# Rum 30:30

- **Sure:** 30. Rum (60 ayet)
- **Ayet:** 30 / 60
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/rum-suresi/30-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدّ۪ينِ حَن۪يفاًۜ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّت۪ي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۜ لَا تَبْد۪يلَ لِخَلْقِ اللّٰهِۜ ذٰلِكَ الدّ۪ينُ الْقَيِّمُۗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَۗ

## Okunuş

Fe ekim vecheke lid dini hanifa, fıtratallahilleti fataran nase aleyha, la tebdile li halkıllah, zaliked dinul kayyimu ve lakinne ekseren nasi la ya'lemun.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Öyleyse yüzünü [yönünü, ilgini], hanif olarak [bütün şirk unsurlarından arındırarak, batılın tamamından yüz çevirerek] din için ikame et [doğrult]. İnsanları üzerinde fıtratını belirlediği, yaratılış yasalarını koyduğu, yazılımını kodladığı Allah'ın fıtratına [1]. Allah'ın oluşturması için bir değişiklik yoktur. Ayakta tutan din işte budur [12:40, 98:5]. Fakat insanların çoğu bunun bilincinde değildirler.

1. Fıtrat [İlk Yazılım / Öz]: Yaratılışın o ilk yarılma anında varlığın hamuruna katılan, bozulmamış, saf ve fıtri olan ilk taslak. Toprağı yarıp çıkan tohumun içindeki o "büyüme kodu" neyse, insanın fıtratı da odur. Allah'ın kitabından ibaret olan indirdiği İslam, fıtrat dinidir. İslam'da, insan fıtratına aykırı hiçbir şey yoktur. İnsanı, fıtratını ve hayatı yaratan Allah, insana, hayatını en iyi şekilde idame ettirebilmesi için kullanma kılavuzunu da, yarattığı fıtrata uygun bir şekilde vermiş, yol göstermiştir. İnsanlık, ancak Allah'ın gösterdiği yola uydukça huzur bulabilir. Bunun için insan, hanif olarak, yani, Allah'ın kitabı dışında din adına bütün verileri reddederek, yönünü, ilgisini sadece kitaba sabitlemelidir. Zira, etrafımız Allah'a nispet edilen binlerce din ile dolup taşmaktadır ve bu dinlerin, bırakın insan fıtratına uyumunu, insan fıtratına uyan elle tutulur verileri yoktur. İnsana çözümler sunması gereken din, sorunlar, zulümler üretmektedir. Bütün bunların Allah'ın dini sanılması ise, ne yazık ki insanları İslam'dan, yaratıcılarından uzaklaştırmakta, deizme, ateizme, agnostisizme kapı aralamaktadır. İnsanı Allah yaratmıştır, dini Allah indirmiştir, kitabın sahibi de Allah'tır. Yaratıcısı tek olan iki unsur arasında çelişki olamaz, yoktur. Biri size din anlatıyorsa ve anlattığı, insan vicdanına uymuyor ve toplum ve birey yararına bir şey içermiyorsa bilin ki o, Allah'ın indirdiği dinden değildir. İlişkili ayetler: 2:135, 3:67-95, 4:125, 6:79-161, 10:105, 16:120-123, 30:43, 98:5.

### Erhan Aktaş meali

O halde hanif[1] olarak dine yüzünü[2] ikame et[3]. İnsanları, üzerinde yaratmış olduğu Allah'ın fıtratına.[4] Allah'ın yaratmasında değişme olmaz. Kayyum[5] olan din budur. Fakat insanların çoğu bilmiyorlar.

1. Allah'ı bütün nitelikleri ile birleyen, Allah'a ait nitelikleri hiçbir varlıkta görmeyen. Şirk koşmaksızın bütün benliği ile Allah'a yönelen.
2. Bütün varlığınla.
3. Allah'ın verdiği özelliklere. Fıtrat, yaratılmış olan şeylerin, yaradılış ve işleyiş yasaları, yaradılış özellikleri, benlikleri demektir.
4. Dosdoğru, gözetici emniyete alıcı. Her şeyi ayakta tutan, koruyan, diri ve bütün evreni bizzat yöneten, hiçbir şey gizli kalmayandır.
5. Doğrult. (Şirk koşmaksızın, bütün varlığınla dine sımsıkı sarıl).

### Diyanet İşleri meali

Hakka yönelen bir kimse olarak yüzünü dine çevir. Allah'ın insanları üzerinde yarattığı fıtrata sımsıkı tutun. Allah'ın yaratmasında hiçbir değiştirme yoktur. İşte bu dosdoğru dindir. Fakat insanların çoğu bilmezler.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

O halde yüzünü dine bir hanif olarak tut: o Allah fıtratına ki insanları onun üzerine yaratmıştır, Allah yaradışına bedel bulunmaz, doğru sabit din odur, velakin nasın ekserisi bilmezler

### Yaşar Nuri Öztürk meali

O halde sen yüzünü, bir hanif olarak dine, Allah'ın insanları üzerinde yarattığı fıtrata çevir. Allah'ın yaratışında değiştirme olamaz. Doğru ve eskimez din işte budur. Fakat insanların çokları bilmiyorlar.

### Ali Bulaç meali

Öyleyse sen yüzünü Allah'ı birleyen (bir hanif) olarak dine, Allah'ın o fıtratına çevir; ki insanları bunun üzerine yaratmıştır. Allah'ın yaratışı için hiç bir değiştirme yoktur. İşte dimdik ayakta duran din (budur). Ancak insanların çoğu bilmezler.

### Ali Aydın meali

Sen yüzünü hanîf (her türlü şirkten arınmış) olarak dine, Allah insanları hangi fıtrat üzere yaratmış ise ona çevir. Allah’ın yaratılış yasasında değişme yoktur. İşte toplumu ayağa kaldıracak din budur; fakat insanların çoğu bilmezler. [1]

1. Aslında gerçek din, göklerde ve yeryüzünde bulunan yaratılış yasasıyla ve doğal denge ile uyum içinde olma, aklı kullanma, bilimsel yolda ilerlemeden başka bir şey değildir. Yani din Allah’ın fıtratıdır. Yüce Allah niye Resuller göndermiştir? Çünkü müşrikler tevhit dinini dejenere ederek göklerde ve yeryüzünde bulunan yaratılış yasasını tanımayarak hakimiyeti evliya ve ilahlar arasında paylaşmışlar. Yüce Allah her defasında vahiy ve Resuller göndererek insanları yaratılış yasasına ve fıtrata davet etmiştir. Peki yüce Allah niye artık resul göndermiyor? Çünkü son vahiyle hem dini tamamlamış hemde Âdemoğlunun aklına yaratılış yasasına göre ilerlemesi için bilim ve teknoloji yolunu sonuna kadar açmıştır. Dolayısıyla artık Kur’an’dan sonra Âdemoğlu fıtrata dönmeyi yani bilim ve teknolojiyi öğrendi. Mesela, İskandinav ülkeleri nasıl bizden daha dürüst ve güzel ahlak sahibi olabiliyor? Yaratılış yasasına göre hareket eden hiçbir insan kafir değildir. Esas kafir, insanlara ve çevreye zulmeden, hayatı şirk ve hurafelerle yaşanmaz hale getirendir. Yani adı Ömer olan birçok kişi kafir olurken, yaratılış yasasına göre hareket eden birçok Hans Müslüman olabiliyor. Çünkü Kur’an’ın ahlak sistemine göre batılılar orta doğu coğrafyasından daha dürüst ve özgürlükçü bir anlayışa sahiptirler. Onlar gıda hilesi yapmaz. Allah’ın tertemiz çıkardığı süte ve süt ürünlerine katkı yapmaz. İnsanları aldatmaz, kibirli ve gururlu değildir, yolsuzluk ve israf yapmaz. Dolayısıyla bu âyette bildirilen yüzümüzün çevrilmesi gereken Allah’ın insanları üzerinde yarattığı yasa ve fıtrat dini’nin çıtasının altında kalan hiçbir din Allah’ın indirdiği din olamaz. Bugün hadis ve fıkıh kitaplarında yaratılış yasasına aykırı bir din sunulmaktadır. Camilerde anlatılan din bu çıtanın çok altındadır. Şii ve Sünni din adamlarının inandıkları ve anlattıkları din fıtrat dininin fersah fersah altındadır. Bu yüzden Şii ve Sünniler İslam ahlakı endeksinde en dipte bir hayata mahkum olmuşlardır. Şii ve Sünni dünyasında kaos ve kargaşa, fakirlik ve sefalet hüküm sürmektedir. Bu yüzden yeni Zellanda başbakanı Chris Hipkins, bizim Şii ve Sünni parti liderlerinden daha dürüst ve daha erdemlidir. İşte bu yüzden Akdeniz, yurtlarını terkedip batıya kaçmak isteyen ezilmiş insanların cesetleri ile doludur.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Sen yüzünü hanif olarak dine, Allah’ın insanları üzerinde yarattığı fıtratına dosdoğru çevir. Allah’ın yaratmasında hiçbir değiştirme yoktur. İşte bu dosdoğru dindir. Fakat insanların çoğu bilmezler.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/30/30_

### Şaban Piriş meali

Hanif olarak yönünü (İslam'a) dine çevir. Allah'ın, insanları onun üzerine yarattığı (İslam) fıtratına. Allah'ın yaratışında değişme yoktur. Allah'ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din! Fakat, insanların çoğu bilmezler.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/30/30_

### Ali Özek ve diğerleri meali

(Rasûlüm!) Sen yüzünü hanîf olarak dine, Allah insanları hangi fıtrat üzere yaratmış ise ona çevir. Allah’ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din budur; fakat insanların çoğu bilmezler.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/30/30_

### Mustafa İslamoğlu meali

İmdi sen, varlığını her tür sapmadan uzaklaşarak tümüyle doğru ve asıl dine, Allah'ın insanlığın özüne yaratılıştan nakşettiği fıtrata çevir; (ta ki) Allah'ın yarattığında olumsuz bir değişme olmasın: işte, değer (odaklı) gerçek Din'in (amacı) budur ve fakat insanların çoğu bilmiyorlar.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### Muhammed Esed meali

Böylece sen, batıl olan her şeyden uzaklaşarak yüzünü kararlı bir şekilde (hak olan) dine çevir ve Allah'ın insan bünyesine nakşettiği fıtrata uygun davran: (ki,) Allah'ın yarattığında bir bozulma ve çürümeye meydan verilmesin: bu, sahih (bir) din(in gayesi)dir; ama çoğu insanlar onu bilmezler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### Edip Yüksel meali

Bir tektanrıcı olarak kendini dine adamalısın. Nitekim, ALLAH insanları böyle bir yaratılış ile donatarak yaratmıştır. ALLAH'ın yaratışında değişiklik olmaz. Bu, tam yetkin bir dindir, fakat insanların çoğu bilmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

1. * Sadece Tanrı'yı Efendi ve Sahip kabul etmek, akıl ve mantığımızla bulabileceğimiz bir gerçektir. Ne var ki hayat boyu biriktirilen günahlar ve zayıflıklar bu doğal yeteneği örtebilmektedir. * Bak 7:172-173.

### Mehmet Okuyan meali

Sen hanîf (Allah'ı birleyen) olarak yüzünü dine yani Allah'ın insanları üzerinde yarattığı fıtrata çevir! Allah'ın yaratmasında değişme yoktur. İşte doğru din budur fakat insanların çoğu (bu gerçeği) bilmezler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

1. [Fıtrat] "insanın ruhsal ve manevi anlamda yaratılış özellikleri" demektir. Bu ayet A‘râf 7:172, Hucurât 49:7 ve Şems 91:8. ayetlerle birlikte okunmalıdır.
2. Bu konuda Hz. Muhammed şöyle buyurmuştur: "Her doğan İslam Fıtratı üzere doğar" (Buhârî, Cenâiz, 80; Kader, 3; Müslim, Kader, 22, 23, 24; Ahmed b. Hanbel, II, 315, 346).
3. Benzer mesaj: Yûsuf 12:40.

### Süleymaniye Vakfı meali

Sen yüzünü doğrudan doğruya bu dine, Allah'ın fıtratına/varlıklarda geçerli kanununa çevir. O, insanları ona göre yaratmıştır. Allah'ın yarattığının yerini tutacak bir şey yoktur. Doğru din budur, ama insanların çoğu bunu bilmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

1. {{6:161}}En'am 6/161,{{/}} {{10:104}}Yunus 10/104{{/}}-{{10:105}}105,{{/}} {{30:43}}Rum 30/43.{{/}}
2. Fıtrat, insanların ve tüm varlıkların temel yapısını oluşturan yaratılış, gelişim, değişim ilke ve kanunlarıdır. Göklerin, yerin, insanların, hayvanların, bitkilerin yani her şeyin yapısı ve işleyişi fıtrata göredir ({{22:18}}Hac 22/18{{/}}). Bütün ilimlerde geçerli olan temel kanunlar bunlardır. Allah'ın dini bu kanunlara bire bir uygundur. Çünkü bu dinin sahibi, o kanunları koyan Allah'tır. İslam dinine uyan, fıtrata uymuş, varlıklar alemiyle tam bir uyum içine girmiş olur. Bu uyumu bozacak oluşumlar, kişiyi, toplumu ve çevreyi de bozar.
3. {{98:5}}Beyyine 98/5.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Vechini (şuurunu) Hanif olarak (tanrıya tapınmaksızın, Allah'a şirk koşmaksızın) o Tek Din'e yönelt! O Allah Fıtratı'na (beynin ana çalışma sistem ve mekanizması) ki, insanları onun üzerine (o ana sistem ve mekanizmayla) yaratmıştır! Allah yaratışında değişme olmaz! İşte bu, Din-i Kayyim'dir (sonsuz geçerli Sistem, Sünnetullah'tır). . . Ne var ki insanların çoğunluğu (bu gerçeği) bilmezler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### Bayraktar Bayraklı meali

Böylece sen, batıl olan her şeyden arınmış olarak, yüzünü kararlı bir şekilde Allah'ın, insanları üzerinde yarattığı doğa/fıtrat kanununa/ dine çevir! Allah'ın, insanın doğasına yerleştirdiği fıtrata uygun davran ki, Allah'ın yaratmasında bir değişime meydan verilmesin. Bu, gerçek dinin amacıdır; fakat insanların çoğu bilmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### Süleyman Ateş meali

Sen yüzünü, Allah'ı birleyici olarak doğruca dine çevir: Allah'ın yaratma yasasına (uygun olan dine dön) ki, insanları ona göre yaratmıştır. Allah'ın yaratması değiştirilemez. İşte doğru din odur. Fakat insanların çoğu bilmezler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### Ali Rıza Safa meali

Artık, gerçeğe aykırı şeylerden uzaklaşarak, yüzünü dine çevir. Allah'ın, insanların yaratılışına işlediğine yaraşan biçimde davran. Allah'ın yaratışında değişiklik olmaz. Dinin kaynağı ve dayanağı, işte budur. Fakat insanların çoğu bilmez.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### Gültekin Onan meali

Öyleyse sen yüzünü hanif olarak dine çevir; Tanrı'nın o fıtratına ki insanları bunun üzerine yaratmıştır (fatara). Tanrı'nın yaratışı için hiç bir değiştirme yoktur. İşte dimdik ayakta duran din (budur). Ancak insanların çoğu bilmezler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### İbni Kesir meali

Öyleyse sen, yüzünü Hanif olarak dine, Allah'ın fıtratına çevir ki O, insanları bunun üzerine yaratmıştır. Allah'ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din budur. Ama insanların çoğu bilmezler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

### Hasan Basri Çantay meali

O halde (Habibim) sen yüzünü bir müvahhid olarak dine, Allahın o fıtratına çevir ki O, insanları bunun üzerine yaratmışdır. Allahın yaratışına (hiçbir şey) bedel olmaz. Bu, dimdik ayakda duran bir dindir. Fakat insanların çoğu bilmezler.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/30/30_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| فَأَقِمْ | feekim | çevir | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| وَجْهَكَ | vecheke | yüzünü | [wjh](https://akilkuran.com/wjh) |
| لِلدِّينِ | liddini | dine | [dyn](https://akilkuran.com/dyn) |
| حَنِيفًۭا ۚ | hanifen | Hanif olarak | [Hnf](https://akilkuran.com/Hnf) |
| فِطْرَتَ | fitrate | yaratmasına | [fTr](https://akilkuran.com/fTr) |
| ٱللَّهِ | llahi | Allah'ın |  |
| ٱلَّتِى | lleti | ki |  |
| فَطَرَ | fetara | yaratmıştır | [fTr](https://akilkuran.com/fTr) |
| ٱلنَّاسَ | n-nase | insanları | [nws](https://akilkuran.com/nws) |
| عَلَيْهَا ۚ | aleyha | ona göre |  |
| لَا | la |  |  |
| تَبْدِيلَ | tebdile | değiştirilemez | [bdl](https://akilkuran.com/bdl) |
| لِخَلْقِ | lihalki | yaratması | [xlq](https://akilkuran.com/xlq) |
| ٱللَّهِ ۚ | llahi | Allah'ın |  |
| ذَٰلِكَ | zalike | işte odur |  |
| ٱلدِّينُ | d-dinu | din | [dyn](https://akilkuran.com/dyn) |
| ٱلْقَيِّمُ | l-kayyimu | doğru | [qwm](https://akilkuran.com/qwm) |
| وَلَـٰكِنَّ | velakinne | fakat |  |
| أَكْثَرَ | eksera | çoğu | [kvr](https://akilkuran.com/kvr) |
| ٱلنَّاسِ | n-nasi | insanların | [nws](https://akilkuran.com/nws) |
| لَا | la |  |  |
| يَعْلَمُونَ | yea'lemune | bilmezler | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |

## Kökler

- **قوم (qwm)** — İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek  
  https://akilkuran.com/qwm
- **وجه (wjh)** — Bir şeyin karşısında bulunmak  
  https://akilkuran.com/wjh
- **دين (dyn)** — Boyun eğme ve itaat  
  https://akilkuran.com/dyn
- **حنف (Hnf)** — Eğilmek  
  https://akilkuran.com/Hnf
- **فطر (fTr)** — Bir şeyi yarıp ortaya çıkarmak  
  https://akilkuran.com/fTr
- **نوس (nws)** — Sallanıp sarkmak, kıpırdamak  
  https://akilkuran.com/nws
- **بدل (bdl)** — Bir şeyin, giden başka bir şeyin yerine geçmesi  
  https://akilkuran.com/bdl
- **خلق (xlq)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi ölçüp biçmek ve düzgün, pürüzsüz olmak  
  https://akilkuran.com/xlq
- **كثر (kvr)** — Azlığın karşıtı olan çokluk  
  https://akilkuran.com/kvr
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/30/29.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/30/31.md
- Sure: https://akilkuran.com/30.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
