# Müminun 23:68

- **Sure:** 23. Müminun (118 ayet)
- **Ayet:** 68 / 118
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/muminun-suresi/68-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

اَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ اَمْ جَٓاءَهُمْ مَا لَمْ يَأْتِ اٰبَٓاءَهُمُ الْاَوَّل۪ينَۘ

## Okunuş

E fe lem yeddebberul kavle em caehum ma lem ye'ti abaehumul evvelin.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Hala bu sözü derin derin düşünmüyorlar mı [4:82, 47:24]? Yoksa onlara, evvelki atalarına gelmemiş bir şey mi geldi?

### Erhan Aktaş meali

Onlar, hala sözün[1] üzerinde düşünmüyorlar mı? Yoksa onlara, atalarına gelmemiş bir şey mi geldi?

1. Kur'an'ın.

### Diyanet İşleri meali

Onlar bu sözü (Kur'an'ı) hiç düşünmediler mi? Yoksa kendilerine, önceki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Ya hala o kelamı tedebbür etmezler mi? Yoksa onlara evvelki atalarına gelmemiş bir şey mi geldi?

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Sözü gereğince düşünmediler de ondan mı, yoksa kendilerine ilk atalarına gelmeyen bir şey geldi diye mi?

### Ali Bulaç meali

Onlar, yine de o sözü (Kur'an'ı) gereği gibi düşünmediler mi, yoksa onlara, geçmişteki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

### Ali Aydın meali

Onlar yasayı hiç düşünmüyorlar mı? Yoksa kendilerine, daha önceki atalarına verilmeyen bir şey mi geldi? [1]

1. “َ َاََفََلَْمْ َي ََّدََّبَُرُوا اْلَْقَْوَْلَ َاَْمْ َجَاَءَُهُْمْ َمَا َلَْمْ َيَْاِْتِ ٰاَٰبَاَءَُهُُمُ اَاْل� ََّوَٖلٖيَنÂyette geçen “kavl” kelimesi, Kur’an hakkında değildir. 70. âyette bulunan “ٌ“ ”َاَْمْ َيَُقُوُلُوَنَ ِبِٖهٖ ِج َِّنٌَةcinnet” kelimesi ile ilgilidir. Mekke müşrikleri Allah Resulu ile ilgili “cinnetlenmişdelirmiş” sözlerine bir reddiye olarak, onlar bu yalan ve iftirayı söylediklerinde biraz insaf ve vicdanla düşünmeleri gerekmez mi buyurmuştur. Çünkü âyette geçen “kavl” ifadesi, insanların söyledikleri sözlerle ilgilidir. “Kavl” (söz) kelimesi, Allah’ın âyetleri yani indirilen vahiy ile ilgili kullanılmaz. Kavl kelimesinin geçtiği âyetler. (Âli İmran- 147, 181; Tevbe- 30; Râd-10; Nahl- 86; Meryem- 34; Enbiya- 4; Hac- 30; Müminun-68; Nur- 51; Kasas- 51; Sebe- 31; Zümer-18; Mücadele-1; Mümtehine- 4; Mülk-13) Âyetin şöyle bir anlamı da olabilir. “Onlar bu (yaratılış) yasasını hiç düşünmediler mi? Yoksa kendilerine, önceki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?” Dolayısıyla âyette bulunan “kavl” kelimesi, yaratılış yasası da olabilir. Çünkü yaratılış yasasında değişme olmaz. Bundan dolayı “َْ اَاَْم ( َجَاَءَُهُْمْ َمَا َلَْمْ َيَْاِْتِ ٰاَٰبَاَءَُهُُمُ اَاْل� ََّوَٖلٖيَنYoksa kendilerine, önceki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?” denilmiştir. Yani değişik bir şey gelmez, demek istenmiştir.)

### İbrahim Esinler meali

Öyle ki hiç tedbir* almazlar mı kavle/söze** ya da geldi onlara asla gelmeyen evvelki babalarına/atalarına?

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/23/68_

1. Önceden planlamak, yönetmek, tasarlamak. Kur'an bir zikirdir. Uyarıcıdır. Tedbirli olmak için ayetleri iyi anlamak gereklidir.
2. Şerefli Kur'ân'a.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Onlar bu sözü (Kur'an'ı) hiç düşünmediler mi? Yoksa kendilerine, daha önce geçmişteki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/23/68_

### Şaban Piriş meali

Bu sözü (Kur'an'ı) hiç düşünmediler mi? Yoksa onlara, önceki atalarına gelmemiş bir şey mi geldi?

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/23/68_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Onlar bu sözü (Kur'an'ı) hiç düşünmediler mi? Yoksa kendilerine, daha önce geçmişteki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/23/68_

### Mustafa İslamoğlu meali

İyi de, onlar (bu) sözü hiç mi düşünmediler? Ya da kendilerinden önce gelip geçmiş atalarına hiç ulaşmamış olan bir şey mi gelmiş onlara?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Muhammed Esed meali

Peki, onlar (Allah'ın bu) sözünü anlamaya hiç çalışmadılar mı? Yahut geçip gitmiş atalarına hiç gelmeyen bir şey mi geldi onlara?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Edip Yüksel meali

Onlar bu sözü incelemediler mi, yoksa geçmiş atalarına gelmeyen bir şey mi kendilerine geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Mehmet Okuyan meali

Onlar bu sözü (Kur'an'ı) hiç düşünmediler mi? Yoksa kendilerine, daha önce geçmişteki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

1. [Tedebbür], satırı okuyup satır arasını görebilmek; söylenenden hareketle söylenmek isteneni anlayabilmek; arka plandaki ilahi anlam örgüsünü ve derin anlam ilişkisini çözebilmek; kelimelerin ve kavramların köküne inebilmek; hayatın geçmiş dönemleriyle ilgili araştırmalar yapıp tedbir almayı başarmak gibi farklı bir okuyuşun adıdır. Benzer mesajlar: Nisâ 4:82; Sâd 38:29; Muhammed 47:24.

### Süleymaniye Vakfı meali

Bunlar Allah'ın sözünü /Kitabını etraflıca düşünmediler mi? Yoksa bunlara, önceki atalarına gelmemiş olan bir şey mi geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

1. {{28:51}}Kasas 28/51.{{/}}
2. {{4:82}}Nisa 4/82,{{/}} {{28:51}}Kasas 28/51{{/}}-{{28:52}}52,{{/}} {{47:24}}Muhammed 47/24.{{/}}
3. Mekkelilerin eski ataları olan İbrahim ve İsmail aleyhisselama, tıpkı Kur'an gibi bir kitap inmişti ({{2:136}}Bakara 2/136{{/}}-{{2:137}}137,{{/}} {{3:84}}Al-i İmran 3/84{{/}}-{{3:85}}85,{{/}} {{46:9}}Ahkaf 46/9{{/}}).

### Ahmed Hulusi meali

O sözü gereğince düşünmediler mi? Yoksa atalarına gelmemiş bir şey kendilerine ilk defa mı geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Bayraktar Bayraklı meali

Onlar bu Kur'an'ı hiç düşünmediler mi? Yoksa kendilerine, daha önce geçmişteki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Süleyman Ateş meali

Onlar o sözü (Kur'an'ı) iyice düşünmediler mi, yoksa onlara, ilk atalarına gelmeyen bir şey (bir elçi ve Kitap) geldi diye mi (böyle davranıyorlar)?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Ali Rıza Safa meali

O sözü iyice düşünmüyorlar mı? Yoksa onlara, önceki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Gültekin Onan meali

Onlar, yine de o sözü (Kuran'ı) gereği gibi düşünmediler mi, yoksa onlara, geçmişteki atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### İbni Kesir meali

Söyleneni düşünmediler mi hiç? Yoksa onlara, daha önce geçen atalarına gelmeyen bir şey mi geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

### Hasan Basri Çantay meali

Bu (hak) sözü iyice düşünmediler mi hiç? Yoksa kendilerine evvelki (atalarına) gelmeyen bir şey (bir kitab ve bir peygamber) mi geldi?

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/23/68_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| أَفَلَمْ | efelem |  |  |
| يَدَّبَّرُوا۟ | yeddebberu | onlar iyice düşünmediler mi? | [dbr](https://akilkuran.com/dbr) |
| ٱلْقَوْلَ | l-kavle | o sözü (Kur'an'ı) | [qwl](https://akilkuran.com/qwl) |
| أَمْ | em | yoksa |  |
| جَآءَهُم | ca'ehum | onlara geldi (mi)? | [jyA](https://akilkuran.com/jyA) |
| مَّا | ma | bir şey |  |
| لَمْ | lem |  |  |
| يَأْتِ | ye'ti | gelmeyen | [Aty](https://akilkuran.com/Aty) |
| ءَابَآءَهُمُ | aba'ehumu | atalarına | [Abw](https://akilkuran.com/Abw) |
| ٱلْأَوَّلِينَ | l-evveline | önceki | [Awl](https://akilkuran.com/Awl) |

## Kökler

- **دبر (dbr)** — Bir şeyin sonu ve arkası temel anlamdır, önünün karşıtıdır  
  https://akilkuran.com/dbr
- **قول (qwl)** — Söylemek, dille ifade etmek  
  https://akilkuran.com/qwl
- **جيا (jyA)** — Aralarında ortak kıyas bulunmayan iki kelime taşır: gelmek ve kalenin çevresinde toplanan su  
  https://akilkuran.com/jyA
- **اتي (Aty)** — Gelmek, özellikle kolayca gelmek  
  https://akilkuran.com/Aty
- **ابو (Abw)** — Beslemek ve büyütmek  
  https://akilkuran.com/Abw
- **اول (Awl)** — Dönmek, bir şeyin varacağı yere dönüp ulaşması  
  https://akilkuran.com/Awl

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/23/67.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/23/69.md
- Sure: https://akilkuran.com/23.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
