# Sad 38:18 - **Sure:** 38. Sad (88 ayet) - **Ayet:** 18 / 88 - **Kaynak:** https://akilkuran.com/sad-suresi/18-ayet - **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla ## Arapça اِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِشْرَاقِۙ ## Okunuş İnna sahharnel cibale meahu yusebbıhne bil aşiyyi vel işrak. ## Mealler (23) ### Şinasi Güneş meali Dağları onunla birlikte hizmetine vermiştik. Gün doğumuyla ve gün batımıyla [sürekli] bir yörüngede hareket ederlerdi [1]. 1. Klasik meallerde bi'l-aşiyyi ve'l-işrâk veya benzeri tamlamalar genellikle düz bir mantıkla "Sabah ve akşam" diye çevrilir. Ancak, buradaki kullanım kronolojik bir saat dilimini [güneşin batışı ile doğuşunu] işaret eden takvimsel bir veri değildir. ​İşrâk [إشراق - Ş-R-Q kökünden]: Işığın patlaması, fecrin doğuşu, aydınlanma ve netleşme anı. Aşiy [عشي]: Işığın çekilmesi, gözün seçemez hale gelmesi, loşluk ve kapanış evresi. ​Süreklilik Boyutu [Bi'l-Aşiyyi ve'l-İşrâk]: Bu ikisi bir araya geldiğinde, günün iki ucunu tutan sıradan bir sabah-akşam rutini değil; "Bilincin aydınlanma-netleşme ile içselleşme-loşlaşma evreleri arasında kesintisiz, daimi ve sarmal bir döngüde sürekli uyanık kalmasını" ifade eder. Yani sistem, 24 saatlik döngünün her anında zihnin bu iki faz [açık-net idrak ve derin-gizemli işleyiş] arasında kesintisiz bir akışta olduğunu söyler. Burada dağların ve kuşların Davud ile birlikte tespih etmesi, fiziksel dağların akşam-sabah ses çıkarması değildir. Aşiy ve İşrâk evreleri; evrendeki bütün varlık sisteminin [dağların, doğanın, bilinçlerin] o loş-kapanış ile aydınlanış-açılış halleri arasında ilahi nizamla kurduğu kesintisiz uyum ve sistemsel senkronizasyondur. Kur'an'da aşiy kelimesi, insan zihninin sadece "Güneş battı" dediği bir anı değil; bilincin aydınlık ile derinlik arasında kurduğu o kesintisiz ontolojik sarmalı simgeler. Zihinsel mezarlarından kalkan insan, hakikati sadece parlak ışıkta değil, o gizemli geçiş fazlarında da kesintisiz bir idrakle solur. Bu tamlama, zamanın mekanik akışını değil, şuurun kesintisiz ritmini anlatır. ### Erhan Aktaş meali Dağları boyun eğdirdik. Akşamdan gündoğumuna[1] onunla birlikte tesbih[2] ederlerdi. 1. Bkz. 37:143. ayetin dipnotu. 2. Her zaman, sürekli, bütün bir gün boyu. ### Diyanet İşleri meali (18-19) Kendisiyle birlikte tesbih etsinler diye biz, dağları ve toplanıp gelen kuşları Davud'un emrine verdik. Onların her biri Allah'a yönelmişlerdi. ### Elmalılı Hamdi Yazır meali Çünkü biz onun maıyyetinde dağları müsahhar kılmıştık: tesbih ederlerdi akşamleyin ve işrak vaktı ### Yaşar Nuri Öztürk meali Dağları onunla birlikte buyruk altına almıştık: Akşam sabah birlikte tespih ederlerdi. ### Ali Bulaç meali Doğrusu biz dağlara boyun eğdirdik, akşam ve sabah kendisiyle birlikte (Allah'ı) tesbih ederlerdi. ### Ali Aydın meali Doğrusu biz akşam sabah onunla beraber tespih eden dağları, toplu halde kuşları ona boyun eğdirmiştik. Hepsi O’na yönelmiştir. [1][2][3] 1. Kur’ân’ın birçok âyetinde göklerde ve yerde ne varsa, canlı-cansız, akıllı-akılsız her şeyin Allah’ı tesbîh ettiğini bildirmektedir. “Yedi kat gök, yeryüzü ve bunların içinde bulunanlar, Allah’ı tesbih ederler. O’nu hamd ile tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur. Fakat siz, onların tesbihatını anlayamazsınız. Şüphesiz ki O, yumuşak davranandır, çok bağışlayandır. (İsrâ-44) Hadîd-1; Haşr-1, 24; Saff-1; İsrâ-44; Ra’d-13; Nûr-41; Cuma-1; Teğâbün-1; Enbiyâ-79; Zümer-75; Mümin-7; Fussılet-38; Şûrâ-5; A‘râf-206. âyetlere de bakılabilir. Cansız varlıkların tesbih etmesi, hâl dili, yani iç ve dış yapılarını meydana getiren kendi öz nitelikleri doğrultusunda yaratılış yasasına göre davranmalarıdır. İşlevlerini, yaratıcı tarafından kendilerine verilen bu öz nitelikler doğrultusunda yerine getiren tüm cansız varlıklar, bu halleriyle yüce Allah’ı mükemmel sıfatlarıyla nitelemiş ve O’nu tüm noksanlıklardan tenzih etmiş olmaktadırlar. Dolayısıyla insan bilincinin dışında kalan tüm varlıklar Allah’ı kendi yaratılış özelliklerini yerine getirmekle ve O’nun koyduğu yasanın ve düzenin içindeki rolleri ile tesbîh etmiş olmaktadırlar. İnsanın değil, “insan bilinci”nin istisnâ edilmesinin nedeni, insan bedenindeki biyolojik mekanizmaların da aynı yasaya tâbi olarak Allah’ı tesbîh etmekte oluşundan dolayıdır. Kalbin durmaksızın çalışması, mitokondri organellerinin biteviye vücuda enerji üretmesi veya kardiyo-vasküler sistemin vücudun beslenme sürecindeki işlevini eksiksiz yerine getirmesi, bu biyolojik organ ve sistemlerin yaratıcıyı tesbîh etme şekilleridir. Yalnızca insan bilinci, Rabbini ancak bilinçli bir istem ve çaba ile tesbîh edebilir. Zaten bu da onu diğer varlıklardan ayıran temel özelliklerinden biridir. Gerçekten de evrendeki ince ayar ve hassas denge yani olağanüstü düzen, yüce yaratıcının gücünü anlatmaktadır. Doğada renk renk açan çiçekler, ormanlarda cıvıl cıvıl öten kuşlar, su kaynaklarından buharlaşıp göğe çıktıktan sonra yağmur, kar veya dolu olarak yeryüzüne dönen sular, gökte dolaşan sayısız yıldızlar, ...” düşünenlere Allah’ı tanıtan birer âyettir. 2. Meselâ, maddenin en küçük parçası olarak kabul edilen atom ele alınacak olursa, her atomun içinde pozitif elektrik yüklü proton ve elektrik yükü olmayan nötronlar bulunan bir çekirdekten ve bu çekirdek etrafında büyük hızlarla dönen negatif elektrik yüklü elektronlardan oluştuğu görülür. Yani, cansız olarak kabul edilen nesnelerde bile, bizim duyularımızla algılayamadığımız bir hareket söz konusudur: Bu parçacıkların birbirlerine uyguladığı ve atom çekirdeğini bir arada tutan kuvvetler öylesine güçlü ki, bu parçacıkların çekirdek içindeki ve dışındaki hızları yaklaşık 300.000 km.-saniye olan ışık hızına yaklaşır. Gezegenler uzayda kolayca bulunabilen konumlarda bulunurlar; belirli bir andaki konum ve hızlarını biliyorsak, zaman içinde bu konum ve hızların nasıl değişeceğini kesin olarak belirleyebiliriz. Ancak elektronlar için durum tamamen farklı... Öyle görünüyor ki elektronlar aynı anda değişik yerlerde bulunabiliyorlar. 3. Görüldüğü gibi, cansız kabul edilen eşyaların atomlarındaki hareket, canlı kabul edilen varlıkların yapısına göre kıyaslanamaz bir derecededir. Zaten bazı bilim adamları da bu fiziksel gerçeğe dayanarak her varlığın canlı olduğunu söylemişlerdir. Maddenin en küçük parçası denilen atomdaki bu hareketler, yaratıcının birliğinin ve yüceliğinin bir delilidir. Atomun içindeki her zerrecik kendi yapısının özelliğini ortaya koyarak Allah’ın yüceliğini, noksanlıklardan uzak olduğunu kanıtlamaktadır. Çünkü her “şey”, Allah’ın kendisine yüklediği görevi yapmakta, her canlı Allah’ın içine koyduğu ilham ile hareket etmekte, yani Allah’ı tesbîh etmektedir. Aynı gerçek, çevremizde yaşayan arıların ve karıncaların yaşamları içinde de geçerlidir. Bu küçük canlıların yaşamları incelendiğinde, ustaca yaptıkları işlerin Allah’ın kudret ve büyüklüğünün kanıtları olduğu açıkça görülür. Onlar da kendi hâl dilleriyle Allah’ı tesbîh etmektedirler. İşte, dağların tesbîhi ifadesi de bu perspektif içinde anlaşılmalıdır. Âyette bulunan “akşam-sabah” ifadesi, işlenen fiillere “daima, her zaman” gibi süreklilik anlamına gelmektedir. Yoksa sadece bir sabah, bir de akşam demek değildir. ### İbrahim Esinler meali Doğrusu biz boyun eğdirdik dağları onunla* birlikte; tesbih ederler akşamla** ve gün doğumuyla. _Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/38/18_ 1. Davûd’la. 2. Gün batımı sonrasıyla. ### Rowad Tercüme Merkezi meali Doğrusu biz dağlara boyun eğdirdik. Akşam ve sabah onlar kendisiyle (Dâvud ile) birlikte (Allah'ı) tesbih ederlerdi. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/38/18_ ### Şaban Piriş meali Doğrusu biz dağlara boyun eğdirdik, akşam ve sabah onlar kendisiyle (Davud ile) birlikte (Allah'ı) tesbih ederlerdi. _Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/38/18_ ### Ali Özek ve diğerleri meali Doğrusu biz akşam sabah onunla beraber tesbih eden dağları, _Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/38/18_ ### Mustafa İslamoğlu meali İşte bu yüzden, her sabah ve her akşam, onunla birlikte emrimize amade kıldığımız dağlar da kudret ve ihtişamımızı dillendirirdi; _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Muhammed Esed meali (ve bunun için,) her sabah ve her akşam sınırsız kudret ve egemenliğimizi anarken dağları o'na eşlik ettirirdik, _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Edip Yüksel meali Dağları onun emrine vermiştik; onunla birlikte akşamleyin ve tan doğumu (Tanrı'yı) yüceltirlerdi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Mehmet Okuyan meali Biz dağları (onun) hizmetine vermiştik. Akşam ve kuşluk vakti onunla birlikte tesbih ederler (yüceltirlerdi). _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ 1. Burada geçen [tesbih] İsrâ 17:44. ayetle birlikte okunmalıdır. ### Süleymaniye Vakfı meali Biz dağları boyun eğdirdik. Akşamleyin ve kuşluk vaktinde Davud'la beraber tesbih (ibadet) ederlerdi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ 1. Bu vakitte kılınan namaza salatu'd-duha veya salatü'l-işrak denir. Türkçede onun adı kuşluk namazıdır (Taberi, Tefsir, 21/169). 2. {{17:44}}İsra 17/44,{{/}} ### Ahmed Hulusi meali Doğrusu biz, akşam ve Güneş doğduğu vakit tespih eder (işlevlerini yerine getirir) halde, dağları (benlik sahiplerini) Ona boyun eğdirdik. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Bayraktar Bayraklı meali Doğrusu biz, dağları Davud'un emrine vermiştik. Gece-gündüz onunla birlikte Allah'ı anmaktadırlar. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Süleyman Ateş meali Biz dağları onunla beraber (tesbih etmeleri için) boyun eğdirmiştik; akşam sabah onunla tesbih ederler (onun yaptığı tesbihle çınlarlar)dı. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Ali Rıza Safa meali Kuşkusuz, Biz, dağlara boyun eğdirdik. Onunla birlikte, akşamsabah yüceltirlerdi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Gültekin Onan meali Doğrusu biz dağlara boyun eğdirdik, akşam ve sabah kendisiyle birlikte (Tanrı'yı) tesbih ederlerdi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### İbni Kesir meali Biz, gerçekten dağları onun buyruğuna vermiştik. Sabah ve akşam tesbih ederlerdi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ### Hasan Basri Çantay meali Gerçek biz dağları (kendisine) müsahhar kıldık ki bunlar akşamlayın ve kuşluk vakti onunla birlikde durmayıb tesbih ederlerdi. _Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/38/18_ ## Kelime kelime | Arapça | Okunuş | Anlam | Kök | |---|---|---|---| | إِنَّا | inna | elbette biz | | | سَخَّرْنَا | sehharna | boyun eğdirmiştik | [sxr](https://akilkuran.com/sxr) | | ٱلْجِبَالَ | l-cibale | dağları | [jbl](https://akilkuran.com/jbl) | | مَعَهُۥ | meahu | onunla beraber | | | يُسَبِّحْنَ | yusebbihne | tesbih ederlerdi | [sbH](https://akilkuran.com/sbH) | | بِٱلْعَشِىِّ | bil-aşiyyi | akşam | [E$w](https://akilkuran.com/E$w) | | وَٱلْإِشْرَاقِ | vel'işraki | ve sabah | [$rq](https://akilkuran.com/$rq) | ## Kökler - **سخر (sxr)** — Küçümseyip boyun eğdirmek https://akilkuran.com/sxr - **جبل (jbl)** — Bir şeyin yükselerek toplanması https://akilkuran.com/jbl - **سبح (sbH)** — İki temel anlamı vardır: bir tür ibadet ve bir tür hızlı gidiş https://akilkuran.com/sbH - **عشو (E$w)** — Karanlık ve bir şeyde belirsizlik https://akilkuran.com/E$w - **شرق ($rq)** — Aydınlanma ve açılma https://akilkuran.com/$rq ## Gezinme - Önceki ayet: https://akilkuran.com/38/17.md - Sonraki ayet: https://akilkuran.com/38/19.md - Sure: https://akilkuran.com/38.md - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt