# نفع (nfE) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/nfE
- **Kuran'da:** 49 ayette, toplam 50 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Fayda, zararın karşıtıdır. İyiliklere ulaşmada yardımcı olan şeydir; Allah'ın adlarından en-Nâfi' de bu köktendir.

## Lisânü'l-Arab — نفع maddesi

> نفع: فِي أَسماء اللَّهِ تَعَالَى النافِعُ: هُوَ الَّذِي يُوَصِّلُ النفْعَ إِلى مَن يَشَاءُ مِنْ خلْقه حَيْثُ هُوَ خالِقُ النفْعِ والضَّرِّ والخيْرِ والشرِّ. والنفْعُ: ضِدُّ الضرِّ، نَفَعَه يَنْفَعُه نَفْعاً ومَنْفَعةً؛ قَالَ: / كَلَّا، ومَنْ مَنْفَعَتي وضَيْري ... بكَفِّه، ومَبْدَئي وحَوْرِي / وَقَالَ أَبو ذُؤَيْبٍ: / قَالَتْ أُمَيْمةُ: مَا لجِسْمِكَ شاحِباً، ... مُنْذُ ابْتَذَلْتَ، ومِثْلُ مالِكَ يَنْفَعُ؟ أَي اتَّخِذْ مَنْ يَكْفِيكَ فَمِثْلُ مالِكَ يَنْبَغِي أَن تُوَدِّعَ نَفْسَكَ بِهِ. وَفُلَانٌ يَنْتَفِعُ بِكَذَا وَكَذَا، ونَفَعْتُ فُلاناً بِكَذَا فانْتَفَعَ بِهِ. وَرَجُلٌ نَفُوعٌ ونَفّاعٌ: كثيرُ النَّفْعِ، وَقِيلَ: يَنْفَع الناسَ وَلَا يَضُرُّ. والنَّفِيعةُ والنُّفاعةُ والمَنْفَعةُ: اسْمُ مَا انْتُفِعَ بِهِ. وَيُقَالُ: مَا عِنْدَهُمْ نَفِيعةٌ أَي مَنْفَعةٌ. واسْتَنْفَعَه: طَلَبَ نَفْعَه؛ عَنِ ابْنِ الأَعرابي؛ وأَنشد: / ومُسْتَنْفِعٍ لَمْ يَجْزِه بِبَلائِه ... نَفَعْنا، ومَوْلًى قَدْ أَجَبْنا لِيُنْصَرا / والنِّفْعةُ: جِلْدةٌ تُشَقُّ فَتُجْعَلُ فِي جانِبي المَزادِ وَفِي كُلِّ جَانِبٍ نِفْعةٌ، وَالْجَمْعُ نِفْعٌ ونِفَعٌ؛ عَنْ ثَعْلَبٍ. وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ: أَنه كَانَ يَشْرَبُ مِنَ الإِداوةِ وَلَا يَخْنِثُها ويُسَمِّيها نَفْعةَ؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: سمَّاها بالمرَّة الْوَاحِدَةِ مِنَ النَّفْعِ وَمَنَعَهَا الصَّرْفَ للعلَمية والتأْنيث، وَقَالَ: هَكَذَا جَاءَ فِي الْفَائِقِ، فإِن صَحَّ النَّقْلُ وإِلا فَمَا أَشبَهَ الْكَلِمَةَ أَن تَكُونَ بِالْقَافِ مِنَ النَّقْعِ وَهُوَ الرَّيُّ. والنَّفْعةُ: العَصا، وَهِيَ فَعْلةٌ مِنَ النَّفْعِ. وأَنْفَعَ الرجلُ إِذا تَجِرَ فِي النَّفعاتِ، وَهِيَ العِصِيُّ. ونافِعٌ ونَفّاعٌ ونُفَيْعٌ: أَسماء؛ قَالَ ابْنُ الأَعرابي: نُفَيْعٌ شَاعِرٌ مِنْ تَمِيم، فإِما أَن يَكُونَ تَصْغِيرَ نَفْع وإِما أَن يَكُونَ تَصْغِيرَ نافِعٍ أَو نَفّاعٍ بعد الترخيم.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 8, s. 358 — https://shamela.ws/book/1687/4206

## Kitâbu'l-Ayn — نفع maddesi

> النفع: ضد الضر. نفعه نفعا، وانتفعت بكذا. والنفعة في جانبي المزادة، يشق الأديم فيجعل في كل جانب نفعة. نفيع: اسم رجل.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 2, s. 158 — https://shamela.ws/book/1682/513

## Mekâyîsü'l-Luğa — نفع maddesi

> النون والفاء والعين: كلمة تدل على خلاف الضر. ونفعه ينفعه نفعا ومنفعة. وانتفع بكذا. والله أعلم بالصواب.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 463 — https://shamela.ws/book/21710/2513

## Müfredât — نفع maddesi

> النفع: ما يستعان به في الوصول إلى الخيرات، وما يتوصل به إلى الخير فهو خير، فالنفع خير، وضده الضر. قال تعالى: ولا يملكون لأنفسهم ضرا ولا نفعا [الفرقان/ 3] ، وقال: قل لا أملك لنفسي نفعا ولا ضرا [الأعراف/ 188] ، وقال: لن تنفعكم أرحامكم ولا أولادكم [الممتحنة/ 3] ، ولا تنفع الشفاعة [سبأ/ 23] ، ولا ينفعكم نصحي [هود/ 34] إلى غير ذلك من الآيات.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 819 — https://shamela.ws/book/23636/801

## Türevler

- يَنفَعُ (yenfeu) — fayda vermez: 8 kez
- مَنَـٰفِعُ (menafiu) — faydalar: 4 kez
- نَفْعًۭا (nef'an) — bir fayda: 4 kez
- تَنفَعُ (tenfeu) — faydası: 3 kez
- وَمَنَـٰفِعُ (ve menafiu) — ve bazı yararlar: 3 kez
- يَنفَعُهُمْ (yenfeuhum) — fayda vermeyen: 3 kez
- نَفْعًۭا ۚ (nef'an) — fayda bakımından: 2 kez
- يَنفَعَكُمُ (yenfeakumu) — size bir yarar sağlamaz: 2 kez
- يَنفَعُكُمْ (yenfeukum) — size fayda vermeyen: 2 kez
- يَنفَعَنَآ (yenfeana) — bize yararı dokunur: 2 kez
- تَنفَعَكُمْ (tenfeakum) — size fayda vermez: 1 kez
- تَنفَعُهَا (tenfeuha) — ona fayda vermez: 1 kez
- تَنفَعُهُمْ (tenfeuhum) — onlara fayda vermez: 1 kez
- فَتَنفَعَهُ (fetenfeahu) — ve kendisine yarayacaktır: 1 kez
- فَنَفَعَهَآ (fe nefe aha) — kendine yarar sağlayan: 1 kez
- مَنَـٰفِعَ (menafia) — birtakım faydalara: 1 kez
- نَفْعًۢا ۚ (nef'an) — bir yarar vermek: 1 kez
- نَّفْعًۭا (nef'an) — bir fayda vermeye: 1 kez
- نَفْعًا (nef'an) — yarar: 1 kez
- نَّفَعَتِ (nefeati) — yarar verirse: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 19 / 50)

- **Bakara 2:102** — Ve onlar, Süleymân'ın sahip olduğu güç konusunda şeytânların[1] uydurdukları şeylere uydular. Oysa Süleymân gerçeğe aykırı bir şey[2] yapmadı. Ancak insanlara büyü yapmayı öğreten şeytânlar[3] gerçeği gizliyordu; Babil'deki iki melike[4]; Hârût ve Mârût'a bir şey indirilmiş değildi. Hatta bu iki melik: "Biz fitneyiz, sakın kâfir olma!" demedikçe, hiç kimseye bir şey öğretmiyorlardı. Fakat onlar, o ikisinden karı ile kocanın arasını açacak şeyler öğrenmeye çalışıyorlardı. Ancak, Allah'ın izni olmadıkça bu şeyle hiç kimseye zarar veremezler. Onlar, kendilerine bir faydası olmayan, sadece zarar verecek şeyleri öğreniyorlardı. Hâlbuki onlar, büyü ile uğraşanların Âhiret'te bir nasiplerinin olmayacağını biliyorlardı. Kendilerini karşılığında sattıkları şey ne kötüdür. Keşke bilselerdi.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/102-ayet.md
- **Bakara 2:123** — Hiç kimsenin bir başkasının yerine bir şey ödeyemeyeceği, hiç kimseden fidye kabul edilmeyeceği ve hiç kimseye şefaatin[1] fayda vermeyeceği ve hiç kimseye yardım edilmeyeceği günden korunup sakının.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/123-ayet.md
- **Bakara 2:164** — Göklerin ve yerin yaradılışında, gece ile gündüzün birbirlerini ardı sıra takip etmesinde; insanların yararlanmaları için denizde yüzen gemilerde, Allah'ın gökten indirip, onunla ölü toprağa hayat vererek, orada her türlü canlının yaşamasını sağladığı suda, rüzgârın yönlendirilmesinde, emre hazır bulutların yer ile gök arasında hareket ettirilmesinde aklını kullanan bir halk için birçok kanıt vardır.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/164-ayet.md
- **Bakara 2:219** — Sana hamrın[1] ve şans oyunlarının[2] hükmünü soruyorlar. De ki: "Her ikisinde de büyük günah vardır. İnsanlar için yararları[3] olsa da. Günahları yararlarından daha büyüktür." Sana neyi infak[4] edeceklerini soruyorlar. De ki: "Afvı.[5]" Allah size âyetlerini böylece açıkça ortaya koymaktadır. Umulur ki düşünürsünüz.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/219-ayet.md
- **Nisa 4:11** — Allah size çocuklarınız hakkında vasiyet eder: Erkek çocuğun payı kız çocuğunun iki katıdır.[1] Fakat onlar, ikiden fazla kadın[2] iseler miras üçte iki onlarındır. Eğer bir kadın[3] ise mirasın yarısı onundur. Eğer ölenin çocuğu varsa, anne ve babanın her birine mirastan altıda bir pay vardır. Eğer ölenin çocuğu yok da anne ve baba mirasçı olmuşsa, anneye üçte bir pay vardır. Eğer ölenin kardeşleri varsa, anneye altıda bir pay düşer. Bu paylaşma, ölenin yaptığı vasiyetten ve borçlarının ödenmesinden sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan hangisinin size fayda bakımından daha yakın olduğunu bilemezsiniz. Bu, Allah'ın farz kıldığı[4] hükümdür. Kuşkusuz, Allah, Her Şeyi Bilen'dir, En İyi Hüküm Veren'dir.*  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/11-ayet.md
- **Maide 5:76** — De ki: "Allah'ı bırakıp, size bir yarar sağlamaya da bir zarar vermeye de gücü yetmeyen şeylere mi kulluk[1] yapıyorsunuz? Allah, Her Şeyi Duyan, Her Şeyi Bilen'dir."  
  https://akilkuran.com/maide-suresi/76-ayet.md
- **Maide 5:119** — Allah: "Bugün, doğruluklarının doğrulara fayda sağlayacağı gündür." dedi. Onlar için, içinden nehirlerin aktığı Cennetler vardır. Orada süresiz kalacaklar. Allah onlardan, onlar da Ondan razı olmuşlardır. İşte büyük kazanç budur.  
  https://akilkuran.com/maide-suresi/119-ayet.md
- **Enam 6:71** — De ki: "Allah'ı bırakıp da bize faydası da zararı da olmayan şeylere mi yalvaralım? Allah, bizi doğru yola ilettikten sonra, ökçelerimiz üzerinde gerisin geri mi dönelim? Arkadaşlarının "Bize gel" diye doğru yola çağırdıkları; şeytânların[1] ise ayartıp şaşırttığı kimse gibi mi olalım?" De ki: "Doğru yol ancak Allah'ın gösterdiği yoldur. Ve biz Âlemlerin Rabb'ine teslim olmakla emrolunduk."  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/71-ayet.md
- **Enam 6:158** — Onlar, kendilerine; meleklerin gelmesini, Rabb'inin gelmesini veya Rabb'inin bazı âyetlerinin[1] gelmesini mi bekliyorlar? Rabb'inin âyetlerinden biri geldiği gün, daha önce îmân etmemiş veya îmânında bir hayır kazanmamış[2] kimseye, îmânı fayda sağlamaz. De ki: "Bekleyin, kuşkusuz biz de beklemekteyiz."  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/158-ayet.md
- **Araf 7:188** — De ki: "Allah dilemedikçe, kendime bir yarar sağlamak ya da kendimden bir zararı uzaklaştırmak benim elimde değil. Eğer gaybı[1] bilseydim, elbette daha çok yararıma olan şeyi yapardım ve bana bir kötülük de dokunmazdı.[2] Ben, Îmân eden bir halk için sadece bir uyarıcı ve haber verenim."  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/188-ayet.md
- **Yunus 10:18** — Onlar, Allah'ın yanı sıra bir de kendilerine ne bir zarar ne bir yarar sağlamayan şeylere kulluk ediyorlar ve "Bunlar, Allah'ın katında bizim şefaatçilerimizdir.[1]" diyorlar. De ki: "Allah'a, göklerde ve yerde kendisinin bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz?" Allah, onların ortak koştuklarından Münezzeh'tir[2] ve Çok Yüce'dir.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/18-ayet.md
- **Yunus 10:49** — De ki: "Ben, kendime dahi Allah'ın dilediğinden başka ne bir yarar sağlama ne de bir zarar verme gücüne sahibim." Her ümmetin bir süresi vardır. Süreleri gelince ne bir saat öne alınırlar ne de geriye bırakılırlar.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/49-ayet.md
- **Yunus 10:98** — Keşke azâp gelmeden önce îmân edip de îmânları kendilerine fayda vermiş bir kent olsaydı. Yalnız Yûnus'un halkı îmân edince, Dünya hayatında onlardan rezillik azâbını kaldırdık. Ve onları belli bir süre daha yararlandırdık.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/98-ayet.md
- **Yunus 10:106** — Allah'ı bırakıp da sana fayda da zarar da veremeyecek olanlara yönelme. Böyle yaparsan zâlimlerden olursun.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/106-ayet.md
- **Hud 11:34** — "Eğer Allah sizi azdırmayı dilerse[1], size öğüt versem de öğüdüm yarar sağlamaz. Rabb'iniz Odur, Ona döndürüleceksiniz."  
  https://akilkuran.com/hud-suresi/34-ayet.md
- **Yusuf 12:21** — Onu satın alan Mısırlı, hanımına: "Ona iyi bak, bize faydası olabilir, belki de onu evlat ediniriz." dedi. Böylece Yûsuf'u oraya yerleştirdik ki ona kimi hadislerin[1] yorumunu öğretelim. Allah, takdir ettiğini yapandır. Ancak insanların çoğu bunu bilmezler.  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/21-ayet.md
- **Rad 13:16** — De ki: "Göklerin ve yerin Rabb'i kimdir?" De ki: "Allah'tır! Onun yanı sıra, kendileri için yarar da zarar da sağlamaya güç yetiremeyenleri veliler[1] mi edindiniz?" De ki: "Hiç gören ile kör bir olur mu? Ya da karanlıkla aydınlık bir midir?" Yoksa Allah'a, Onun yaratması gibi yaratması olan ortaklar mı buldular da bu yaratma, kendilerince birbirine mi benzeşti? De ki: "Allah her şeyin yaratıcısıdır. O, Eşsiz ve Benzersiz Bir Olan'dır, Varlığın Üzerinde Mutlak Egemen'dir."  
  https://akilkuran.com/rad-suresi/16-ayet.md
- **Rad 13:17** — Gökten su indirdi. Dereler kendi ölçüsünce çağlayıp aktı.[1] Akıntı, üste çıkan köpüğü taşıyıp götürür. Buna benzer bir köpük de değerli maden elde etmek için veya faydalanmak için ateşte eritilen madenlerin üzerinde de oluşur. İşte Allah Hakk[2] ve Bâtıl'a[3] böyle örnek verir. Köpük yok olup gider. İnsâna fayda veren şey ise kalıcı olur. İşte Allah böyle örnekler verir.  
  https://akilkuran.com/rad-suresi/17-ayet.md
- **Nahl 16:5** — Hayvanları, sizin için O yarattı. Isınma ve birçok yararları yanında, onlardan yiyecekler de elde edersiniz.  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/5-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt