir beşeri mi resûl gönderdi?" şeklindeki anlayışlarıdır. https://akilkuran.com/isra-suresi/94-ayet.md - **Kehf 18:55** — Kendilerine doğru yolu gösterici geldiği zaman; insanları, Rabb'lerinin bağışlamasını dilemekten ve îmân etmekten alıkoyan şey, kendilerinden öncekilerinin başına gelenlerin, kendi başlarına da gelmesini ya da azâbpa karşı karşıya gelmeyi beklemeleridir. https://akilkuran.com/kehf-suresi/55-ayet.md - **Taha 20:92** — Mûsâ: "Ey Hârûn! Bunların sapkınlıklarını gördüğün halde, onları uyarmaktan seni alıkoyan ne oldu?" https://akilkuran.com/taha-suresi/92-ayet.md - **Enbiya 21:43** — Yoksa onların, onları Bize karşı koruyacak ilâhları mı var? Onlar, kendilerine dahi yardıma güç yetiremezler. Ve onlara Bizim tarafımızdan sahip çıkılmaz. https://akilkuran.com/enbiya-suresi/43-ayet.md - **Sad 38:75** — "Ey iblîs! İki elimle[1] yarattığım şeye secde etmekten seni alıkoyan nedir? Büyüklük mü taslıyorsun, yoksa kendini çok mu üstün görüyorsun?" dedi. https://akilkuran.com/sad-suresi/75-ayet.md - **Kaf 50:25** — Hayra engel olan, haddi aşan, güvensizlik içinde olan. https://akilkuran.com/kaf-suresi/25-ayet.md - **Vakıa 56:33** — Tükenmeyen ve yasaklanmayan, https://akilkuran.com/vakia-suresi/33-ayet.md - **Haşr 59:2** — Kitâp Ehli'nden kâfirleri sürgün için yurtlarından çıkaran Odur. Siz, onların yurtlarından çıkacaklarını sanmamıştınız. Ve onlar da kalelerinin, kendilerini Allah'tan[1] koruyacağına inandılar. Oysa Allah'ın buyruğu onlara hesaba katmadıkları yerden geldi. Allah, onların yüreklerine evlerinin kendi elleriyle ve Îmân Edenlerin elleriyle harap edileceği korkusunu saldı. Ey basiret[2] sahipleri! Artık ibret alın. https://akilkuran.com/hasr-suresi/2-ayet.md - **Kalem 68:12** — Sürekli iyi şeyleri engelleyip haddi aşan günahkârlara, https://akilkuran.com/kalem-suresi/12-ayet.md - **Mearic 70:21** — Mal-mülk sahibi olunca da ondan kimseyi yararlandırmaz.[1] https://akilkuran.com/mearic-suresi/21-ayet.md - **Maun 107:7** — Ve küçük, basit, sıradan yardımı bile esirgerler. https://akilkuran.com/maun-suresi/7-ayet.md ## Gezinme - Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt