# قنت (qnt) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/qnt
- **Kuran'da:** 12 ayette, toplam 13 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

İtaat ve dinde hayır temel anlamdır; boyun eğerek itaatte sebat etmek, namazda uzun kıyam ve ayakta dua bundan doğar.

## Lisânü'l-Arab — قنت maddesi

> قنت: القُنوتُ: الإِمساكُ عَنِ الْكَلَامِ، وَقِيلَ: الدعاءُ فِي الصَّلَاةِ. والقُنُوتُ: الخُشُوعُ والإِقرارُ بالعُبودية، والقيامُ بِالطَّاعَةِ الَّتِي لَيْسَ مَعَهَا مَعْصِيَةٌ؛ وَقِيلَ: القيامُ، وَزَعَمَ ثعلبٌ أَنه الأَصل؛ وَقِيلَ: إِطالةُ الْقِيَامِ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: وَقُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ. / قَالَ / زيدُ بنُ أَرْقَم: كُنَّا نَتَكَلَّمُ فِي الصَّلَاةِ حَتَّى نزلتْ: وَقُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ؛ فأُمِرْنا بالسُّكوتِ، ونُهِينا عَنِ الْكَلَامِ، فأَمْسَكنا عَنِ الْكَلَامِ؛ فالقُنوتُ هَاهُنَا: الإِمساك عَنِ الْكَلَامِ فِي الصَّلَاةِ. ورُوِي / عَنِ النَّبِيِّ، ﷺ، أَنه قَنَتَ شَهْرًا فِي صلاةِ الصُّبْحِ، بَعْدَ الرُّكُوعِ، يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وذَكْوانَ. / وَقَالَ أَبو عُبَيْدٍ: أَصلُ القُنوت فِي أَشياء: فَمِنْهَا الْقِيَامُ، وَبِهَذَا جاءَت الأَحاديثُ فِي قُنوت الصَّلَاةِ، لِأَنه إِنما يَدْعُو قَائِمًا، وأَبْيَنُ مِنْ ذَلِكَ حديثُ / جَابِرٍ، قَالَ: سُئل النَّبِيُّ، ﷺ، أَيُّ الصَّلَاةِ أَفْضلُ؟ قَالَ: طُولُ القُنوتِ؛ يُرِيدُ طُولَ الْقِيَامِ. وَيُقَالُ لِلْمُصَلِّي: قانِتٌ. وَفِي الْحَدِيثِ: / مَثَلُ المُجاهدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، كَمَثلِ القانِتِ الصَّائِمِ / أَي المُصَلِّي. وَفِي الْحَدِيثِ: / تَفَكُّرُ ساعةٍ خيرٌ مِنْ قُنوتِ ليلةٍ، وَقَدْ تَكَرَّرَ ذِكْرُهُ فِي الْحَدِيثِ. ويَرِدُ بمعانٍ متعدِّدة: كالطاعةِ، والخُشوع، وَالصَّلَاةِ، وَالدُّعَاءِ، وَالْعِبَادَةِ، وَالْقِيَامِ، وَطُولِ الْقِيَامِ، وَالسُّكُوتِ؛ فيُصْرَفُ فِي كُلِّ وَاحِدٍ مِنْ هَذِهِ الْمَعَانِي إِلى مَا يَحتَملُه لفظُ الْحَدِيثِ الْوَارِدِ فِيهِ. وَقَالَ ابْنُ الأَنباري: القُنوتُ عَلَى أَربعةِ أَقسام: الصَّلَاةِ، وَطُولِ الْقِيَامِ، وإِقامة الطَّاعَةِ، وَالسُّكُوتِ. ابْنُ سِيدَهْ: القُنوتُ الطاعةُ، هَذَا هُوَ الأَصل، وَمِنْهُ قَوْلُهُ تَعَالَى: وَالْقانِتِينَ وَالْقانِتاتِ؛ ثُمَّ سُمِّيَ القيامُ فِي الصَّلَاةِ قُنوتاً، وَمِنْهُ قُنوتُ الوِتْر. وقَنَت اللهَ يَقْنُتُه: أَطاعه. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ* / أَي مُطيعون؛ وَمَعْنَى الطَّاعَةِ هَاهُنَا: أَن مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ مَخلُوقون كإِرادة اللَّهِ تَعَالَى، لَا يَقْدرُ أَحدٌ عَلَى تَغْيِيرِ الخِلْقةِ، وَلَا مَلَكٌ مُقَرَّبٌ، فآثارُ الصَّنْعَة والخِلْقةِ تَدُلُّ عَلَى الطَّاعَةِ، وَلَيْسَ يُعْنى بِهَا طَاعَةَ الْعِبَادَةِ، لأَنَّ فِيهِمَا مُطيعاً وغَيرَ مُطيع، وَإِنَّمَا هِيَ طَاعَةُ الإِرادة وَالْمَشِيئَةِ. والقانتُ: المُطيع. والقانِتُ: الذَّاكِرُ لِلَّهِ تَعَالَى، كَمَا قَالَ عَزَّ وَجَلَّ: أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَقائِماً / ؟ وَقِيلَ: القانِتُ العابدُ. والقانِتُ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ: وَكانَتْ مِنَ الْقانِتِينَ؛ أَي مِنَ الْعَابِدِينَ. والمشهورُ فِي اللُّغَةِ أَن القُنوتَ الدعاءُ. وَحَقِيقَةُ القانتِ أَنه القائمُ بأَمر اللَّهِ، فَالدَّاعِي إِذا كَانَ قَائِمًا، خُصَّ بأَن يقالَ لَهُ قانتٌ، لأَنه ذَاكِرٌ لِلَّهِ تَعَالَى، وَهُوَ قَائِمٌ عَلَى رِجْلَيْهِ، فحقيقةُ القُنوتِ العبادةُ والدعاءُ لِلَّهِ، عَزَّ وَجَلَّ، فِي حَالِ الْقِيَامِ، وَيَجُوزُ أَن يَقَعَ فِي سَائِرِ الطَّاعَةِ، لِأَنه إِن لَمْ يَكُنْ قيامٌ بالرِّجلين، فَهُوَ قِيَامٌ بالشيءِ بِالنِّيَّةِ. ابْنُ سِيدَهْ: والقانتُ القائمُ بِجَمِيعِ أَمْرِ اللَّهِ تَعَالَى، وجمعُ القانتِ مِنْ ذَلِكَ كُلِّه: قُنَّتٌ؛ قَالَ الْعَجَّاجُ: / رَبُّ البِلادِ والعِبادِ القُنَّتِ / وقَنَتَ لَهُ: ذَلَّ. وقَنَتَتِ المرأَةُ لبَعْلها: أَقَرَّتْ[[. أَي سكنت وانقادت.]]. والاقْتِناتُ: الانْقِيادُ. وامرأَةٌ قَنِيتٌ: بَيِّنةُ الْقَنَاتَةِ قليلةُ الطَّعْم، كقَتِينٍ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 73 — https://shamela.ws/book/1687/877

## Kitâbu'l-Ayn — قنت maddesi

> وقنتوا لله أي أطاعوه، ومنه القنوت أي الطاعة، وقانتون أي مطيعون. والقنوت: الدعاء في آخر الوتر قائما، ومنه قوله تعالى: وقوموا لله قانتين 3 ، وقوله: أمن هو قانت آناء الليل 4 ، وهو الدعاء قياما هاهنا. وقنتت المرأة لزوجها أي أطاعته.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 129 — https://shamela.ws/book/1682/1701

## Mekâyîsü'l-Luğa — قنت maddesi

> القاف والنون والتاء أصل صحيح يدل على طاعة وخير في دين، لا يعدو هذا الباب. والأصل فيه الطاعة، يقال: قنت يقنت قنوتا. ثم سمي كل استقامة في طريق الدين قنوتا، وقيل لطول القيام في الصلاة قنوت، وسمي السكوت في الصلاة والإقبال عليها قنوتا. قال الله تعالى: {وقوموا لله قانتين} [البقرة: 238] .

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 31 — https://shamela.ws/book/21710/2084

## Müfredât — قنت maddesi

> القنوت: لزوم الطاعة مع الخضوع، وفسر بكل واحد منهما في قوله تعالى: وقوموا لله قانتين [البقرة/ 238] ، وقوله تعالى: كل له قانتون [الروم/ 26] قيل: خاضعون، وقيل: طائعون، وقيل: ساكتون ولم يعن به كل السكوت، وإنما عني به ما قال عليه الصلاة والسلام: إن هذه الصلاة لا يصح فيها شيء من كلام الآدميين، إنما هي قرآن وتسبيح 1 ، وعلى هذا قيل: أي الصلاة أفضل؟ فقال: طول القنوت 2 أي: الاشتغال بالعبادة ورفض كل ما سواه. وقال تعالى: إن إبراهيم كان أمة قانتا [النحل/ 120] ، وكانت من القانتين [التحريم/ 12] ، أمن هو قانت آناء الليل ساجدا وقائما [الزمر/ 9] ، اقنتي لربك [آل عمران/ 43] ، ومن يقنت منكن لله ورسوله [الأحزاب/ 31] ، وقال: والقانتين والقانتات [الأحزاب/ 35] ، فالصالحات قانتات [النساء/ 34] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 684 — https://shamela.ws/book/23636/666

## Türevler

- قَـٰنِتُونَ (kanitune) — boyun eğmiştir: 2 kez
- وَٱلْقَـٰنِتِينَ (velkanitine) — ta'ate devam eden erkekler: 2 kez
- ٱقْنُتِى (knuti) — divan dur: 1 kez
- ٱلْقَـٰنِتِينَ (l-kanitine) — gönülden ita'at edenler-: 1 kez
- قَانِتًۭا (kaniten) — O'na ita'at eden: 1 kez
- قَـٰنِتٌ (kanitun) — ibadet eden: 1 kez
- قَـٰنِتَـٰتٌ (kanitatun) — ita'atkar olup: 1 kez
- قَـٰنِتَـٰتٍۢ (kanitatin) — gönülden ita'at eden: 1 kez
- قَـٰنِتِينَ (kanitine) — gönülden bağlılık ve saygı ile: 1 kez
- وَٱلْقَـٰنِتَـٰتِ (velkanitati) — ve ta'ate devam eden kadınlar: 1 kez
- يَقْنُتْ (yeknut) — ita'ate devam ederse: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 12 / 13)

- **Bakara 2:116** — "Allah, çocuk edindi!" dediler. Hâşâ! O, bundan münezzehtir.[1] Bilakis, gökte ve yerde ne varsa her şey Onundur. Ve her şey Ona gönülden boyun eğmektedir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/116-ayet.md
- **Bakara 2:238** — Salâtları[1] ve salâtı vustayı[2] koruyucu olun. Allah için içtenlikli olmaya özen gösterin.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/238-ayet.md
- **Ali İmran 3:17** — Bunlar: Sabreden, dürüst olan, gönülden bağlı olan, infak eden ve seher vaktinde bağışlanma dileyenlerdir.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/17-ayet.md
- **Ali İmran 3:43** — "Ey Meryem! Rabb'ine içtenlikle bağlan, secde et[1] ve rukû[2] edenlerle birlikte rukû et."  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/43-ayet.md
- **Nisa 4:34** — Erkekler, kadınlar üzerinde kavvâmdırlar.[1] Kendi mallarından infak[2] etmelerinden dolayı Allah bazınızı bazınıza göre faddale[3] yapmıştır. İyi düzeltici kadınlar; bağlılık gösteren ve Allah'ın korumasını istediğini, kocalarının bulunmadığı zamanlarda da koruyanlardır. Nuşûzundan[4] endişe ettiğiniz kadınlara önce öğüt verin, sonra yataklarında yalnız bırakın, sonra bir süre ayrılın.[5] Eğer size uyarlarsa onların aleyhine bir yol aramayın. Kuşkusuz Allah Çok Yüce'dir ve Çok Büyük'tür.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/34-ayet.md
- **Nahl 16:120** — İbrâhîm, hanif[1] olarak Allah'a yönelen bir ümmetti.[2] Ve Müşriklerden değildi.  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/120-ayet.md
- **Rum 30:26** — Göklerde ve yerde olanların tamamı Onundur. Hepsi Onun yasalarına bağlıdır.  
  https://akilkuran.com/rum-suresi/26-ayet.md
- **Ahzab 33:31** — Ve sizden kim Allah ve Resûl'üne[1] içtenlikle uyar ve sâlih[2] olanı yaparsa ona da iki kat ödül veririz. Ayrıca ona cömertçe bir rızık hazırlamışızdır.  
  https://akilkuran.com/ahzab-suresi/31-ayet.md
- **Ahzab 33:35** — Müslim erkekler ve Müslim kadınlar, Mü'min erkekler ve Mü'min kadınlar, adanmış[1] erkekler ve adanmış kadınlar, sadık erkekler ve sadık kadınlar, sabreden erkekler ve sabreden kadınlar, hûşûlu[2] erkekler ve hûşûlu kadınlar, sadaka veren erkekler ve sadaka veren kadınlar, sâim[3] olan erkekler ve sâim olan kadınlar, ırzlarını koruyan erkekler ve ırzlarını koruyan kadınlar ve Allah'ı çok zikreden[4] erkekler ve Allah'ı çok zikreden kadınlar; Allah, onlar için bağışlanma ve büyük bir ödül hazırlamıştır.  
  https://akilkuran.com/ahzab-suresi/35-ayet.md
- **Zümer 39:9** — Gece saatlerinde secde ederek, kıyâm durarak itaatkâr olan, Âhiret'i hesaba katan ve Rabb'inin rahmetini uman kimse, bu nankörlerle bir tutulur mu hiç? De ki: "Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu[1]?" Kesinlikle yalnızca temiz akıl sahipleri öğüt alırlar.  
  https://akilkuran.com/zumer-suresi/9-ayet.md
- **Tahrim 66:5** — Eğer o sizi boşarsa, Rabb'inin ona sizden daha hayırlı olan; Allah'a teslim olan, Îmân eden, saygıda kusur etmeyen, tevbe eden, kulluk eden, seyahat eden[1] dul ve bakire eşler vermesi umulur.  
  https://akilkuran.com/tahrim-suresi/5-ayet.md
- **Tahrim 66:12** — İmrân kızı Meryem; ırzını korumuştu. Ona rûhumuzdan üfledik. O, Rabb'inin kelimelerini[1] ve kitâplarını[2] tasdik etti[3] ve gönülden saygı gösterenlerden oldu.  
  https://akilkuran.com/tahrim-suresi/12-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
