# ربص (rbS) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/rbS
- **Kuran'da:** 12 ayette, toplam 17 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Beklemek temel anlamdır; terabbus, bir malın pahalanmasını ya da bir işin olup bitmesini gözleyerek beklemektir. Bir yerde eğleşip durmak da bundan doğar.

## Lisânü'l-Arab — ربص maddesi

> ربص: التَّرَبُّصُ: الانْتِظارُ. رَبَصَ بِالشَّيْءِ رَبْصاً وتَرَبَّصَ بِهِ: انْتَظَرَ بِهِ خَيْرًا أَو شَرًّا، وتَربّصَ بِهِ الشَّيْءُ: كَذَلِكَ. اللَّيْثُ: التَّرَبُّصُ بِالشَّيْءِ أَن تَنْتَظِرَ بِهِ يَوْمًا مَا، وَالْفِعْلُ تَرَبَّصْت بِهِ، وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ؛ أَي إِلا الظَّفَرَ وإِلّا الشَّهادةَ، وَنَحْنُ نتَربّصُ بِكُمْ أَحَدَ الشَّرَّيْنِ: عَذَابًا مِنَ اللَّهِ أَو قَتْلًا بأَيْدِينا، فَبَيْنَ مَا نَنْتَظِرُه وتَنْتَظِرونه فَرْقٌ كَبِيرٌ. وَفِي الْحَدِيثِ: / إِنما يُريدُ أَن يَتَرَبّص بِكُمُ الدَّوائِرَ؛ التربُّصُ: المُكْثُ والانتظارُ. / وَلِي عَلَى هَذَا الأَمر رُبْصةٌ أَي تلبّثٌ. ابْنُ السِّكِّيتِ: يُقَالُ أَقامت المرأَة رُبْصَتَها فِي بَيْتِ زَوْجِهَا وَهُوَ الْوَقْتُ الَّذِي جُعِل لِزَوْجِهَا إِذا عُنِّنَ عَنْهَا، قَالَ: فإِن أَتاها وإِلَّا فُرِّقَ بَيْنَهُمَا. والمُتَرَبِّصُ: المُحْتَكِرُ. وَلِي فِي مَتَاعِي رُبْصةٌ أَي لِي فِيهِ تَرَبّصٌ؛ قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: تَرَبَّصَ فِعْلٌ يَتَعَدَّى بإِسقاط حَرْفِ الْجَرِّ كَقَوْلِ الشَّاعِرِ: / تَرَبَّصْ بِهَا رَيْبَ المَنُونِ لَعَلَّهَا ... تُطَلَّقُ يَوْمًا، أَو يَمُوتُ حَلِيلُها

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 7, s. 39 — https://shamela.ws/book/1687/3422

## Kitâbu'l-Ayn — ربص maddesi

> التربص: الانتظار بالشيء يوما. والربصة الاسم، ومنه يقال: ليس في البيع ربصة أي لا يتربص به.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 7, s. 120 — https://shamela.ws/book/1682/2424

## Mekâyîsü'l-Luğa — ربص maddesi

> الراء والباء والصاد أصل واحد يدل على الانتظار. من ذلك التربص. يقال تربصت به. وحكى السجستاني: لي بالبصرة ربصة، ولي في متاعي ربصة، أي لي فيه تربص.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 477 — https://shamela.ws/book/21710/1037

## Müfredât — ربص maddesi

> التربص: الانتظار بالشيء، سلعة كانت يقصد بها غلاء، أو رخصا، أو أمرا ينتظر زواله أو حصوله، يقال: تربصت لكذا، ولي ربصة بكذا، وتربص، قال تعالى: والمطلقات يتربصن [البقرة/ 228] ، قل تربصوا فإني معكم من المتربصين [الطور/ 31] ، قل هل تربصون بنا إلا إحدى الحسنيين ونحن نتربص بكم [التوبة/ 52] ، ويتربص بكم الدوائر [التوبة/ 98] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 338 — https://shamela.ws/book/23636/320

## Türevler

- فَتَرَبَّصُوا۟ (feterabbesu) — hele gözetleyin: 2 kez
- يَتَرَبَّصْنَ (yeterabbesne) — (bekleyip) gözetlerler: 2 kez
- ٱلْمُتَرَبِّصِينَ (l-muterabbisine) — gözetleyenlerdenim: 1 kez
- تَرَبُّصُ (terabbusu) — bekleme (hakkı) vardır: 1 kez
- تَرَبَّصُوا۟ (terabbesu) — gözetleyin: 1 kez
- تَرَبَّصُونَ (terabbesune) — gözetiyor musunuz?: 1 kez
- فَتَرَبَّصُوا۟ ۖ (feterabbesu) — gözetleyin: 1 kez
- فَتَرَبَّصُوٓا۟ (feterabbesu) — haydi gözetin: 1 kez
- مُّتَرَبِّصٌۭ (muterabbisun) — gözetlemektedir: 1 kez
- مُّتَرَبِّصُونَ (muterabbisune) — gözetenleriz: 1 kez
- نَتَرَبَّصُ (neterabbesu) — gözetiyoruz: 1 kez
- نَّتَرَبَّصُ (neterabbesu) — gözetliyoruz: 1 kez
- وَتَرَبَّصْتُمْ (ve terabbestum) — ve beklediniz: 1 kez
- وَيَتَرَبَّصُ (ve yeterabbesu) — ve gözetler: 1 kez
- يَتَرَبَّصُونَ (yeterabbesune) — gözetleyip dururlar: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 12 / 17)

- **Bakara 2:226** — Kadınlarına yaklaşmamaya yemin eden kimseler için, dört ay bekleme süresi vardır. Eğer bu yeminlerinden dönerlerse; doğrusu Allah, Çok Bağışlayan'dır, Rahmeti Kesintisiz'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/226-ayet.md
- **Bakara 2:228** — Boşanan kadınlar, evlenmeksizin üç âdet dönemi beklerler. Eğer Allah'a ve Âhiret Günü'ne îmân ediyorlarsa, Allah'ın rahimlerinde yarattığını gizlemeleri onlara helâl değildir. Eğer bu dönemde kocaları barışmak isterlerse, onlarla yeniden evlenmede daha fazla hak sahibidirler. Erkeklerin, kadınlar üzerindeki haklarına denk, kadınların da erkekler üzerinde meşru hakları vardır. Ancak erkekler, onlar[1] üzerinde[2] öncelik sahibidirler. Kuşkusuz, Allah; Mutlak Üstün Olan'dır, En İyi Hüküm Veren'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/228-ayet.md
- **Bakara 2:234** — Sizden ölenlerin geride bıraktıkları eşleri, kendi kendilerine dört ay on gün beklerler. Bu süreyi tamamlayınca, kendi haklarında verecekleri meşru kararlarda sizin için bir sorumluluk yoktur. Allah yaptığınız her şeyden haberdardır.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/234-ayet.md
- **Nisa 4:141** — Onlar, sürekli sizi gözetliyorlar, eğer Allah size bir zafer verirse: "Biz de sizinle beraber değil miydik?" derler. Eğer, Kâfirler üstünlük sağlarlarsa: "Biz sizin üstün gelmenizi sağlamadık mı, Mü'minlerden korumadık mı?" derler. Kuşkusuz, Allah, Kıyâmet Günü aranızda hükmünü verecektir. Allah, Mü'minlere karşı, Kâfirlere asla bir yol vermeyecektir.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/141-ayet.md
- **Tevbe 9:24** — De ki: "Eğer babalarınız, çocuklarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, sülaleniz; kazandığınız mallarınız, kötüye gitmesinden korktuğunuz ticaretiniz, hoşunuza giden evleriniz, size; Allah'tan, Onun Resûl'ünden ve Onun yolunda cihâd[1] etmekten daha sevimli geliyorsa, o halde Allah'ın hükmünün gerçekleşmesini bekleyin." Allah, fâsık olan halkı hidâyete iletmez.  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/24-ayet.md
- **Tevbe 9:52** — De ki: "Bize iki güzellikten[1] birinin dışında başka bir şeyin gelmesini mi bekliyorsunuz? Oysa biz, Allah'ın kendi katından veya bizim elimizle size bir azâp gelmesini bekliyoruz. Öyleyse bekleyin. Doğrusu biz de sizinle beraber bekleyenlerdeniz."  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/52-ayet.md
- **Tevbe 9:98** — Bedevi Araplardan kimisi de yaptığı infakı[1] zarar sayar ve devrin değişmesini ve sizin başınıza kötü devirlerin[2] gelmesini beklerler. Kötü devirler kendi başlarına gelsin. Allah, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/98-ayet.md
- **Taha 20:135** — De ki: "Herkes beklemektedir. O halde siz de bekleyin. Kuşku yok ki kimin düzgün yolda olduğunu, kimin doğru yolu bulduğunu yakında bileceksiniz."  
  https://akilkuran.com/taha-suresi/135-ayet.md
- **Müminun 23:25** — "O[1] ancak cinlenmiş bir adamdır. O halde kesinlikle bir süre[2] bekleyin."  
  https://akilkuran.com/muminun-suresi/25-ayet.md
- **Tur 52:30** — Yoksa: "O bir şâirdir, ansızın zamanın felaketine uğramasını bekliyoruz." mu diyorlar?  
  https://akilkuran.com/tur-suresi/30-ayet.md
- **Tur 52:31** — De ki: "Bekleyin! Ben de sizinle birlikte bekleyenlerdenim."  
  https://akilkuran.com/tur-suresi/31-ayet.md
- **Hadid 57:14** — Îmân Edenlere, "Biz sizinle beraber değil miydik?" diye seslenirler. Îmân Edenler, "Evet, ama siz kendinizi fitneye düşürdünüz,[1] bekleyip, kuşku duydunuz.[2] Allah'ın emri gelinceye kadar[3] tutku ve kuruntularınız sizi aldattı. Ve o ğarur[4] da sizi Allah ile aldattı.[5]" dediler.  
  https://akilkuran.com/hadid-suresi/14-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt