# نكص (nkS) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/nkS
- **Kuran'da:** 2 ayette, toplam 2 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Bir şeyden korkup çekinerek geri durmak anlamına gelir. Özellikle yapılmakta olan bir iyilikten vazgeçip geri dönmek için söylenir.

## Lisânü'l-Arab — نكص maddesi

> نكص: النُّكُوصُ: الإِحْجامُ والانْقِداعُ عَنِ الشَّيْءِ. تَقُولُ: أَرادَ فلانٌ أَمراً ثُمَّ نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْه. ونَكَصَ عَنِ الأَمر يَنْكِصُ ويَنْكُصُ نَكْصاً ونُكوصاً: أَحْجَم. قَالَ أَبو مَنْصُورٍ: نَكَصَ يَنْكُصُ ويَنْكِصُ ونَكَصَ فلانٌ عَنِ الأَمر ونَكَفَ بِمَعْنًى وَاحِدٍ أَي أَحْجَم. ونَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ: رَجَعَ عَمَّا كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الْخَيْرِ، وَلَا يُقَالُ ذَلِكَ إِلَّا فِي الرُّجُوعِ عَنِ الْخَيْرِ خَاصَّةً. ونَكَصَ الرجلُ يَنْكِصُ: رجعَ إِلى خَلْفِه. وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ: فَكُنْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ؛ فُسِّرَ بِذَلِكَ كُلِّهِ. وقرأَ بَعْضُ الْقُرَّاءِ: تنكُصون، بِضَمِّ الْكَافِ. وَفِي حَدِيثِ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، وصِفِّين: قَدَّمَ للوَثْبة يَداً وأَخَّرَ للنُّكُوصِ رِجْلًا؛ النُّكُوص: الرجوعُ إِلى وَرَاءٍ وَهُوَ القَهْقَرَى.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 7, s. 101 — https://shamela.ws/book/1687/3484

## Kitâbu'l-Ayn — نكص maddesi

> النكوص: الإحجام. نكص هو وأنكصه غيره. والنكيصة: التأخر عن الشيء.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 303 — https://shamela.ws/book/1682/1875

## Mekâyîsü'l-Luğa — نكص maddesi

> النون والكاف والصاد كلمة. يقال: نكص على عقبيه، إذا أحجم عن الشيء خوفا وجبنا. قال ابن دريد: نكص على عقبيه: رجع عما كان عليه من خير ; لا يقال ذلك إلا في الرجوع عن الخير.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 477 — https://shamela.ws/book/21710/2527

## Müfredât — نكص maddesi

> النكوص: الإحجام عن الشيء. قال تعالى: نكص على عقبيه [الأنفال/ 48] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 824 — https://shamela.ws/book/23636/806

## Türevler

- تَنكِصُونَ (tenkisune) — dönüyordunuz: 1 kez
- نَكَصَ (nekesa) — (geriye) dönüp: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Enfal 8:48** — Hani, şeytân[1] onlara yaptıkları işi süslü gösterip: "Bugün, sizi hiçbir insan topluluğu yenemez, ben de muhakkak sizin yardımcınızım." dedi. Fakat iki ordu karşılaşınca geri döndü ve "Ben sizden uzağım, ben sizin görmediğinizi görmekteyim, ben Allah'tan korkarım. Zira Allah'ın azâbı çok çetindir." dedi.  
  https://akilkuran.com/enfal-suresi/48-ayet.md
- **Müminun 23:66** — Vaktinde âyetlerimiz size okunduğunda siz onları hiçe sayıyordunuz.  
  https://akilkuran.com/muminun-suresi/66-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt