# مقت (mqt) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/mqt
- **Kuran'da:** 5 ayette, toplam 6 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Çirkinlik ve iğrençlik temel anlamdır; buradan çirkin iş yapana duyulan şiddetli öfke ve tiksinti doğar.

## Lisânü'l-Arab — مقت maddesi

> مقت: المُقِيتُ: الحافِظُ. الأَزهري: المُقِيتُ، الْمِيمُ فِيهِ مَضْمُومَةٌ وَلَيْسَتْ بأَصلية، وَهُوَ فِي الْمُعْتَلَّاتِ. ابْنُ سِيدَهْ: المَقْتُ أَشَدُّ الإِبْغاضِ. مَقُتَ مَقاتَةً، ومَقَتَه مَقْتاً: أَبْغضه، فَهُوَ مَمْقُوتٌ ومَقِيتٌ، ومَقَّتَه؛ قَالَ: / وَمَنْ يُكْثِرِ التَّسْآلَ، يَا حُرُّ، لَا يَزَلْ ... يُمَقَّتُ فِي عَينِ الصَّدِيقِ، ويَصْفَحُ / وَمَا أَمْقَتَه عِنْدِي وأَمْقَتَني لَهُ. قَالَ سِيبَوَيْهِ هُوَ عَلَى مَعْنَيَيْنِ: إِذا قُلْتَ مَا أَمْقَتَه عِنْدِي، فإِنما تُخْبر أَنه مَمْقُوتٌ؛ وإِذا قلتَ مَا أَمْقَتَني لَهُ، فإِنما تُخْبر أَنك ماقِتٌ. وَقَالَ قَتَادَةُ فِي قَوْلِهِ: لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ؛ قَالَ: يَقُولُ لمَقْتُ اللهِ إِياكم حِينَ دُعِيتُم إِلى الإِيمان فَلَمْ تؤْمنوا، أَكبرُ مِنْ مَقْتكُم أَنفسَكم حِينَ رأَيتم الْعَذَابَ. قَالَ اللَّيْثُ: المَقْتُ بُغْضٌ عَنْ أَمر قَبِيحٍ رَكِبَه، فَهُوَ مَقِيتٌ؛ وَقَدْ مَقُتَ إِلى النَّاسِ مَقاتةً. الزَّجَّاجُ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى. وَلا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَمَقْتاً وَساءَ سَبِيلًا؛ قَالَ: المَقْتُ أَشدّ البُغْض. الْمَعْنَى: أَنهم أُعْلِمُوا أَن ذَلِكَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ كَانَ يُقَالُ لَهُ مَقْتٌ، وَكَانَ الْمَوْلُودُ عَلَيْهِ يُقَالُ لَهُ المَقْتيُّ، فأُعْلِمُوا أَن هَذَا الَّذِي حُرّم عَلَيْهِمْ مِنْ نِكَاحِ امرأَةِ الأَبِ لَمْ يَزَلْ مُنْكَراً فِي قُلُوبِهِمْ، مَمْقُوتاً عِنْدَهُمْ. ابْنُ سِيدَهْ: المَقْتِيُّ الَّذِي يَتَزَوَّجُ امرأَة أَبيه، وَهُوَ مِنْ فِعْلِ الْجَاهِلِيَّةِ؛ وتَزويجُ المَقْتِ فِعْلُ ذَلِكَ. وَفِي الْحَدِيثِ: / لَمْ يُصِبْنا عيبٌ مِنْ عُيوب الْجَاهِلِيَّةِ فِي نِكَاحِهَا ومَقْتها؛ المَقْتُ، فِي الأَصل: أَشدُّ البُغْض، ونكاحُ المَقْتِ: أَن يَتَزَوَّجَ الرجلُ امرأَةَ أَبيه إِذا طَلَّقها أَو ماتَ عَنْهَا، وَكَانَ يُفْعل فِي الجاهلية، وحَرَّمه الإِسلامُ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 90 — https://shamela.ws/book/1687/894

## Kitâbu'l-Ayn — مقت maddesi

> المقت بغض من أمر قبيح ركبه، فهو مقيت، وقد مقت إلى الناس مقاتة، ومقته الناس مقتا فهو ممقوت والمقيت: الحافظ للشيء.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 132 — https://shamela.ws/book/1682/1704

## Mekâyîsü'l-Luğa — مقت maddesi

> الميم والقاف والتاء كلمة واحدة تدل على شناءة وقبح. ومقته مقتا فهو مقيت وممقوت. ونكاح المقت كان في الجاهلية: أن يتزوج الرجل امرأة أبيه.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 341 — https://shamela.ws/book/21710/2391

## Müfredât — مقت maddesi

> المقت: البغض الشديد لمن تراه تعاطى القبيح. يقال: مقت مقاتة فهو مقيت، ومقته فهو مقيت وممقوت. قال تعالى: إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا [النساء/ 22] وكان يسمى تزوج الرجل امرأة أبيه نكاح المقت، وأما المقيت فمفعل من القوت، وقد تقدم 1 .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 772 — https://shamela.ws/book/23636/754

## Türevler

- مَقْتًا (mekten) — bir kızgınlıktır: 2 kez
- لَمَقْتُ (lemektu) — (size) kızması: 1 kez
- مَقْتًۭا ۖ (mekten) — gazabdan: 1 kez
- مَّقْتِكُمْ (mektikum) — sizin kızmanız-: 1 kez
- وَمَقْتًۭا (ve mekten) — ve (Allah'ın) hışm(ı)dır: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 5 / 6)

- **Nisa 4:22** — Babalarınızın daha önce evlenmiş oldukları kadınlarla evlenmeyin. Ancak geçmişte olanlar istisna. Bu utanç verici, çirkin ve kötü bir yoldur.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/22-ayet.md
- **Fatır 35:39** — Sizi yeryüzünde halîfeler[1] yapan Odur. Kim gerçeğe kâfirlik ederse, küfretmesi[2] kendi zararınadır. Kâfirlerin küfürleri, kendileri için Rabb'lerinin yanında gazâbı artırmaktan başka bir şeye yaramaz. Kâfirlerin, küfrü sadece kendilerinin zararını artırır.  
  https://akilkuran.com/fatir-suresi/39-ayet.md
- **Mümin 40:10** — Kâfirlere seslenilir: "Elbette ki Allah'ın kızgınlığı, kendinize duymuş olduğunuz kızgınlıktan daha büyüktür. Zira siz inanmaya çağrıldığınız zaman, kâfirlik[1] ediyordunuz."  
  https://akilkuran.com/mumin-suresi/10-ayet.md
- **Mümin 40:35** — O kimseler, kendilerine görevli kılınmış, yetki verilmiş bir kimse gelmediği halde, Allah'ın âyetleri hakkında tartışırlar. Bu da Allah'ın yanında da insanların yanında da büyük bir kızgınlığa neden olur. İşte böyle! Allah, her büyüklük taslayanın kalbini mühürler.  
  https://akilkuran.com/mumin-suresi/35-ayet.md
- **Saff 61:3** — Yapmayacağınız şeyleri söylemeniz, Allah'ın yanında en nefret edilen şeydir.  
  https://akilkuran.com/saf-suresi/3-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt