# نقذ (nqp) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/nqp
- **Kuran'da:** 5 ayette, toplam 5 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Bir şeyi alıp kurtarmak temel anlamdır; inkâz birini içine düştüğü darlıktan kurtarmaktır. Başka bir topluluktan alınmış at da bu kökle anılır.

## Lisânü'l-Arab — نقذ maddesi

> نقذ: نَقَذَ يَنْقُذُ نَقْذاً: نَجَا؛ وأَنْقَذَه هُوَ وتنقَّذه وَاسْتَنْقَذَهُ. والنَّقَذُ، بِالتَّحْرِيكِ، وَالنَّقِيذُ وَالنَّقِيذَةُ: مَا استُنْقذ وَهُوَ فَعَل بِمَعْنَى مَفْعُولٍ مِثْلُ نَفَضٍ وقَبَضٍ. الْجَوْهَرِيُّ: أَنقَذَه مِنْ فُلَانٍ وَاسْتَنْقَذَهُ مِنْهُ وتَنَقَّذه بِمَعْنًى أَي نَجَّاهُ وخلَّصه. وَفَرَسٌ نَقَذٌ إِذا أُخِذَ مِنْ قَوْمٍ آخَرِينَ. وَخَيْلٌ نَقَائِذٌ: تُنُقِّذَتْ مِنْ أَيدي النَّاسِ أَو الْعَدُوِّ، وَاحِدُهَا نَقِيذٌ، بِغَيْرِ هَاءٍ؛ عَنِ ابْنِ الأَعرابي، وأَنشد: / وزُفَّتْ لِقَوْمٍ آخرينَ كَأَنَّها ... نَقِيذٌ حَوَاها الرُّمحُ مِنْ تحتِ مُقْصِدِ / قَالَ لُقَيْمُ بْنُ أَوْسٍ الشَّيْباني: / أَو كَانَ شُكرك أَن زعَمْت نَفَاسَةً ... نَقْذِيكَ أَمسِ، وَلَيْتَنِي لَمْ أَشْهَدِ / نَقْذِيك: مِنَ الإِنقاذ كَمَا تَقُولُ ضَرْبِيكَ. قَالَ الأَزهري: تَقُولُ نَقَذْتُه وأَنقذته وَاسْتَنْقَذْتُهُ وتنقَّذته أَي خَلَّصْتَهُ وَنَجَّيْتَهُ. وَوَاحِدُ الْخَيْلِ النَّقَائِذِ: نَقِيذ، بِغَيْرِ هَاءٍ. وَالنَّقَائِذُ مِنَ الْخَيْلِ: مَا أَنقذته مِنَ العدوِّ وأَخذته مِنْهُمْ، وَقِيلَ: وَاحِدُهَا نَقِيذَةٌ. قَالَ الأَزهري: وقرأْت بِخَطِّ شَمِرٍ: النَّقِيذَةُ الدِّرْع المُسْتَنْقَذة مِنْ عَدُوٍّ؛ قَالَ يَزِيدُ بْنُ الصَّعِقِ: / أَعْدَدْتُ للحِدْثانِ كلَّ نَقِيذَةٍ ... أُنُفٍ كلائِحَة المُضِلِّ جَرُور / أُنُف: لَمْ يَلْبَسْهَا غَيْرُهُ. كَلَائِحَةِ المُضِلِّ: يَعْنِي السَّرَابَ. وَقَالَ الْمُفَضَّلُ: النَّقِيذَةُ الدِّرْعُ لأَن صَاحِبَهَا إِذا لَبِسَهَا أَنقذته مِنَ السُّيُوفِ. والأُنف الطَّوِيلَةُ جَعَلَهَا تَبْرُقُ كالسَّراب لحدَّتها. وَرَجُلٌ نَقَذٌ: مُسْتَنْقَذ. ومُنْقِذٌ: مِنْ أَسمائهم. ونَقَذَة: موضع.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 516 — https://shamela.ws/book/1687/1958

## Kitâbu'l-Ayn — نقذ maddesi

> فرس نقذ إذا أخذ من قوم آخرين.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 135 — https://shamela.ws/book/1682/1707

## Mekâyîsü'l-Luğa — نقذ maddesi

> النون والقاف والذال أصل صحيح يدل على استخلاص شيء. وأنقذته منه: خلصته. وفرس نقيذ: أخذ من قوم آخرين، وأفراس نقائذ. وكل ما أنقذته فهو نقذ.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 468 — https://shamela.ws/book/21710/2518

## Müfredât — نقذ maddesi

> الإنقاذ: التخليص من ورطة. قال تعالى: وكنتم على شفا حفرة من النار فأنقذكم منها [آل عمران/ 103] والنقذ: ما أنقذته، وفرس نقيذ: مأخوذ من قوم آخرين كأنه أنقذ منهم، وجمعه نقائذ.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 820 — https://shamela.ws/book/23636/802

## Türevler

- تُنقِذُ (tunkizu) — kurtaracaksın: 1 kez
- فَأَنقَذَكُم (feenkazekum) — (Allah) sizi kurtardı: 1 kez
- يَسْتَنقِذُوهُ (yestenkizuhu) — bunu kurtaramazlar: 1 kez
- يُنقَذُونَ (yunkazune) — kurtarılmazlar: 1 kez
- يُنقِذُونِ (yunkizuni) — onlar beni kurtaramazlar: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Ali İmran 3:103** — Hep birlikte Allah'ın ipine[1] sımsıkı tutunun ve ayrılığa düşmeyin. Allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Hani bir zamanlar, birbirinize düşmandınız da Onun kalplerinizi kaynaştırması sayesinde kardeş oldunuz. Ve yine ateş çukurunun tam kıyısında bulunuyorken, sizi ona düşmekten O korudu. İşte Allah âyetlerini böyle açıkça ortaya koyuyor ki doğru yolu bulasınız.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/103-ayet.md
- **Hac 22:73** — Ey insanlar! Verilen örneği dikkatle dinleyin: Allah'ın yanı sıra kulluk ettikleriniz bir araya gelseler, kesinlikle bir sineği bile yaratamazlar. Değil yaratmak, sinek onlardan bir şey kapsa, onu bile kurtaramazlar. İsteyen de kendisinden istenen de ne kadar acizdir.  
  https://akilkuran.com/hac-suresi/73-ayet.md
- **Yasin 36:23** — "Ben, Onun yanı sıra ilâhlar edinir miyim? Eğer Rahmân, bana bir zarar dilerse, onların şefaatinin[1] bana hiçbir yararı olmaz. Onlar beni kurtaramazlar."  
  https://akilkuran.com/yasin-suresi/23-ayet.md
- **Yasin 36:43** — Dilersek onları batırırız. Ne onlara yardım eden bulunur ne de onlar kurtulabilir.  
  https://akilkuran.com/yasin-suresi/43-ayet.md
- **Zümer 39:19** — Hakkında azâp kararı gerçekleşmiş olana gelince; ateşte olanı sen mi kurtaracaksın?  
  https://akilkuran.com/zumer-suresi/19-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt