# نسك (nsk) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/nsk
- **Kuran'da:** 6 ayette, toplam 7 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Kulluk ve Allah'a yaklaşma temel anlamdır; bu amaçla kesilen kurban (nesîke) ve kurbanın kesildiği yer ya da hac ibadetlerinin yapıldığı yerler (menâsik) bundan doğar.

## Lisânü'l-Arab — نسك maddesi

> نسك: النُّسْكُ والنُّسُك: الْعِبَادَةُ وَالطَّاعَةُ وَكُلُّ مَا تُقُرب بِهِ إِلى اللَّهِ تَعَالَى، وَقِيلَ لِثَعْلَبٍ: هَلْ يُسَمَّى الصَّوْمُ نُسُكاً؟ فَقَالَ: كُلُّ حَقٍّ لِلَّهِ عزَّ وَجَلَّ يسمى نُسُكاً. نَسَك لله تَعَالَى يَنْسُكُ نَسْكاً ونِسْكاً ونَسُكَ، الضَّمُّ عَنِ اللِّحْيَانِيِّ، وتَنَسَّك. وَرَجُلٌ ناسِك: عَابِدٌ. وَقَدْ نَسَك وتَنَسَّكَ أَي تَعَبَّدَ. ونَسُك، بِالضَّمِّ، نَساكة أَي صَارَ نَاسِكًا، وَالْجَمْعُ نُسَّاك. والنُّسُكُ والنِّسِيكة: الذَّبِيحَةُ، وَقِيلَ: النُّسُك الدَّمُ، والنَّسِيكة: الذَّبِيحَةُ، تَقُولُ: مَنْ فَعَلَ كَذَا وَكَذَا فَعَلَيْهِ نُسُك أَي دَمٌ يُهَرِيقُه بِمَكَّةَ، شَرَّفَهَا اللَّهُ تَعَالَى، وَاسْمُ تِلْكَ الذَّبِيحَةِ النَّسِيكَة، وَالْجَمْعُ نُسُك ونَسَائِكُ. والنُّسُك: مَا أَمرت بِهِ الشريعةُ، والوَرَع: مَا نَهَتْ عَنْهُ. والمَنْسَك والمَنْسِكُ: شِرْعة النَّسْك. وَفِي التَّنْزِيلِ: وَأَرِنا مَناسِكَنا؛ أَي مُتَعَبَّداتِنا، وَقِيلَ: المَنْسَكُ النَّسْك نَفْسُهُ. والمَنْسِكُ: الْمَوْضِعُ الَّذِي تُذْبَحُ فِيهِ النَّسِيكة والنَّسائك. النَّضْرُ: نَسَك الرجلُ إِلى طَرِيقَةٍ جَمِيلَةٍ أَي دَاوَمَ عَلَيْهَا. ويَنْسُكون البيتَ: يأْتونه. وَقَالَ الْفَرَّاءُ: المَنْسَكُ والمَنْسِكُ فِي كَلَامِ الْعَرَبِ الْمَوْضِعُ الْمُعْتَادُ الَّذِي تَعْتَادُهُ. وَيُقَالُ: إِنَّ لِفُلَانٍ مَنْسِكاً يَعْتَادُهُ فِي خَيْرٍ كَانَ أَو غَيْرِهِ، وَبِهِ سُمِّيَتِ المَناسِكُ. وَقَالَ أَبو إِسحق: قرئَ لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً، ومَنْسِكاً، قَالَ: والنَّسْكُ فِي هَذَا الْمَوْضِعِ يَدُلُّ عَلَى مَعْنَى النَّحْر كأَنه قَالَ: جَعَلْنَا لِكُلِّ أُمة أَن تَتَقربَ بأَن تَذْبَحَ الذَّبَائِحَ لِلَّهِ، فَمَنْ قَالَ مَنْسِك فَمَعْنَاهُ مَكَانُ نَسْك مِثْلَ مَجلِس مَكَانُ جُلُوسٍ، وَمَنْ قَالَ مَنْسَك فَمَعْنَاهُ الْمَصْدَرُ نَحْوَ النُّسُك والنُّسُوك. غَيْرُهُ: والمَنْسَك والمَنْسِك الْمَوْضِعُ الَّذِي تُذْبَحُ فِيهِ النُّسُك، وقرئَ بِهِمَا قَوْلُهُ تَعَالَى: جَعَلْنا مَنْسَكاً هُمْ ناسِكُوهُ. / ابْنُ الأَثير: قَدْ تَكَرَّرَ ذِكْرُ المَناسِك والنُّسُك والنَّسِيكة فِي الْحَدِيثِ، - فالمَنَاسك جَمْعُ مَنْسَك ومَنْسِك، بِفَتْحِ السِّينِ وَكَسْرِهَا، وَهُوَ المُتَعَبَّد وَيَقَعُ عَلَى الْمَصْدَرِ وَالزَّمَانِ وَالْمَكَانِ، ثُمَّ سُمِّيَتْ أُمور الْحَجِّ كُلُّهَا مَناسك. والمَنْسَك والمَنْسِك: المَذْبَحُ. وَقَدْ نَسَكَ يَنْسُك نَسْكاً إِذا ذَبَحَ. ونَسَك الثَّوْبَ: غَسَلَهُ بِالْمَاءِ وَطَهَّرَهُ، فَهُوَ مَنْسوك؛ قَالَ: / وَلَا يُنْبِتُ المَرْعَى سِباخُ عُراعِرٍ، ... وَلَوْ نُسِكَتْ بِالْمَاءِ سِتَّةَ أَشْهُرِ / وأَرض ناسِكة: خَضْرَاءُ حَدِيثَةُ الْمَطَرِ، فَاعِلَةٌ بِمَعْنَى مُفَعْوِلَةٍ. والنَّسِيك: الذَّهَبُ، والنَّسِيك: الْفِضَّةُ؛ عَنْ ثَعْلَبٍ. والنَّسِيكة: الْقِطْعَةُ الْغَلِيظَةُ مِنْهُ. ابْنُ الأَعرابي: النُّسُك سَبائك الْفِضَّةِ كلُّ سَبِيكة مِنْهَا نَسِيكَةٌ، وَقِيلَ لِلْمُتَعَبِّدِ ناسِكٌ لأَنه خَلَّص نَفْسَهُ وَصَفَّاهَا لِلَّهِ تَعَالَى مِنْ دَنَسِ الْآثَامِ كالسَّبيكة المُخَلَّصة مِنَ الخَبَثِ. وَسُئِلَ ثَعْلَبٌ عَنِ النَّاسِكِ مَا هُوَ فَقَالَ: هُوَ مأْخوذ مِنَ النَّسِيكة وَهُوَ سَبِيكة الفِضة المُصَفَّاة كأَنه خَلَّص نَفْسَهُ وَصَفَّاهَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ. والنُّسَك، بِضَمِّ النُّونِ وَفَتْحِ السِّينِ: طَائِرٌ؛ عن كراع.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 10, s. 498 — https://shamela.ws/book/1687/5167

## Kitâbu'l-Ayn — نسك maddesi

> النسك: العبادة. نسك [ينسك] نسكا فهو ناسك. والنسك: الذبيحة، تقول: من فعل كذا فعليه نسك، أي: دم يهريقه، وقوله عز وجل: أو نسك 2 يعني: أو دم. واسم تلك الذبيحة: نسيكة. والمنسك: الموضع الذي فيه النسائك. والمنسك: النسك نفسه.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 314 — https://shamela.ws/book/1682/1886

## Mekâyîsü'l-Luğa — نسك maddesi

> النون والسين والكاف أصل صحيح يدل على عبادة وتقرب إلى الله تعالى. ورجل ناسك. والذبيحة التي تتقرب بها إلى الله نسيكة. والمنسك: الموضع يذبح فيه النسائك، ولا يكون ذلك إلا في القربان. وزعم ناس أن المنسك: المكان يألفه. وفيه نظر.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 420 — https://shamela.ws/book/21710/2470

## Müfredât — نسك maddesi

> النسك: العبادة، والناسك: العابد واختص بأعمال الحج، والمناسك: مواقف النسك وأعمالها، والنسيكة: مختصة بالذبيحة، قال: ففدية من صيام أو صدقة أو نسك [البقرة/ 196] ، فإذا قضيتم مناسككم [البقرة/ 200] ، منسكا هم ناسكوه [الحج/ 67] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 802 — https://shamela.ws/book/23636/784

## Türevler

- مَنَاسِكَنَا (menasikena) — ibadet yollarımızı: 1 kez
- مَنسَكًۭا (menseken) — bir kurban ibadeti: 1 kez
- مَنسَكًا (menseken) — ibadet şekli: 1 kez
- مَّنَـٰسِكَكُمْ (menasikekum) — ibadetlerinizi: 1 kez
- نَاسِكُوهُ ۖ (nasikuhu) — uydukları: 1 kez
- نُسُكٍۢ ۚ (nusukin) — kurbandan: 1 kez
- وَنُسُكِى (ve nusuki) — ve ibadetim: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 6 / 7)

- **Bakara 2:128** — "Ey Rabb'imiz! Bizi, Sana teslim olanlardan kıl. Bizim soyumuzdan da Sana teslim olan bir toplum yap. Bize, menâsikimizi[1] göster. Tevbelerimizi kabul et. Kuşkusuz Tevbeleri Kabul Eden, Rahmeti Kesintisiz Olan yalnızca Sensin."  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/128-ayet.md
- **Bakara 2:196** — Allah için haccı ve umreyi tam yapın. Eğer engellenirseniz, o zaman hediyeden[1] kolayınıza gelen şeyi gönderin! Ancak hediye yerine ulaşıncaya kadar başınızı tıraş etmeyin[2]. Sizden hasta olan veya başından bir rahatsızlığı bulunan; oruç tutmalı veya sadaka vermeli ya da nusuktan[3] sayılacak bir fidye[4] vermeli! Emin olduğunuz vakitte; kim, hacc vaktine kadar umre ile faydalanmak isterse, hediyeden kolayına geleni göndermeli! Fakat kim bulamazsa, hacc günlerinde üç, döndükten sonra da yedi gün olmak üzere toplam on gün oruç tutsun. Bu, ailesi Mescid-i Harâm çevresinde oturmayanlar içindir. Allah'a karşı takvâlı davranın. Ve bilin ki Allah'ın cezası çok şiddetlidir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/196-ayet.md
- **Bakara 2:200** — Hacc menâsiklerinizi[1] bitirince, atalarınızı andığınız gibi; hatta daha güçlü bir şekilde Allah'ı anın. Kimi insanlar; "Ey Rabb'imiz, bize Dünya'da ver.[2]" derler. Bu kimselerin Âhiret'te bir payı yoktur.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/200-ayet.md
- **Enam 6:162** — De ki: "Benim salâtım,[1] nusûkum,[2] hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabb'i olan Allah içindir."  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/162-ayet.md
- **Hac 22:34** — Rızık olarak verilen hayvanların üzerine Allah'ın adını anmaları için bütün ümmetlere mensek[1] tayin ettik. Sizin ilâhınız bir tek ilâhtır. Artık yalnızca ona teslim olun. Samimi insanları haberdar et.  
  https://akilkuran.com/hac-suresi/34-ayet.md
- **Hac 22:67** — Her ümmet[1] için bir mensek[2] belirledik. Herkes kendi mensekini[2] sürdürür. O halde bu işte seninle çekişmesinler. Sen, Rabb'ine çağır. Kuşkusuz ki sen dosdoğru bir yol üzerindesin.  
  https://akilkuran.com/hac-suresi/67-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
