# قهر (qhr) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/qhr
- **Kuran'da:** 10 ayette, toplam 10 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Yenmek ve üstün gelmek temel anlamdır; birini alçaltmak, rızası olmadan almak bundan doğar. Kahhâr, Allah'ın sıfatıdır; geri geri yürümek (kahkarâ) da bu köke bağlanır.

## Lisânü'l-Arab — قهر maddesi

> قهر: القَهْرُ: الغَلَبة والأَخذ مِنْ فَوْقَ. والقَهَّارُ: مِنْ صِفَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ. قَالَ الأَزهري: وَاللَّهُ القاهرُ القَهّار، قَهَرَ خَلْقَه بِسُلْطَانِهِ وَقُدْرَتِهِ وصَرَّفهم عَلَى مَا أَراد طَوْعًا وَكَرْهًا، والقَهَّار لِلْمُبَالَغَةِ. وَقَالَ ابْنُ الأَثير: الْقَاهِرُ هُوَ الْغَالِبُ جَمِيعَ الْخَلْقِ. وقَهَرَه يَقْهَرُه قَهْراً: غَلَبَهُ. وَتَقُولُ: أَخَذْتُهُم قَهْراً أَي مِنْ غَيْرِ رِضَاهُمْ. وأَقْهَرَ الرجلُ: صَارَ أَصحابُه مَقْهُورين. وأَقْهَرَ الرجلَ: وَجَدَه مَقْهُورًا؛ وَقَالَ المُخَبَّل السَّعْدِي يَهْجُو الزِّبْرِقانَ وَقَوْمَهُ وَهُمُ الْمَعْرُوفُونَ بالجِذاع: / تَمَنَّى حُصَيْنٌ أَن يَسُودَ جِذاعَه، ... فأَمْسَى حُصَيْنٌ قَدْ أُذلَّ وأُقْهِرا / عَلَى مَا لَمْ يُسَمَّ فَاعِلُهُ أَي وُجِدَ كَذَلِكَ، والأَصمعي يَرْوِيهِ: قَدْ أَذَلَّ وأَقْهَر أَي صَارَ أَمره إِلى الذُّلِّ والقَهْر. وَفِي الأَزهري: أَي صَارَ أَصحابُه أَذِلاءَ مَقْهُورِينَ، وَهُوَ مِنْ قِيَاسِ قَوْلِهِمْ أَحْمَدَ الرجلُ صَارَ أَمره إِلى الْحَمْدِ. وحُصَين: اسْمُ الزِّبْرِقانِ، وجِذاعُه: رَهْطُه مِنْ تَمِيمٍ. وقُهِرَ: غُلِبَ. وفخذٌ قَهِرَةٌ: قَلِيلَةُ اللَّحْمِ. والقَهِيرة: مَحْضٌ يُلْقَى فِيهِ الرَّضْفُ فإِذا غَلى ذُرَّ عَلَيْهِ الدقيقُ وسِيطَ بِهِ ثُمَّ أُكل؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وَجَدْنَاهُ فِي بَعْضِ نسخ لإِصلاح لِيَعْقُوبَ. والقَهْر: مَوْضِعٌ بِبِلَادِ بَنِي جَعْدة؛ قَالَ المُسَيَّبُ بْنُ عَلَسٍ: / سُفلى الْعِرَاقِ وأَنتَ بالقَهْرِ / وَيُقَالُ: أَخَذْتُ فُلَانًا قُهْرَةً، بِالضَّمِّ، أَي اضْطِرَارًا. وقُهِرَ اللحمُ إِذا أَخذته النَّارُ وَسَالَ مَاؤُهُ؛ وَقَالَ: / فَلَمَّا أَن تَلَهْوَجْنا شِواءً، ... بِهِ اللَّهْبانُ مَقْهُورًا ضَبِيحا يُقَالُ: ضبَحَتْه النارُ وضَبَتْه وقَهَرَتْه إِذا غيرته.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 5, s. 120 — https://shamela.ws/book/1687/2704

## Kitâbu'l-Ayn — قهر maddesi

> الله القاهر القهار. يقال: أخذهم قهرا، أي: من غير رضاهم، والقهر: الغلبة، والأخذ من فوق. والقهقر: الحجر. قال: 1 جئنا على كل كميت هيكل ... أخضر كالقهقر أو كالأحيل

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 365 — https://shamela.ws/book/1682/1063

## Mekâyîsü'l-Luğa — قهر maddesi

> القاف والهاء والراء كلمة صحيحة تدل على غلبة وعلو. يقال: قهره يقهره قهرا. والقاهر: الغالب. وأقهر الرجل، إذا صير في حال يذل فيها. قال: تمنى حصين أن يسود جذاعه ... فأمسى حصين قد أذل وأقهرا وقهر، إذا غلب. ومن الباب: قهر اللحم: طبخ حتى يسيل ماؤه. والقهقر: فيما يقال: التيس. فإن كان صحيحا فلعله من القياس الذي ذكرناه. والقهقر: الحجر الصلب. وليس يبعد عن الأصل الذي بني عليه الباب. ومما شذ عن ذلك: [رجع] القهقرى، إذا رجع إلى خلفه.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 35 — https://shamela.ws/book/21710/2088

## Müfredât — قهر maddesi

> القهر: الغلبة والتذليل معا، ويستعمل في كل واحد منهما. قال تعالى: وهو القاهر فوق عباده [الأنعام/ 18] ، وقال: وهو الواحد القهار [الرعد/ 16] ، فوقهم قاهرون [الأعراف/ 127] ، فأما اليتيم فلا تقهر [الضحى/ 9] أي: لا تذلل، وأقهره: سلط عليه من يقهره، والقهقرى: المشي إلى خلف.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 687 — https://shamela.ws/book/23636/669

## Türevler

- ٱلْقَهَّارُ (l-kahharu) — kahhar olan: 3 kez
- ٱلْقَاهِرُ (l-kahiru) — tam hakimdir: 2 kez
- ٱلْقَهَّارِ (l-kahhari) — kahredici (olan): 2 kez
- ٱلْقَهَّـٰرُ (l-kahharu) — kahredendir: 1 kez
- تَقْهَرْ (tekher) — ezme: 1 kez
- قَـٰهِرُونَ (kahirune) — eziciler olacağız: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Enam 6:18** — O, kullarının üzerinde mutlak egemenlik sahibidir. En İyi Hüküm Veren'dir, Her Şeyden Haberdar'dır.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/18-ayet.md
- **Enam 6:61** — Odur kulları üzerinde kâhir[1] olan. Üzerinize gözeticiler gönderir. Sonra da sizden birine ölüm vakti geldiği zaman, resûllerimiz[2] hiç zaman geçirmeden onun canını alırlar.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/61-ayet.md
- **Araf 7:127** — Firavun halkının meleleri[1]: "Mûsâ'yı ve yanında yer alanları, yeryüzünde bozgunculuk yapsınlar, seni ve ilâhlarını terk etsinler diye mi bırakacaksın?" dediler. O da: "Oğullarını öldürüp, kadınlarını sağ bırakacağız. Kuşkusuz, biz onların üzerinde kahredicileriz." dedi.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/127-ayet.md
- **Yusuf 12:39** — "Ey zindan arkadaşlarım! Ayrı ayrı rabler mi daha hayırlıdır, yoksa Kahhâr[1] olan tek Allah mı?"  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/39-ayet.md
- **Rad 13:16** — De ki: "Göklerin ve yerin Rabb'i kimdir?" De ki: "Allah'tır! Onun yanı sıra, kendileri için yarar da zarar da sağlamaya güç yetiremeyenleri veliler[1] mi edindiniz?" De ki: "Hiç gören ile kör bir olur mu? Ya da karanlıkla aydınlık bir midir?" Yoksa Allah'a, Onun yaratması gibi yaratması olan ortaklar mı buldular da bu yaratma, kendilerince birbirine mi benzeşti? De ki: "Allah her şeyin yaratıcısıdır. O, Eşsiz ve Benzersiz Bir Olan'dır, Varlığın Üzerinde Mutlak Egemen'dir."  
  https://akilkuran.com/rad-suresi/16-ayet.md
- **İbrahim 14:48** — O Gün[1] yeryüzü ve gökler başka bir hale dönüştürülür. Ve onlar, bir ve gücüne karşı konulamaz Allah'ın huzuruna çıkarlar.  
  https://akilkuran.com/ibrahim-suresi/48-ayet.md
- **Sad 38:65** — De ki: "Ben yalnızca bir uyarıcıyım. Tek ve Kahhâr[1] olan Allah'tan başka ilâh yoktur."  
  https://akilkuran.com/sad-suresi/65-ayet.md
- **Zümer 39:4** — Eğer Allah bir çocuk edinmek isteseydi, yaratacağından dilediğini seçerdi. O, bundan münezzehtir. O Allah, Eşsiz ve Benzersiz Tek Olan'dır, Varlığın Üzerinde Mutlak Egemen'dir.  
  https://akilkuran.com/zumer-suresi/4-ayet.md
- **Mümin 40:16** — O Gün, onlar ortaya çıkarlar. Onların hiçbir şeyi Allah'a gizli kalmaz. O Gün, mülk[1] kimindir? Tek ve Kahhâr[2] Olan Allah'ındır.  
  https://akilkuran.com/mumin-suresi/16-ayet.md
- **Duha 93:9** — Öyleyse sakın yetimi hor görme.  
  https://akilkuran.com/duha-suresi/9-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt