# Nahl 16:69

- **Sure:** 16. Nahl (128 ayet)
- **Ayet:** 69 / 128
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/nahl-suresi/69-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

ثُمَّ كُل۪ي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُك۪ي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلاًۜ يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهُ ف۪يهِ شِفَٓاءٌ لِلنَّاسِۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

## Okunuş

Summe kuli min kullis semerati fesluki subule rabbiki zulula, yahrucu min butuniha şarabun muhtelifun elvanuhu fihi şifaun lin nas, inne fi zalike le ayeten li kavmin yetefekkerun.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Sonra her üründen nasiplen. Rabbinin kolaylaştırdığı yollarına koyul. Onun karınlarından insanlar için şifa olan, renkleri çeşit çeşit içecek çıkar. Şüphesiz bunda, devamlı düşünen bir halk için bir ayet vardır.

### Erhan Aktaş meali

"Sonra, her çeşit bitkiden ye. Rabb'inin emre amade kılınmış yollarında dolaş.[1]" Onun karınlarından, çeşitli renklerde şarap[2] çıkar. Onda, insanlar için şifa vardır. Bunda düşünen bir toplum için kesinlikle bir ayet vardır.

1. Rabb'inin sana bildirdiği/öğrettiği güzergaha uyarak çiçekten çiçeğe dolaş.
2. Sıvı.

### Diyanet İşleri meali

"Sonra meyvelerin hepsinden ye de Rabbinin sana kolaylaştırdığı (yaylım) yollarına gir." Onların karınlarından çeşitli renklerde bal çıkar. Onda insanlar için şifa vardır. Şüphesiz bunda düşünen bir (toplum) için bir ibret vardır.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Sonra meyvaların hepsinden ye de rabbının müyesser kıldığı yollara koy, içlerinden renkleri muhtelif bir içecek peyda olur ki onda insanlara bir şifa vardır, her halde bunda tefekkür edecek bir kavm için elbet bir ayet var

### Yaşar Nuri Öztürk meali

"Sonra, meyvaların her türünden ye de boyun bükerek Rabbinin yollarına koyul." Onun karıncıklarından, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar ki, insanlar için onda şifa vardır. Derin derin düşünen bir topluluk için, bunda kesin bir mucize var.

### Ali Bulaç meali

Sonra meyvelerin tümünden ye, böylece Rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarda yürü, uçuver. Onların karınlarından türlü renklerde şerbetler çıkar, onda insanlar için bir şifa vardır. Şüphesiz düşünen bir topluluk için gerçekten bunda bir ayet vardır.

### Ali Aydın meali

Sonra meyvelerin her birinden ye ve Rabbinin sana kolaylaştırdığı yaylım yollarına gir, diye vahyetti. Onların karınlarından renkleri çeşitli bir şurup (bal) çıkar ki, onda insanlar için şifa vardır. Elbette bunda tefekkür eden bir toplum için delil vardır. [1]

1. Kur’an doğadaki varlıklardan her biri için bir yol, kendine ait bir hedef ve sonuçta özel bir hidayetin (kanun-yasa) olduğunu söylemektedir. Yukarıdaki âyetlerde bal arısının ev yapımında, çiçeklerden ve meyvelerden öz almada, yaratanın belirlediği yolu katetmede ve sonuçta kendine özel hidayetini ifade eden bal üretimindeki kendine ait süreç gündeme getirilmiştir. Asıl ilginç olan şudur ki, bal üretimi yolunda doğru çabayı “Allah’ın yolu”, yani Allah’ın bal arısını yönelttiği ve hidayet amacına ulaşmak için ona gösterdiği yol olarak bilmesidir. Nebilere gelen vahiy, arılara gelen vahiy gibidir. Yani vahiy Nebiye aracısız olarak geliyor. Arı bu vahiy sayesinde hidayetini bulup bal imalatını gerçekleştiriyor.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

'Sonra meyvelerin hepsinden ye de Rabbinin sana kolaylaştırdığı (yaylım) yollarına gir.'' Onların karınlarından çeşitli renklerde bal çıkar. Onda insanlar için şifa vardır. Şüphesiz bunda düşünen bir (toplum) için bir ibret vardır.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/16/69_

### Şaban Piriş meali

Sonra: “Bütün ürünlerden ye ve Rabbinin sana kolaylaştırdığı yollardan yürü.” Arıların karnından, çeşitli renklerde ve insanlar için şifa olan bir içecek çıkar. İşte bunda da düşünen bir toplum için bir ayet/işaret vardır.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/16/69_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Sonra meyvelerin her birinden ye ve Rabbinin sana kolaylaştırdığı yaylım yollarına gir, diye ilham etti. Onların karınlarından renkleri çeşitli bir şerbet (bal) çıkar ki, onda insanlar için şifa vardır. Elbette bunda düşünen bir kavim için büyük bir ibret vardır.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/16/69_

### Mustafa İslamoğlu meali

Sonra her türlü üründen ye ve ardından Rabbinin sana amade kıldığı yollarına koyul!" (Bütün bunların sonunda) onların karınlarından, içerisinde insanlar için şifa barındıran farklı renkler/tatlardan oluşan bir sıvı çıkar. Hiç şüphesiz, bütün bunlarda da düşünen bir toplum için mutlaka alınacak bir ders vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### Muhammed Esed meali

ve (ona) "sonra her türlü üründen ye; ve Rabbinin senin için öngördüğü yolları mutlak bir boyun eğmişlikle izle" (diye buyurduğunu düşünün!) (İşte bunun içindir ki,) onların karınlarından, içinde insan sağlığına yarayışlı unsurlar bulunan değişik renklerde/tadlarda bir sıvı çıkar. Şüphesiz bunda da, düşünen kimseler için mutlaka bir ders vardır!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### Edip Yüksel meali

"Sonra, her çeşit meyveden ye ve Efendinin planını aynen izle." Karınlarından, insanlar için şifa içeren çeşitli renklerden bir içecek çıkar. Düşünen insanlar için bunda bir işaret vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

1. * Besin ve vitamin açısından alabildiğine zengin olan balın bazı alerjilere ve rahatsızlıklara ilaç oluşu bilinen bir gerçektir. Arı usta bir mimardır; petek gibi optimal ekonominin geometrik örneğini inşa ederek bal stoku için minimum miktarda balmumu harcar. Bir ecza profesörüdür; ağzındaki laboratuarda bal gibi bir ilacı üretir. Kuyruğunda düşmanlarına karşı kimyasal silah taşıyan bir intihar komandosudur. * Diğer arılarla güneş ışığı ve koreografi yoluyla haberleşip yol bulan usta bir pilottur, bir helikopterdir. Binlerce kovandaşıyla birlikte barış ve düzen içinde çalışan dürüst bir kovandaştır. Bu küçücük böcek, daha nice hüneriyle Yaratıcısının büyüklüğüne tanıklık eden bir ayettir. Arının karnını ifade eden BuTuN kelimesinin çoğul kullanılması da ilginç. Bu nüansı entimologlar daha iyi takdir ederler.

### Mehmet Okuyan meali

Sonra meyvelerin her birinden ye ve Rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarına gir!" Karınlarından renkleri çeşitli bir içecek (bal) çıkar ki onda insanlar için şifa vardır. Şüphesiz ki bunda düşünen bir toplum için bir delil vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

1. Bu ayetlerdeki hitapların dişi kalıpta getirilmesi, bal yapımında dişi arıların etkinliğine dikkat çeken, buna işaret eden mucizevî bir bilgidir.

### Süleymaniye Vakfı meali

Sonra ürünlerin hepsinden ye ve ardından Rabbinin senin için kolay kıldığı yollara gir!" Arıların karnından farklı renklerde bir sıvı / bal çıkar ki onda insanlar için şifa vardır. İşte bunda da düşünen bir topluluk için kesin bir ayet / belge vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

1. Bir kovanda bir adet ana arı, yüzlerce erkek arı ve binlerce işçi arı bulunur. Ana arı ve işçi arılar dişi arılardır. Ana arının yumurtlama, erkek arının da ana arıyı dölleme dışında görevi yoktur. Kovanın bakımı, temizliği, havalandırılması, dışarıdan gelebilecek saldırılara karşı savunulması, 5km çapındaki arazinin taranarak nektar, polen ve su kaynaklarının tespit edilip diğer arılara bildirilmesi, petek gözlerinin yapımı, yavruların ve ana arının beslenmesi, bal yapımı için gerekli olan nektarın toplanması, arı sütü yapımı ve yavrular için gerekli olan polenin toplanması, suyun bulunması ve kovana taşınması, midelerinde oluşturdukları balın petek gözlerinde depolanması dişi olan işçi arıların görevidir. Ana arının yakın korumalığı, temizliği hatta yorulduğunda kendisine bir tür masaj yapılması bile işçi arıların görevidir. İşçi arılar görevlerine doğar doğmaz başlarlar ve 35-40 günlük ömürlerinin her döneminde farklı bir görev üstlenirler. Erkek arılar çiftleşme dışında bir işe yaramadıklarından iğneleri dahi yoktur. Hatta kışın mevcut bal stoğuna ortak olmamaları için çoğunlukla işçi arılar tarafından öldürülür veya kovana alınmayarak ölüme terk edilirler. Hem meali verilen bu ayette hem de bir sonraki ayette ({{19:69}}Nahl 16/69{{/}}) kovan inşa eden, çiçeklerden bal özü toplayan ve bal yapan arıların dişi oldukları onlara hitap edilen emirlerin "müennes" yani dişil kalıpta olmasından net bir şekilde anlaşılmaktadır. Ana arının dişi olduğu bilim dünyasında ancak 1609 yılında, işçi bal arılarının dişi olduğu ise 1670 yılında tespit edilebilmiştir. Kur'an'ın indiği dönemde bu bilgilerin bilim dünyasınca henüz tespit edilmemiş olmasına rağmen Allah tarafından haber verilmesi, Kur'an'ın bir insan kelamı olmadığının delillerinden biridir.
2. {{26:7}}Şuara 26/7{{/}}-{{26:8}}8.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

"Sonra, her çiçekten ye de programının gereği, varoluşunu meydana getiren Esma'nın gereği şekilde onu değerlendir". . . Onun karnından, renkleri muhtelif bir içecek çıkar ki, onun içinde insanlar için şifa vardır. . . Bu olayda da aklını kullananlar için bir ibret vardır!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### Bayraktar Bayraklı meali

- Rabbin bal arısına, "Dağlardan, ağaçlardan ve kurulmuş kovanlardan yuvalar edin, sonra da her türlü üründen ye de,Rabbinin işlek olan yollarından yürü!" diye vahyetti. Karınlarından, insanlara şifa olan türlü türlü renkte içecek çıkar. Düşünen topluma bunda bir ders vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### Süleyman Ateş meali

"Sonra her çeşit meyvalardan ye de Rabbinin yollarında boyun eğerek yürü!" Onun karınlarından, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar ki onda insanlara şifa vardır. Şüphesiz bunda düşünen bir millet için ibret vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### Ali Rıza Safa meali

"Sonra, tüm meyvelerden ye; Efendinin, sana kolaylaştırdığı yollarını izle!" Onun karınlarından, insanlara onma sağlayan türlü renklerde bir içecek çıkar. Aslında, işte bunda, düşünen bir toplum için kesinlikle bir gösterge vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### Gültekin Onan meali

Sonra meyvelerin tümünden ye, böylece rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarda yürü, uçuver. Onların karınlarından türlü renklerde şerbetler çıkar, onda insanlar için bir şifa vardır. Şüphesiz düşünen (yetefekkerun) bir kavim için gerçekten bunda bir ayet vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### İbni Kesir meali

Sonra her tür üründen ye. Sonra da Rabbının işlemen için gösterdiği yoldan yürü. Karınlarından insanlara şifa olan, renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar. Bunda düşünen bir kavim için şüphesiz bir ayet vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

### Hasan Basri Çantay meali

(68-69) Rabbin bal arısına: "Dağlardan, ağaçlardan ve (insanların senin için yapacakları) çardaklardan evler (kovanlar) edin, sonra meyve (ve çiçek) lerin her birinden ye de Rabbinin (bal imalinde öğretdiği ve) kolaylıklar gösterdiği yaylım yollarına git" diye ilham etdi. Onların karınlarından (ağızlarından) renkleri çeşidli şerbet (bal) çıkar ki onda insanlar için şifa vardır. İşte bunda da tefekkür edecek bir zümre için elbette bir ayet var.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/16/69_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| ثُمَّ | summe | sonra |  |
| كُلِى | kuli | ye | [Akl](https://akilkuran.com/Akl) |
| مِن | min |  |  |
| كُلِّ | kulli | her çeşit | [kll](https://akilkuran.com/kll) |
| ٱلثَّمَرَٰتِ | s-semerati | meyvalardan | [vmr](https://akilkuran.com/vmr) |
| فَٱسْلُكِى | fesluki | ve yürü | [slk](https://akilkuran.com/slk) |
| سُبُلَ | subule | yollarında | [sbl](https://akilkuran.com/sbl) |
| رَبِّكِ | rabbiki | Rabbinin | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) |
| ذُلُلًۭا ۚ | zululen | boyun eğerek | [pll](https://akilkuran.com/pll) |
| يَخْرُجُ | yehrucu | çıkar | [xrj](https://akilkuran.com/xrj) |
| مِنۢ | min |  |  |
| بُطُونِهَا | butuniha | onun karınlarından | [bTn](https://akilkuran.com/bTn) |
| شَرَابٌۭ | şerabun | bir içecek | [$rb](https://akilkuran.com/$rb) |
| مُّخْتَلِفٌ | muhtelifun | çeşit çeşit | [xlf](https://akilkuran.com/xlf) |
| أَلْوَٰنُهُۥ | elvanuhu | renkleri | [lwn](https://akilkuran.com/lwn) |
| فِيهِ | fihi | onda vardır |  |
| شِفَآءٌۭ | şifa'un | şifa | [$fy](https://akilkuran.com/$fy) |
| لِّلنَّاسِ ۗ | linnasi | insanlara | [nws](https://akilkuran.com/nws) |
| إِنَّ | inne | şüphesiz |  |
| فِى | fi | vardır |  |
| ذَٰلِكَ | zalike | bunda |  |
| لَـَٔايَةًۭ | layeten | elbette bir ibret | [Ayy](https://akilkuran.com/Ayy) |
| لِّقَوْمٍۢ | likavmin | bir millet için | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| يَتَفَكَّرُونَ | yetefekkerune | düşünen | [fkr](https://akilkuran.com/fkr) |

## Kökler

- **اكل (Akl)** — Eksiltmek  
  https://akilkuran.com/Akl
- **كلل (kll)** — Üç temel anlamı vardır: keskinliğin körelmesi, bir şeyin bir şeyi kuşatması ve bir organ  
  https://akilkuran.com/kll
- **ثمر (vmr)** — Bir şeyden toplu hâlde doğup çıkan şey  
  https://akilkuran.com/vmr
- **سلك (slk)** — Bir şeyin başka bir şeyin içinden geçmesi  
  https://akilkuran.com/slk
- **سبل (sbl)** — İki yönü vardır: bir şeyi yukarıdan aşağı salıvermek ve bir şeyin uzayıp gitmesi  
  https://akilkuran.com/sbl
- **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak  
  https://akilkuran.com/rbb
- **ذلل (pll)** — Boyun eğme, eğilip yumuşama  
  https://akilkuran.com/pll
- **خرج (xrj)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyden çıkıp geçmek ve iki rengin karışması  
  https://akilkuran.com/xrj
- **بطن (bTn)** — Bir şeyin iç ve beri yüzü  
  https://akilkuran.com/bTn
- **شرب ($rb)** — Bilinen içme eylemi  
  https://akilkuran.com/$rb
- **خلف (xlf)** — Üç temel anlamı vardır: bir şeyin ardından gelip yerini tutması, önün karşıtı olan arka ve değişme  
  https://akilkuran.com/xlf
- **لون (lwn)** — Bir şeyin dış görünüşü, rengi  
  https://akilkuran.com/lwn
- **شفي ($fy)** — Hastalığı yenip insanı esenliğin kıyısına ulaştırmak, iyileşmek  
  https://akilkuran.com/$fy
- **نوس (nws)** — Sallanıp sarkmak, kıpırdamak  
  https://akilkuran.com/nws
- **ايي (Ayy)** — Durup beklemek ve bir kişiye yönelmek temel anlamlardır  
  https://akilkuran.com/Ayy
- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm
- **فكر (fkr)** — Kalbin bir şey üzerinde gidip gelmesi  
  https://akilkuran.com/fkr

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/16/68.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/16/70.md
- Sure: https://akilkuran.com/16.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
